Sygn. akt VIII Ca 813/25
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2025 r., w sprawie z powództwa W. D. przeciwko (...) S.A. w S. o zapłatę, Sąd Rejonowy w Grudziądzu oddalił powództwo (pkt I), zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 3617,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (pkt II) oraz nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Grudziądzu kwotę 8414,22 zł tytułem nieuiszczonych wydatków na biegłego, które tymczasowo wyłożył Skarb Państwa (pkt III).
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy wskazał na poczynione w sprawie ustalenia faktyczne, zgodnie z którymi w dniu 28 maja 2020 r. doszło do zdarzenia, w wyniku którego wskutek awarii instalacji uszkodzeniu uległa nieruchomość położona w miejscowości S. – (...), należąca do poszkodowanego F. K.. W chwili zdarzenia przedmiotowa nieruchomość objęta była ochroną udzieloną przez pozwanego z tytułu zawartej z nim umowy dobrowolnego ubezpieczenia mienia.
Sąd Rejonowy następnie ustalił, że po zgłoszeniu szkody, pozwany przyznał odszkodowanie w łącznej wysokości 30 111,50 zł.
W dniu 10 marca 2021 r. F. K. zawarł z W. D. umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której przelał na rzecz powoda wszelkie prawa do odszkodowania, jakie przysługiwały mu od (...) S.A. w związku ze szkodą z dnia 28 maja 2020 r. powstałą na nieruchomości, zarejestrowaną przez (...) S.A. pod nr (...).
Ostatecznie, według opinii biegłego mgr. inż. R. P. koszt przywrócenia przedmiotowej nieruchomości do stanu sprzed szkody, obejmujący wszystkie niezbędne w tym celu prace naprawcze, zgodnie z zapisami OWU wynosi 32.850,43 zł netto, tj. 35.478,46 zł brutto.
W związku z zarzutami podnoszonymi przez stronę powodową i złożonym wnioskiem o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego, Sąd Rejonowy zlecił sporządzenie opinii biegłemu G. K.. Oszacowana wartość szkody powstałej w nieruchomości poszkodowanego na skutek zdarzenia z 28 maja 2020 roku, ustalonej przy uwzględnieniu zasad wynikających z postanowień OWU, według biegłego G. K. wyniosła ostatecznie 25 770 zł brutto.
W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd Rejonowy uznał, że roszczenie powoda zasługiwało na oddalenie w całości. Przy określeniu wysokości szkody, Sąd w całości oparł się na opinii oraz opinii uzupełniającej sporządzonej przez biegłego G. K., które były ostateczne i nie zostały skutecznie zakwestionowane. W przedmiotowej sprawie pozwany w całości spełnił swoje zobowiązanie wynikające z zawartej umowy, wypłacona przez niego kwota w całości pokryła koszty szkody, w związku z czym żądanie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie. Sąd Rejonowy uznał, że na uwzględnienie nie zasługiwał również zwrot kosztów sporządzenia kosztorysu przez powoda. Z powyższych względów, Sąd Rejonowy oddalił w całości powództwo i orzekł o kosztach procesu na zasadzie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c.
(uzasadnienie – k. 446 – 450v. akt).
