Przeniesienie posiadania

Przeniesienie posiadania to zmiana osoby, która faktycznie włada rzeczą jak właściciel albo jak osoba mająca inne prawo do władania nią. Nie oznacza ono samo przez się przeniesienia własności. Posiadanie jest stanem faktycznym, polegającym na rzeczywistym władaniu rzeczą połączonym z odpowiednim zamiarem, natomiast własność jest prawem podmiotowym. Dlatego te dwa zdarzenia mogą nastąpić jednocześnie, ale mogą też wystąpić niezależnie od siebie.

W Kodeksie cywilnym podstawowym sposobem przeniesienia posiadania jest wydanie rzeczy. W zależności od okoliczności może ono polegać także na przekazaniu dokumentów, kluczy lub innych środków, które umożliwiają objęcie rzeczy we władanie i rozporządzanie nią. Nie zawsze konieczne jest fizyczne przeniesienie przedmiotu. Znaczenie może mieć również uzgodniony sposób oddania rzeczy do dyspozycji, jeżeli pozwala nabywcy uzyskać faktyczną kontrolę nad rzeczą.

Przeniesienie posiadania może dotyczyć zarówno ruchomości, jak i nieruchomości, a także gospodarstwa rolnego lub jego części. W praktyce następuje między innymi przy sprzedaży, darowiźnie, zamianie, wydaniu przedmiotu najmu albo przekazaniu gospodarstwa. Może być dokonane bezpośrednio, przez wydanie rzeczy nowemu posiadaczowi, albo w sposób pośredni, gdy rzecz pozostaje u dotychczasowego posiadacza, lecz od tej chwili włada on nią w innym charakterze lub na rzecz nowego posiadacza.

Skutkiem przeniesienia jest rozpoczęcie posiadania przez nową osobę i zakończenie albo ograniczenie posiadania poprzednika. Ma to znaczenie dla ustalenia dobrej lub złej wiary, biegu terminów związanych z zasiedzeniem oraz możliwości doliczenia czasu posiadania poprzednika. W przepisach dotyczących pomocy dla gospodarstw rolnych przeniesienie posiadania może wpływać na ocenę, kto jest uprawniony do dalszego korzystania z przyznanego wsparcia i jakie obowiązki przechodzą na następcę.