Art. 24 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) reguluje kwestie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu administracyjnym, co jest fundamentalnym elementem zasady praworządności.

#### § 1 - Przesłanki wyłączenia

Przepis ten enumeratywnie wymienia sytuacje, w których pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Są to:

1. **Interes własny**: Pracownik jest stroną postępowania lub pozostaje w takim stosunku prawnym z jedną ze stron, że wynik sprawy może wpłynąć na jego prawa lub obowiązki.
2. **Bliskie relacje rodzinne**: Pracownik jest małżonkiem, krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia jednej ze stron.
3. **Relacje wynikające z przysposobienia, opieki lub kurateli**: Pracownik jest związany z jedną ze stron z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli.
4. **Rola w postępowaniu**: Pracownik był świadkiem, biegłym, przedstawicielem jednej ze stron, lub przedstawicielem strony jest osoba wymieniona w pkt 2 i 3.
5. **Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji**: Pracownik brał udział w wydaniu decyzji, która jest przedmiotem zaskarżenia.
6. **Postępowania dyscyplinarne lub karne**: Przeciwko pracownikowi wszczęto dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne z powodu sprawy.
7. **Stosunek nadrzędności służbowej**: Jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec pracownika w stosunku nadrzędności służbowej.

#### § 2 - Trwanie przesłanek po ustaniu relacji

Przepis ten stanowi, że powody wyłączenia pracownika trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli. Jest to istotne, ponieważ relacje te mogą nadal wpływać na bezstronność pracownika, nawet po ich formalnym zakończeniu.

#### § 3 - Wyłączenie na żądanie

Bezpośredni przełożony pracownika ma obowiązek wyłączyć go od udziału w postępowaniu na jego żądanie, na żądanie strony lub z urzędu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Jest to mechanizm zabezpieczający przed sytuacjami, które nie są wyraźnie wymienione w § 1, ale mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu pracownika.

#### § 4 - Czynności niecierpiące zwłoki

Wyłączony pracownik może podejmować jedynie czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron. Przepis ten ma na celu zabezpieczenie ciągłości i sprawności postępowania administracyjnego, jednocześnie minimalizując ryzyko wpływu wyłączonego pracownika na wynik sprawy.

### Podsumowanie

Art. 24 k.p.a. jest kluczowym przepisem mającym na celu zapewnienie bezstronności i obiektywizmu w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten precyzyjnie określa sytuacje, w których pracownik organu administracji publicznej powinien być wyłączony od udziału w postępowaniu, oraz przewiduje mechanizmy umożliwiające wyłączenie pracownika w innych przypadkach budzących wątpliwości co do jego bezstronności. Dzięki temu przepisowi, postępowanie administracyjne może być prowadzone w sposób transparentny i zgodny z zasadami praworządności.

Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 96f Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) reguluje kwestie dotyczące kwalifikacji i wymogów, jakie musi spełniać mediator w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten wprowadza istotne zasady mające na celu zapewnienie bezstronności i profesjonalizmu mediatora, co jest kluczowe dla skuteczności i uczciwości procesu mediacyjnego.

#### 1. Kwalifikacje mediatora

Zgodnie z art. 96f k.p.a., mediatorem może być osoba fizyczna, która spełnia następujące warunki:
- posiada pełną zdolność do czynności prawnych,
- korzysta z pełni praw publicznych.

Te podstawowe wymogi mają na celu zapewnienie, że mediator jest osobą zdolną do podejmowania samodzielnych i odpowiedzialnych decyzji oraz że nie jest pozbawiony praw publicznych, co mogłoby podważać jego wiarygodność i bezstronność.

#### 2. Preferencje dla stałych mediatorów

Przepis wskazuje, że preferowanymi mediatorami są osoby wpisane na listę stałych mediatorów lub do wykazu instytucji i osób uprawnionych do prowadzenia postępowania mediacyjnego, prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego. Alternatywnie, mogą to być mediatorzy wpisani na listę prowadzoną przez organizację pozarządową lub uczelnię, o której informację przekazano prezesowi sądu okręgowego.

Taki wymóg ma na celu zapewnienie, że mediatorzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie, co jest szczególnie ważne w kontekście skomplikowanych spraw administracyjnych.

#### 3. Mediacja z udziałem organu prowadzącego postępowanie

W przypadku, gdy organ prowadzący postępowanie jest uczestnikiem mediacji, przepis wprowadza dodatkowe ograniczenie. Mediatorem może być wyłącznie osoba wpisana na listę stałych mediatorów lub do wykazu prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego, lub mediator wpisany na listę prowadzoną przez organizację pozarządową lub uczelnię, o której informację przekazano prezesowi sądu okręgowego.

To dodatkowe ograniczenie ma na celu zapewnienie jeszcze większej bezstronności mediatora w sytuacjach, gdzie organ administracji publicznej jest stroną postępowania mediacyjnego. Jest to istotne, aby uniknąć jakichkolwiek podejrzeń o stronniczość mediatora.

