Powiaty

Określenie „powiaty” w ustawie „Prawo geologiczne i górnicze” odnosi się do miast, które mają szczególny status ustrojowy i wykonują zadania przypisane powiatom. Nie obejmuje więc wszystkich miast ani wszystkich jednostek powiatowych, lecz wyłącznie te ośrodki miejskie, które są traktowane jako powiaty.

Najważniejszym elementem tego pojęcia jest połączenie dwóch cech: miejski charakter jednostki oraz posiadanie statusu powiatu. W praktyce oznacza to, że dane miasto funkcjonuje nie tylko jako gmina, lecz także jako jednostka realizująca kompetencje i zadania na poziomie powiatowym. Definicja nie opisuje konkretnego miasta, jego wielkości ani położenia. Decydujące znaczenie ma jego formalny status.

W ustawie geologicznej i górniczej termin ten służy do wskazania właściwego poziomu organizacji terytorialnej. Dzięki niemu przepisy mogą obejmować miasta wykonujące zadania powiatowe bez konieczności każdorazowego odrębnego wymieniania ich obok powiatów. Ma to znaczenie przy ustalaniu, do jakiej jednostki terytorialnej odnosi się dany przepis oraz który organ lub urząd powinien być brany pod uwagę przy jego stosowaniu.

W praktyce:

• „powiaty” oznaczają w tym ujęciu miasta posiadające status powiatu;
• nie jest to synonim wszystkich miast ani wszystkich powiatów;
• pojęcie wskazuje jednostki, które łączą miejski charakter z wykonywaniem zadań powiatowych;
• jego zastosowanie porządkuje zakres terytorialny przepisów ustawy.

Tak rozumiane hasło ma znaczenie przede wszystkim interpretacyjne. Pozwala prawidłowo odczytać, czy dany przepis obejmuje również miasta działające na prawach powiatu, mimo że nie zostały wskazane osobno. Zawsze należy odnosić je do znaczenia nadanego mu w tej ustawie, ponieważ właśnie w tym kontekście określa ono zakres podmiotowy i terytorialny regulacji.