Przepis określa zasady wpisu przedsiębiorcy turystycznego do rejestru oraz prowadzenia tego rejestru przez marszałka województwa. Wpis następuje na wniosek, który musi zawierać podstawowe informacje o przedsiębiorcy, w szczególności jego firmę lub nazwę, siedzibę i adres, numer NIP, rodzaj i zakres terytorialny działalności, główne miejsce jej wykonywania oraz oddziały. Można także podać adres e-mail i numer telefonu.

Do wniosku należy dołączyć oryginał albo poświadczoną kopię gwarancji lub umowy, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 1-3, a także oświadczenie o kompletności i prawdziwości danych oraz spełnianiu warunków wykonywania działalności. Oświadczenie musi wskazywać przedsiębiorcę, miejsce i datę jego złożenia oraz zawierać podpis osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy. Szczególne wymagania dotyczą przedsiębiorcy działającego wyłącznie w Polsce i przyjmującego wpłaty na turystyczny rachunek powierniczy, który składa dodatkowe oświadczenie i dokument dotyczący tego rachunku.

Marszałek województwa dokonuje wpisu w terminie 7 dni od otrzymania kompletnego wniosku. Jeżeli wpis nie zostanie dokonany, przedsiębiorca może, po upływie 14 dni od wpływu wniosku, rozpocząć działalność, chyba że został wezwany do jego uzupełnienia. Zmiany danych wymagają zgłoszenia w terminie 14 dni, a oczywiste błędy w rejestrze są prostowane z urzędu.

Rejestr jest co do zasady jawny, z wyłączeniem określonych danych, takich jak adres zamieszkania, prywatny adres e-mail i numer telefonu. Informacje można uzyskać na podstawie zapytania dotyczącego konkretnego przedsiębiorcy. Zaświadczenie o wpisie jest wydawane na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej, a aktualny wydruk z „Ewidencji” może mieć równoważną moc, jeśli zawiera wymagany adres strony internetowej i identyfikator potwierdzający autentyczność danych.

o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/2361/text/U/D20172361Lj.pdf

Przepis określa zasady dostępu do informacji zgromadzonych w Ewidencji oraz sposób organizacji systemu, w którym są one gromadzone i aktualizowane. Podstawową zasadą jest jawność Ewidencji. Każdy może uzyskać informacje objęte wpisem, składając zapytanie dotyczące konkretnego przedsiębiorcy turystycznego.

Marszałek województwa ma dostęp do danych niezależnie od miejsca siedziby przedsiębiorcy, a w przypadku osoby fizycznej, niezależnie od miejsca jej zamieszkania. Dostęp ministra właściwego do spraw turystyki ma szerszy charakter, ponieważ obejmuje także uprawnienie do przetwarzania informacji. Minister może również zobowiązać Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny do udostępnienia określonych danych z Ewidencji w terminie 3 dni roboczych.

Przepis rozróżnia informacje dotyczące konkretnych przedsiębiorców i informacje zbiorcze. Te drugie mogą być udostępniane na wniosek jednostek turystycznego samorządu gospodarczego, organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną konsumenta oraz powiatowych lub miejskich rzeczników konsumentów. Mogą być także wykorzystywane w celach naukowo-badawczych, ale bez wskazywania danych identyfikujących przedsiębiorców turystycznych.

Szczegółową organizację Ewidencji, sposób jej prowadzenia i tryb udzielania informacji określi minister w rozporządzeniu, z uwzględnieniem dokumentów i danych, o których mowa w art. 27 ust. 7, oraz bezpieczeństwa danych. Informacje z Ewidencji mogą być ponownie wykorzystywane jako informacje sektora publicznego. Odrębne rozporządzenie określi minimalną funkcjonalność systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 27 ust. 1, w szczególności w zakresie gromadzenia, aktualizacji, analizy, przesyłania i weryfikacji danych.

Przepis określa wymagania dotyczące formy, treści i przekazania umowy o udział w imprezie turystycznej. Umowa powinna być sporządzona w sposób prosty, zrozumiały i czytelny. Organizator turystyki lub agent turystyczny przekazuje podróżnemu, na trwałym nośniku, kopię umowy albo potwierdzenie jej zawarcia, co do zasady w chwili zawarcia umowy lub niezwłocznie po niej. Jeżeli umowę zawarto w jednoczesnej fizycznej obecności stron, podróżny może żądać jej kopii papierowej. Przy umowie zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa kopia lub potwierdzenie są przekazywane na papierze albo, za zgodą podróżnego, na innym trwałym nośniku.

