Sygn. akt KIO 959/26
WYROK
z dnia 1 kwietnia 2026 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Justyna Tomkowska
Protokolant:
Krzysztof Chmielewski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2026 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 2 marca 2026 roku przez wykonawcę T.P., prowadzący działalność gospodarczą pod
firmą „CADABRA” T.P. z siedzibą w Ostrowie Wielkopolskim (Odwołujący)
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Gdyni
orzeka:
1.uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania i odrzucenia
oferty Odwołującego w części II zamówienia, następnie nakazuje Zamawiającemu ponowienie czynności badania i oceny
ofert w tej części zamówienia;
2.kosztami postępowania obciąża Zamawiającego – Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Gdyniw
następujący sposób:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnastu tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset
złotych zero groszy) poniesioną przez Odwołującego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika;
2.2.zasądza od Zamawiającego – Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Gdyni na rzecz
Odwołującego - T.P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą „CADABRA” T.P. z siedzibą
w Ostrowie Wielkopolskim kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnastu tysięcy sześciuset złotych 00/100 groszy)
stanowiącą uzasadnione koszty Strony poniesione tytułem wpisu
i wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
……………………………………
sygn. akt KIO 959/26
UZASADNIENIE
Zamawiający: Skarb Państwa - Rejonowy Zarząd Infrastruktury w Gdyni,prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „ustawa Pzp”) pn. „Dostawa pierwszego wyposażenia
w sprzęt kwaterunkowy do budynków nr 406-407, 403, 68, 66 i 61 oraz ZST położonych w Porcie Wojennym Gdynia –
zad. 17002: Część II zamówienia – Dostawa sprzętu kwaterunkowego do budynków nr 406-407 położonych w Porcie
Wojennym Gdynia”. Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 6713102025.
Dnia 2 marca 2026 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 513 ustawy Pzp
odwołanie złożył wykonawca T.P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą „CADABRA” T.P. z siedzibą w
Ostrowie Wielkopolskim, dalej jako „Odwołujący”.
Powiadomienie o czynności stanowiącej podstawę do złożenia odwołania zostało opublikowane w dniu 19 lutego
2026 roku (informacja o wyborze oferty najkorzystniejszej
i odrzuceniu oferty Odwołującego), zatem odwołanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu. Kopia odwołania
została przekazana Zamawiającemu. Odwołujący uiścił wpis
w wymaganej wysokości.
Odwołanie złożono wobec czynności i zaniechań Zamawiającego polegających na:
1)decyzji Zamawiającego z dnia 19 lutego 2026 r. – zawiadomienie
o unieważnieniu postępowania na Część II zamówienia,
2)czynności Zamawiającego polegającej na odrzuceniu oferty Odwołującego
z uwagi na to, że w ocenie Zamawiającego Wykonawca w przewidzianym terminie nie złożył przedmiotowego
środka dowodowego tj. dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie materiału tapicerskiego (skóry naturalnej)
dla poz. 38 i 56 formularza cenowego, podczas gdy obowiązek dołączenia takiego dokumentu dla skóry naturalnej, która
nie jest tkaniną, nie wynikał z SW Z oraz załączników do SW Z (w szczególności załącznik nr 2 i załącznik D), dodatkowo
jego dołączenie nie jest możliwe z uwagi na brak normy, umożliwiającej testowanie skóry naturalnej tapicerskiej w
zakresie odporności na ścieranie w zakresie twierdzeń Zamawiającego;
3)zaniechania przez Zamawiającego czynności polegającej na wyborze oferty Odwołującego jako
najkorzystniejszej w przedmiotowym postępowaniu.
Odwołujący zarzucał naruszenie następujących przepisów prawa:
1)art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp w zw. z art. 106 ust. 2 Pzp, art. 16 pkt 1– 3 Pzp oraz art. 99 ust. 1 Pzp, poprzez
bezpodstawne odrzucenie oferty Odwołującego w Części II
z uwagi na rzekome niezłożenie w terminie przedmiotowego środka dowodowego potwierdzającego odporność
na ścieranie skóry naturalnej (50 000 cykli Martindale’a) dla poz. 38 i 56 formularza cenowego, podczas gdy z
dokumentacji postępowania wynika, że parametr Martindale’a odnosi się do tkanin tapicerskich, a Zamawiający nie
przewidział w SWZ/OPZ obowiązku przedstawienia takiego dokumentu dla skóry naturalnej (która nie jest tkaniną).
2)zarzut ewentualny: art. 106 ust. 3 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1–3 Pzp, poprzez odmowę uznania złożonych przez
Odwołującego badań/raportów jako równoważnych przedmiotowych środków dowodowych, potwierdzających spełnienie
wymagania jakościowego (odporność/trwałość materiału tapicerskiego), oraz poprzez przyjęcie niedopuszczalnego
formalizmu dowodowego polegającego na utożsamieniu spełnienia wymagania wyłącznie z przedstawieniem wyniku „50
000 cykli Martindale’a” dla skóry naturalnej, mimo że SW Z/OPZ tego nie przesądza, a równoważność dowodowa jest
wprost dopuszczona ustawą.
