Art. 48. Wymiar składek z urzędu

1. Jeżeli płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, nie będąc z tego obowiązku zwolniony, Zakład dokonuje wymiaru składek z urzędu w wysokości wynikającej z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, bez uwzględnienia wypłaconych zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, zawiadamiając o tym płatnika.

2. Jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik składek złoży deklarację rozliczeniową, Zakład koryguje wymiar składek do wysokości wynikającej ze złożonej deklaracji rozliczeniowej, z uwzględnieniem wykazanych w deklaracji zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych.

Komentarz do Art. 48.

Przepis określa sposób postępowania w sytuacji, gdy płatnik składek nie złoży w terminie deklaracji rozliczeniowej, mimo że nie został zwolniony z tego obowiązku. W takim przypadku Zakład dokonuje z urzędu wymiaru składek. Podstawą jest wysokość wynikająca z ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej, co pozwala ustalić należność mimo braku aktualnego dokumentu. Przy tym wymiarze nie uwzględnia się wypłaconych zasiłków ani zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych. O dokonaniu wymiaru Zakład zawiadamia płatnika.

Rozwiązanie to ma charakter zastępczy i służy ustaleniu składek na podstawie danych dostępnych w ostatniej deklaracji. Nie oznacza jednak, że taki wymiar pozostaje niezmienny. Zgodnie z ust. 2, jeżeli po wymierzeniu składek z urzędu płatnik złoży deklarację rozliczeniową, Zakład koryguje wymiar. Nowa wysokość składek wynika wtedy ze złożonej deklaracji, z uwzględnieniem wykazanych w niej zasiłków oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych.

W praktyce przepis ustanawia dwa kolejne etapy: najpierw zastępczy wymiar oparty na ostatniej deklaracji, a następnie jego korektę po złożeniu właściwej deklaracji przez płatnika. Kluczowe znaczenie ma terminowe złożenie deklaracji oraz to, czy płatnik należy do podmiotów zwolnionych z tego obowiązku. Wymiar z urzędu nie uwzględnia świadczeń, które mogą zostać wykazane dopiero w późniejszej deklaracji.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 199.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 47c.Art. 48b.