Umowa lub potwierdzenie musi obejmować pełną treść uzgodnień, informacje z art. 40 ust. 1 oraz między innymi dane osoby odpowiedzialnej za przebieg imprezy, dane podmiotu zapewniającego ochronę na wypadek niewypłacalności, informacje o przeniesieniu uprawnień i przejęciu obowiązków, uzgodnione wymagania specjalne oraz zasady składania skarg i pozasądowego rozwiązywania sporów. Powinna także wskazywać obowiązek informowania o niezgodnościach, dane kontaktowe dotyczące małoletnich podróżnych bez opieki oraz odpowiedzialność organizatora za należyte wykonanie usług i obowiązek udzielenia pomocy, o której mowa w art. 52.

Informacje z art. 40 ust. 1 pkt 1-6 są integralną częścią umowy i mogą być zmienione tylko w przypadkach wskazanych w przepisie. Nieważne są postanowienia i oświadczenia zmierzające do wyłączenia lub ograniczenia odpowiedzialności określonej w ustawie. Przepis reguluje również obowiązek ubezpieczenia przy imprezach zagranicznych, przekazania potwierdzenia zabezpieczeń finansowych i składek na Fundusz oraz dostarczenia przed wyjazdem biletów, voucherów, pokwitowań i informacji organizacyjnych. Wszystkie wymagane informacje powinny być przekazane jasno, zrozumiale i widocznie.

Przepis określa zasady odstąpienia od umowy o udział w imprezie turystycznej oraz jej rozwiązania przez organizatora. Podróżny może odstąpić od umowy w każdym czasie przed rozpoczęciem imprezy, jednak co do zasady organizator może żądać odpowiedniej i uzasadnionej opłaty. Jeżeli umowa nie określa jej wysokości, opłata odpowiada cenie imprezy pomniejszonej o zaoszczędzone koszty oraz wpływy z alternatywnego wykorzystania usług. Na żądanie podróżnego organizator powinien uzasadnić wysokość opłaty. Umowa może też przewidywać opłatę zależną od czasu odstąpienia, spodziewanych oszczędności i dochodów z alternatywnego wykorzystania usług, a opłata może zostać potrącona z wpłaty podróżnego.

**Bez opłaty** podróżny może odstąpić od umowy, gdy w miejscu docelowym lub jego najbliższym sąsiedztwie wystąpią nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności, które znacząco wpływają na realizację imprezy albo przewóz do miejsca docelowego. W takim przypadku przysługuje wyłącznie zwrot dokonanych wpłat, bez odszkodowania lub zadośćuczynienia.

Organizator może rozwiązać umowę i zwrócić pełne wpłaty, bez dodatkowego odszkodowania lub zadośćuczynienia, gdy nie zostanie osiągnięta minimalna liczba uczestników, pod warunkiem zachowania terminów powiadomienia, albo gdy realizację umowy uniemożliwią nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności. Zwrot opłat i wpłat następuje w terminie 14 dni od rozwiązania umowy.

Odrębne uprawnienie przysługuje konsumentowi, który zawarł umowę poza lokalem przedsiębiorstwa. Może on odstąpić od niej w terminie 14 dni od zawarcia, bez podawania przyczyny i ponoszenia kosztów, z wyjątkiem sytuacji, gdy umowę zawarto po negocjacjach ustnych opartych na wcześniejszym zamówieniu konsumenta.

Przepis określa zakres przedmiotowy ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich. Nie opisuje pojedynczego postępowania ani nie wskazuje sposobu rozstrzygnięcia konkretnego sporu, lecz wylicza najważniejsze obszary, które reguluje cała ustawa.

Pierwszym z nich są obowiązki podmiotów uprawnionych do prowadzenia postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich. Przepis obejmuje także zasady prowadzenia Rejestru, czyli rejestru podmiotów uprawnionych do prowadzenia takiego postępowania. Ustawa reguluje ponadto obowiązki przedsiębiorców oraz zasady samego postępowania w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich.

