Postanowienie Ts 208/10

POSTANOWIENIE z dnia 4 listopada 2011 r. Sygn. akt Ts 208/10 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński – przewodniczący Mirosław Granat – sprawozdawca Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 lutego 2011 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Marka J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 23 sierpnia 2010 r. Marek J. (dalej: skarżący) zarzucił, że art. 4791 § 2 pkt 1 oraz art. 47914 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) są niezgodne z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 1 lutego 2011 r. (doręczonym pełnomocnikowi 7 lutego 2011 r.) Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W uzasadnieniu Trybunał, powołując się na swoje dotychczasowe orzecznictwo, wskazał, że zarzuty skargi są oczywiście bezzasadne. Większość z nich dotyczy również kwestii stosowania prawa. 3. W zażaleniu z 14 lutego 2011 r. (data nadania), sporządzonym przez pełnomocnika, skarżący zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania. W uzasadnieniu, powtarzając zarzuty skargi oraz – jak sam zaznaczył – przywołując nowe okoliczności i dowody (s. 10), stwierdził, że „orzeczenie jest nietrafne”. W szczególności zarzucił, że wbrew twierdzeniom Trybunału o bezzasadności zarzutów skargi „w praktyce złożenie wniosków dowodowych w postępowaniu gospodarczym poza pozew i odpowiedzią na pozew jest faktycznie niemożliwe”. Stworzone przez ustawodawcę, a zakwestionowane w skardze mechanizmy, których jedynym celem jest przyspieszenie postępowania, naruszają konstytucyjne prawa podmiotowe. Raz jeszcze powtórzył, że „cel w postaci sprawności postępowania nie może zakrywać podstawowego celu postępowania sądowego, jakim jest wydanie sprawiedliwego orzeczenia”. W sprawie skarżącego doszło natomiast do naruszenia prawa do rzetelnego procesu „poprzez wybiórcze zgromadzenie materiału dowodowego” (s. 3). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6–7 i z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. W zażaleniu, skarżący, powtórzył zarzuty skargi, nadto przywołał (jedynie) przykłady zastosowania zakwestionowanych przepisów wyłącznie w jego indywidualnych sprawach. Powyższe ma dowodzić – w ocenie skarżącego – wadliwości podjętego przez Trybunał postanowienia. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnych argumentów przemawiających za poglądem, jakoby w praktyce dominowała jednolita praktyka stosowania art. 47914 § 2 k.p.c., zgodnie z którą wszelkie wnioski dowodowe zgłoszone później niż w pozwie lub odpowiedzi na pozew podlegają oddaleniu przez sąd. 3. Zdaniem Trybunału, jeśli skarżący dopatrywał się niekonstytucyjności rozumienia przepisu w procesie jego stosowania, to jego obowiązkiem było wykazanie, że „utrwalona i konsekwentna praktyka stosowania prawa w sposób bezsporny ustaliła wykładnię danego przepisu prawnego, a jednocześnie przyjęta interpretacja nie jest kwestionowana przez przedstawicieli doktryny” (por. postanowienie TK z 4 grudnia 2000 r., SK 10/99, OTK ZU nr 8/2000, poz. 300; wyrok TK z 3 października 2000 r., K 33/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 188). Tylko wtedy przedmiotem kontroli konstytucyjności mogłaby stać się norma prawna dekodowana z danego przepisu zgodnie z ustaloną praktyką. Przywołane przykłady zastosowania zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej przepisów dowodzą, że zarzuty skargi skierowane są przeciwko ich stosowaniu w sprawach skarżącego. 4. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że w postanowieniu z 1 lutego 2011 r. Trybunał, badając przesłanki formalne skargi, prawidłowo stwierdził oczywistą bezzasadność sformułowanych zarzutów. Zakwestionowana norma wyraźnie bowiem dopuszcza możliwość powołania określonych twierdzeń i zarzutów oraz dowodów na ich poparcie, także w toku postępowania, o ile nie było to możliwe w odpowiedzi na pozew albo potrzeba takiego powołania wynikła później. Brak jest przy tym jakichkolwiek przesłanek normatywnych do twierdzenia, że stosowanie tej regulacji pozostaje we władzy dyskrecjonalnej sądu. Dlatego zgodnie z zakwestionowanym w skardze konstytucyjnej art. 47914 § 2 k.p.c., o ile tylko spełnione są przesłanki późniejszego powołania określonych dowodów, sąd zobligowany jest to uczynić. W postanowieniu z 1 lutego 2011 r. Trybunał, powołując się na wyrok z 26 lutego 2008 r. (SK 89/06, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 7), słusznie zatem stwierdził, że zbyt daleko idący i nieznajdujący uzasadnienia w treści przepisu oraz orzecznictwie sądowym jest zarzut możliwości orzekania przez sądy na podstawie niepełnego i nierzetelnie zebranego materiału dowodowego. Mając zatem na względzie, że zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, Trybunał na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK orzekł jak w sentencji.