Kodeks karny skarbowy

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 117 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie związane z ustanowieniem adwokata lub radcy prawnego dla stron postępowania cywilnego, które nie są w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Przepis ten ma na celu zapewnienie dostępu do profesjonalnej pomocy prawnej osobom, które z różnych przyczyn nie mogą sobie na nią pozwolić, co jest istotnym elementem realizacji prawa do sądu i równości stron w postępowaniu sądowym.

#### Zwolnienie od kosztów sądowych a ustanowienie pełnomocnika

1. **Strona zwolniona od kosztów sądowych**:
   - Strona, która została zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Jest to istotne, ponieważ zwolnienie od kosztów sądowych nie obejmuje automatycznie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika.

2. **Osoba fizyczna niezwolniona od kosztów sądowych**:
   - Osoba fizyczna, która nie została zwolniona od kosztów sądowych, może również domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wymaga to złożenia odpowiedniego oświadczenia majątkowego.

3. **Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna**:
   - Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, która nie została zwolniona od kosztów sądowych, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. W tym przypadku konieczne jest przedstawienie dowodów na brak dostatecznych środków finansowych.

#### Procedura składania wniosku

- Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego można zgłosić wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy.
- Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie sądu, może złożyć wniosek w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu.

#### Kryteria uwzględnienia wniosku

- Sąd uwzględni wniosek, jeżeli uzna, że udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie jest potrzebny. Podstawą oddalenia wniosku nie może być fakt skorzystania przez osobę fizyczną z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

#### Specjalne uprawnienia prokuratora

- Prokurator ma prawo złożyć wniosek o ustanowienie pełnomocnika dla osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń o rentę w przypadkach określonych w art. 444 § 2 i art. 446 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli osoby te nie są w stanie samodzielnie dochodzić swoich roszczeń z powodu wieku, stanu zdrowia, stanu majątkowego lub innych szczególnych okoliczności.

#### Postępowanie kasacyjne

- Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za oczywiście uzasadniony.

### Podsumowanie

Art. 117 k.p.c. jest kluczowym przepisem, który umożliwia stronom postępowania cywilnego dostęp do profesjonalnej pomocy prawnej, nawet jeśli nie są w stanie ponieść jej kosztów. Przepis ten zapewnia równość stron w postępowaniu sądowym i realizację prawa do sądu, co jest fundamentem sprawiedliwości proceduralnej.

Art. 144 Ordynacji podatkowej reguluje procedurę doręczania pism przez organy podatkowe. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia prawidłowego obiegu korespondencji między organami podatkowymi a podatnikami, pełnomocnikami oraz innymi podmiotami. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych paragrafów tego artykułu.

#### § 1a
Organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego.

**Komentarz:**
Przepis ten wprowadza zasadę pierwszeństwa doręczeń elektronicznych, co jest zgodne z ogólną tendencją do digitalizacji administracji publicznej. Adres do doręczeń elektronicznych jest podstawowym kanałem komunikacji, co ma na celu przyspieszenie i uproszczenie procedur administracyjnych. Alternatywnie, doręczenie może nastąpić na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego lub bezpośrednio w siedzibie organu.

#### § 1b
W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez: operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.

**Komentarz:**
Jeżeli doręczenie elektroniczne nie jest możliwe, organ podatkowy ma obowiązek doręczyć pisma za pokwitowaniem. Przepis ten wymienia różne podmioty uprawnione do doręczeń, w tym operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej oraz pracowników urzędu lub innych organów podatkowych. Pokwitowanie doręczenia jest istotne dla celów dowodowych, potwierdzając, że adresat otrzymał pismo.

#### § 1c
W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma: przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.

**Komentarz:**
Jeżeli doręczenie nie jest możliwe ani elektronicznie, ani za pośrednictwem operatora wyznaczonego, organ podatkowy może skorzystać z przesyłki rejestrowanej zgodnie z Prawem pocztowym. Alternatywnie, doręczenie może być dokonane przez pracowników urzędu lub innych uprawnionych osób. Przesyłka rejestrowana zapewnia śledzenie i potwierdzenie doręczenia, co jest kluczowe dla zachowania prawidłowości procedur.

#### § 1d
W przypadku doręczenia decyzji, której organ podatkowy nadał rygor natychmiastowej wykonalności, albo decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, organ może doręczyć decyzję w sposób określony w § 1c. Przepisów § 1a i § 1b pkt 1 nie stosuje się.

**Komentarz:**
W sytuacjach, gdy decyzja podatkowa ma rygor natychmiastowej wykonalności, organ podatkowy może skorzystać z doręczenia w sposób określony w § 1c, pomijając procedury z § 1a i § 1b pkt 1. Ma to na celu zapewnienie szybkiego i skutecznego doręczenia decyzji, co jest szczególnie ważne w przypadkach wymagających natychmiastowego działania.

#### § 1e
W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem.

**Komentarz:**
Przepis ten wprowadza dodatkową możliwość doręczenia pism przez sołtysa, gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, a doręczenie elektroniczne nie jest możliwe. Sołtys, jako osoba lokalnie zaufana, może skutecznie doręczyć pisma, co jest szczególnie przydatne w mniejszych społecznościach.

#### § 1f
Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego.

**Komentarz:**
Przepis ten określa, że doręczenia pism pełnomocnikom będącym adwokatami, radcami prawnymi lub doradcami podatkowymi, a także organom administracji publicznej, powinny odbywać się za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub w siedzibie organu podatkowego. Jest to zgodne z profesjonalnym charakterem tych podmiotów oraz ich zdolnością do obsługi doręczeń elektronicznych.

### Podsumowanie
Art. 144 Ordynacji podatkowej wprowadza kompleksowe zasady doręczania pism przez organy podatkowe, z naciskiem na doręczenia elektroniczne. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia skuteczności i efektywności procedur podatkowych, a także dla ochrony praw podatników i innych podmiotów. Wprowadzenie różnych alternatyw doręczeń, w tym doręczeń za pokwitowaniem i przesyłek rejestrowanych, zapewnia elastyczność i możliwość dostosowania procedur do różnych sytuacji praktycznych.

Pełnomocnik adwokat

Pełnomocnik adwokat w przepisach

Kodeks karny skarbowy1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego3 przepisy

Ordynacja podatkowa1 przepis