Spółka kapitałowa

Spółka kapitałowa to w polskim prawie spółka, w której zasadnicze znaczenie ma wniesiony kapitał oraz uczestnictwo wspólników albo akcjonariuszy, a nie ich osobiste prowadzenie spraw spółki. Do spółek kapitałowych należą: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna oraz spółka akcyjna. Ich podstawowe zasady działania określa Kodeks spółek handlowych.

Spółka kapitałowa ma osobowość prawną i działa we własnym imieniu. Jest odrębnym od wspólników lub akcjonariuszy podmiotem praw i obowiązków, może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Co do zasady za zobowiązania odpowiada swoim majątkiem, natomiast wspólnicy lub akcjonariusze nie odpowiadają za długi spółki wyłącznie z tego powodu, że są jej uczestnikami. Ich uprawnienia wynikają przede wszystkim z posiadanych udziałów albo akcji.

Typowymi elementami spółki kapitałowej są kapitał zakładowy, udziały lub akcje, organy spółki oraz wpis do rejestru przedsiębiorców. Sprawy spółki prowadzą i reprezentują ją właściwe organy, w szczególności zarząd, a w określonych spółkach występują także rada nadzorcza lub rada dyrektorów. Szczegółowe rozwiązania zależą od rodzaju spółki oraz jej umowy albo statutu.

Pojęcie spółki kapitałowej występuje w wielu dziedzinach prawa. Ma znaczenie między innymi przy przekształceniach, łączeniu i podziale podmiotów, sukcesji praw i obowiązków podatkowych, odpowiedzialności za zaległości oraz prowadzeniu postępowań rejestrowych. Spółki kapitałowe mogą tworzyć grupy spółek, pozostawać wobec siebie w stosunku dominacji i zależności, a także wchodzić w skład podatkowych grup kapitałowych.

Forma ta jest również wykorzystywana przy wykonywaniu działalności gospodarczej przez podmioty publiczne, w tym przy przekształcaniu samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W niektórych spółkach działających w strategicznych sektorach państwo może korzystać ze szczególnych uprawnień określonych w odrębnych przepisach.