Były pracownik

Były pracownik to osoba, której stosunek pracy z danym pracodawcą już ustał. O uznaniu za byłego pracownika decyduje zakończenie zatrudnienia, niezależnie od tego, czy nastąpiło ono w wyniku wypowiedzenia, porozumienia stron, rozwiązania bez wypowiedzenia czy wygaśnięcia stosunku pracy. Termin odnosi się do relacji z konkretnym pracodawcą, dlatego osoba może być byłym pracownikiem jednego zakładu, a jednocześnie pozostawać pracownikiem innego.

Określenie to nie stanowi odrębnego rodzaju umowy ani samodzielnej podstawy do przyznania wszystkich uprawnień pracowniczych. Po ustaniu zatrudnienia wygasają co do zasady prawa i obowiązki związane z bieżącym wykonywaniem pracy, jednak niektóre obowiązki pracodawcy oraz uprawnienia byłego pracownika trwają nadal. Ich zakres wynika z przepisów szczególnych, charakteru dokumentacji lub zdarzeń powstałych w czasie zatrudnienia.

W Kodeksie pracy były pracownik występuje przede wszystkim w regulacjach dotyczących dokumentacji pracowniczej. Pracodawca przechowuje ją także po zakończeniu zatrudnienia, a byłego pracownika informuje o zmianach dotyczących dokumentacji oraz o możliwości jej odbioru w wyznaczonym terminie. Po upływie okresu przeznaczonego na odbiór dokumentacja może zostać zniszczona na zasadach określonych w przepisach. Były pracownik może również uzyskać kopię dokumentacji, w sposób i na warunkach przewidzianych dla tego rodzaju dokumentów.

Termin pojawia się także w przepisach z zakresu pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i wsparcia socjalnego. Przykładem są regulacje dotyczące zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, które mogą obejmować pomoc dla niepracujących byłych pracowników zakładu. W takim przypadku znaczenie mają dodatkowe przesłanki wskazane w konkretnych przepisach, a samo wcześniejsze zatrudnienie nie przesądza jeszcze o prawie do świadczenia lub pomocy.