Sygn. akt VIII U 1075/13
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 8 kwietnia 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSO Janina Kościelniak
Protokolant:
Kamila Niemczyk
po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. w Gliwicach
sprawy J. P. (P.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
o prawo do emerytury
na skutek odwołania J. P.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.
z dnia 29 marca 2013 r. nr (...) S (...)
oddala odwołanie.
(-) SSO Janina Kościelniak
0.0.i.Sygn. akt. VIII U 1075/13
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.03.2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu J. P. (P.) prawa do emerytury w niższym wieku w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) w związku z §8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 ze zm.), ponieważ nie udowodnił on 20 - letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w wykazie B. Odwołujący wykazał bowiem jedynie 3 lata, 10 miesięcy i 26 dni pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Odwołanie od w/w decyzji wniósł ubezpieczony. Odwołujący uzasadnił swoje żądanie wskazując, że w okresie od 1.02.1975 r. do 31.01.1995 r. wykonywał pracę jako elektromonter - konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla w (...) S. A. oraz u jej poprzedników prawnych. Skarżący podniósł, że akta osobowe obrazujące przebieg jego zatrudnienia, nie odpowiadają faktycznie wykonywanej pracy. Ubezpieczony wskazał, że w spornym okresie czasu zatrudniony był jako elektromonter – konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, co wskazuje, że w dacie złożenia wniosku spełniał ustawowe przesłanki do przyznania żądanego świadczenia. Dowodem potwierdzającym powyższe twierdzenia jest świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawione przez (...) S.A. Zakład (...) w P., z którego w sposób jednoznaczny wynika, że ubezpieczony w okresie od 1.02.1975 r. do 31.01.1995 r. był zatrudniony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako elektromonter – konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania. ZUS wyjaśnił, że do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych zaliczył ubezpieczonemu okres pracy od 1.02.1995 r. do 31.12.1998 r. Organ rentowy nie uznał natomiast okresu zatrudnienia od 1.02.1975 r. do 31.01.1995 r., gdy ubezpieczony pracował w (...) S.A. Oddział KWK (...), na stanowisku elektromonter – konserwator maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla. ZUS podniósł, że powyższy okres został ustalony na podstawie protokołu potwierdzającego okres pracy w przeróbce mechanicznej z dnia 10.03.2003 r. z powodu braku dokumentacji w zakładzie pracy. Powyższy fakt wskazuje, że świadectwo pracy zostało wystawione w sposób niewłaściwy, tj. naruszający §2 rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny :
Ubezpieczony urodzony (...) w dniu 21.03.2013 r. złożył wniosek o emeryturę w wieku niższym niż 65 lat z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.
Ubezpieczony 55 lat ukończył w dniu (...)
Skarżący, na dzień 1 stycznia 1999 r., legitymuje się okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze ponad 25 lat.
Odwołujący był zatrudniony kolejno:
-
w okresie od 1.02.1975 r. do 23.04.1976 r., na stanowisku elektromonter-konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej,
-
w okresie od 24.04.1978 r. do 31.07.1993 r., na stanowisku elektromonter-konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej,
-
w okresie 1.08.1993 r. do 31.01.1995 r., na stanowisku elektromonter-konserwator urządzeń przeróbki mechanicznej,
-
w okresie od 1.02.1995 r. do 31.07.1998 r., na stanowisku „praca górnicza pod ziemią”,
-
w okresie od 1.08.1998 r. do 31.01.1999 r na stanowisku „praca górnicza pod ziemią”,
-
w okresie od 1.02.1999 r. do 31.12.2002 r. na stanowisku „praca górnicza pod ziemią”,
-
w okresie od 1.01.2003 r. do 31.01.2003 r. na stanowisku „praca górnicza pod ziemią”,
-
w okresie od 1.02.2003 r. do 31.12.2008 r. na stanowisku „praca górnicza pod ziemią”,
W okresie od 24.04.1976 r. do 10.04.1978 r., odwołujący odbywał służbę wojskową.
W okresie od 1.02.1975 r. do 31.01.1995 r. ubezpieczony pracował w oddziale Elektrycznym (...), w (...) S.A. Oddział (...).
Pracownicy oddziału Elektrycznego, wykonywali roboty na urządzeniach pracujących na przeróbce mechanicznej węgla - sortowni i płuczce, przy czym skarżący pracował wyłącznie na sortowni, na powierzchni.
Odwołujący pracował jako konserwator elektryczny. Do zakresu obowiązków ubezpieczonego należał montaż, demontaż, a także remont urządzeń elektrycznych. Odwołujący naprawiał takie maszyny jak: taśmociągi, kołowroty, przesiewacze, pompy, oraz wentylatory.
Na sortowni znajdowały się stanowiska związane z obsługą znajdujących się tam maszyn, a więc stanowiska takie jak np. „obsługa taśmociągów”, obsługa kołowrotów”, obsługa kruszarki”.
W oddziale, gdzie pracował skarżący, poza przeróbką mechaniczną węgla znajdował się również warsztat dla elektryków, gdzie odwołujący również wykonywał czynności związane z konserwacją maszyn pod względem elektrycznym.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o: akta organu rentowego, akta osobowe ubezpieczonego, dowód z zeznań świadków w osobach Z. S., H. A., Z. T., oraz dowód z zeznań ubezpieczonego.
Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz do rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków uznając je za spójne i przekonywujące, a przez to mogące stanowić podstawę prawdziwych ustaleń w sprawie. Świadkowie pracowali z ubezpieczonym w okresie spornym, a jeden z nich, Z. T. był jego przełożonym. Powyższe pozwala uznać, że dysponują oni wiedzą w zakresie rodzaju i charakteru wykonywanych przez ubezpieczonego prac.
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie ubezpieczonego nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 153, poz. 1227 z późn. zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31.12.1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:
1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz
2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.
W myśl 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2012r. – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługiwała pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.
Z dniem 1.01.2013 r. treść art. 184 ust. 2 ustawy uległa zmianie – na mocy art. 1 pkt 20 ustawy z dnia 11 maja 2012r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012r. poz. 637). Zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 184 ust. 2 ustawy, od 1.01.2013r. rozwiązanie stosunku pracy nie jest już przesłanką konieczną do nabycia emerytury na podstawie tego przepisu.
W zakresie określenia wieku emerytalnego, o którym mowa w art. 32 ust. 1 w/w ustawy, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których ubezpieczonym przysługuje prawo do emerytury art. 32 ust. 4 odsyła do uregulowań rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz.43 ze zm.).
W myśl § 8a w/w rozporządzenia pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie B, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
1)osiągnął wiek emerytalny: 50 lat - kobieta i 55 lat mężczyzna - w czasie zatrudnienia lub w ciągu 5 lat od ustania zatrudnienia,
2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 20 lat przy pracach wymienionych w wykazie B dziale IV poz. 8 i 9,
3) nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, lub złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym za pośrednictwem Zakładu na dochody budżetu państwa
Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.
Natomiast jak stanowi § 1 ust. 1 i 2, rozporządzenie stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, zwanych dalej "wykazami". Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B.
W przedmiotowej sprawie okoliczność sporna dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1.01.1999 r.) wymaganego 20 - letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Organ rentowy uwzględnił bowiem ubezpieczonemu jedynie 3 lata, 10 miesięcy i 26 dni pracy w warunkach szczególnych z wykazu B w/w rozporządzenia.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony nie legitymuje się wymaganym 20 - letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z wykazem B działem IV poz. 8, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. prace wykonywane bezpośrednio przy udostępnianiu i wydobywaniu węgla brunatnego na odkrywce, a także wymienione pod poz. 9 tego samego działu prace wykonywane bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w zakładach górniczych lub praca górnicza w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin stanowią prace wykonywane w warunkach szczególnych.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał, że ubezpieczony w okresie spornym tj. od 1.02.1975 r. do 31.01.1998 r. nie wykonywał pracy mieszczącej się w zakresie pojęcia pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Zdaniem Sądu, ZUS słusznie zakwestionował wiarygodność świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych, wystawionego przez pracodawcę ubezpieczonego.
Jak wynika z materiału dowodowego, ubezpieczony wykonywał na sortowni czynności polegające na montażu, naprawie, a także remoncie urządzeń wykorzystywanych w dziale przeróbki mechanicznej węgla. Odwołujący naprawiając urządzenia takie jak przesiewniki, taśmociągi, kołowroty, oraz kruszarki, wykonywał typowe czynności elektromontera- konserwatora maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla, przy czym tak świadczona praca nie była pracą wykonywaną w warunkach szczególnych.
Wprawdzie w postępowaniu odwoławczym przed Sądem, nie obowiązują ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno - rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283), jednakże postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie nie dostarczyło Sądowi podstaw do stwierdzenia, że praca wykonywana przez odwołującego w okresie spornym jest pracą wykonywaną w warunkach szczególnych.
W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 9 lutego 2012r., sygn. akt III AUa 1027/11 „nie każde zatrudnienie na terenie zakładu przeróbki mechanicznej węgla stanowi pracę wykonywaną "bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" wymienioną w wykazie B dziale IV poz.9 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze” (Biul. SAKa 2012/3/34, lex 1221177).
Nadto Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku z dnia 29 czerwca 2010r., sygn. akt III AUa 3227/09 wyraził pogląd, iż „Praca na stanowiskach konserwatorów maszyn i urządzeń przeróbki mechanicznej węgla - elektromonterów i elektryków wysokiego napięcia w zakładzie przeróbki mechanicznej węgla nie stanowi pracy wykonywanej "bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla w zakładach górniczych" wymienionej pod poz.9 działu IV wykazu B stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a w konsekwencji nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu uprawnień do emerytury na podstawie §8a tego rozporządzenia” (Biul.SAKa 2011/1/38, lex 1131147).
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela dotychczasowe powołane orzecznictwo sądowe.
Należy stwierdzić, że nie każde zatrudnienie na terenie zakładu przeróbki mechanicznej węgla stanowi pracę wykonywaną "bezpośrednio przy przeróbce mechanicznej węgla" wymienioną w wykazie B dziale IV poz. 9, nawet pomimo wykonywania jej na zakładzie przeróbczym. Każdy przypadek należy zatem rozpoznawać indywidualnie.
Mając na względzie treść wyżej powołanego orzecznictwa, Sąd uznał, że praca wykonywana przez ubezpieczonego nie miała charakteru pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
W związku z faktem, że praca wykonywana przez ubezpieczonego w okresie spornym, nie byłą pracą wykonywaną w warunkach szczególnych, Sąd stwierdził, że skarżący nie legitymuje się wymaganym 20 - letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, uprawniającej do przyznania żądanego świadczenia, ponieważ wykazał jedynie 3 lata, 10 miesięcy i 26 dni pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.
Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
SSO Janina Kościelniak
(...)
(...)
(...)
(...)
G.,(...)
(...)