VII GC 299/26
Uzasadnienie pkt I., II. i III. wyroku
Powód domagał się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z należącego do niego lokalu, opłat za zimną wodę i odprowadzenie ścieków rozliczanych zgodnie z regulaminem dwa razy do roku oraz zaliczki na centralne ogrzewanie wraz z odsetkami i kosztami procesu.
Sąd zważył, co następuje:
Podstawą prawną żądania kwoty 3085,43 zł1 jest art. 225 kc w zw. z art. 224 § 2 kc i art. 230 kc.
Zgodnie z art. 224 § 2 kc jednakże od chwili, w której samoistny posiadacz w dobrej wierze dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy, jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy i jest odpowiedzialny za jej zużycie, pogorszenie lub utratę, chyba że pogorszenie lub utrata nastąpiła bez jego winy. Obowiązany jest zwrócić pobrane od powyższej chwili pożytki, których nie zużył, jak również uiścić wartość tych, które zużył. Według art. 225 kc obowiązki samoistnego posiadacza w złej wierze względem właściciela są takie same jak obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze od chwili, w której ten dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie rzeczy. Jednakże samoistny posiadacz w złej wierze obowiązany jest nadto zwrócić wartość pożytków, których z powodu złej gospodarki nie uzyskał, oraz jest odpowiedzialny za pogorszenie i utratę rzeczy, chyba że rzecz uległaby pogorszeniu lub utracie także wtedy, gdyby znajdowała się w posiadaniu uprawnionego. Stosownie do art. 230 kc przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego.
Powód jest właścicielem lokalu. Pozwany korzysta z niego bez tytułu prawnego wobec wypowiedzenia umowy najmu. Wobec otrzymania wypowiedzenia pozwany ma świadomość braku tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Jest zatem posiadaczem rzeczy w złej wierze i z tej racji pozostaje zobowiązany do uiszczenia powodowi wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego lokalu.
Wynagrodzenie obejmuje to, co właściciel rzeczy otrzymałby, gdyby oddał rzecz do używania na podstawie stosunku prawnego. Kwota dochodzona tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu odpowiada czynszowi, jaki powód uzyskałby, gdyby wynajął lokal po jego opuszczeniu przez pozwanego. Uzasadnia to żądanie pozwu w tej części.
Wskazany przez powoda art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ w świetle art. 2 ust. pkt 4 tejże ustawy obejmuje ona jedynie lokale służące do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także lokale będący pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki. Tymczasem pozwany zajmuje lokal użytkowy przeznaczony na biuro. Stąd przedmiotowa ustawa nie ma zastosowania w sprawie niniejszej.
Jeżeli chodzi o zaliczki na CO oraz opłaty naliczane za zimną wodę i odprowadzanie ścieków, to powództwo nie ma w tej części podstawy prawnej, ponieważ pozycje te nie stanowią składników wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Nie stanowią bowiem przysporzenia właściciela, lecz są opłatami od niego niezależnymi związanymi z korzystaniem z lokalu.
Stron nie łączy już umowa najmu. Dlatego pozwanego nie wiąże regulamin powoda określający sposób rozliczenia tych opłat. Żaden przepis prawa nie nakłada też na pozwanego posiadacza obowiązku uiszczania zaliczek na poczet kosztów CO. Oczywiście nie oznacza to, że posiadacz zajmujący lokal bez tytułu prawnego może korzystać z mediów na koszt właściciela. O ile koszt taki zostanie przez właściciela poniesiony, o tyle może on dochodzić jego zwrotu od posiadacza lokalu, choćby na zasadzie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Z twierdzeń pozwu nie wynika jednak, by powód poniósł koszty z tytułu zimnej wody, odprowadzania ścieków i CO, których dochodzi teraz od pozwanego. Przedłożone przez powoda rozliczenie mediów wskazuje na fakt przeciwny, że pozwany z wody i odprowadzania ścieków nie korzystał. Stąd powodowi opłaty i zaliczki się nie należą. Dlatego Sąd oddalił powództwo w tej części.
Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy nie ma charakteru okresowego. Niemniej jednak doręczając faktury powód wzywał pozwanego do jego zapłaty w każdym miesiącu. Zgodnie z art. 455 kc rodziło to wymagalność jego roszczenia w odpowiedniej części w kolejnych miesiącach. Uzasadnia to żądanie odsetek od uwzględnionej części powództwa na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc i w wysokości określonej w tym przepisie kodeksu.
Brak podstaw do uwzględnienia żądania zapłaty odsetek wyższych a mianowicie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych. Wobec wypowiedzenia najmu roszczenia za okres objęty pozwem nie wynikały z transakcji handlowej lecz z faktu zajmowania lokalu przez pozwanego bez tytułu prawnego.
Z przedstawionych przyczyn Sąd uwzględnił powództwo co do wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości i co do odsetek w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie. W pozostałej części Sąd oddalił powództwo jako pozbawione podstawy faktycznej i prawnej.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc w zw. z art. 99 kpc. Powód wygrał proces prawie w całości, co uzasadnia potraktowanie go jako stronę wygrywającą w całości na gruncie przepisów o kosztach procesu. Dlatego pozwany powinien zwrócić mu wszystkie poniesione koszty, na które złożyła się opłata od pozwu 200 zł oraz koszt zastępstwa procesowego przez radcę prawnego 900 zł. O odsetkach od tych kosztów Sąd orzekł na zasadzie art. 98 § 1
1 kpc.
SSR Robert Fonfara
ZARZĄDZENIE
1.
Zakreślić sprawę wobec upływu terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego;
2.
Odnotować (usprawiedliwiona nieobecność referenta 18.07-2.08.2026);
3.
Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda poprzez portal informacyjny;
4.
Przedstawić akta 21 dni od doręczenia.
O., 11 sierpnia 2026 r.
SSR Robert Fonfara
1 Z twierdzeń pozwu odnoszących się do faktury z 6 kwietnia 2025 r. wynika, że została ona uregulowana do kwoty 323,84 zł. Tymczasem wobec braku podstaw żądania należności za zimną wodę, ścieki i abonament, kwota należna z tej faktury wynosiła 353,51 zł. Różnica tych kwot daje 29,67 zł należne z tytułu nieuregulowanego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy.