Dotacja

Dotacja to ustawowo określona forma przekazania środków publicznych, której znaczenie wynika z przepisów o finansach publicznych. W ustawie „Działalność pożytku publicznego i wolontariat” nie została opisana przez samodzielne wyliczenie cech, lecz przez odesłanie do regulacji wskazujących, jakie świadczenia należy uznawać za dotacje. Oznacza to, że o zakwalifikowaniu danego przekazania środków jako dotacji decyduje jego charakter określony w przepisach finansów publicznych, a nie sama nazwa użyta przez organ lub instytucję.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• dotacja jest związana z gospodarką środkami publicznymi;
• musi mieścić się w zakresie regulacji wskazanych w definicji, czyli przepisów dotyczących określonego rodzaju dotacji oraz dotacji przekazywanych na zadania publiczne;
• jej udzielenie, wykorzystanie i rozliczenie podlegają zasadom wynikającym z przepisów prawa, w tym zasadom właściwym dla celu, na który środki zostały przyznane.

W ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie pojęcie to służy ujednoliceniu zasad finansowania zadań publicznych realizowanych przez organizacje pozarządowe i inne uprawnione podmioty. Ma znaczenie przy określaniu formy wsparcia, warunków jego przyznania, obowiązku rozliczenia oraz konsekwencji wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem. Dotacja nie jest więc ogólną darowizną ani dowolnym przysporzeniem majątkowym, lecz instrumentem finansowania powiązanym z zadaniem lub celem określonym w przepisach albo w warunkach przyznania środków.

W praktyce termin ten występuje również w regulacjach dotyczących budżetów jednostek samorządu terytorialnego, gospodarki finansowej Wód Polskich, Funduszu Sprawiedliwości oraz finansowania niektórych instytucji i przedsięwzięć publicznych. Pojawia się także w przepisach o stowarzyszeniach, które mogą otrzymywać dotacje na zasadach określonych w odrębnych regulacjach. Nieprawidłowe uzyskanie, pobranie lub wykorzystanie dotacji może prowadzić do obowiązku zwrotu środków, a w określonych przypadkach także do odpowiedzialności przewidzianej w przepisach karnych lub karnych skarbowych.