Sygn. akt.
VI U 1948/16
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia
21 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:
SSO Karolina Chudzinska - Koczorowicz
Protokolant:
st. sekr. sądowy Małgorzata Myślińska
po rozpoznaniu w dniu
21 czerwca 2017r.
w B.
odwołania
J. A.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
z dnia
29 kwietnia 2016r.
Nr
(...)- (...)- RKS- (...) (...)
w sprawie
J. A.
przeciwko:
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B.
o składki na ubezpieczenie zdrowotne
oddala odwołanie
Sygn. akt VI U 1948/16
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 29.04.2016 r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na podstawie art. 83 ust. 1, art. 48 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 1 oraz art. 32 i 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), określił J. A. wysokość należności z tytułu składek za okres od 03/2006 do 06/2014, w tym na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 22.653,70 złotych oraz należne odsetki w kwocie 13.657,00 zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył ubezpieczony J. A., zaskarżając decyzję ZUS w całości. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nie uwzględnieniu przy ustalaniu wymiaru składek zdrowotnych okresów zawieszenia w prowadzeniu działalności gospodarczej, o których każdorazowo informował II Urząd Skarbowy w B. oraz okresu przedawnienia składek za miesiące 03/2006 r. oraz 04/2006 r. J. A. podniósł, iż w 2008 r. do II Urzędu Skarbowego w B. złożył powiadomienie o zawieszeniu działalności z uwagi na warunki zdrowotne, z adnotacją, iż w chwili jej podjęcia powiadomi o tym Urząd Skarbowy. Do 2104 r. powód nie podjął działalności, gdyż jego stan zdrowia nie uległ poprawie a wręcz pogorszeniu.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na odwołanie ubezpieczonego, wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ rentowy zauważył, iż pismem z dnia 19.05.2008 r. zwrócono się do ubezpieczonego z zapytaniem, w jakim okresie rzeczywiście prowadził działalność gospodarczą, gdyż zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego dotyczy okresu od 01.05.1993 r. do nadal jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, natomiast z informacji II US w B. wynika, iż ubezpieczony zawiesił działalność gospodarczą w okresie od 01.12.1993 r. – 09.01.2000 r. Wobec braku odpowiedzi ZUS decyzją z dnia 04.08.2008 r. orzekł, iż ubezpieczony nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 01.10.1999 r. do nadal z uwagi na uprawnienia emerytalne od 01.10.1999 r.
Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje:
Pełnomocnik procesowy powoda w piśmie z dnia 02.11.2016 r. (k. 26-27 a.s.) wskazał, iż podtrzymuje zarzuty podniesione w odwołaniu od zaskarżonej decyzji ZUS. Pełn. odwołującego stwierdził, iż nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy stanowi fakt kradzieży dokumentów powoda w 2007 r. Jednakże strona powodowa nie jest w stanie wskazać, jakie dokumenty wówczas zaginęły. Nadto, pełnomocnik J. A. podniósł zarzut przedawnienia dochodzenia w opłacie zaległych składek za sporny okres na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie procesowym z dnia 20.12.2016 r. wskazał, iż zgodnie z art. 24 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 963 z późn. zm.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Ponadto zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. ZUS wskazał, iż zawiadomienie o wymiarze składek z urzędu za okres od 03/2006 do 06/2014 zostało odebrane 30.03.2016 r. Zatem na ten dzień przedawnieniu uległy składki do miesiąca 02/2006. W stosunku do należności od 03/2006 uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia od 23.03.2016 r.
Sąd dokonał ustalenia stanu faktycznego na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz w aktach organu rentowego. Sąd uznał te dowody za wiarygodne, bowiem nie są ze sobą sprzeczne, wzajemnie się uzupełniają oraz tworzą spójną logiczną całość. Dowody te posłużyły do ustalenia okoliczności faktycznych, których ustalenie było niezbędne do wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.
Należy zauważyć, iż podnoszony w toku postępowania sądowego przez stronę odwołującą zarzut przedawnienia należności ubezpieczonego z tytułu opłacania składek za okres od 03/2006 do 06/2014 jest bezzasadny.