#### 4. Wyłączenie pracowników organu administracji publicznej

Art. 96f k.p.a. jednoznacznie wyklucza możliwość, aby mediatorem był pracownik organu administracji publicznej, przed którym toczy się postępowanie w sprawie. Ten przepis jest kluczowy dla zachowania neutralności mediatora i unikania konfliktu interesów.

#### Podsumowanie

Art. 96f k.p.a. wprowadza jasne i precyzyjne zasady dotyczące kwalifikacji mediatorów w postępowaniu administracyjnym. Przepis ten ma na celu zapewnienie, że mediatorzy są osobami kompetentnymi, bezstronnymi i niezależnymi, co jest kluczowe dla skuteczności procesu mediacyjnego. Wprowadzenie preferencji dla stałych mediatorów oraz wyłączenie pracowników organów administracji publicznej z funkcji mediatorów dodatkowo wzmacnia te zasady, zapewniając większą transparentność i uczciwość postępowania mediacyjnego.

Art. 294 Ordynacji podatkowej określa krąg podmiotów zobowiązanych do przestrzegania tajemnicy skarbowej oraz zasady związane z jej zachowaniem. Tajemnica skarbowa jest jednym z kluczowych elementów ochrony danych podatników i zapewnienia poufności informacji, które są przetwarzane przez organy podatkowe.

#### 1. Krąg podmiotów zobowiązanych do przestrzegania tajemnicy skarbowej

Art. 294 § 1 wymienia szeroki katalog osób i podmiotów, które są zobowiązane do przestrzegania tajemnicy skarbowej. Są to m.in.:
- Pracownicy izb administracji skarbowej,
- Funkcjonariusze,
- Pracownicy Krajowej Informacji Skarbowej,
- Wójtowie, burmistrzowie (prezydenci miast), starostowie, marszałkowie województw oraz pracownicy urzędów ich obsługujących,
- Członkowie samorządowych kolegiów odwoławczych oraz pracownicy biur tych kolegiów,
- Minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz pracownicy urzędu obsługującego tego ministra,
- Szef Krajowej Administracji Skarbowej,
- Osoby odbywające staż, praktykę zawodową lub studencką w urzędzie obsługującym ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub w innych organach podatkowych,
- Przedstawiciele obcej władzy przebywający w siedzibach organów podatkowych, obecni w toku postępowania podatkowego lub czynności kontrolnych,
- Członkowie Rady,
- Członkowie komisji doradczej i komisji do spraw pozasądowego rozstrzygania sporów oraz osoby, których dotyczy spór, ich przedstawiciele i pełnomocnicy.

#### 2. Przyrzeczenie zachowania tajemnicy skarbowej

Zgodnie z § 2, osoby wymienione w § 1 są obowiązane do złożenia na piśmie przyrzeczenia o treści: „Przyrzekam, że będę przestrzegał tajemnicy skarbowej. Oświadczam, że są mi znane przepisy o odpowiedzialności karnej za ujawnienie tajemnicy skarbowej.” Przyrzeczenie to ma na celu formalne zobowiązanie do zachowania poufności oraz uświadomienie odpowiedzialności karnej za naruszenie tajemnicy skarbowej.

#### 3. Trwałość obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej

Art. 294 § 3 stanowi, że obowiązek zachowania tajemnicy skarbowej obowiązuje również po ustaniu zatrudnienia, zakończeniu stażu lub praktyki, czy po ustaniu członkostwa w Radzie. Przepis ten podkreśla trwałość obowiązku zachowania poufności, co ma na celu zabezpieczenie informacji podatkowych przed ujawnieniem nawet po zakończeniu formalnych relacji z organami podatkowymi.

#### 4. Obowiązek zachowania tajemnicy przez inne osoby

Zgodnie z § 4, do przestrzegania tajemnicy skarbowej obowiązane są również inne osoby, którym udostępniono informacje objęte tajemnicą skarbową, chyba że na ich ujawnienie zezwala przepis prawa. Przepis ten rozszerza krąg osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy skarbowej na osoby, które nie są bezpośrednio związane z organami podatkowymi, ale które z różnych przyczyn uzyskały dostęp do informacji objętych tajemnicą skarbową.

#### 5. Wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej

Art. 294 § 5 wprowadza wyjątek od obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej dla osób, których dotyczą informacje objęte tajemnicą skarbową. Oznacza to, że podatnik ma prawo do informacji dotyczących jego samego i nie jest zobowiązany do zachowania tajemnicy w odniesieniu do własnych danych.

### Podsumowanie

Art. 294 Ordynacji podatkowej jest kluczowym przepisem zapewniającym ochronę informacji podatkowych. Przepis ten precyzyjnie określa krąg osób zobowiązanych do zachowania tajemnicy skarbowej, wprowadza formalne przyrzeczenie zachowania poufności oraz podkreśla trwałość tego obowiązku. Rozszerzenie obowiązku na inne osoby, które uzyskały dostęp do informacji podatkowych, oraz wprowadzenie wyjątku dla podatników, których dotyczą te informacje, zapewnia kompleksową ochronę danych podatkowych.

Pracownik administracji

Pracownik administracji w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego5 przepisów

Ordynacja podatkowa1 przepis