Ochrona

Ochrona w polskim prawie oznacza ogół środków, zasad i działań służących zabezpieczeniu określonych osób, praw, dóbr, interesów lub wartości przed naruszeniem, zagrożeniem albo utratą. Termin ten nie ma jednej, uniwersalnej definicji. Jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i przedmiotu ochrony.

Ochrona może mieć charakter:

• cywilnoprawny, gdy dotyczy praw podmiotowych, dóbr osobistych lub skutków nadużycia prawa;
• karnoprawny, gdy polega na zapobieganiu przestępstwom, ochronie bezpieczeństwa publicznego albo odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku zabezpieczenia;
• procesowy, gdy zapewnia poufność czynności, ochronę informacji, udział stron lub możliwość korzystania ze środków przewidzianych w postępowaniu;
• administracyjny i środowiskowy, gdy obejmuje ochronę środowiska, zdrowia, wód lub zdrowia rozrodczego;
• organizacyjny i instytucjonalny, gdy określa zadania organów publicznych, służb, Sił Zbrojnych albo wyspecjalizowanych rad.

W Kodeksie cywilnym ochrona odnosi się między innymi do dóbr osobistych człowieka oraz do granic wykonywania praw. W prawie karnym obejmuje ochronę bezpieczeństwa publicznego, prawidłowego wykonywania obowiązków i mienia, a także zabezpieczenie broni. W postępowaniu karnym może polegać na wyłączeniu jawności, zachowaniu tajemnicy zawodowej i ochronie informacji niejawnych. Szczególne regulacje przewidują także ochronę skazanych narażonych na zagrożenie życia lub zdrowia oraz ochronę wykonywaną w związku z europejskim nakazem ochrony.

W Prawie wodnym ochrona wiąże się z bezpieczeństwem i prawidłowym funkcjonowaniem urządzeń wodnych, udziałem społeczeństwa w ochronie środowiska oraz działalnością organów gospodarki wodnej. W przepisach dotyczących leczenia niepłodności oznacza działania publiczne służące ochronie zdrowia rozrodczego, w tym edukację, dostęp do informacji i ograniczanie szkodliwych czynników.

Praktyczne znaczenie ochrony polega na wskazaniu, co podlega zabezpieczeniu, przed jakimi zagrożeniami oraz za pomocą jakich instrumentów prawnych. Ochrona może być zapobiegawcza, bieżąca albo następcza, a jej realizacja może spoczywać na organach publicznych, określonych instytucjach, właścicielach urządzeń lub innych podmiotach.