Apelację od powyższego wyroku złożył powód zaskarżając go w części, tj.:
a) pkt I w zakresie w jakim oddala powództwo co do:
– kwoty 6 937,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania;
– kwoty 274,63 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie liczonych od kwoty 6 937,98 zł od dnia 01.08.2020 r. do dnia 15.04.2021 r.;
– kwoty 600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kosztorysu naprawy mienia poszkodowanego;
b) pkt II i III w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego:
1) art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.c. w zw. z art. 6 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, w szczególności:
– opinii biegłego sądowego ds. budownictwa G. K. co doprowadziło do błędnego uznania, że wyłącznie ta opinia, jako „opinia ostateczna”, może być przydatna dla rozstrzygnięcia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że powód nie wykazał wysokości roszczenia o zapłatę odszkodowania za uszkodzenie domu należącego do swojego poprzednika prawnego, w sytuacji w której chronologicznie ostatnia opinia sporządzona w sprawie, wbrew rozumowaniu Sądu
meriti, nie posiada żadnej szczególnej mocy dowodowej i winna być oceniana na równi z innymi opiniami sporządzonymi w sprawie tj. obiektywnie i zgodnie z zasadami logicznego rozumowania,
– opinii biegłego sądowego ds. budownictwa R. P. co doprowadziło do błędnego uznania dowodu za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia sprawy i przyjęcia, że powód nie wykazał wysokości roszczenia o zapłatę odszkodowania za uszkodzenie domu należącego do swojego poprzednika prawnego, w sytuacji w której opinie biegłego R. P. pozostawały spójne, logiczne i rzetelne a nadto dostarczyły wyczerpujących informacji w zakresie kosztów restytucji mienia (w takim zakresie, w jakim zakres uszkodzeń był bezsporny między stronami),
– dowodu z zeznań świadka F. K. co doprowadziło do błędnego nieprzyznania dowodowi waloru wiarygodności i przyjęcie, że powód nie wykazał rzeczywistego rozmiaru szkody w sytuacji, w której świadek złożył logiczną, spójną relację dotyczącą wystąpienia szkody i rozmiaru powstałych uszkodzeń a nadto relacja świadka koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,
– dowodu z zeznań świadka J. R., co doprowadziło do błędnego nieprzyznania dowodowi waloru wiarygodności i przyjęcie, że powód nie wykazał rzeczywistego rozmiaru szkody w sytuacji, w której świadek dysponujący (z racji posiadania wiadomości specjalnych) spostrzeżeniami niedostępnymi dla innych osób, złożył logiczną i spójną relację dotyczącą rozmiaru szkody, co koresponduje z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie,
2) art. 278 k.p.c. w zw. z art 286 k.p.c. poprzez bezkrytyczne oparcie ustaleń wyłącznie na opinii biegłego sądowego G. K. w sytuacji, w której w niniejszej sprawie biegły sądowy R. P. wydał opinię w tym samym przedmiocie lecz o odmiennej treści a rozbieżności nie zostały wyjaśnione ani rozstrzygnięte, przy czym to właśnie opinia R. P. znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym oraz w stanowiskach stron (co do zakresu szkód na parterze),
3) art. 361 § 1 i 2 k.c. oraz art. 363 § 1 k.c. poprzez ich błędne zastosowanie i oddalenie pozwu w całości w sytuacji, gdy w świetle prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych należało stwierdzić, że odszkodowanie dochodzone przez powoda pozwem prowadzi do pełnej rekompensaty szkody powstałej pierwotnie w majątku poszkodowanego i pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z przedmiotowym zdarzeniem;
4) §6 ust. 2 pkt 2 OWU w zw. z art. 15 ust. 3 i 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej w zw. z 807 § 1 k.c. w zw. z art. 805 k.c. poprzez przyjęcie, że „koszty usunięcia pozostałości po szkodzie” wskazane w §6 ust. 2 pkt 2 OWU należy wykładać rozszerzająco jako wszelkie koszty uprzątnięcia i należy do niech zaliczyć również koszty utylizacji odpadów budowlanych wytworzonych w związku z remontem, w sytuacji w której umowa ubezpieczenia nie definiuje w żaden sposób, jaki zakres prac obejmuje ww. definicja, która to wprost prowadzi do znacznego ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela,
5) art. 361 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 805 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że poniesiony przez powoda koszt związany ze zleceniem wykonania prywatnej ekspertyzy nie pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, podczas gdy wydatek ten był wydatkiem celowym i ekonomicznie uzasadnionym.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda:
– kwoty 6 937,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,
– kwoty 274,63 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty,
– kwoty 600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty,
oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania za obie instancje zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty
(apelacja – k. 456 – 471 akt).
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o oddalenie apelacji powoda w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego według norm przepisanych
(odpowiedź na apelację – k. 486 – 487v. akt).
