Przepis wskazuje, że w ustawie dotyczącej dopłat do oprocentowania mieszkaniowych kredytów o stałej stopie procentowej mają zostać wprowadzone zmiany. Ich szczegółowa treść została jednak pominięta, dlatego na podstawie samego tego przepisu nie można ustalić, jakie regulacje zmieniono, kogo zmiany dotyczą ani jakie będą ich skutki. Przepis pełni więc funkcję techniczną: odsyła do nowelizacji innej ustawy, ale nie przedstawia jej zakresu.

o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania

Przepis określa, jak bank powinien ująć odsetki, które zostały doliczone do kwoty kredytu, czyli skapitalizowane, do 31 grudnia 1999 r. Chodzi o odsetki związane z kredytami mieszkaniowymi objętymi tą ustawą. Bank zalicza je do wyniku finansowego tego okresu, za który odsetki są należne. Regulacja wskazuje więc sposób rozliczenia tych odsetek w księgach banku.

o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych.

Przepis wyjaśnia podstawowe pojęcia używane w ustawie oraz wskazuje, jakie zobowiązania są uznawane za „kredyt mieszkaniowy”. Ma to znaczenie dla ustalenia, czy dany kredyt mieści się w zakresie ustawy i może być związany z przewidzianą w niej pomocą.

„Lokal mieszkalny” to samodzielny lokal położony w Polsce, wraz z pomieszczeniami przynależnymi. „Dom jednorodzinny” oznacza budynek mieszkalny położony w Polsce, w którym nie znajduje się należący do kredytobiorcy lokal użytkowy. Przepis określa również, jakie podmioty są „instytucją kredytującą”. Są to wskazane banki, ich oddziały oraz spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, pod warunkiem że udzieliły kredytu mieszkaniowego.

Za taki kredyt uznaje się przede wszystkim kredyt przeznaczony na budowę domu jednorodzinnego, jeżeli przed złożeniem wniosku o pomoc nie zgłoszono w terminie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy albo wydano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Obejmuje on także finansowanie nabycia domu, odrębnej własności lokalu mieszkalnego, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo prawa odrębnej własności lokalu w spółdzielni mieszkaniowej. W tych przypadkach spłata kredytu musi być zabezpieczona hipoteką na przedmiocie kredytowania.

Definicja obejmuje również kredyty przeznaczone na spłatę wcześniejszego kredytu mieszkaniowego, jeżeli zostały zabezpieczone taką hipoteką. Gdy jeden kredyt służy spłacie różnych zobowiązań, za kredyt mieszkaniowy uznaje się tylko tę jego część, która została przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego spełniającego wskazane warunki.

o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2009/964/text/U/D20090964Lj.pdf

Przepis określa sposób przekazywania i ustalania wysokości pomocy państwa przeznaczonej na spłatę zobowiązań z tytułu kredytu mieszkaniowego. Pomoc przekazuje Bank Gospodarstwa Krajowego instytucji kredytującej, na podstawie decyzji, o której mowa w art. 6 ust. 1. Środki są przeznaczone na spłatę kredytu przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.

**Wysokość pomocy** odpowiada równowartości 12 miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych. Przy ustalaniu tej kwoty jedna rata nie może być jednak przyjęta w wysokości wyższej niż 1200 zł. Pomoc jest wypłacana w ratach miesięcznych, również nie wyższych niż 1200 zł, a ich liczba nie może przekroczyć 12. Wysokość pomocy oraz terminy jej przekazywania określa decyzja, ustalana na podstawie informacji zawartych w oświadczeniu instytucji kredytującej, o którym mowa w art. 6 ust. 4.

Jeżeli kredyt jest spłacany w walucie obcej, pomoc jest przekazywana w walucie spłaty kredytu. Przeliczenie następuje według kursu sprzedaży ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu poprzedzającym przekazanie środków.