Ostatnim wskazanym elementem są zadania Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, określanego w dalszej części ustawy jako „Prezes Urzędu”. Zostały one ujęte w związku z pozasądowym rozwiązywaniem sporów konsumenckich.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na tym, że wyznacza on główne grupy regulacji i wskazuje podmioty oraz obszary objęte ustawą. Na jego podstawie można ustalić, że przepisy ustawy dotyczą jednocześnie podmiotów prowadzących postępowania, przedsiębiorców, organizacji Rejestru, przebiegu postępowań oraz zadań Prezesa Urzędu. Szczegółowe rozwiązania dotyczące tych zagadnień znajdują się w dalszych przepisach ustawy.

o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2016/1823/text/T/D20161823L.pdf

Art. 2 wyjaśnia podstawowe pojęcia używane w ustawie o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich. Przepis nie tworzy odrębnych definicji konsumenta ani przedsiębiorcy, lecz odsyła w tym zakresie do ich rozumienia w Kodeksie cywilnym. „Spór konsumencki” oznacza spór między konsumentem a przedsiębiorcą, który wynika z umowy zawartej z konsumentem.

Przepis rozróżnia także spory krajowe i transgraniczne. „Spór krajowy” występuje wtedy, gdy w chwili złożenia oferty przedsiębiorcy albo przyjęcia jego oferty konsument miał miejsce zamieszkania w Polsce. „Spór transgraniczny” zachodzi, gdy w tym samym momencie konsument mieszkał w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej. Dla tej kwalifikacji znaczenie ma więc miejsce zamieszkania konsumenta oraz moment złożenia lub przyjęcia oferty, a nie sam fakt zawarcia umowy z przedsiębiorcą z innego państwa.

Ostatnia definicja dotyczy „trwałego nośnika”. Jest nim materiał lub narzędzie pozwalające przechowywać informacje, zapewniające dostęp do nich w przyszłości przez czas odpowiedni do celu, któremu służą, oraz umożliwiające ich odtworzenie w niezmienionej postaci. Praktyczne znaczenie art. 2 polega na ujednoliceniu terminologii ustawy. Ustalenie, czy dana sytuacja dotyczy sporu konsumenckiego, krajowego albo transgranicznego, wpływa na właściwe rozumienie dalszych przepisów, natomiast pojęcie trwałego nośnika określa wymagany sposób zachowania i odtwarzania informacji.

Przepis definiuje, czym jest postępowanie w sprawie pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich. Jest to postępowanie ukierunkowane na rozwiązanie sporu konsumenckiego, prowadzone zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Jego istotą nie jest jeden określony sposób zakończenia sprawy, lecz możliwość zastosowania jednego z trzech mechanizmów.

Pierwszy polega na umożliwieniu stronom zbliżenia stanowisk, tak aby to same strony mogły rozwiązać spór. W tym wariancie postępowanie służy stworzeniu warunków do porozumienia, bez wskazania w przepisie, że rozwiązanie ma zostać narzucone przez podmiot prowadzący postępowanie.

Drugi mechanizm zakłada przedstawienie stronom propozycji rozwiązania sporu. Oznacza to, że w toku postępowania może pojawić się konkretna propozycja zakończenia konfliktu, skierowana do obu stron.

Trzeci wariant obejmuje rozstrzygnięcie sporu i narzucenie stronom jego rozwiązania. W tym przypadku zakończenie sprawy nie polega wyłącznie na pomocy w osiągnięciu porozumienia ani na przedstawieniu propozycji, lecz na rozstrzygnięciu, które zostaje stronom narzucone.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na uporządkowaniu podstawowych form pozasądowego rozwiązywania sporów konsumenckich. Obejmuje on zarówno działania służące dobrowolnemu uzgodnieniu stanowisk, jak i przedstawienie rozwiązania, a także rozstrzygnięcie sporu połączone z narzuceniem jego wyniku. W każdym przypadku warunkiem jest prowadzenie postępowania zgodnie z zasadami określonymi w ustawie.

Przepis określa zakres terytorialny stosowania ustawy do rozwiązywania sporów konsumenckich. Obejmuje ona spory, w których konsument ma miejsce zamieszkania w Polsce albo w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, a przedsiębiorca ma siedzibę w Polsce. Tym samym znaczenie mają dwie okoliczności: miejsce zamieszkania konsumenta oraz siedziba przedsiębiorcy. Przepis nie uzależnia zastosowania ustawy od tego, czy konsument i przedsiębiorca znajdują się w tym samym państwie.

