Podział

Podział w polskim prawie oznacza wyodrębnienie części określonej całości i przypisanie ich różnym osobom, podmiotom albo celom. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji, a jego znaczenie zależy od przedmiotu i dziedziny regulacji. Podział może dotyczyć rzeczy, praw, majątku, zobowiązań, uzyskanych kwot, a także kategorii określonych w przepisach.

W prawie nieruchomości podział polega przede wszystkim na wydzieleniu z jednej nieruchomości nowych działek. Może wymagać zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zapewnienia dostępu do drogi oraz przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Szczególne zasady dotyczą nieruchomości rolnych i leśnych. Odrębną instytucją jest połączenie i podział nieruchomości, w którym konieczne może być wzajemne przeniesienie praw do wydzielonych części oraz wyrównanie różnicy ich wartości. Podział może być także elementem scalenia i podziału nieruchomości przeprowadzanego przez gminę.

Skutkiem podziału nieruchomości może być powstanie nowych przedmiotów własności, zmiana wpisów w księdze wieczystej oraz przekształcenie sposobu wykonywania zabezpieczeń. W szczególności hipoteka może obciążać kilka nieruchomości powstałych w wyniku podziału jako hipoteka łączna. Przepisy określają również zasady podziału hipoteki przy ustanawianiu odrębnej własności lokali.

W prawie spółek podział oznacza reorganizację osoby prawnej, a także czynności związane z podziałem zysku lub pokryciem straty. W prawie upadłościowym odnosi się między innymi do podziału ceny uzyskanej ze sprzedaży składników majątku oraz do podziałowego zaspokajania wierzycieli według ustalonej kolejności. Może też oznaczać podział spółdzielni socjalnej.

Termin występuje ponadto w prawie karnym wykonawczym, gdzie dotyczy podziału sum uzyskanych w toku egzekucji, oraz w postępowaniu karnym, przy przekazywaniu kwot lub mienia i rozliczaniu kosztów. W prawie wodnym podział oznacza klasyfikację wód powierzchniowych według kategorii związanych z wymaganym sposobem ich uzdatniania. W każdym z tych znaczeń podział prowadzi do wyodrębnienia części i określenia zasad ich dalszego wykorzystania, obciążenia albo rozdysponowania.