Prawo głosu

Prawo głosu to uprawnienie do udziału w podejmowaniu decyzji przez organ, zgromadzenie lub inną zbiorową strukturę oraz do oddania głosu za określonym rozstrzygnięciem, przeciw niemu albo wstrzymania się od głosu, jeżeli przepisy przewidują taką możliwość. Jest instrumentem wykonywania praw korporacyjnych, członkowskich albo wierzycielskich i co do zasady służy wpływaniu na treść podejmowanych uchwał lub decyzji.

Zakres prawa głosu wynika z ustawy, statutu, umowy albo regulaminu właściwego podmiotu. W szczególności może zależeć od rodzaju i liczby posiadanych akcji lub udziałów, statusu członka organu, wysokości wierzytelności albo spełnienia określonych warunków formalnych. Nie zawsze każdy uprawniony dysponuje taką samą siłą głosu. Przykładowo członek organu może mieć jeden głos, natomiast akcje mogą zapewniać różną liczbę głosów. Prawo głosu może też być ograniczone lub wyłączone w sytuacjach wskazanych w przepisach, między innymi z powodu konfliktu interesów, określonego statusu osoby albo naruszenia obowiązków związanych z udziałem w spółce.

W prawie spółek prawo głosu jest wykonywane przede wszystkim na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy lub zgromadzeniu wspólników. Może prowadzić do powołania albo odwołania organów, zatwierdzenia sprawozdań, zmiany umowy lub statutu oraz podjęcia innych uchwał. Akcjonariusz może wykonywać je osobiście albo przez pełnomocnika. W określonych przypadkach pełnomocnictwa udziela pośrednik finansowy, a jeden pełnomocnik może reprezentować wielu akcjonariuszy i głosować odmiennie w ich imieniu. Głosowanie może odbywać się także z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej.

Pojęcie występuje również poza prawem spółek. Obejmuje głosowanie członków organów fundacji rodzinnej, udział uczestników scalenia gruntów w zebraniu oraz głosowanie wierzycieli na zgromadzeniu w postępowaniu upadłościowym, gdzie znaczenie głosu może zależeć od wysokości wierzytelności. W postępowaniu karnym zbliżone znaczenie ma uprawnienie stron do wypowiedzenia się w rozpoznawanych kwestiach, z zachowaniem szczególnej kolejności ostatniego głosu. W praktyce prawo głosu decyduje o możliwości współkształtowania uchwał i ochronie interesów podmiotu, któremu to uprawnienie przysługuje.