Ustęp 2 wyjaśnia, jak ustalać siedzibę przedsiębiorcy, gdy przedsiębiorca należy do określonej kategorii organizacyjnej. W przypadku osoby fizycznej jest nią miejsce wykonywania działalności gospodarczej. Natomiast dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, siedzibę stanowi siedziba jej organu zarządzającego albo miejsce wykonywania działalności gospodarczej. W tym drugim przypadku przepis wskazuje w szczególności miejsce, w którym znajduje się oddział lub zakład.

Praktyczne znaczenie regulacji polega na wskazaniu, kiedy spór mieści się w podmiotowym i terytorialnym zakresie ustawy. Ułatwia ona również określenie, czy przedsiębiorca spełnia warunek posiadania siedziby w Polsce, zwłaszcza gdy prowadzi działalność w kilku miejscach albo działa w formie innej niż osoba fizyczna. Dla oceny zakresu ustawy istotne są zatem nie tylko dane przedsiębiorcy, lecz także jego forma organizacyjna i rzeczywiste miejsce wykonywania działalności gospodarczej.

Przepis określa sytuacje, w których ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich nie stosuje się. Wyłączenia obejmują zarówno określone rodzaje postępowań, jak i całe kategorie sporów. Dzięki temu wskazano granice zastosowania ustawy i odróżniono postępowania objęte jej regulacją od działań prowadzonych poza tym zakresem.

Ustawy nie stosuje się przede wszystkim do postępowań, w których spór rozstrzygają osoby zatrudnione lub wynagradzane wyłącznie przez przedsiębiorcę będącego stroną sporu. Poza zakresem pozostają także postępowania reklamacyjne, rozpatrywanie skarg konsumentów przez przedsiębiorcę oraz bezpośrednie negocjacje konsumenta z przedsiębiorcą. Wyłączenie dotyczy również działań sądu podejmowanych w celu rozstrzygnięcia sporu w toku postępowania sądowego, a także pozasądowego rozwiązywania sporów między przedsiębiorcami.

Odrębna grupa wyłączeń dotyczy sporów konsumenckich. Nie obejmują one sporów dotyczących usług niemających charakteru gospodarczego, świadczonych w interesie ogólnym. Ustawa nie ma również zastosowania do sporów wynikających z umów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o prawach konsumenta, oraz do sporów wynikających z umów dotyczących usług edukacyjnych lub usług w zakresie kształcenia ustawicznego, jeżeli usługi te świadczą publiczne szkoły, placówki lub publiczne szkoły wyższe.

W praktyce przepis oznacza, że wskazane czynności i spory nie są prowadzone w ramach mechanizmów przewidzianych w tej ustawie.‌న్

Przepis określa, na jakich zasadach organizacje pozarządowe mogą uczestniczyć w postępowaniach objętych zakresem ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Uprawnienie to zależy od rodzaju powoda oraz od statutowych zadań organizacji.

W przypadku powoda będącego przedsiębiorcą może działać organizacja pozarządowa zrzeszająca przedsiębiorców, jeżeli do jej zadań statutowych należy ochrona rynku przed praktykami stanowiącymi naruszenie prawa konkurencji. Taka organizacja może wytoczyć powództwo na rzecz przedsiębiorcy albo przystąpić do już toczącego się postępowania.

Jeżeli powodem jest konsument, podobne uprawnienie przysługuje organizacji pozarządowej, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów. Również w tym przypadku organizacja może rozpocząć postępowanie na rzecz konsumenta albo dołączyć do postępowania, które już się toczy.

W obu sytuacjach niezbędna jest **pisemna zgoda powoda**. Zgoda ta jest wymagana zarówno wtedy, gdy organizacja dopiero wytacza powództwo, jak i wtedy, gdy chce przystąpić do postępowania. Przepis wiąże więc możliwość działania organizacji z trzema elementami: odpowiednim profilem jej działalności statutowej, statusem powoda jako przedsiębiorcy albo konsumenta oraz jego pisemną zgodą. Znaczenie praktyczne regulacji polega na dopuszczeniu organizacji zajmujących się ochroną rynku lub konsumentów do postępowań dotyczących roszczeń objętych ustawą, przy zachowaniu decyzji powoda o ich udziale.

o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/1132/text/T/D20171132L.pdf

Przepis porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Definicje te wskazują, jakie zachowania, podmioty, dokumenty i skutki ekonomiczne są istotne przy stosowaniu ustawy.

