Sygn. akt VIII U 1045/26
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 16.02.2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 02.02.2026 roku odmówił N. D. prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
(decyzja – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Nie podzielając treści w/w decyzji N. D. złożył odwołanie wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
(odwołanie – k. 3-7)
Kolejną decyzją z dnia 13.03.2026 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w H. po rozpatrzeniu wniosku z dnia 25.02.2026 roku odmówił N. D. prawa do ustalenia emerytury z uwzględnieniem rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze.
Organ rentowy wskazał, że na podstawie przedłożonej dokumentacji na dzień 31.12.2008 r. ubezpieczony nie udowodnił 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Zakład uwzględnił: 13 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
Wobec powyższego jak konkludował ZUS, brak jest podstaw prawnych do ustalenia emerytury wnioskodawcy z uwzględnieniem rekompensaty z tytułu pracy w szczególnych warunkach i szczególnym charakterze.
(decyzja – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W odwołaniu od powyższej decyzji N. D. wskazał, że pracę w szczególnych warunkach wykonywał także w okresie od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. Nadto podniósł, że do stażu pracy w szczególnych warunkach winien zostać zaliczony okres odbywania przez niego służby wojskowej w latach 1982-1984 r. Na poparcie swojego stanowiska wnioskodawca powołał się m.in. na wyrok SN z 22.08.2019 r. I UK 144/18.
(odwołanie – k. 3-7 akt VIII U (...))
W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonych decyzji.
(odpowiedzi na odwołania - k.30-31, k.33-34 akt VIII U (...))
Sprawy z odwołań wnioskodawcy od powyższych decyzji, połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
(postanowienie – k. 37 akt VIII U (...))
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. sąd pominął wniosek dowodowy pełnomocnika wnioskodawcy o zobowiązanie pracodawcy – spółki (...) (...) do przedłożenia kart montażowych, kart drogowych, dokumentacji płacowej, list potwierdzających wydanie bonów regeneracyjnych i odzieży roboczej, zleceń OT i WI na podstawie art. 235
2 § 1 pkt 5 k.p.c.
(postanowienie wydane na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:56:05 – płyta CD – k. 61)
Na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. pełnomocnik wnioskodawcy poparł odwołania, wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Natomiast pełnomocnik ZUS wniósł o oddalenie odwołań.
(końcowe stanowiska stron – rozprawa z dnia 3.09.2026 r. e-protokół 01:00:32 – płyta CD – k. 61)
Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:
N. D. urodził się w dniu (...)
(okoliczność bezsporna)
W dniu 2.02.2026 r. wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę z tytułu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego wraz z rekompensatą za pracę w szczególnych warunkach.
(wniosek – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
D. zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 16.02.2026 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do rekompensaty z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
(decyzja – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
Emerytura z wieku powszechnego została przyznana wnioskodawcy od 1.02.2026 r. tj. od miesiąca zgłoszenia wniosku.
(decyzja o przyznaniu emerytury z 16.02.2026 r. – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W dniu 25.02.2026 r. wnioskodawca złożył do ZUS wniosek o podjęcie wypłaty zawieszonej emerytury oraz załączył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 25.02.2026 r. z (...) (...)
(wniosek, świadectwo pracy – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego)
W oparciu o przedłożony dokument organ rentowy ponownie rozpatrzył uprawnienia wnioskodawcy do rekompensaty i drugą kwestionowaną w niniejszym postępowaniu decyzją z dnia 13.03.2026 r. odmówił mu prawa do ustalenia emerytury z rekompensatą z uwagi na brak wymaganego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Okres uwzględniony przez organ rentowy, zgodnie z treścią załączonego świadectwa pracy: od 28.06.1979 r. do 24.10.1982 r., od 19.11.1984 r. do 30.04.1989 r. i od 1.01.2003 r. do 31.12.2008 r. - łącznie 13 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
(decyzja – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego, odpowiedzi na odwołania - k.30-31, k.33-34 akt VIII U (...))
Ze świadectwa pracy z dnia 25.02.2026 r. wynika, że wnioskodawca zatrudniony był w spółce (...) (...) Oddział H. w pełnym wymiarze czasu pracy w okresie od 1.09.1976 r. do 25.02.2026 r.
W świadectwie tym w pkt 14 znajduje się adnotacja o tym, że ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub charakterze – od 28.06.1979 r. do 24.10.1982 r., od 19.11.1984 r. do 30.04.1989 r. elektromonter instalacji i przyrządów pomiarowych stanowisko to jest tożsame ze stanowiskiem elektromonter instalacji i urządzeń elektromagnetycznych; od 1.01.2003 r. do 31.12.2008 r. elektromonter urządzeń rozliczających stanowisko to jest tożsame ze stanowiskiem elektromonter instalacji i urządzeń elektroenergetycznych.
