Podatek od towarów

Podatek od towarów to skrócone, potoczne określenie podatku od towarów i usług, powszechnie znanego jako VAT. Nie jest to odrębna, ogólna nazwa daniny obejmującej wyłącznie towary. Podatek ten obciąża przede wszystkim konsumpcję i jest uwzględniany w cenie wielu towarów oraz usług.

Podatek od towarów i usług jest związany w szczególności z odpłatną dostawą towarów, odpłatnym świadczeniem usług, importem towarów oraz niektórymi transakcjami dokonywanymi między państwami Unii Europejskiej. Towarem może być rzecz lub inny przedmiot obrotu gospodarczego, natomiast usługa polega na wykonaniu określonego świadczenia na rzecz innego podmiotu. Podatnikiem jest co do zasady podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie czynności objętych podatkiem, choć ekonomiczny ciężar daniny zazwyczaj ponosi ostateczny nabywca.

Najważniejsze cechy podatku:

• podatek jest rozliczany na kolejnych etapach obrotu gospodarczego,
• przedsiębiorca wykazuje podatek należny od sprzedaży i może, na zasadach określonych w przepisach, pomniejszyć go o podatek naliczony przy zakupach,
• występują różne stawki podatku, a niektóre towary i usługi mogą korzystać ze zwolnienia,
• obowiązek podatkowy, zasady dokumentowania i terminy rozliczeń zależą od rodzaju dokonanej czynności.

W praktyce podatek od towarów ma znaczenie dla wystawiania faktur, ustalania cen, prowadzenia ewidencji oraz rozliczeń z organami podatkowymi. Nieprawidłowe wykazanie podatku, zatajenie sprzedaży lub podanie nieprawdziwych danych może prowadzić do określenia zaległości podatkowej, naliczenia odsetek, a w określonych przypadkach także do odpowiedzialności osoby trzeciej albo odpowiedzialności przewidzianej w Kodeksie karnym skarbowym. Zasady dotyczące powstania, wykonania i odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe uzupełniają przepisy Ordynacji podatkowej.