Przejdź do treści

Orzecznictwo

Uzasadnienie sądu powszechnego z 12 października 2026 r., sygn. VIII U 2198/26

Sąd
Sąd powszechny
Data
Sygnatura
VIII U 2198/26
Rodzaj
Uzasadnienie

Sędzia: Agnieszka Olejniczak-Kosiara

Powołane przepisy

Treść orzeczenia

Sygnatura akt VIII U 2198/26

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2026 roku, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w J. przyznał G. S. emeryturę wojskową od 1 lutego 2026 roku, uwzględniając 15,00 % zwiększenie wysługi emerytalnej za pełnienia służby w strefie działań wojennych.

(decyzja k. 49-51 akt (...))

G. S. złożył odwołanie od tej decyzji, wnosząc o podwyższenie zwiększenia jego emerytury wojskowej o 0,5 % za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby w strefie działań wojennych, tj. z 15,00 % do 16,00 %. Odwołujący wniósł o przyjęcie, że pełnił służbę wojskową:

⚫

od 23 kwietnia 2008 roku do 16 kwietnia 2009 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych w (...) (...) – 13 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 3 maja 2010 roku do 23 października 2010 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w operacji (...) H. (...) w (...) – 6 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 4 października 2011 roku do 9 kwietnia 2012 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w operacji (...) H. (...) w (...) – 7 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 2 lipca 2014 roku do 14 grudnia 2014 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w Operacji Wojskowej Unii Europejskiej w (...) – 6 rozpoczętych miesięcy.

Łączny okres służby wojskowej w strefie działań wojennych wyniósł zatem 32 miesięcy, co daje 16,00 % wysługi emerytalnej za pełnienie służby w strefie działań wojennych, a nie 15,00 % jak przyjął organ emerytalny.

(odwołanie k. 3-10)

W odpowiedzi na odwołanie, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w J. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.

(odpowiedź na odwołanie k. 12-13)

Na rozprawie w dniu 23 września 2026 roku – bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie – wnioskodawca poparł odwołanie.

(e-protokół rozprawy z dnia z 23 września 2026 roku – 00:00:52 – płyta CD k.53)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca – G. S. urodził się w (...).

(

okoliczność niesporna)

Odwołujący się złożył w dniu 10 lutego 2026 roku wniosek o ustalenie uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego.

(okoliczność niesporna, a nadto wniosek k. 3-11 akt (...))

Wnioskodawca pełnił służę w strefie działań wojennych:

⚫

od 23 kwietnia 2008 roku do 16 kwietnia 2009 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Tymczasowych Siłach Organizacji Narodów Zjednoczonych w (...) (...) – 13 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 3 maja 2010 roku do 23 października 2010 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w operacji (...) H. (...) w (...) – 6 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 4 października 2011 roku do 9 kwietnia 2012 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w operacji (...) H. (...) w (...) – 7 rozpoczętych miesięcy,

⚫

od 2 lipca 2014 roku do 14 grudnia 2014 roku w Polskim Kontyngencie Wojskowym biorąc udział w Operacji Wojskowej Unii Europejskiej w (...) – 6 rozpoczętych miesięcy.

(

okoliczność bezsporna, a nadto zaświadczenia k. 25-28 (...))

Zaskarżoną decyzją z dnia 8 kwietnia 2026 roku, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w J. przyznał G. S. emeryturę wojskową od 1 lutego 2026 roku, uwzględniając 15,00 % zwiększenie wysługi emerytalnej za pełnienia służby w strefie działań wojennych.

(decyzja k. 49-51 akt (...))

Powyższy stan faktyczny był w całości niesporny, jak również wynika z niekwestionowanych przez strony dokumentów zalegających w aktach sprawy i załączonych aktach emerytalnych wnioskodawcy.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje :

Odwołanie zasługuje na uwzględnienie i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji.

Pomiędzy stronami nie było sporu co do okresu pełnienia służby w strefie działań wojennych, a co do sposobu liczenia tego okresu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie była bowiem zasadność domagania się przez wnioskodawcę podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia emerytalnego (emerytury wojskowej) o 0,5% z tytułu pełnienia służby w strefie działań wojennych do 16,00 % w miejsce 15,00 %.

Zasady ustalenia podstawy wymiaru emerytury z tytułu służby wojskowej reguluje art. 15 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 305 ze zm.).

W myśl przepisu art. 15 ust. 3 powyższej ustawy, emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru

za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych.

Jak przyjmuje judykatura, w przypadku służby w strefie działań wojennych każdy rozpoczęty miesiąc służby powoduje podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia, niezależnie od tego, ile dni w tym miesiącu służba była pełniona, co nie stanowi naruszenia art. 15 ust 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 67, poz. 618 z późn. zm.) (tak: wyroki Sądu Apelacyjnego w Białymstoku: z 2 grudnia 2014 r., III AUa 898/14, oraz z 29 października 2014 r., III AUa 756/14, C.).

Z kolei § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych (Dz. U. z 2011 r. nr 159 poz.946) stanowi, że emeryturę wojskową podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rozpoczęty miesiąc pełnienia służby w strefie działań wojennych w polskich kontyngentach wojskowych wydzielonych z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub przez kierowanych do pełnienia służby w tej strefie z polskich przedstawicielstw wojskowych oraz polskich zespołów łącznikowych przy organizacjach międzynarodowych i międzynarodowych strukturach wojskowych albo bezpośrednio z organizacji międzynarodowych, międzynarodowych struktur wojskowych i obcych jednostek wojskowych.