(świadectwo pracy wraz z zaświadczeniem o okresach nieskładkowych – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego, k. 11-14, częściowo zeznania wnioskodawcy złożone na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:58:20 w związku z 00:04:57 – płyta CD – k. 61)
W świadectwach pracy w szczególnych warunkach z dnia 7.01.2025 r. oraz z dnia 25.02.2026 r. pracodawca – (...) (...) Oddział H. zaświadczył, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w szczególnych warunkach – od 28.06.1979 r. do 24.10.1982 r.; od 19.11.1984 r. do 30.04.1989 r. tj. prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych na stanowisku elektromontera instalacji i przyrządów pomiarowych stanowisko to jest tożsame ze stanowiskiem elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych - Wykaz A Dział (...) poz. 1 pkt. 9 oraz w okresie od 01.01.2003 r. do 31.12.2008 r. tj. prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych na stanowisku elektromontera urządzeń rozliczających stanowisko to jest tożsame ze stanowiskiem elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych - Wykaz A Dział (...) poz. 1 pkt. 9 stanowiący załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 17 Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z dnia 12.08.1983 r. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r., Dz. U. Nr 8, poz. 43 w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zatrudnienie na powyższych stanowiskach we wskazanych powyżej okresach potwierdza też dostępna za wskazany okres zatrudnienia dokumentacja osobowa.
(świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach – k. nieponumerowane strony plik (...) załączonych do sprawy akt organu rentowego, k. 9-10, dokumentacja osobowa nadesłana przy piśmie - k. 48 załączona do akt sprawy)
Ubezpieczony kwestionował treść w/w świadectw pracy w szczególnych warunkach
poprzez wystąpienie do pracodawcy najpierw w dniu 12.01.2026 r., a następnie w dniu 10.03.2026 r. z wnioskami o ich sprostowanie.
(wnioski – k. 15-16)
Powyższy zakład pracy odmówił sprostowania świadectw pracy w szczególnych warunkach poprzez przyjęcie, że pracę w warunkach szczególnych ubezpieczony wykonywał także w okresie od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r.
(pismo – k. 17)
Skarżący pracował w spółce (...) (...) Oddział H. z przerwą na dwuletnią służbę wojskową, którą odbywał od dnia 25.10.1982 r. do 19.10.1984 r.
(kserokopia książeczki wojskowej – k. nieponumerowane strony plik I załączonych do sprawy akt organu rentowego, k. B56 dokumentacji osobowej nadesłanej przy piśmie - k. 48 załączona do akt sprawy
)
Wnioskodawca wrócił do pracy w spółce (...) (...) (...) dnia od zakończenia odbywania służby wojskowej – w dniu 19.11.1984 r. Zarówno przed, jak i po odbyciu zasadniczej służby wojskowej w w/w okresie ubezpieczony zajmował to samo stanowisko elektromontera instalacji i przyrządów pomiarowych.
(kserokopia książeczki wojskowej, zaświadczenie o zatrudnieniu – k. nieponumerowane strony plik I załączonych do sprawy akt organu rentowego, umowa o pracę – k. 29-29 verte, karta powołania do służby wojskowej, podanie, umowa o pracę – k. B13, kserokopia książeczki wojskowej, zaświadczenie o zatrudnieniu – k. B56 dokumentacji osobowej nadesłanej przy piśmie - k. 48 załączona do akt sprawy, częściowo zeznania wnioskodawcy złożone na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:58:20 w związku z 00:04:57 – płyta CD – k. 61 )
Od lutego 1985 r. wnioskodawcy powierzono dodatkową funkcję kierowcy samochodu osobowego marki W. (...). Czasem jeździł po jakieś dokumenty tym samochodem. W okresie od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. wnioskodawca wykonywał pracę inspektora technicznej obsługi odbiorców. Cały czas miał służbowy samochód. Wnioskodawca pracował na jedną zmianę od 7 do 15. Inni pracownicy, zajmujący stanowisko elektromontera, czy montera nie dostali samochodu służbowego, przemieszczali się pieszo lub komunikacją do miejsca wykonania pracy.
Dopiero z umowy o pracę zawartej w dniu 18.12.2002 r. wynika, że pracę elektromontera urządzeń rozliczających w pełnym wymiarze czasu pracy wnioskodawca
podjął ponownie z dniem 1.01.2003 r.
