Postanowienie Ts 31/14

247/3/B/2014 POSTANOWIENIE z dnia 23 czerwca 2014 r. Sygn. akt Ts 31/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.B. w sprawie zgodności: 1) art. 10 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.) z art. 2, art. 32 oraz art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 12 i § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 221, poz. 2196) z art. 92, art. 94 i art. 217 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego (data nadania) 3 lutego 2014 r. S.B. (dalej: skarżący, podatnik) zakwestionował zgodność: art. 10 ust. 1 (w brzmieniu nadanym przez art. 11 pkt 6a ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz o zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizację jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych [Dz. U. Nr 137, poz. 1302]), art. 35 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2a (w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym [Dz. U. Nr 122, poz. 1324]) ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50, ze zm.; dalej: ustawa podatkowa) z art. 2, art. 32 oraz art. 84 Konstytucji; a także zgodność § 12 i § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 221, poz. 2196; dalej: rozporządzenie) z art. 92, art. 94 i art. 217 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. W stosunku do skarżącego było prowadzone postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowania, obliczania i wpłacania podatku akcyzowego za okres od 1 grudnia 2003 r. do 30 kwietnia 2004 r. W wyniku tego postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Krakowie wydał decyzje, w których określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące, w tym za kwiecień 2004 r. (decyzja z 25 listopada 2009 r. Nr UKS1291/W2C/42/12/09/5/AKC). W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej w Krakowie utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, w tym także decyzję dotyczącą kwietnia 2004 r. (decyzja z 16 lipca 2010 r., Nr 35-IAGW-9116-596/09). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA) oddalił skargę, którą podatnik złożył od decyzji organu odwoławczego, nie zgodziwszy się z argumentacją w nich zawartą (wyrok z 3 października 2011 r., sygn. akt I SA/Kr 102/11). Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA albo o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej p.p.s.a.) oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.; dalej: ordynacja podatkowa) przez nieuwzględnienie skargi, mimo że Dyrektor Izby Celnej naruszył art. 70 § 6 ordynacji podatkowej, tj. niewłaściwe go zastosował i przyjął, że w sprawie nie doszło do przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższą skargę ze względu na brak usprawiedliwionych podstaw (wyrok z 16 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 220/12). Zdaniem skarżącego zakwestionowane przepisy ustawy podatkowej naruszają wywodzone z art. 2, art. 32 i art. 84 Konstytucji zasady równości, praworządności oraz sprawiedliwości społecznej, gdyż nakładają na posiadaczy wyrobów akcyzowych obowiązki niemożliwe do spełnienia, a poza tym różnicują obowiązki ciążące na obywatelach. Z kolei zaskarżone przepisy rozporządzenia naruszają bezwzględną wyłączność ustawy w zakresie określania podstawowych elementów konstrukcyjnych podatków lub innych danin publicznych (wyrażoną w art. 92, art. 94 i art. 217 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest kwalifikowanym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać wiele przesłanek warunkujących jego dopuszczalność. Zasadniczo zostały one uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji i doprecyzowane w art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z przywołanymi regulacjami skarga, poza spełnieniem warunków określonych dla pisma procesowego, powinna zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji i wobec do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone oraz uzasadnienie (wraz z dokładnym opisem stanu faktycznego). Wynika z tego, że przedmiotem skargi może być wyłącznie przepis będący podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie skarżącego. Zarzuty sformułowane w skardze muszą zaś uprawdopodabniać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, przywołania właściwych wzorców konstytucyjnych wyrażających prawa podmiotowe skarżącego i – przez porównanie treści płynących z obu regulacji – wykazania ich wzajemnej niezgodności. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Po pierwsze, Trybunał Konstytucyjny przypomina, że – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – ramy kontroli konstytucyjnej w trybie skargowym są ściśle określone. Z jednej strony kwestionowany przepis ustawy (lub innego aktu normatywnego) ma być podstawą ostatecznego orzeczenia sądu (lub organu administracji), z drugiej zaś – orzeczenie to ma naruszać konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego. Wskazane w art. 79 ust. 1 Konstytucji przesłanki determinują dopuszczalność skargi konstytucyjnej. Pozwalają one – na użytek każdej konkretnej sprawy – jednoznacznie wskazać ewentualny przedmiot kontroli, jednocześnie – w sposób abstrakcyjny – wyznaczają wzorce kontroli konstytucyjnej w postępowaniu skargowym. Trybunał Konstytucyjny – zgadza się z poglądem wyrażanym we wcześniejszym orzecznictwie (zob. wyrok TK z 29 kwietnia 2003 r., SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33), zgodnie z którym dopuszczalnym przedmiotem skargi jest wyłącznie przepis, który stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, a zatem został wskazany w skardze kasacyjnej (zob. wyrok TK z 17 listopada 2010 r., SK 23/07, OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 103). Kierując się wymaganiami przewidzianymi w art. 79 ust. 1 Konstytucji, Trybunał stwierdza zatem, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli mogą być tylko przepisy ordynacji podatkowej regulujące instytucję przedawnienia zobowiązań podatkowych oraz przepisy p.p.s.a. Jednakże skarżący tych unormowań nie kwestionuje. W związku z powyższym Trybunał uznał, że zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy nie stanowiły podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia, i na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 i art. 49 ustawy o TK postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Po drugie, w ocenie Trybunału, rozpatrywana skarga nie spełnia wymagań formalnych w zakresie określenia jej podstawy. Wskazane przez skarżącego wzorce kontroli (art. 2, art. 32, art. 84, art. 92, art. 94, art. 217 Konstytucji) samoistnie nie określają bowiem konstytucyjnych praw podmiotowych, których naruszenie może uzasadniać wniesienie skargi konstytucyjnej. Przywołanie ich w skardze konstytucyjnej wymaga jednoczesnego wskazania konkretnej wolności konstytucyjnej lub konkretnego prawa, mających normatywną postać konstytucyjnego prawa podmiotowego. Pogląd taki Trybunał wyraził w postanowieniach pełnego składu (odnośnie do art. 2 Konstytucji zob. postanowienie z 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60; odnośnie do art. 32 Konstytucji zob. postanowienie TK z 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225; odnośnie do art. 84 i art. 217 Konstytucji – zob. postanowienie TK z 16 lutego 2009 r., Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). Z kolei art. 92 i art. 94 Konstytucji, umieszczone w rozdziale III Konstytucji, zatytułowanym „Źródła prawa”, mają charakter ustrojowy. Wymieniają źródła prawa powszechnie obowiązującego oraz formułują warunki wydawania aktów prawa miejscowego. Nie statuują natomiast żadnych konstytucyjnych wolności ani praw, których ochronie służy – w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna. Nie mogą więc być podstawą skargi (zob. postanowienia TK z 10 października 2006 r., Ts 69/06, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 241 oraz 16 lutego 2011 r., Ts 224/10, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 371). Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi konstytucyjnej nie jest więc każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Z analizowanej skargi konstytucyjnej wynika zatem jednoznacznie, że niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów skarżący upatruje w ich sprzeczności z tymi przepisami Konstytucji, z których nie można wyinterpretować ani konstytucyjnych wolności, ani praw konstytucyjnych o charakterze podmiotowym. Na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 49 ustawy o TK – należało zatem odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Z tych względów Trybunał postanowił jak w sentencji.