„Naruszenie prawa konkurencji” obejmuje naruszenie zakazów określonych w art. 101 lub art. 102 TFUE oraz w art. 6 lub art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. „Sprawcą naruszenia” jest przedsiębiorca, który dopuścił się takiego naruszenia, a „organem ochrony konkurencji” może być Komisja Europejska, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo właściwy organ innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Szczególne znaczenie ma definicja „kartelu”. Obejmuje ona porozumienia lub uzgodnione praktyki co najmniej dwóch konkurujących przedsiębiorców, ukierunkowane między innymi na ustalanie cen, ograniczanie produkcji lub sprzedaży, podział rynków i klientów albo zmowę przetargową. Przepis wyjaśnia także mechanizmy związane z programem łagodzenia kar, w tym „oświadczenie w ramach programu łagodzenia kar”, „wcześniej istniejące informacje” i „podmiot zwolniony z kary”.

Ustawa posługuje się również pojęciami dotyczącymi rozliczenia szkody. „Nadmierne obciążenie” to różnica między ceną faktycznie zapłaconą a ceną, która obowiązywałaby bez naruszenia. Zdefiniowano także „ugodę” oraz poszczególne ogniwa obrotu, czyli nabywcę bezpośredniego, nabywcę pośredniego, dostawcę bezpośredniego i dostawcę pośredniego. Dzięki temu przepis wyznacza zakres podmiotów i sytuacji, do których odnoszą się dalsze regulacje dotyczące roszczeń, dowodów oraz ugodowego zakończenia sporu. Odrębnie wskazano również znaczenie pojęcia małego lub średniego przedsiębiorcy.

Przepis określa znaczenie prawomocnych rozstrzygnięć dotyczących naruszenia prawa konkurencji dla późniejszego postępowania o naprawienie szkody. Jeżeli Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyda prawomocną decyzję uznającą daną praktykę za ograniczającą konkurencję, ustalenia tej decyzji wiążą sąd rozpoznający sprawę o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Taki sam skutek ma prawomocny wyrok wydany w wyniku wniesienia środka odwoławczego od tej decyzji.

Zakres związania jest wyraźnie ograniczony. Sąd jest związany ustaleniami dotyczącymi **stwierdzenia naruszenia prawa konkurencji**. Oznacza to, że w postępowaniu o naprawienie szkody nie dokonuje ponownie ustalenia, czy doszło do naruszenia, jeżeli kwestia ta została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją albo prawomocnym wyrokiem wydanym po wniesieniu środka odwoławczego. Przepis nie wskazuje natomiast, aby związanie obejmowało inne elementy postępowania o naprawienie szkody. Jego praktyczne znaczenie polega więc na rozdzieleniu ustalenia samego naruszenia od rozpoznania roszczenia o naprawienie szkody, przy czym prawomocne rozstrzygnięcie w pierwszej kwestii zachowuje wiążący charakter dla sądu w drugiej sprawie.

Przepis określa sposób wspierania sądu przy ustalaniu wysokości szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Nie ustanawia jednego, sztywnego sposobu wyliczenia szkody, lecz wskazuje materiały, z których sąd może skorzystać przy dokonywaniu tych ustaleń.

Zgodnie z ust. 1 sąd może posiłkować się wytycznymi zawartymi w komunikacie Komisji dotyczącym ustalania wysokości szkody przy dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych za naruszenie prawa konkurencji. Może również uwzględniać wytyczne Komisji Europejskiej, o których mowa w art. 16 dyrektywy wskazanej w przepisie, objęte przepisami prawa krajowego. Sformułowanie „może posiłkować się” oznacza, że wykorzystanie tych wytycznych pozostawiono ocenie sądu i potrzebom konkretnej sprawy.

Ustęp 2 przewiduje możliwość uzyskania przez sąd pomocy przy ustalaniu wysokości szkody. Następuje to **na wniosek sądu**, który może zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo do organu ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Pomoc może zostać udzielona tylko wtedy, gdy pozwalają na to zebrany przez dany organ materiał dowodowy oraz posiadane przez niego informacje.

W praktyce przepis tworzy dwa uzupełniające się mechanizmy: korzystanie przez sąd z określonych wytycznych oraz wsparcie właściwego organu ochrony konkurencji. Ich zastosowanie może ułatwić sądowi ocenę rozmiaru szkody na podstawie dostępnych danych i dowodów.