Zgodnie zaś z treścią § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia

10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz.1821) przy obliczaniu wysługi emerytalnej sumuje się poszczególne okresy o jednakowym procentowym wskaźniku, obejmujące lata, miesiące i dni. Sumę dni zamienia się na miesiące, przyjmując za miesiąc trzydzieści dni kalendarzowych. Sumę miesięcy zamienia się na lata, przyjmując pełne 12 miesięcy za jeden rok. W końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane,

z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy.

Treść tych przepisów nie pozostawia w ocenie Sądu Okręgowego wątpliwości, że w przypadku służby w strefie działań wojennych każdy rozpoczęty miesiąc służby powoduje podwyższenie podstawy wymiaru świadczenia niezależnie od tego, ile dni w tym miesiącu służba była pełniona (tak: wyroki Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 15 lutego 2023 r., III AUa 696/21, C. oraz z 17 lipca 2018 r., III AUa 554/17, C.).

Podstawą rozstrzygnięcia jest przepis § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 roku w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin, które to rozporządzenie obowiązuje od 7 marca 2012 roku. W przepisie tym, w sposób jasny wskazano, że okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane, z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy.

W ocenie Sądu Okręgowego, zaskarżona aktualnie decyzja, została wydana więc z naruszeniem przepisów art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur wojskowych oraz § 26 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 lutego 2012 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organów w sprawach zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych oraz uprawnionych członków ich rodzin (tak: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 2 grudnia 2014 r, III AUa 898/14, LEX nr (...), jak również wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 16 kwietnia 2019 r., III AUa (...)).

Sąd Okręgowy zważył, że organ w tym zakresie kierował się brzmieniem § 26 ust. 1 zdanie czwarte rozporządzenia wykonawczego, który co prawda stanowi, że „w końcowym podsumowaniu okresy niepełnych miesięcy nie są uwzględniane” – jednakże błędnie pomijając dalszą część tego zdania, tj. „z wyjątkiem okresów, o których mowa w art. 15 ust. 3 ww. ustawy”. A zatem pozwany ustalił sumując wyłącznie konkretne okresy służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych ubezpieczonego, że wynoszą one 2 lata 5 miesięcy i 4 dni, po czym dopiero tak ustaloną już sumę w oparciu o art. 15 ust. 3 ustawy zaokrąglił w górę do pełnego miesiąca - uzyskując wynik 30 miesięcy, co w konsekwencji oznacza obliczenie wymiaru świadczenia z tytułu pełnienia służby na froncie podczas wojny lub w strefie działań wojennych na poziomie 15 %.

W ocenie Sądu Okręgowego sposób liczenia rozpoczętych miesięcy przez pozwany organ emerytalny jest sprzeczny z powołanymi przepisami. W oparciu bowiem o cytowane wyżej, przepisy art. 15 ust. 3 ustawy w związku z § 4 ust. 1 punkt 2 rozporządzenia w związku z § 26 ust. 1 zdanie czwarte rozporządzenia wykonawczego, do ustalenia ubezpieczonemu wymiaru świadczenia z tytułu pełnienia służby na froncie podczas wojny lub w strefie działań wojennych należało uwzględnić nie tylko konkretne okresy służby na froncie w czasie wojny lub w strefie działań wojennych ubezpieczonego - ale, co wynika z § 26 ust. 1 zdanie czwarte rozporządzenia wykonawczego, pełne miesiące takiej służby. Okres służby wnioskodawcy w strefie działań wojennych powinien wynosić 32 miesiące z uwagi na pełnienie służby w Polskich Kontyngentach Wojskowych w okresach: od 23 kwietnia 2008 roku do 16 kwietnia 2009 roku – 13 rozpoczętych miesięcy, od 3 maja 2010 roku do 23 października 2010 roku – 6 rozpoczętych miesięcy, od 4 października 2011 roku do 9 kwietnia 2012 roku – 7 rozpoczętych miesięcy, od 2 lipca 2014 roku do 14 grudnia 2014 roku – 6 rozpoczętych miesięcy – czyli

32 miesięcy rozpoczętych. To zaś oznacza, że zwiększenie winno wynieść 16,00 % (32 miesięcy x 0,5%). Powyższe obliczenie powoduje wzrost liczby miesięcy pełnienia służby o 3 miesiące, co w kontekście przelicznika 0,5% za każdy miesiąc (art. 15 ust. 3) oznacza, że podstawa wymiaru świadczenia z tytułu pełnienia służby na froncie podczas wojny lub w strefie działań wojennych dla ubezpieczonego powinna zostać ustalona na poziomie 1,0 % wyżej niż to miało miejsce. Zasadnie więc wnioskodawca domagał się podwyższenia podstawy wymiaru świadczenia o 1,0% z tytułu pełnienia służby w strefie działań wojennych do 15,00 % w miejsce 16,00 %.

Z uwagi na powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 477

14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przeliczył wysokość emerytury wojskowej wnioskodawcy od dnia 1 lutego 2026 roku, uwzględniając procentowe zwiększenie wysługi emerytalnej do 16,00 % z tytułu służby w strefie działań wojennych.

Uzasadnienie liczy 11 037 znaków.

Dokument w bazie źródłowej