(umowa- k. B17, angaż – k. B24, umowa – k. B58 dokumentacji osobowej nadesłanej przy piśmie - k. 48 załączona do akt sprawy, częściowo zeznania wnioskodawcy złożone na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:58:20 w związku z 00:04:57 – płyta CD – k. 61, zeznania świadka B. B. na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:26:26 – płyta CD – k. 61, częściowo zeznania świadka F. S. na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:35:21 – płyta CD – k. 61, częściowo zeznania świadka L. L. na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:42:02 – płyta CD – k. 61, częściowo zeznania świadka S. T. na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. e-protokół 00:49:12 – płyta CD – k. 61)
Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i zważył, co następuje:
Odwołanie od decyzji z dnia 13.03.2026 r. uznać należało za uzasadnione. Z kolei odwołanie od decyzji z dnia 16.02.2026 r. podlegało oddaleniu.
Przedmiotem postępowania było rozstrzygnięcie, czy wnioskodawcy przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie z art. 2 pkt. 5 i art. 21 ust.1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U.2024.1696) rekompensata stanowi odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.
Celem rekompensaty, podobnie jak i emerytury pomostowej, jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych przy pracach w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W przypadku rekompensaty realizacja tego celu polega jednak nie na stworzeniu możliwości wcześniejszego zakończenia aktywności zawodowej, lecz na odpowiednim zwiększeniu podstawy wymiaru emerytury z FUS, do której osoba uprawniona nabyła prawo po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego (tak M. Zieleniecki - Komentarz do art.21 ustawy o emeryturach pomostowych, LEX, por. też wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 31.03.2016 r., III AUa 1899/15 – LEX 2044406).
Zgodnie z art.21 ust.1 cytowanej ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat. Stosownie do treści ust. 2 tego przepisu rekompensata nie przysługuje osobie, która nabyła prawo do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W myśl art. 23 ust.1 i 2 tej ustawy, ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę; rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o którym mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
Przepisy art. 2 pkt 5 i art. 21 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych, formułują dwie zasadnicze przesłanki nabycia prawa do rekompensaty, tj.:
1) nienabycie prawa do emerytury pomostowej,
2) osiągnięcie okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynoszącego co najmniej 15 lat.
Przesłanką negatywną zawartą w art. 21 ust.2 w/w ustawy, jest prawomocna decyzja o nabyciu prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że odwołujący nie nabył prawa do emerytury pomostowej ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.
Stosownie do treści art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2025 r. , poz. 1749 z późn. zm..; dalej też ustawa emerytalna), za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z kolei w art. 32 ust.4 ustawy emerytalnej, postanowiono, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, to jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.).
Z §1 cytowanego rozporządzenia wynika, że jego treść stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, wymienione w § 4-15 rozporządzenia oraz w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. Przepis § 2 ust.1 rozporządzenia ustala, że za okresy uzasadniające nabycie prawa do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu uważa się okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
W rozpoznawanej sprawie nie było sporu co do tego, że wnioskodawca w okresie zatrudnienia w (...) (...) od 28.06.1979 r. do 24.10.1982 r. oraz od 19.11.1984 r. do 30.04.1989 r. pracował w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku elektromontera instalacji i przyrządów pomiarowych.
Powyższy okres został uznany przez organ rentowy, co razem z drugim bezspornym okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych w (...) (...) od 1.01.2003 r. do 31.12.2008 r -
dało skarżącemu łącznie niesporny staż pracy w warunkach szczególnych w ilości 13 lat, 6 miesięcy i 11 dni.
Do pracy w warunkach szczególnych ZUS nie uwzględnił natomiast wnioskodawcy spornego okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej
od 25.10.1982 r. do 19.10.1984 r. do której odwołujący został powołany w trakcie zatrudnienia w (...) (...) i po zakończeniu, której powrócił do pracy w tej spółce na to samo stanowisko elektromontera instalacji i przyrządów pomiarowych w dniu 19.11.1984 roku, a zatem 31 dnia od zakończenia służby wojskowej.
W ocenie Sądu Okręgowego stanowisko organu rentowego w tym zakresie jest błędne.
Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem, okres zasadniczej służby wojskowej, odbytej w czasie trwania stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 108).