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Na wstępie należy podkreślić, że w ocenie Sądu Okręgowego, ustalenia faktyczne Sądu I instancji były prawidłowe, znajdowały wsparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym należycie, bez naruszenia granic swobody sędziowskiej. W konsekwencji Sąd Okręgowy podzielił je w całości i przyjął za własne, a tym samym nie istniała już potrzeba ich szczegółowego powtarzania (por. postanowienie SN z dnia 19 czerwca 2013 r., I CSK 156/13, LEX nr 1365587).
Argumentacja i zarzuty apelacji w istocie opierają się na twierdzeniu, że w niniejszej sprawie to opinia biegłego R. P. powinna stanowić podstawę ustalenia wysokości szkody powstałej w nieruchomości należącej do poprzednika prawnego powoda. Zdaniem skarżącego, opinia ta okazała się najpełniejsza, najbardziej rzetelna oraz – co podkreśla apelujący – możliwa do zweryfikowania. Powód wywodzi również, iż pozwany winien zwrócić mu także koszt sporządzenia prywatnej kalkulacji szkody.
W tym miejscu należy przypomnieć, że do opinii biegłego R. P. z września 2022 r. strona powodowa w piśmie procesowym z dnia 26 października 2022 r. zgłosiła liczne pytania i zastrzeżenia. W związku z tym pełnomocnik powoda wniósł o dopuszczenie dowodu z uzupełniającej pisemnej opinii biegłego. Pozwany zasadniczo nie kwestionował opinii podstawowej, wskazując jedynie, że ujęty w kosztorysie koszt usunięcia pozostałości przekracza 5% rozmiaru szkody, a zatem zgodnie z OWU pozostaje poza zakresem odpowiedzialności ubezpieczyciela. W celu odniesienia się do zastrzeżeń obu stron biegły sporządził opinię uzupełniającą w styczniu 2023 r., w której sprostował wcześniejsze wyliczenia, uwzględniając postanowienia OWU, na co zwrócił uwagę pełnomocnik pozwanego. Odniósł się także do zarzutów formułowanych przez pełnomocnika powoda.
Strona powodowa w dalszym ciągu zgłaszała kolejne pytania i zastrzeżenia, domagając się sporządzenia przez biegłego następnej opinii uzupełniającej. Sąd Rejonowy uwzględnił ten wniosek, a biegły w opinii z października 2023 r. ponownie ustosunkował się do podnoszonych zarzutów, nie znajdując jednak podstaw do zmiany ustaleń zawartych w opiniach dotychczasowych. Mimo to powód nadal wyrażał niezadowolenie i w piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2023 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu budownictwa. Wskazał przy tym, że opinia biegłego R. P. jest chybiona, i nie może stanowić podstawy wyrokowania, a dopuszczenie innego biegłego jest jedynym sposobem weryfikacji opinii dotychczasowego biegłego. Sąd I instancji wniosek powoda uwzględnił dopuszczając dowód z opinii biegłego G. K..
W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że w apelacji powód prezentuje stanowisko zupełnie odmienne podnosząc, iż to właśnie opinia biegłego R. P. powinna stanowić podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Tak istotna zmiana oceny dowodu, wcześniej konsekwentnie kwestionowanego, podważa spójność i wiarygodność argumentacji skarżącego, zwłaszcza że powód uprzednio domagał się dopuszczenia innego biegłego właśnie z powodu rzekomej wadliwości opinii sporządzonej przez biegłego P..
W dniu 13 grudnia 2024 r. biegły G. K. sporządził opinię. Sąd Rejonowy doręczył ją pełnomocnikom stron, zobowiązując ich do ustosunkowania się co do jej treści oraz do wskazania, czy wnoszą o przesłuchanie biegłego na rozprawie, w terminie 14 dni pod rygorem uznania, że opinii nie kwestionują i nie wnoszą o przesłuchanie biegłego. Strona pozwana wniosła o sporządzenie przez biegłego opinii uzupełniającej z uwzględnieniem zgłoszonych przez siebie uwag. Zastrzeżenia zgłosiła również strona powodowa, wnosząc o dopuszczenie dowodu z pisemnej opinii uzupełniającej tego biegłego. Sąd Rejonowy uwzględnił wnioski stron, a biegły w dniu 12 marca 2025 r. sporządził opinię uzupełniającą.
