Pożyczka

Pożyczka to umowa, w której pożyczkodawca przenosi na pożyczkobiorcę własność określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a pożyczkobiorca zobowiązuje się zwrócić taką samą ilość pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i jakości. Jej przedmiotem mogą być zatem zarówno środki pieniężne, jak i rzeczy zamienne, na przykład surowce lub towary.

W prawie cywilnym pożyczka jest stosunkiem zobowiązaniowym. Pożyczkodawca ma obowiązek wydać przedmiot pożyczki, natomiast pożyczkobiorca powinien go zwrócić w uzgodnionym terminie. Umowa może być odpłatna, gdy przewiduje odsetki lub inne wynagrodzenie, albo nieodpłatna. Jeżeli termin wydania przedmiotu pożyczki nie został zachowany, roszczenie pożyczkobiorcy o jego wydanie przedawnia się po sześciu miesiącach od chwili, w której przedmiot miał zostać wydany. Pożyczkę należy odróżniać od kredytu, który jest związany z udostępnieniem środków na warunkach określonych w umowie kredytowej i podlega odrębnej regulacji.

Termin występuje także w przepisach dotyczących finansów publicznych i działalności instytucji publicznych. Pożyczki mogą stanowić źródło przychodów, sposób finansowania zadań albo element zarządzania długiem publicznym. Zaciąganie pożyczek przez jednostki sektora finansów publicznych podlega ograniczeniom wynikającym z planów finansowych i ustawowych limitów. Konstytucja odnosi się do zasad gospodarowania środkami publicznymi, pożyczkami i długiem publicznym.

Szczególne znaczenie pojęcie ma również w regulacjach dotyczących:

• papierów wartościowych, które mogą być przedmiotem pożyczki lub innych operacji finansowych,
• funduszy inwestycyjnych, w tym krótkoterminowych pożyczek zaciąganych przez fundusz,
• kas zapomogowo-pożyczkowych, gdzie pożyczki są finansowane z odpowiedniego funduszu i wypłacane członkom na określonych zasadach,
• pomocy publicznej i wspierania działalności innowacyjnej, gdy pożyczka jest jedną z dopuszczalnych form finansowania.

W tych dziedzinach szczegółowe zasady udzielania, zaciągania, zabezpieczania i spłaty pożyczek mogą różnić się od reguł ogólnych prawa cywilnego.