Przepis wyrażony w art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, reguluje kwestię terminu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne. W okresie spornym w niniejszej sprawie, w którym to odwołujący był zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne, brzmienie art. 24 ust. 4 ustawy systemowej ulegało zmianie. Wobec tego w tym miejscu warto przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 236/13, Legalis nr 908385, w którym to NSA skonstatował, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. zaległe składki podlegają 10-letniemu okresowi przedawnienia. Od dnia 1 stycznia 2012 r. okres przedawnienia został skrócony do 5 lat, ale w odniesieniu do składek, których bieg przedawnienia rozpoczął się w dniu 1 stycznia 2012 r. lub później. Mając na uwadze okoliczności faktyczne niniejszej sprawie, nie ma wątpliwości, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 03/2006 do 06/2014 nie uległy przedawnieniu, gdyż doszło do zawieszenia terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. sporządził w dniu 23.03.2016 r. zawiadomienie skierowane do J. A. (data odbioru – 30.03.2016 r.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie określenia wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2006 – 06/2014. Zatem zarówno należności z tytułu składek za okres od 03/2006 do 11/2011, w przypadku których termin przedawnienia wynosi 10 lat oraz należności z tytułu składek za okres od 12/2011 do 06/2014, w przypadku których termin przedawnienia wynosi 5 lat, nie przedawniły się.
Trzeba stwierdzić, iż organ rentowy decyzją z dnia 04.08.2008 r. orzekł, iż J. A. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, tj. ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu od 01.10.1999 r. do nadal. Od dnia 01.10.1999 r. ubezpieczony jest uprawniony do emerytury. Decyzja ta jest prawomocna. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby prowadzące pozarolniczą działalność, mające ustalone prawo do emerytury, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie było to, czy prawidłowa jest decyzja ZUS z dnia 29.04.2016 r. w przedmiocie określenia wysokości należności ubezpieczonego z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres 03/2006 – 06/2014. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 581), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą.
Zakresem przedmiotowym rozpatrywanej sprawy, wyznaczonym treścią zaskarżonej decyzji organu rentowego ZUS, jest ustalenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za wskazany okres w decyzji ZUS. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych obowiązuje zasada, że przedmiot rozpoznania sprawy sądowej wyznacza treść (zakres) decyzji administracyjnej organu rentowego od której wniesiono odwołanie, i tylko w tym zakresie podlega ona kontroli sądu zarówno pod względem formalnej, jak i merytorycznej poprawności. Godnym zauważenia jest fakt, iż do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wydawanie decyzji w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m.in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek (art. 83 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
W świetle obowiązujących przepisów rozpatrywanie indywidualnych sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego należy do właściwości dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń (art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r.). Do spraw, o których mowa w art. 109 ust. 1 przywołanej ustawy, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (art. 109 ust. 2 tejże ustawy).
Trzeba skonstatować, iż to w postępowaniu prowadzonym przed dyrektorem oddziału wojewódzkiego NFZ, rozstrzygana jest kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, stwierdzenia, czy dana osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy też nie. Natomiast do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy wydanie decyzji wymierzającej należną składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Wedle treści art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania organu rentowego ZUS należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Należy w tym miejscu zauważyć, na co wskazywano już wcześniej, że organ rentowy traktuje ubezpieczonego jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą, ale nie podlegającą z tego tytułu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z uwagi na przysługujące od 01.10.1999r. prawo do emerytury.
Wobec, tego – hipotetycznie rzecz ujmując – tylko wydanie decyzji przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie tego, iż J. A. w spornym okresie nie podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu, mogłoby doprowadzić do zmiany zaskarżonej decyzji ZUS dotyczącej ustalenia wysokości należności ubezpieczonego z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za sporny okres. W gestii Zakładu Ubezpieczeń Społecznych leży bowiem wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia zdrowotne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy na podstawie treści art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie ubezpieczonego, albowiem nie było podstaw do jego uwzględnienia.
SSO Karolina Chudzinska - Koczorowicz