Art. 273. Przesłanki restytucyjne

§ 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że:

1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;

2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa.

§ 2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

§ 3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.

Komentarz do Art. 273.

Przepis określa trzy podstawy, na których można żądać wznowienia postępowania. Dotyczą one sytuacji, gdy po wydaniu orzeczenia ujawnione zostaną okoliczności podważające prawidłowość jego wydania albo wskazujące, że w tej samej sprawie istnieje inne prawomocne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z § 1 wznowienia można żądać, gdy orzeczenie oparto na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, który następnie uchylono. Podstawą jest również uzyskanie orzeczenia za pomocą przestępstwa. Przesłanki te odnoszą się do wadliwych lub bezprawnych podstaw rozstrzygnięcia albo do sposobu, w jaki zostało ono uzyskane.

§ 2 dotyczy późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy. Konieczne jest przy tym, aby strona nie mogła skorzystać z nich w poprzednim postępowaniu. Znaczenie ma więc zarówno ich potencjalny wpływ na rozstrzygnięcie, jak i brak wcześniejszej możliwości ich wykorzystania.

W § 3 uregulowano przypadek późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W takiej sytuacji sąd rozpoznaje nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz także z urzędu inne prawomocne orzeczenia odnoszące się do tej samej sprawy. Pozwala to objąć oceną cały wskazany zbiór rozstrzygnięć, a nie wyłącznie orzeczenie, którego dotyczy żądanie wznowienia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 143.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 272.Art. 274.