Postanowienie Ts 5/14

246/3/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 25 czerwca 2014 r. Sygn. akt Ts 5/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres – przewodniczący Andrzej Rzepliński – sprawozdawca Zbigniew Cieślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 kwietnia 2014 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej S.G., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 31 grudnia 2013 r. S.G. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157, ze zm.; dalej: ustawa o KSSiP) i Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz. U. Nr 67, poz. 566, ze zm.; dalej: rozporządzenie) w zakresie, w jakim „nie przewidują zwolnienia kandydatów z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną”, są niezgodne z art. 32 ust. 1, art. 70 ust. 4 oraz art. 2 w związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji. Wraz ze skargą konstytucyjną pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jego zdaniem 49 dni, które pozostały mu od doręczenia pisma Okręgowej Rady Adwokackiej w Krakowie do wniesienia skargi, nie wystarczyło do jej sporządzenia i przygotowania dokumentów. Skarżący zarzucił, że brak w ustawie o KRSSiP i rozporządzeniu rozwiązań dotyczących „prawa ubogich” (tj. przepisów określających przesłanki zwolnienia z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną) prowadzi do nieusprawiedliwionego nierównego traktowania podmiotów podobnych (kandydatów na aplikacje w zawodach prawniczych) w zakresie dostępu do wykształcenia oraz wolności wyboru zawodu. Postanowieniem z 4 kwietnia 2014 r., doręczonym 10 kwietnia 2014 r., Trybunał, zwróciwszy uwagę na to, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi jest nieprzywracalnym terminem prawa materialnego, stwierdził, że skarga została złożona z naruszeniem art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zdaniem Trybunału za odmową przekazania skargi do merytorycznego rozpoznania przemawiało również to, że sformułowane w niej zarzuty dotyczą zaniechania legislacyjnego. Trybunał stwierdził również, że nawet jeśli skarżący wskazałby odpowiednie przepisy, które – jego zdaniem – są niekonstytucyjne, to skardze i tak należałoby odmówić nadania dalszego biegu z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. W zażaleniu z 17 kwietnia 2014 r. skarżący zaskarżył postanowienie w całości. Wniósł o jego uchylenie i skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie. Skarżący zarzucił Trybunałowi naruszenie: 1) art. 49 w związku z art. 46 ust. 1 w związku z art. 20 ustawy o TK w związku z art. 168 i art. 169 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) przez przyjęcie, że skarga została wniesiona po terminie, podczas gdy zostały spełnione przesłanki jego przywrócenia; 2) art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 49 w związku z art. 39 ust. 1 ustawy o TK przez przyjęcie, że skarga dotyczy zaniechania legislacyjnego, podczas gdy „doszło do naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego wynikających z art. 32 ust. 1, art. 70 ust. 4, art. 2 w związku z art. 65 ust. 1 Konstytucji”; 3) art. 49 w związku z art. 47 ust. 1 w związku z art. 36 ust. 3 ustawy o TK przez przyjęcie, że „sformułowane w skardze zarzuty nie mają związku z treścią rozstrzygnięć zapadłych w sprawie, w sytuacji gdy skarżący dokładnie określił akty normatywne, w związku z którymi sąd orzekł ostatecznie o prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji, w stosunku do których skarżący domagał się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W myśl art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6–7 i w związku z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć słuszność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. W złożonym środku odwoławczym skarżący nie wziął pod uwagę tego, że dla oceny prawidłowości postanowienia Trybunału z 4 kwietnia 2014 r. podstawowe znaczenie ma określenie prawnego charakteru terminu do wniesienia skargi, nie zaś ustalenie, czy in casu skarżący spełnił – wskazane w art. 168 i art. 169 k.p.c. – przesłanki przywrócenia terminu. 3.1. Trybunał w pełni podtrzymuje stanowisko, które wyraził w zaskarżonym postanowieniu, a zgodnie z którym termin do wniesienia skargi konstytucyjnej jest zawitym terminem prawa materialnego, w związku z czym prawnie niedopuszczalne jest jego przywrócenie (w odróżnieniu od terminu o charakterze procesowym, który jest przywracalny). 3.2. Skarżący nie uwzględnił także tego, że za niedopuszczalnością stosowania przepisów k.p.c. dotyczących trybu i przesłanek przywracania terminów procesowych przemawia także nadzwyczajny charakter skargi konstytucyjnej będącej szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw (zob. postanowienie TK z 20 grudnia 1999 r., OTK ZU nr 7/1999, poz. 207). 3.3. W postanowieniu z 4 kwietnia 2014 r. Trybunał słusznie zatem przyjął, że złożony przez pełnomocnika wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej nie może zostać uwzględniony, i na podstawie art. 49 w związku z art. 46 ust. 1 ustawy o TK odmówił nadania analizowanej skardze dalszego biegu. 4. Zażalenie nie podważa także pozostałych podstaw odmowy wskazanych przez Trybunał w postanowieniu z 4 kwietnia 2014 r. 5. Postanowieniem tym Trybunał odmówił nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Jak Trybunał uznał, skarżący kwestionuje konstytucyjność aktów normatywnych dlatego, że brakuje w nich określenia przesłanek zwolnienia z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną. Zgodnie z zarzutem sformułowanym w zażaleniu Trybunał powinien rozpoznać merytorycznie skargę, gdyż – zdaniem skarżącego – doszło do naruszenia jego praw. W ocenie Trybunału zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie dotyczy wskazanej podstawy odmowy. 6. Trybunał nie podziela także ostatniego zarzutu postawionego w zażaleniu. Jak twierdzi skarżący, Trybunał niewłaściwie uznał, że nawet jeśli skarżący wskazałby odpowiednie przepisy, które – jego zdaniem – są niekonstytucyjne, to skardze i tak należałoby odmówić nadania dalszego biegu z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK. Zdaniem skarżącego Trybunał nie uwzględnił tego, że przepis jest podstawą rozstrzygnięcia wtedy, gdy owo rozstrzygnięcie – przy tym samym przedmiocie i zakresie sprawy – jest lub może być inne w przypadku nieobowiązywania normy prawnej o treści kwestionowanej przez skarżącego. W związku z tym podstawą wydanych w jego sprawie orzeczeń był nie tylko art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), ale także ustawa o KSSiP oraz rozporządzenie. Formułując zarzuty, skarżący nie uwzględnia tego, że w toku postępowania, w związku z którym wniósł skargę do Trybunału, przedmiotem zainteresowania najpierw Ministra Sprawiedliwości, a następnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie były dwie kwestie. Po pierwsze, prawny charakter pisma Przewodniczącego Komisji, którym organ ten pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia przez niego braków formalnych. Po drugie, to, czy w świetle przepisów ustawy o KSSiP od pisma tego przysługuje odwołanie. Trybunał przypomina, że zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustaliły, że w sprawie skarżącego nie wydano decyzji administracyjnej, w związku z którą przysługiwałoby mu prawo wniesienia środka odwoławczego. W związku z tym zakwestionowane akty prawne, w zakresie określonym przez skarżącego, nie miały żadnego wpływu na treść wydanych orzeczeń. Wziąwszy pod uwagę to, że zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK – postanowił jak w sentencji.