Postanowienie Tw 14/13

553/6/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2013 r. Sygn. akt Tw 14/13 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik – przewodniczący Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – sprawozdawca Leon Kieres, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 września 2013 r. o odmowie nadania dalszego biegu wnioskowi Rady Miejskiej w Cieszynie, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W dniu 9 lipca 2013 r. do Trybunału Konstytucyjnego wpłynął wniosek Rady Miejskiej w Cieszynie o zbadanie zgodności: po pierwsze, art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej: ustawa o systemie oświaty) z art. 92 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji; po drugie, § 5 ust. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U Nr 61, poz. 624, ze zm.; dalej: załącznik nr 1) w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola i publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 7 Konstytucji; po trzecie, § 5 ust. 2 załącznika nr 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z art. 72 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji oraz art. 18 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 oraz art. 4 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526, ze zm.; dalej: konwencja); po czwarte, § 5 ust. 2 załącznika nr 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z art. 31 ust. 3 w związku art. 32 ust. 1, a także w związku z art. 72 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 30 września 2013 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania wnioskowi dalszego biegu. 2.1. Trybunał stwierdził, że Rada Miejska w Cieszynie nie ma legitymacji do kwestionowania zgodności z Konstytucją zaskarżonych przepisów. Nie mieszczą się one bowiem w zakresie jej działania. Jak podkreślił Trybunał, zaskarżone w punkcie pierwszym wniosku art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o systemie oświaty są przepisami adresowanymi do wymienionych w nich organów, mających na ich podstawie wydać rozporządzenia, nie zaś do rady miasta. Rada Miejska w Cieszynie nie ma więc kompetencji do wnioskowania ani o zbadanie zgodności tych przepisów z Konstytucją, ani o zbadanie zgodności § 5 ust. 2 załącznika nr 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 7 Konstytucji. 2.2. Ponadto Trybunał wskazał, że Rada Miejska w Cieszynie nie może kwestionować zgodności zaskarżonych przepisów z przepisami Konstytucji i konwencji, mającymi charakter gwarancyjny w stosunku do obywateli. Nie ma bowiem legitymacji do występowania w interesie ogólnospołecznym – w szczególności w interesie dzieci i ich pracujących rodziców. 3. W zażaleniu z 14 października 2013 r. Rada zaskarżyła powyższe postanowienia i wniosła o „uwzględnienie zażalenia, nadanie wnioskowi dalszego biegu i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania wnioskowi dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje skutecznie wniesione zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6-7 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania wnioskowi dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Zdaniem wnioskodawcy Trybunał niesłusznie przyjął, że kwestionowane przepisy nie mieszczą się w zakresie jego działania. Jak podkreślił, w myśl ustawy o systemie oświaty prowadzenie publicznych przedszkoli należy do zadań własnych gminy, a liczne kompetencje wobec tych jednostek wykonuje rada miasta. W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 58 ust. 6 ustawy o systemie oświaty to organ założycielski przedszkola nadaje mu pierwszy statut, którego treść ramowo określa art. 60 ustawy o systemie oświaty i załącznik nr 1. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że argumenty te nie podważają ustaleń przyjętych za podstawę postanowienia z 30 września 2013 r. Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu, to, że zakładanie i prowadzenie szkół i przedszkoli publicznych należy do zadań gminy, nie upoważnia jeszcze rady gminy do kwestionowania każdego przepisu dotyczącego szkół lub przedszkoli. Zakwestionowane art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o systemie oświaty są adresowane do wskazanych w nich organów upoważnionych do wydania na jego podstawie rozporządzenia. Nie są natomiast adresowane do rady gminy i nie mieszczą się w zakresie jej działania. Ani zarzut niezgodności tych przepisów z Konstytucją, ani zarzut niezgodności § 5 ust. 2 załącznika nr 1 w związku z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z art. 60 ust. 2 w związku z art. 60 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 7 Konstytucji nie mogą więc być rozpoznane w postępowaniu inicjowanym wnioskiem Rady Miasta Cieszyna. 3. Jak przekonuje wnioskodawca, wprawdzie podniesione we wniosku zarzuty dotyczą naruszenia praw dzieci i ich rodziców, ale mają one również wpływ na interes indywidualny Gminy Cieszyn. Ograniczenie liczby dzieci w danym oddziale przedszkolnym do 25 powoduje bowiem, że w wypadku istnienia większego zapotrzebowania na korzystanie z przedszkola, gmina jest zmuszona utworzyć kolejny oddział. Wiąże się to więc dla niej z dodatkowymi kosztami i problemami organizacyjnymi. Zdaniem wnioskodawcy w interesie gminy leży więc zbadanie zgodności zakwestionowanych przepisów z Konstytucją, „tak by gmina nie była zmuszona, w celu wykonania zadań określonych przez ustawodawcę, do ponoszenia i zwiększania ponad potrzebę wydatków finansowych, których można by uniknąć”. W odniesieniu do powyższej argumentacji należy przede wszystkim zauważyć, że we wniesionym w niniejszej sprawie wniosku Rada Miasta Cieszyna nie powołała się na przepisy Konstytucji dotyczące sposobu wykonywania i finansowania zadań własnych gminy. Sformułowane przez nią zarzuty dotyczyły jedynie naruszenia przepisów Konstytucji i konwencji dotyczących wolności i praw dzieci i ich rodziców. Trybunał w obecnym składzie podtrzymuje wyrażone w zakwestionowanym postanowieniu stanowisko, zgodnie z którym w tym zakresie Rada występuje w interesie ogólnospołecznym, a tym samym wykracza poza zakres rzeczowo ograniczonej zdolności wnioskowej przyznanej organom jednostek samorządu terytorialnego, określonej w art. 191 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 191 ust. 2 Konstytucji. Również w tym zakresie zarzuty wnioskodawcy nie zasługują więc na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.