Art. 81 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z wyznaczaniem obrońcy z urzędu w sytuacjach, gdy oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, a jego obecność jest obligatoryjna zgodnie z przepisami art. 78 § 1 lub 1a, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 k.p.k.

### Komentarz do Art. 81 k.p.k.

#### 1. Obowiązek wyznaczenia obrońcy z urzędu
Przepis ten nakłada na prezesa lub referendarza sądowego obowiązek wyznaczenia obrońcy z urzędu, gdy oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, a jego obecność jest wymagana przez przepisy prawa. Dotyczy to sytuacji określonych w:
- Art. 78 § 1 i 1a k.p.k. - dotyczących przypadków, gdy obrona jest obligatoryjna ze względu na wiek, stan zdrowia psychicznego lub inne okoliczności.
- Art. 79 § 1 i 2 k.p.k. - dotyczących obrony obligatoryjnej w postępowaniach przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniach apelacyjnych.
- Art. 80 k.p.k. - dotyczących obrony obligatoryjnej w postępowaniach przed Sądem Najwyższym.

#### 2. Środki zaskarżenia
Przepis przewiduje możliwość złożenia zażalenia na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy. Zażalenie to przysługuje do sądu właściwego do rozpoznania sprawy. W przypadku postanowienia sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy, zażalenie przysługuje do innego równorzędnego składu tego sądu. Jest to istotne zabezpieczenie praw oskarżonego, umożliwiające weryfikację decyzji odmownych przez inny skład sędziowski.

#### 3. Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy
Przepis stanowi, że ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia się bez rozpoznania. Ma to na celu zapobieżenie nadużywaniu prawa do składania wniosków w oparciu o te same przesłanki, co mogłoby prowadzić do przewlekłości postępowania.

#### 4. Zmiana obrońcy
Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy, prezes lub referendarz sądowy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego. Przepis ten daje możliwość zmiany obrońcy z urzędu w sytuacjach, gdy istnieją uzasadnione powody, takie jak brak zaufania do dotychczasowego obrońcy, konflikt interesów czy inne okoliczności utrudniające skuteczną obronę.

### Podsumowanie
Art. 81 k.p.k. stanowi istotny element gwarancji procesowych oskarżonego, zapewniając mu prawo do obrony w sytuacjach, gdy jest ona obligatoryjna. Przepis ten precyzyjnie reguluje procedurę wyznaczania obrońcy z urzędu oraz środki zaskarżenia decyzji odmownych, co ma na celu ochronę praw oskarżonego i zapewnienie rzetelnego procesu.

Odmowa wyznaczenia

Odmowa wyznaczenia w przepisach

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia2 przepisy