Zasadnicza służba wojskowa po 31 sierpnia 1979 r. może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach, uprawniająca do wcześniejszej emerytury. Znaczenie ma prawo obowiązujące w czasie pełnienia tej służby. Po zmianie w 1979 r. ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku służby wojskowej nadal została utrzymana korzystna dla ubezpieczonych regulacja w art. 120 ust. 3 ustawy, stwierdzająca, iż pracownikowi, który podjął pracę lub złożył wniosek o skierowanie do pracy po upływie trzydziestu dni od zwolnienia ze służby wojskowej, czas odbywania służby wlicza się do okresu zatrudnienia tylko w zakresie wymiaru urlopu wypoczynkowego i wysokości odprawy pośmiertnej oraz uprawnień emerytalno-rentowych. Skoro regulacja ta obowiązywała, gdy ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową i powrócił do pracy, to cały okres tej służby podlegał zatem zaliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach, uprawniającego do wcześniejszej emerytury (
tak Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
z dnia 30 stycznia 2020 r.(...) UK 2/19).
Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w Łodzi w pełni aprobuje i przyjmuje za własne.
Regulacja z art. 120 ust. 3 ustawy z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku służby wojskowej obowiązywała, gdy ubezpieczony odbywał zasadniczą służbę wojskową i powrócił do pracy. Cały okres tej służby podlegał zatem zaliczeniu do okresu pracy w szczególnych warunkach, czyli
2 lata bez 5 dni.
Mając zaś na uwadze, że organ rentowy uwzględnił wnioskodawcy jako bezsporny staż pracy w warunkach szczególnych w ilości 13 lat, 6 miesięcy i 11 dni, to po zsumowaniu go wyłącznie ze spornym okresem zasadniczej służby wojskowej od 25.10.1982 r. do 19.10.1984 r. należało uznać, że ubezpieczony
udowodnił łącznie okres 15 lat 6 miesięcy i 6 dni pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie wymagane przesłanki do przyznania mu prawa do rekompensaty przewidzianej w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych.
W niniejszym postępowaniu odwołujący wnosił o uznanie dwóch okresów pracy, tj. okresu służby wojskowej od dnia 25.10.1982 r. do 18.11.1984 r., o którym mowa była już powyżej, a także okresu od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. za okresy pracy w warunkach szczególnych. Z uwagi na powyższe, postępowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie skupiało się na wykazaniu, że zarówno w pierwszym, jak i w drugim wskazanym przez odwołującego okresie wykonywał on pracę w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Na marginesie, sąd podnosi, że w jego ocenie uwzględnieniu do pracy w warunkach szczególnych nie podlegał okres zatrudnienia wnioskodawcy od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. w (...) (...) Za niewiarygodne Sąd uznał twierdzenia ubezpieczonego oraz świadków, że w całym okresie od 28.06.1979 r. do 31.12.2008 r. (z przerwą na służbę wojskową), ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace w szczególnych warunkach tj. prace przy wytwarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych. Sąd zwrócił uwagę, że w wystawionych w dniu 7.01.2025 r. oraz z dnia 25.02.2026 r. świadectwach wykonywania prac w szczególnych warunkach, potwierdzono prace wnioskodawcy w szczególnych warunkach,
lecz tylko w okresach od 28.06.1979 r. do 24.10.1982 r., od 19.11.1984 r. do 30.04.1989 r. i od 1.01.2003 r. do 31.12.2008 r. (bez wnioskowanego okresu od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r.) jako prace mieszczące się w katalogu prac w szczególnych warunkach określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Wykaz A, dział (...), poz. 1 pkt. 9 - prace przy wywarzaniu, przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych).
Zdaniem sądu nie sposób oprzeć się w niniejszej sprawie wyłącznie na osobowych źródłach dowodowych w sytuacji, gdy dowody z zeznań świadków i przesłuchania strony pozostawały w sprzeczności z dowodami z dokumentów, które zostały zgromadzone w oryginalnych aktach osobowych, rzetelnie prowadzonych przez pracodawcę. Dodatkowo zauważyć należy, (...) (...) odpowiadając na złożony przez ubezpieczonego w dniu 12.01.2025 r. wniosek, pismem z dnia 27.01.2026 r. poinformowała wprost, że przypisanie wnioskodawcy do zaszeregowania obejmującego stanowisko pracy inspektora od dnia 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r., nie pozwala na uznanie tego okresu pracy do prac o szczególnym charakterze. W tym miejscu zaakcentowania wymaga, że spółki należące do Grupy (...) (w tym (...) (...) Oddział H.) mają prawny obowiązek prowadzenia wewnętrznego wykazu stanowisk pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz ewidencji pracowników, za których odprowadzane są składki na Fundusz Emerytur Pomostowych. Wynika to bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego - ustawy o emeryturach pomostowych, które nakładają te zadania na wszystkich pracodawców zatrudniających osoby w takich warunkach – w tym na podmioty z sektora energetycznego i górniczego, stanowiące filar działalności Grupy (...).