Szczególna reguła dotyczy uprawnionego, który zawarł umowę, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 lit. b. W takim przypadku wypłata rat pomocy rozpoczyna się dopiero po zakończeniu okresu wypłaty świadczenia z tytułu tej umowy. Pomoc przyznana na podstawie ustawy nie jest uwzględniana przy ocenie zdolności uprawnionego do pokrywania całości lub części świadczeń wynikających z umowy kredytu mieszkaniowego.

Przepis określa zasady zawierania przez BGK umów z bankami, które mają być uprawnione do udzielania rodzinnych kredytów mieszkaniowych oraz bezpiecznych kredytów 2 %. Umowa jest zawierana na wniosek banku. Jej treść ma uporządkować współpracę między BGK a bankiem oraz określić sposób wykonywania czynności związanych z tymi kredytami.

W przypadku rodzinnych kredytów mieszkaniowych umowa obejmuje w szczególności zasady oceny zdolności do spłaty zobowiązania gwarancyjnego i analizy ryzyka, przekazywania BGK informacji o udzielonych kredytach, a także wzory wymaganych oświadczeń i zlecenia. Określa również sposób pobierania opłaty prowizyjnej z tytułu gwarancji, informowania o spłacie objętej gwarancją części kredytu oraz dokonywania wypłat z tytułu gwarancji i spłat rodzinnych. Powinna także wskazywać wytyczne dotyczące kontroli, liczbę kontrolowanych kredytobiorców oraz termin i sposób przekazywania do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego określonych zwrotów.

Umowa dotycząca bezpiecznych kredytów 2 % reguluje podobne zagadnienia, ale uwzględnia również specyfikę dopłat do rat. Obejmuje między innymi sposób obliczania średniej ważonej stopy oprocentowania wskazanej w art. 9b ust. 9 pkt 1, zasady kontroli, przekazywania zwrotów do Rządowego Funduszu Mieszkaniowego oraz udzielania bankowi dostępu do systemu ewidencji dopłat.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na tym, że podstawowe procedury obsługi obu rodzajów kredytów nie pozostają wyłącznie w ogólnych regulacjach, lecz są szczegółowo określane w umowach BGK z bankami. BGK prowadzi ponadto na swojej stronie internetowej wykaz banków uprawnionych do udzielania obu rodzajów kredytów.

o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2133/text/U/D20212133Lj.pdf

Art. 11 określa zasady finansowania i obsługi Rządowego Funduszu Mieszkaniowego utworzonego w BGK. Z funduszu pokrywane są koszty i wydatki związane z udzielaniem gwarancji, rodzinnych kredytów mieszkaniowych i bezpiecznych kredytów 2 %, a także z wypłacaniem premii mieszkaniowych. Ze środków funduszu finansowane jest również wynagrodzenie BGK za jego obsługę.

Środki funduszu pochodzą przede wszystkim z budżetu państwa, opłat prowizyjnych od gwarancji, odzyskanych kwot wypłaconych gwarancji oraz zwrotów określonych w przepisach wskazanych w ust. 3 pkt 4. Źródłem finansowania są także odsetki od wolnych środków przekazanych w depozyt oraz wpływy z innych tytułów. Wolne środki w walutach obcych mogą być lokowane w bankach.

Przepis określa także zasady współpracy ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa z BGK. Umowa zawierana między nimi reguluje obsługę funduszu, sposób obliczania wskazanej stopy oprocentowania oraz wysokość wynagrodzenia BGK.

BGK prowadzi dla funduszu odrębne zestawienia finansowe i wyodrębnia jego plan finansowy w swoim planie finansowym. Przygotowuje również projekt rocznego planu finansowego, który obejmuje między innymi przewidywane kwoty gwarancji, kosztów i wydatków, zasilenia funduszu oraz wynagrodzenia BGK. Projekt podlega zatwierdzeniu przez właściwego ministra w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. BGK przekazuje tym ministrom także miesięczne sprawozdania z realizacji planu. Jeżeli środki funduszu pochodzące z innych źródeł nie wystarczają na pokrycie określonych kosztów i wydatków, fundusz jest uzupełniany środkami z budżetu państwa.

