Postanowienie Ts 1/12

459/5/B/2013 POSTANOWIENIE z dnia 23 września 2013 r. Sygn. akt Ts 1/12 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Andrzej Rzepliński – sprawozdawca Zbigniew Cieślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2012 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 grudnia 2011 r. (data nadania) J.B. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie niezgodności art. 357 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 w zw. z art. 7674 § 1 w zw. z art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zw. z art. 139 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 140 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 142 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, ze zm.) z art. 2 w zw. art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 12 kwietnia 2012 r. odmówił nadania dalszego biegu skardze. Jako podstawę odmowy wskazał – w myśl art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK) – przekroczenie trzymiesięcznego terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. Trybunał przypomniał, że bieg tego terminu ulega zawieszeniu, jeżeli skarżący wystąpi z wnioskiem o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej (art. 48 ust. 2 zdanie drugie ustawy o TK). W sprawie skarżącego termin rozpoczął bieg 15 lipca 2011 r. (doręczenie ostatecznego orzeczenia) i uległ zawieszeniu od 20 lipca 2011 r. (złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu) do 29 września 2011 r. (doręczenie pełnomocnikowi zawiadomienia o ustanowieniu w sprawie). Skarga konstytucyjna została wniesiona 29 grudnia 2011 r., a zatem z przekroczeniem terminu określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym podnosi, że choć skarżący 20 lipca 2011 r. złożył do Sądu Okręgowego w Opolu wniosek o ustanowienie radcy prawnego w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego, to wniosek ten został skierowany do właściwego miejscowo sądu rejonowego dopiero 26 lipca 2011 r. i z tym dniem uległ zawieszeniu termin, o którym stanowi art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Skarżący podkreślił nadto, że termin ten jest zastrzeżony dla skarżącego, a nie jego pełnomocnika. Z tego względu dopiero z chwilą uzyskania przez skarżącego informacji o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu może ustać zawieszenie terminu do złożenia skargi. Zdaniem skarżącego zawieszenie terminu ustało więc dopiero 10 października 2011 r., kiedy skontaktował się z nim wyznaczony z urzędu pełnomocnik. Skarżący twierdzi również, że taka wykładnia art. 48 ust. 2 zdanie drugie ustawy o TK wynika z informacji o sposobie sporządzania skargi konstytucyjnej zamieszczonej na stronach internetowych Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący oprócz zażalenia złożył do Trybunału pismo zatytułowane „wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej z 29 grudnia 2011 r.”, w którym przytacza argumenty podniesione w zażaleniu oraz zaznacza, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi określonemu w art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Co więcej, zdaniem skarżącego, możliwość przywrócenia terminu wynika z odpowiednio stosowanych, na mocy art. 20 ustawy o TK, przepisów k.p.c. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada przede wszystkim, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo ustalił istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W niniejszej sprawie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu, dlatego nie zasługują na uwzględnienie. 2. Trybunał ponownie wskazuje, że trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy o TK, jest nieprzywracalnym terminem materialnym. Wprawdzie na podstawie art. 20 ustawy o TK w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie do postępowania przed TK stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c., jednakże odpowiednie stosowanie przepisów oznacza, że niektóre z tych unormowań w ogóle nie znajdują zastosowania z uwagi na odmienną regulację danego zagadnienia w ustawie o TK bądź z powodu ich nieadekwatności (bezprzedmiotowości) w tym postępowaniu (zob. w szczególności postanowienie TK z 17 lipca 2003 r., K 13/02, OTK ZU nr 6/A/2003, poz. 72). Trybunał stwierdza zatem, że to materialnoprawny charakter terminu do złożenia skargi konstytucyjnej wyłącza w postępowaniu przed TK stosowanie przepisów k.p.c. o przywracaniu terminów (art. 168-172 k.p.c.). W konsekwencji wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. 3. Trybunał podkreśla, co zdaje się pomijać skarżący, że wniesienie skargi konstytucyjnej regulują – w szczególności – w art. 4648 ustawy o TK. Informacje zawarte na stronach internetowych Trybunału nie niosą zaś ze sobą normatywnej treści. 3.1. Skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia (art. 46 ust. 1 ustawy o TK). Prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w Opolu z 24 maja 2011 r. (sygn. akt II Cz 442/11) zostało doręczone skarżącemu 15 lipca 2011 r. i tego dnia rozpoczął się bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. 3.2. W myśl art. 48 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o TK, w razie niemożności poniesienia kosztów pomocy prawnej skarżący może zwrócić się do sądu rejonowego swojego miejsca zamieszkania o ustanowienie dla niego adwokata lub radcy prawnego z urzędu zgodnie z przepisami k.p.c., w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Do czasu rozstrzygnięcia przez sąd wniosku nie biegnie termin określony w art. 46 ust. 1 ustawy o TK (art. 48 ust. 2 zdanie drugie ustawy o TK). Z chwilą złożenia wniosku do właściwego rzeczowo i miejscowo sądu ulega zawieszeniu bieg terminu do złożenia skargi (zob. ostatnio postanowienie z 21 marca 2013 r., SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37). Skarżący trafnie podnosi, że dopiero z 26 lipca 2011 r. należy wiązać zawieszenie biegu terminu do wniesienia skargi. Złożenie przez skarżącego 20 lipca 2011 r. wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sądu niewłaściwego rzeczowo (sąd okręgowy) i miejscowo (w Opolu zamiast w Kędzierzynie Koźlu) nie spowodowało bowiem zawieszenia biegu terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał ustalił, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej, który rozpoczął swój bieg 15 lipca 2011 r., uległ zawieszeniu 26 lipca 2011 r., a więc po upływie 11 dni (z 90 przysługujących). 3.3. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału zawieszenie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej trwa do dnia, w którym adwokat lub radca prawny dowiedział się o ustanowieniu go pełnomocnikiem w sprawie sporządzenia skargi konstytucyjnej (zob. m.in. postanowienie TK z 9 października 2006 r., Ts 91/06, OTK ZU nr 5/B/2006, poz. 247 oraz przywołane powyżej postanowienie z 21 marca 2013 r., SK 32/12). Zawieszenie terminu w niniejszej sprawie uległo zatem zakończeniu – jak słusznie stwierdził Trybunał w zaskarżonym postanowieniu – 29 września 2011 r., kiedy radcy prawnemu zostało doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w celu sporządzenia w imieniu skarżącego skargi konstytucyjnej. Tym samym opieszałość pełnomocnika (11 dni) w nawiązaniu kontaktu ze skarżącym (10 października 2011 r.) nie może usprawiedliwiać przedłużenia terminu do złożenia skargi. 3.4. Skoro bieg terminu do wniesienia skargi został wznowiony 29 września 2011 r., to pełnomocnik mógł do 17 grudnia 2011 r. (79 dni po odjęciu 11 dni z 90 dni) sporządzić i wnieść skargę konstytucyjną. Skarga została wniesiona 29 grudnia 2011 r., a zatem niewątpliwie po wygaśnięciu terminu prawa materialnego określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o TK. Mając powyższe na względzie, Trybunał w kwestionowanym postanowieniu zasadnie odmówił nadania dalszego biegu wniesionej skardze. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny orzekł jak w sentencji.