Po raz kolejny Sąd Rejonowy zobowiązał strony do ustosunkowania się do opinii oraz wskazania, czy wnoszą o przesłuchanie biegłego na rozprawie w terminie 14 dni pod rygorem uznania, że opinii nie kwestionują i nie wnoszą o przesłuchanie biegłego. Żadna ze stron nie odniosła się do treści opinii, nie zgłosiła zastrzeżeń ani nie wniosła o przesłuchanie biegłego, pomimo prawidłowego doręczenia im opinii wraz z zobowiązaniem.
W tej sytuacji Sąd Rejonowy zasadnie przyjął za podstawę ustalenia wysokości roszczenia przysługującego powodowi opinię biegłego G. K., skoro żadna ze stron ostatecznie jej nie kwestionowała i nie zgłaszała do niej żadnych uwag, po odniesieniu się przez biegłego do pierwotnych zarzutów, w odróżnieniu od opinii biegłego R. P.. Należało zatem uznać, że strony uznały sposób wyjaśnienia kwestii spornych przez biegłego za wystarczający, a przedstawiona przez niego analiza rozwiała ich ewentualne wątpliwości. Sąd wzywał strony do zgłoszenia ewentualnych zastrzeżeń, jednak żadne nie zostały podniesione.
W konsekwencji, na etapie postępowania apelacyjnego strona powodowa nie może skutecznie twierdzić, że opinia biegłego K. jest wadliwa i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia, skoro przed Sądem Rejonowym wskazywała, że to opinia biegłego R. P. nie może być podstawą ustalenia wysokości szkody i sama domagała się dopuszczenia dowodu z opinii innego biegłego. Żądanie takie zostało uwzględnione, a sporządzona opinia została przez biegłego uzupełniona, a powód nie zgłosił do niej żadnych zastrzeżeń.
Należy przy tym podkreślić, że za przyjęciem opinii biegłego K. jako podstawy ustaleń nie przemawiały – wbrew twierdzeniom apelującego – względy chronologiczne ani sam fakt, że była to opinia sporządzona jako druga. Decydujące było to, że opinia ta nie została przez strony zakwestionowana i w tym sensie miała charakter ostateczny, a zatem mogła stanowić podstawę rozstrzygnięcia.
Skoro żadna ze stron nie kwestionowała opinii biegłego G. K., nie ma podstaw do przyjęcia, że Sąd Rejonowy naruszył przepisy prawa procesowego lub materialnego, opierając się przy wyrokowaniu na tej opinii. Okoliczność, że była ona mniej korzystna dla powoda, nie może prowadzić do odmiennej oceny, zwłaszcza że powód na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym jej nie podważał. Ponieważ kwota odszkodowania wypłaconego poszkodowanemu w toku postępowania likwidacyjnego przewyższała wartość szkody ustaloną przez biegłego K., powództwo zasadnie zostało oddalone.
Skoro powództwo zostało oddalone w całości co do żądania odszkodowania, nie sposób uznać, aby zasadne było zasądzenie na rzecz powoda kosztów sporządzenia prywatnej opinii. W tym zakresie apelacja zawiera w istocie jedynie obszerne przywołania orzeczeń sądów powszechnych, niepowiązane bezpośrednio z okolicznościami niniejszej sprawy. Natomiast, w ocenie Sądu Okręgowego, koszty te nie mogą zostać uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione, skoro opinia prywatna nie przyczyniła się do wykazania roszczenia powoda ani nie miała wpływu na wynik postępowania.
Mając to wszystko na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako niezasadną w całości.
O kosztach procesu za instancję odwoławczą orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 1
1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., zasądzając z tego tytułu od powoda na rzecz pozwanego kwotę 900 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku do dnia zapłaty, na którą to kwotę składa się wynagrodzenie reprezentującego pozwanego pełnomocnika ustalone zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).