Część budżetu

Część budżetu to wyodrębniony w budżecie państwa segment planu finansowego, obejmujący określone dochody i wydatki publiczne. Jest elementem klasyfikacji budżetowej i służy przyporządkowaniu środków do właściwego organu, urzędu, działu administracji publicznej albo określonego zakresu zadań państwa. Szczegółowy podział na części określa ustawa budżetowa.

Część budżetu nie jest odrębnym budżetem, lecz częścią budżetu państwa. W jej ramach ujmuje się planowane wpływy oraz wydatki, które następnie mogą być uszczegóławiane według działów, rozdziałów i paragrafów klasyfikacji budżetowej. Taki układ pozwala określić, na jakie cele przeznaczono środki oraz który podmiot odpowiada za ich planowanie i wykonanie.

Z częścią budżetową wiąże się pojęcie dysponenta części budżetowej. Jest nim podmiot uprawniony do zarządzania środkami ujętymi w danej części, w szczególności do ich rozdysponowania, przekazywania podległym jednostkom oraz nadzorowania prawidłowego wykorzystania. Przepisy szczególne mogą przyznawać dysponentowi także kompetencje dotyczące należności finansowanych z danej części, w tym ich umarzania, odraczania lub rozkładania na raty.

Podział na części ma znaczenie dla uchwalania i wykonywania ustawy budżetowej, ewidencji środków, kontroli finansów publicznych oraz odpowiedzialności za realizację zadań. Zmiana planowanych dochodów lub wydatków między częściami jest co do zasady ograniczona i może następować tylko na zasadach przewidzianych w przepisach. W określonych przypadkach uprawniony organ może dokonywać takich przeniesień, z zachowaniem przeznaczenia środków wynikającego z ustawy budżetowej.

Termin występuje przede wszystkim w prawie finansów publicznych, ale jest używany także w ustawach regulujących zadania administracji, obronność, ochronę środowiska, ochronę zdrowia oraz funkcjonowanie organów i instytucji finansowanych z budżetu państwa. Pojęcie to wskazuje źródło finansowania, zakres planu finansowego i podmiot właściwy do gospodarowania środkami.