Art. 1107¹. k.p.c. Jurysdykcja krajowa w sprawach rzeczowych

Do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości i o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz do Art. 1107¹. kpc

Art. 1107¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) stanowi, że do wyłącznej jurysdykcji krajowej należą sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości oraz o posiadanie nieruchomości położonej w Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla określenia właściwości sądów polskich w sprawach dotyczących nieruchomości.

1. Wyłączna jurysdykcja krajowa

Wyłączna jurysdykcja oznacza, że tylko sądy polskie są właściwe do rozpoznawania określonych kategorii spraw, bez względu na obywatelstwo stron czy miejsce ich zamieszkania. W kontekście art. 1107¹ k.p.c., wyłączna jurysdykcja dotyczy dwóch rodzajów spraw:

a) Sprawy o prawa rzeczowe na nieruchomości - obejmują one wszelkie roszczenia dotyczące praw rzeczowych, takich jak własność, użytkowanie wieczyste, służebności, hipoteka, użytkowanie, czy zastaw. Przykładem może być sprawa o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

b) Sprawy o posiadanie nieruchomości - dotyczą one roszczeń związanych z faktycznym władaniem nieruchomością, niezależnie od tytułu prawnego do niej. Przykładem może być sprawa o ochronę posiadania nieruchomości, czyli np. sprawa o przywrócenie naruszonego posiadania.

2. Nieruchomość położona w Rzeczypospolitej Polskiej

Kluczowym elementem determinującym wyłączną jurysdykcję sądów polskich jest położenie nieruchomości. Przepis ten odnosi się wyłącznie do nieruchomości znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że jeśli nieruchomość znajduje się poza granicami Polski, sądy polskie nie będą miały wyłącznej jurysdykcji w sprawach dotyczących tej nieruchomości.

3. Znaczenie praktyczne

Art. 1107¹ k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zapewnia pewność prawną i przewidywalność w zakresie właściwości sądów. Strony mają pewność, że wszelkie spory dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach położonych w Polsce będą rozstrzygane przez sądy polskie. Jest to szczególnie ważne w kontekście międzynarodowych transakcji nieruchomościowych, gdzie strony mogą pochodzić z różnych krajów.

4. Związki z innymi przepisami

Art. 1107¹ k.p.c. należy interpretować w kontekście innych przepisów dotyczących jurysdykcji krajowej, w tym przepisów prawa międzynarodowego prywatnego oraz unijnych rozporządzeń dotyczących jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych. Przykładem może być rozporządzenie Bruksela I bis, które reguluje jurysdykcję w sprawach cywilnych i handlowych w Unii Europejskiej, ale również przewiduje wyłączną jurysdykcję w sprawach dotyczących nieruchomości.

Podsumowanie

Art. 1107¹ k.p.c. jasno określa, że sprawy dotyczące praw rzeczowych na nieruchomościach oraz posiadania nieruchomości położonych w Polsce należą do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich. Przepis ten zapewnia pewność prawną i jest kluczowy dla ochrony praw rzeczowych oraz posiadania nieruchomości na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

jurysdykcja krajowaprawo rzeczowe

posiadanie nieruchomości

nieruchomość polska

Art. 1107. kpc Art. 1108. kpc