Przepis zawiera słownik pojęć używanych w ustawie o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%. Jego znaczenie polega na ujednoliceniu rozumienia kluczowych określeń, które wpływają na zakres stosowania dalszych regulacji.

**Bezpieczny kredyt 2%** oraz **rodzinny kredyt mieszkaniowy** są kredytami zabezpieczonymi hipoteką. Pierwszy z nich wiąże się z dopłatą do rat, natomiast drugi uprawnia do spłat rodzinnych. W obu przypadkach umowa może przewidywać ustanowienie hipoteki dopiero po zakończeniu budowy domu jednorodzinnego albo po wyodrębnieniu własności lokalu mieszkalnego.

Przepis określa także, kto tworzy gospodarstwo domowe. Może je prowadzić samodzielnie pełnoletnia osoba fizyczna, małżonkowie albo rodzice co najmniej jednego wspólnego dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską lub opieką prawną. Do osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego zalicza się również dzieci stale zamieszkujące z tymi osobami. „Dziecko” obejmuje osobę małoletnią oraz osobę niepełnosprawną, jeżeli jej niepełnosprawność została potwierdzona jednym ze wskazanych w przepisie orzeczeń.

Zdefiniowano również przedmiot finansowania, między innymi dom jednorodzinny, lokal mieszkalny, budowę, spółdzielcze prawo i inwestycję mieszkaniową kooperatywy mieszkaniowej. **Wkład własny kredytobiorcy** obejmuje środki własne przeznaczone na pokrycie części wydatków, a w określonym przypadku także nieobciążoną nieruchomość gruntową.

Przepis wyjaśnia ponadto znaczenie stopy oprocentowania kredytu, systemu ewidencji dopłat oraz średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych. Definicje te porządkują zasady obliczeń, ewidencjonowania dopłat i ustalania wartości istotnych dla stosowania ustawy.

Przepis określa, komu i na jakich podstawowych warunkach mogą zostać udzielone rodzinny kredyt mieszkaniowy oraz bezpieczny kredyt 2%. Kredytobiorca musi prowadzić gospodarstwo domowe w Polsce albo poza jej terytorium, jeżeli ma obywatelstwo polskie lub prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z osobą posiadającą takie obywatelstwo i wspólnie z nią zaciąga kredyt. Co do zasady nie może być także stroną innego kredytu hipotecznego zawartego w okresie 36 miesięcy przed złożeniem wniosku w celu nabycia mieszkania, domu lub określonego prawa spółdzielczego. Wyjątek dotyczy rozwiązania takiej umowy po skutecznym odstąpieniu od umowy deweloperskiej lub wskazanej umowy dotyczącej nabycia lokalu albo domu.

Kredyt udzielany jest przez bank uprawniony na podstawie umowy z BGK. Zasadniczo bank musi mieć w ofercie możliwość zawarcia umowy dotyczącej oszczędzania na cele mieszkaniowe, z wyjątkiem banku hipotecznego. Oprocentowanie i prowizja nie mogą być ustalone na warunkach gorszych niż przy porównywalnym kredycie hipotecznym oferowanym przez ten sam bank.

Kredyt może być udzielony w walucie polskiej, na co najmniej 15 lat, bez wkładu własnego albo z wkładem nieprzekraczającym 200 000 zł. Szczególne zasady pozwalają pominąć ten limit, gdy wkład stanowi wyłącznie określona nieruchomość gruntowa albo środki pieniężne i premia mieszkaniowa, pod warunkiem że łączna kwota wkładu i kredytu nie przekracza 1 000 000 zł. Przy wkładzie niższym niż 20% wydatków brakująca część może zostać objęta gwarancją. Przepis wskazuje również końcowy termin udzielania rodzinnego kredytu mieszkaniowego oraz szczególny warunek składania wniosków o bezpieczny kredyt 2%.

