Postanowienie Ts 225/10

POSTANOWIENIE z dnia 17 stycznia 2011 r. Sygn. akt Ts 225/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Jarosława T. w sprawie zgodności: art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1217, ze zm.) z art. 2 i art. 24 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 9 września 2010 r., sporządzonej przez adwokata, Jarosław T. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o państwowym zasobie kadrowym i wysokich stanowiskach państwowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1217, ze zm.; dalej: u.p.z.k.) z art. 2 i art. 24 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pod adresem kwestionowanej regulacji skarżący sformułował zarzut naruszenia prawa do ochrony stosunku pracy. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej podniesiono, że ustawodawca powinien w szczególności zapewnić jego stronom prawo do „żądania udzielenia ochrony prawnej w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy lub wypowiedzenia warunków pracy i płacy”. Zdaniem skarżącego, art. 81 ust. 1 u.p.z.k. narusza także wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadę ochrony praw słusznie nabytych. Skarżący sprecyzował, że prawem tym jest „prawo do żądania udzielenia ochrony prawnej w przypadku nieuzasadnionego rozwiązania stosunku pracy lub wypowiedzenia warunków pracy i płacy, a nadto prawo do określonego trybu wypowiedzenia warunków pracy i płacy”. Skarga została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Po rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy kasacji skarżącego Sąd ten wyrokiem z 13 stycznia 2010 r. (sygn. akt II PK 175/09) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z 4 lutego 2009 r. (sygn. akt XII Pa 597/08) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wyrokiem z 10 czerwca 2010 r. (sygn. akt XXI Pa 122/10) Sąd Okręgowy w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Warszawie z 25 czerwca 2008 r. (sygn. akt VII P 462/07), zasądzając na rzecz skarżącego odszkodowanie, stanowiące trzymiesięczną różnicę pomiędzy wynagrodzeniem uzyskiwanym przed zmianą stosunku pracy a wynagrodzeniem otrzymywanym po tej zmianie. W pozostałej części apelacja skarżącego została oddalona. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest kwalifikowanym środkiem ochrony wolności lub praw, który musi spełniać szereg przesłanek warunkujących jego dopuszczalność. Zasadniczo zostały one uregulowane w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz uszczegółowione w art. 46 i art. 47 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z przywołanymi regulacjami skarga poza wymaganiami dotyczącymi pisma procesowego powinna zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone; uzasadnienie skargi, z podaniem dokładnego opisu stanu faktycznego. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że przedmiotem skargi może stać się wyłącznie przepis stanowiący podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego wobec skarżącego. Zarzuty skargi muszą zaś uprawdopodabniać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, powołanie właściwych wzorców konstytucyjnych, zawierających podmiotowe prawa przysługujące osobom fizycznym i – przez porównanie treści płynących z obu regulacji – wykazanie ich wzajemnej sprzeczności. Innymi słowy, trzon skargi stanowi prawidłowe wskazanie normy płynącej z podstawy normatywnej rozstrzygnięcia i powiązanie jej z adekwatnymi wzorcami konstytucyjnymi. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, rozpatrywana skarga konstytucyjna powyższych wymagań nie spełnia. 2. Zasadniczym powodem odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu są uchybienia dotyczące jej podstawy. 3. Zgodnie z art. 24 zdanie pierwsze Konstytucji praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 3 kwietnia 2007 r.: „art. 24 Konstytucji wyznacza kierunek polityki państwa w zakresie stosunków pracowniczych” (SK 85/06, OTK ZU nr 4/A/2007, poz. 40, pkt II.3). Analogiczny wniosek zawarty został w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2004 r., zgodnie z którym: „art. 24 deklaruje ochronę pracy oraz traktuje o obowiązku nadzoru państwa nad warunkami wykonywania pracy, ale treść [tego przepisu] sama przez się nie formułuje jeszcze praw i wolności konstytucyjnych” (SK 24/01, OTK ZU nr 10/A/2007, poz. 111, pkt II.2). Podobne rozważania zawarte zostały w wyroku TK z 29 kwietnia 2003 r. W orzeczeniu tym Trybunał dopuścił uczynienie z art. 24 Konstytucji wzorca kontroli w postępowaniu skargowym, ale z uwagi na ścisły jego związek z art. 65 ust. 1 Konstytucji, uzależnił taką możliwość od powiązania obu wskazanych przepisów Konstytucji (SK 24/02, OTK ZU nr 4/A/2003, poz. 33). 4. Z powyższego wynika, że art. 24 Konstytucji nie może być samoistnym wzorcem kontroli w postępowaniu skargowym. W konsekwencji należało uznać, że skarżący nie wskazał naruszenia prawa podmiotowego, które doznało uszczuplenia przez wydanie ostatecznego – w rozumieniu art. 79 Konstytucji – orzeczenia organu władzy publicznej. Skarga nie spełnia zatem warunku jej dopuszczalności, o którym mowa w art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK. 5. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego w skardze konstytucyjnej nie nastąpiło również – konieczne z punktu widzenia ustawy o TK – doprecyzowanie naruszonego prawa konstytucyjnego przysługującego skarżącemu wywodzonego z art. 2 Konstytucji. 5.1. Zasada demokratycznego państwa prawnego nie stanowi samoistnego źródła praw podmiotowych, ochrony których skarżący mógłby domagać się w skardze konstytucyjnej. Zasada ta wyznacza jedynie standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw oraz korzystania z nich, nie wprowadzając jednocześnie konkretnej wolności czy konkretnego prawa (zob. postanowienia TK z: 10 stycznia 2001 r., Ts 72/00, OTK ZU nr 1/2001, poz. 12; 20 lutego 2008 r., SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22). Może ona stanowić wzorzec kontroli, lecz tylko wówczas, gdy reguły z niej płynące zostaną odniesione do przepisów Konstytucji, które prawa i wolności wyrażają. Ze względu na sposób sformułowania uzasadnienia nie jest możliwe zrekonstruowanie konkretnego konstytucyjnego prawa podmiotowego, które miałoby zostać naruszone. 5.2. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że zasada ochrony praw słusznie nabytych ma charakter przedmiotowy i wyznacza granice dopuszczalnej ingerencji władzy publicznej w sferę konstytucyjnych podmiotowych praw jednostki. Tym samym nie stanowi samoistnego źródła podmiotowych wolności lub praw o randze konstytucyjnej. Brak wskazania, w zakresie jakiego konstytucyjnie chronionego prawa lub wolności doszło do naruszenia powyższej zasady, wyklucza dopuszczalność merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej (por. postanowienie TK z 20 lutego 2008 r., SK 2/05, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 21). 6. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 49 w związku z art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.