Art. 35 wprowadza dwie zmiany w przepisach o ochronie konkurencji i konsumentów, dotyczące wykorzystania informacji oraz dowodów w postępowaniach cywilnych o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Przepis nie ustanawia jednak ogólnej zasady swobodnego korzystania z tych materiałów. W obu przypadkach odwołuje się do zakresu, w jakim przepisy ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji na takie wykorzystanie zezwalają.

Pierwsza zmiana dotyczy art. 73 ust. 2 pkt 5. Po zastąpieniu kropki średnikiem dodany zostaje pkt 6, który obejmuje postępowania cywilne o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Informacje, o których mowa w art. 73 ust. 1, mogą być wykorzystane w takich postępowaniach tylko w granicach dopuszczonych przez wskazaną ustawę.

Druga zmiana uzupełnia art. 89a o ust. 13. Przepis ten wprowadza wyjątek od zakazu wykorzystania informacji i dowodów, o których mowa w art. 89a ust. 12. Zakaz nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym dotyczącym naprawienia szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, ale wyłącznie w zakresie, w jakim przepisy ustawy o roszczeniach pozwalają wykorzystać te materiały jako dowód.

Praktyczne znaczenie art. 35 polega na powiązaniu zasad ochrony informacji i dowodów z możliwością dochodzenia roszczeń cywilnych. Ułatwia on wskazanie podstawy prawnej wykorzystania określonych materiałów, jednocześnie zachowując ograniczenie do sytuacji wyraźnie dopuszczonych przez przepisy o roszczeniach.

Przepis określa zasady finansowania zadań Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów związanych z postępowaniami o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji. Jego głównym elementem jest **maksymalny limit wydatków budżetu państwa** przeznaczonych na wykonywanie tych zadań. Zgodnie z ust. 1 limit w pierwszym wskazanym okresie wynosi 0 zł, natomiast w każdym z kolejnych okresów objętych przepisem wynosi 440 486 zł.

Ustęp 2 nakłada na Prezesa Urzędu obowiązek monitorowania wykorzystania limitu oraz wdrażania mechanizmu korygującego. Oznacza to, że Prezes Urzędu powinien na bieżąco kontrolować poziom wydatków i reagować na ryzyko jego przekroczenia.

Mechanizm korygujący, opisany w ust. 3, znajduje zastosowanie w razie przekroczenia albo zagrożenia przekroczeniem limitu przyjętego na dany rok budżetowy. Polega on na racjonalizacji częstotliwości podejmowania tych czynności w postępowaniach, których podjęcie pozostawiono ocenie Prezesa Urzędu. Przepis nie przewiduje więc automatycznego zakończenia takich działań, lecz pozwala ograniczyć częstotliwość czynności zależnych od decyzji organu, aby utrzymać wydatki w ustalonych granicach.

W praktyce regulacja łączy określenie maksymalnych środków z obowiązkiem ich monitorowania i możliwością dostosowania aktywności Prezesa Urzędu do dostępnego finansowania.

Przepis określa zasady przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej naruszeniem prawa konkurencji. W odniesieniu do terminu wskazanego w art. 442 § 1 zdanie pierwsze Kodeksu cywilnego ustanawia pięcioletni okres przedawnienia. Jednocześnie termin ten nie rozpoczyna biegu w czasie trwania naruszenia, co oznacza, że dla jego rozpoczęcia konieczne jest zaprzestanie naruszenia. Termin odnoszący się do art. 442 § 1 zdania drugiego Kodeksu cywilnego rozpoczyna się natomiast od dnia zaprzestania naruszenia.

Przepis przewiduje także zawieszenie biegu przedawnienia. Następuje ono z chwilą wszczęcia postępowania, którego przedmiotem jest naruszenie prawa konkurencji będące podstawą dochodzonego roszczenia. Chodzi o postępowanie wyjaśniające lub antymonopolowe prowadzone przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo o postępowanie prowadzone przez Komisję Europejską lub organ ochrony konkurencji innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Zawieszenie nie trwa bezterminowo. Ustaje po upływie roku od dnia uprawomocnienia się orzeczenia stwierdzającego naruszenie prawa konkurencji albo od dnia zakończenia postępowania w inny sposób. W praktyce przepis wiąże więc rozpoczęcie lub dalszy bieg przedawnienia z czasem trwania naruszenia oraz z przebiegiem postępowań dotyczących tego samego naruszenia.

Konsumenci

Konsumenci w przepisach

o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych4 przepisy

o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich5 przepisów

o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji7 przepisów