Przepis określa cele, na jakie mogą zostać udzielone rodzinny kredyt mieszkaniowy i bezpieczny kredyt 2%. Kredyty te mogą finansować całość albo część wydatków służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych gospodarstwa domowego kredytobiorcy. Chodzi o wydatki związane z budową domu jednorodzinnego, także z jego wykończeniem, oraz z nabyciem prawa własności gruntu lub jego części przeznaczonej pod tę budowę.

Finansowanie może również dotyczyć nabycia prawa własności lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, wraz z ich wykończeniem. Obejmuje także realizację inwestycji mieszkaniowej kooperatywy mieszkaniowej przez jej członka oraz nabycie spółdzielczego prawa dotyczącego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, w tym prawa stanowiącego wkład budowlany i wydatków na wykończenie lokalu lub domu.

Przepis wskazuje też sytuacje, w których kredyt nie może zostać udzielony. Wyłączenie dotyczy wydatków ponoszonych na nabycie wyłącznie części udziałów w prawie własności albo w spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Kredyt nie przysługuje również wtedy, gdy nabycie prawa własności lokalu albo domu wiąże się z przeniesieniem na kredytobiorcę jako osobę trzecią wierzytelności związanych z umową rezerwacyjną, umową deweloperską lub inną umową wskazaną w przepisie. W praktyce regulacja wyznacza zarówno katalog mieszkaniowych celów finansowania, jak i granice stosowania obu kredytów.

Przepis określa zasady obejmowania części rodzinnego kredytu mieszkaniowego albo bezpiecznego kredytu 2% gwarancją BGK. Gwarancja jest ustanawiana jednocześnie z udzieleniem kredytu, na zlecenie kredytobiorcy złożone wraz z wnioskiem kredytowym. Kwota objęta gwarancją musi zostać wskazana w umowie kredytu.

Ustawa wprowadza dwa ograniczenia dotyczące łącznej wysokości gwarantowanej części kredytu i wkładu własnego. Łącznie nie mogą one przekroczyć 200 000 zł ani 20% całkowitej kwoty wydatków finansowanych kredytem. Niezależnie od tego sama część kredytu objęta gwarancją nie może być wyższa niż 100 000 zł. Gwarancji udziela BGK we własnym imieniu i na własny rachunek.

Warunkiem udzielenia gwarancji jest zapłata jednorazowej prowizji w wysokości 1,0% gwarantowanej części kredytu. Co do zasady opłata nie podlega zwrotowi, z wyjątkiem sytuacji, w której gwarancja ostatecznie nie została ustanowiona, oraz przypadków wskazanych w art. 15 lub art. 42 ust. 1 i 2 ustawy wymienionej w przepisie.

Spłaty części kapitałowej są w pierwszej kolejności zaliczane na poczet części objętej gwarancją i odpowiednio zmniejszają jej wysokość. Gwarancja wygasa po spłacie kwoty odpowiadającej całej gwarantowanej części. Za taką spłatę może być uznane także zmniejszenie kredytu przed uruchomieniem jego pełnej kwoty, z wyjątkiem zmniejszenia dokonanego na decyzję kredytobiorcy, jeżeli narusza ono limity z ust. 2.

Do czasu wygaśnięcia gwarancji finansowane mieszkanie lub dom nie może być wykorzystywany przez kredytobiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej. Przepis odsyła także, w nieuregulowanym zakresie, do wskazanych regulacji dotyczących gwarancji.

Art. 5 określa podstawowe warunki udzielenia rodzinnego kredytu mieszkaniowego. Co do zasady osoby tworzące gospodarstwo domowe nie mogą posiadać prawa własności ani spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Nie mogą też mieć wcześniej udzielonego innego rodzinnego kredytu mieszkaniowego. Ograniczenie obejmuje również zbycie własności w drodze darowizny na rzecz osoby z I albo II grupy podatkowej w okresie pięciu lat przed złożeniem wniosku.