Powyższe oznacza, że każda spółka Grupy (...) samodzielnie określa stanowiska kwalifikujące się do pracy w szczególnych warunkach (zgodnie z załącznikami do ustawy) i prowadzi rejestr pracowników wykonujących te zadania.
Mając na uwadze w/w argumenty, sąd stoi na stanowisku, że nie sposób zatem ustalić - tak jak chciałby tego wnioskodawca, z pominięciem całego szeregu powołanych okoliczności, że także w okresie od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. wykonywał prace w warunkach szczególnych. Sąd zaznacza, że na k.B24 akt osobowych ubezpieczonego znajduje się angaż z którego wynika, że z dniem 1.05.1989 r. powierzono mu stanowisko inspektora technicznej obsługi odbiorców. Na rozprawie w dniu 3.09.2026 r. wnioskodawca, świadkowie: F. S., L. L., S. T. wskazywali, że w okresie od 1.05.1989 r. do 31.12.2002 r. doszło jedynie do zmiany zajmowanego przez ubezpieczonego stanowiska, natomiast za zmianą nazwy stanowiska nie szła zmiana zakresu obowiązków pracownika - ubezpieczonego. Tym twierdzeniom przeczą jednak dowody zgromadzone w aktach osobowych ubezpieczonego prowadzonych na bieżąco w toku zatrudnienia. Gdyby wnioskodawca cały czas wykonywał tą samą pracę, to nie byłoby konieczności zmiany stanowiska jego pracy. Tymczasem z umowy o pracę zawartej w dniu 18.12.2002 r. wynika, że pracę elektromontera urządzeń rozliczających w pełnym wymiarze czasu pracy wnioskodawca faktycznie podjął ponownie,
lecz dopiero z dniem 1.01.2003 r.
Podsumowując, wnioskodawca musiał dostać zmianę stanowiska pracy, bowiem podjął się wykonywania innych zadań. Oczywiście możliwe jest, że również wykonywał w tym czasie prace, o których zeznali świadkowie, nie mniej nie była to praca wykonywana w pełnym wymiarze godzin, bowiem miał też inne obowiązki, o których nie chciał powiedzieć utrzymując, że zmiana angażu na 3,5 roku nic nie zmieniła w jego charakterze pracy, czemu Sąd nie dał wiary.
W związku z tym na podstawie art. 235
2 § 1 pkt 5 k.p.c. Sąd pominął wniosek dowodowy pełnomocnika wnioskodawcy o zobowiązanie pracodawcy – spółki (...) (...) do przedłożenia kart montażowych, kart drogowych, dokumentacji płacowej, list potwierdzających wydanie bonów regeneracyjnych i odzieży roboczej, zleceń OT i WI jako zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania. W ocenie Sądu, nastąpiło dostateczne wyjaśnienie sprawy.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję z dnia 13.03.2026 r. w ten sposób, iż przyznał ubezpieczonemu prawo do rekompensaty. Prawo do rekompensaty przysługuje od 25.02.2026 r., tj. od daty złożenia wniosku o podjęcie wypłaty zawieszonej emerytury do którego wnioskodawca załączył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 25.02.2026 r. z (...) (...) zgodnie z treścią art. 129 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W pkt 2 sentencji wyroku, na zasadzie art. 477
14 § 1 k.p.c. sąd odwołanie wnioskodawcy od decyzji z dnia 16.02.2026 r. oddalił. Przewodnią zasadą postępowań decyzyjnych w sprawach przyznawania i wypłaty świadczeń jest obciążenie zainteresowanych obowiązkiem dołączania do wniosku przedkładanego organowi rentowemu dowodów uzasadniających powstanie prawa do świadczenia. Obowiązkowi temu wnioskodawca wówczas nie sprostał, bowiem do złożonego w dniu 2.02.2026 r. wniosku nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Stąd też ZUS nie miał innej możliwości jak tylko wydać decyzję, którą odmówił wnioskodawcy prawa do rekompensaty z uwagi na brak dokumentów potwierdzających wykonywanie przez niego pracy w szczególnych warunkach.
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. W przedmiotowej sprawie ubezpieczony ostatecznie wygrał spór. Sąd oddalił odwołanie wnioskodawcy od decyzji z dnia 16.02.2026 r. tylko dlatego, że do wniosku z dnia 2.02.2026 r. odwołujący nie załączył żadnych dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w szczególnych warunkach (uczynił to dopiero z wnioskiem z dnia 25.02.2026 r.). W takiej sytuacji, zachodziły podstawy do obciążenia organu rentowego obowiązkiem zwrotu wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego, których wysokość została ustalona na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2026.215). Zaś zgodnie z art. 98 § 1
1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek Sąd orzeka z urzędu.