Art. 1107^1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości oraz o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla określenia właściwości sądów polskich w sprawach dotyczących nieruchomości.

**1. Wyłączna jurysdykcja krajowa**

Wyłączna jurysdykcja oznacza, że tylko sądy polskie są właściwe do rozpoznawania określonych kategorii spraw, bez względu na obywatelstwo stron czy miejsce ich zamieszkania. W kontekście art. 1107^1 k.p.c., wyłączna jurysdykcja dotyczy dwóch rodzajów spraw:

a) **Sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości** - obejmują one wszelkie roszczenia dotyczące praw rzeczowych, takich jak własność, użytkowanie wieczyste, służebności, hipoteka, użytkowanie, czy zastaw. Przykładem może być sprawa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

b) **Sprawy o posiadanie nieruchomości** - dotyczą one roszczeń związanych z faktycznym władaniem nieruchomością, niezależnie od tytułu prawnego do niej. Przykładem może być sprawa o ochronę posiadania nieruchomości, czyli np. sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania.

**2. Nieruchomość położona w Rzeczypospolitej Polskiej**

Kluczowym elementem determinującym wyłączną jurysdykcję sądów polskich jest położenie nieruchomości. Przepis ten odnosi się wyłącznie do nieruchomości znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeśli nieruchomość znajduje się poza granicami Polski, sądy polskie nie będą miały wyłącznej jurysdykcji w sprawach dotyczących tej nieruchomości.

**3. Znaczenie praktyczne**

Art. 1107^1 k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zapewnia pewność prawną i przewidywalność w zakresie właściwości sądów. Strony mają pewność, że wszelkie spory dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach położonych w Polsce będą rozstrzygane przez sądy polskie. Jest to szczególnie ważne w kontekście międzynarodowych transakcji nieruchomościowych, gdzie strony mogą pochodzić z różnych krajów.

**4. Związki z innymi przepisami**

Art. 1107^1 k.p.c. należy interpretować w kontekście innych przepisów dotyczących jurysdykcji krajowej, w tym przepisów prawa międzynarodowego prywatnego oraz unijnych rozporządzeń dotyczących jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych. Przykładem może być rozporządzenie Bruksela I bis, które reguluje jurysdykcję w sprawach cywilnych i handlowych w Unii Europejskiej, ale również przewiduje wyłączną jurysdykcję w sprawach dotyczących nieruchomości.

**Podsumowanie**

Art. 1107^1 k.p.c. jasno określa, że sprawy dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach oraz posiadania nieruchomości położonych w Polsce należą do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. Przepis ten zapewnia pewność prawną i jest kluczowy dla ochrony praw rzeczowych oraz posiadania nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Nieruchomość polska

Nieruchomość polska w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego2 przepisy