Przepis wprowadza także limit ceny nieruchomości lub kosztu nabycia spółdzielczego prawa w przeliczeniu na 1 m powierzchni użytkowej. Limit jest powiązany ze średnim wskaźnikiem kosztu odtworzenia i wynosi 1,4 tego wskaźnika przy nabyciu lokalu od podmiotu, który go wybudował, albo 1,3 w pozostałych przypadkach, w tym przy nabyciu spółdzielczego prawa. Wkład własny nie może przekraczać 20% wydatków przy zmiennej stopie procentowej oraz 30% przy stałej stopie, jeżeli stała stopa obowiązuje co najmniej 5 lat.

Ust. 2 przewiduje wyjątki dla gospodarstw z dziećmi. Posiadanie jednego lokalu lub domu jest dopuszczalne przy dwojgu dzieci, gdy jego powierzchnia nie przekracza 50 m, przy trojgu dzieci, gdy nie przekracza 75 m, oraz przy czworgu dzieci, gdy nie przekracza 90 m. Przy pięciorgu lub większej liczbie dzieci nie wskazano limitu powierzchni. W tych sytuacjach wkład własny nie może być wyższy niż 10% wydatków.

Dalsze wyjątki dotyczą określonych darowizn, udziałów nabytych w drodze dziedziczenia oraz lokali wyłączonych z użytkowania. W przypadkach wskazanych w ust. 2d kredyt może zostać udzielony bez zachowania limitu wkładu, jeżeli jego łączna wysokość z wkładem własnym nie przekracza 1 000 000 zł. Kredytobiorca potwierdza spełnienie warunków w oświadczeniu składanym wraz z wnioskiem.

Przepis określa zasady naliczania, obsługi i utraty dopłat do rat „bezpiecznego kredytu 2 %”. Dopłaty obejmują 120 pierwszych rat kapitałowo-odsetkowych spłacanych zgodnie z harmonogramem, a każda objęta nimi rata jest obniżana o kwotę dopłaty. Jej wysokość oblicza bank kredytujący według wzoru uwzględniającego pozostałą do spłaty część kapitału oraz wskaźnik średniej kwartalnej stopy procentowej.

W okresie karencji dopłatą mogą zostać objęte także raty odsetkowe, jeżeli przewyższają prognozowaną pierwszą ratę kapitałowo-odsetkową po obniżeniu o dopłatę. Następuje to na wniosek kredytobiorcy. Takich rat nie wlicza się do limitu 120 rat, ale ich łączna kwota wpływa na wysokość późniejszych dopłat.

Wskaźnik potrzebny do obliczeń ustala BGK na podstawie oprocentowania nowo udzielonych kredytów hipotecznych z okresowo stałą stopą. BGK ogłasza go w Biuletynie Informacji Publicznej, a banki przekazują dane o kredytach i dopłatach. Bank kredytujący wprowadza do systemu ewidencji dopłat prognozowane kwoty, a następnie potwierdza je lub koryguje, między innymi po udzieleniu kredytu, zmianie jego warunków albo wygaśnięciu dopłat. BGK przekazuje bankowi środki za raty spłacone w danym kwartale.

Przepis szczegółowo wskazuje sytuacje powodujące wygaśnięcie dopłat albo obowiązek zwrotu otrzymanych kwot, między innymi zbycie lub wynajęcie finansowanego lokalu, nabycie innej nieruchomości, zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa domowego, upadłość kredytobiorcy, niedochowanie obowiązku rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa domowego w określonym terminie, zmianę oprocentowania na zmienne lub niektóre przypadki wcześniejszej spłaty. Zwrot może obejmować odsetki ustawowe. Ust. 14 i 15 przewidują wyjątki, a ust. 16-18 regulują zawiadomienie banku, sposób zwrotu oraz wpływ terminowego zawiadomienia na naliczanie odsetek.

w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/592/text/O/D20220592.pdf

Kredyt mieszkaniowy

Kredyt mieszkaniowy w przepisach

o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania1 przepis

o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych.1 przepis

o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę2 przepisy

o rodzinnym kredycie mieszkaniowym i bezpiecznym kredycie 2%8 przepisów

w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe2 przepisy