3)art. 255 pkt 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1–3 Pzp, poprzez unieważnienie postępowania w Części II jako
konsekwencji bezpodstawnego odrzucenia oferty Odwołującego, a więc przy błędnym przyjęciu, że brak jest ofert
niepodlegających odrzuceniu.
Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania oraz:
1)unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego w Części II zamówienia dokonanej na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy Pzp;
2)unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w Części II zamówienia, dokonanej na podstawie art.
255 pkt 2) ustawy Pzp;
3)nakazanie Zamawiającemu powtórzenia czynności badania i oceny ofert
w Części II zamówienia, z uwzględnieniem, że brak dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę
badawczą potwierdzającego, że skóra naturalna, użyta do produkcji mebli z poz. 38 i 56 formularza cenowego, spełnia
wymagane warunki odporności na ścieranie (tj. 50 000 cykli w skali Martindale’a), nie może skutkować eliminacją ofert,
skoro wymaganie takie nie wynika z dokumentacji zamówienia, a jednocześnie jest obiektywnie niewykonalne do
spełnienia, o czym Zamawiający wiedział na etapie sporządzania dokumentacji postepowania,
4)ewentualnie, nakazanie Zamawiającemu dokonania ponownego badania
i oceny oferty Odwołującego, z uwzględnieniem złożonego przez Odwołującego przedmiotowego środka
dowodowego w postaci raportu z badań, dotyczącego materiału tapicerskiego (skóry naturalnej) dla poz. 38 i 56
formularza cenowego, jako środka równoważnego w rozumieniu art. 106 ust. 3 ustawy Pzp, potwierdzającego spełnianie
wymagań określonych w SWZ;
5)nakazanie Zamawiającemu wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w Części II zamówienia, jako
oferty niepodlegającej odrzuceniu, zgodnej
z wymaganiami SWZ oraz przedstawiającej najkorzystniejszy bilans ceny i pozostałych kryteriów oceny ofert;
W zakresie postępowania dowodowego, Odwołujący wnosił o przeprowadzenie dowodów wskazanych w
uzasadnieniu odwołania, w tym m.in.:
1)dokumentacji postępowania, w szczególności z SW Z wraz z załącznikami nr 2 („Opis Przedmiotu Zamówienia
– dotyczy cz. I i II zamówienia”) oraz Załącznikiem D do OPZ (Ogólne wymagania w zakresie sprzętu kwaterunkowego”),
a także z dokumentu pn. „Katalog wzorów i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021
r. - na fakt ustalenia zakresu wymagań dotyczących przedmiotowych środków dowodowych, braku jednoznacznego
obowiązku przedłożenia dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie skóry naturalnej w odniesieniu do pozycji
38 i 56 formularza cenowego, zakresu dopuszczalności składania środków równoważnych;
2)dowodu z atestu laboratoryjnego z dnia 09.04.2024 r., nr 419312 dot. testów wytrzymałościowo-elastycznych,
na okoliczność przedstawienia przez Odwołującego środka równoważnego w rozumieniu art. 106 ust. 3 Pzp.
3)dowodu z oferty Odwołującego wraz z uzupełnionymi dokumentami przedmiotowymi oraz wyjaśnieniami
składanymi w trybie art. 107 ust. 2 i 4 Pzp – na okoliczność wykazania, że Odwołujący złożył wymagane przedmiotowe
środki dowodowe, wskazywał Zamawiającemu na brak możliwości przeprowadzenia badań ścieralności dla skóry
naturalnej, oraz że przedłożony raport z badań stanowił równoważny środek dowodowy
w rozumieniu art. 106 ust. 3 Pzp, a złożone wyjaśnienia potwierdzały spełnianie przez oferowany produkt
wymagań określonych w SWZ;
4)dowodu z wezwania Zamawiającego z dnia 02.12.2025 r. wystosowanego na podstawie art. 107 ust. 2 Pzp oraz
z wezwania z dnia 26.01.2026 r. w trybie art. 107 ust. 4 Pzp, a także z odpowiedzi Odwołującego na te wezwania – na
okoliczność zakresu żądania Zamawiającego oraz treści i kompletności wyjaśnień złożonych przez Odwołującego;
5)dowodu z zawiadomienia z dnia 19.02.2026 r. o odrzuceniu oferty Odwołującego oraz unieważnieniu
postępowania – na okoliczność podstaw faktycznych
i prawnych przyjętych przez Zamawiającego.
6)dowodu z korespondencji z instytutami badawczymi, w zakresie możliwości wykonania badania dla skóry
naturalnej jako materiału tapicerskiego – na okoliczność wykazania, że nie przeprowadza się badania skóry naturalnej w
zakresie wytrzymałości według cykli Martindale’a, wbrew twierdzeniom Zamawiającego.
7)dowodu z dokumentacji wcześniejszych postępowań prowadzonych przez Zamawiającego, dotyczących tego
samego produktu tj. fotela gabinetowego do biura W P8-46 (tj. postępowania znak 3/VI/2024, 7/VI/2024, 11/VI/2024,
2/VI/2025) – w celu wykazania, że Zamawiający był świadomy braku możliwości uzyskania wymaganej dokumentacji
oraz ustalenia praktyk stosowanych przez Zamawiającego w analogicznych postępowaniach.
Wskazano, że Odwołujący posiada interes do wniesienia odwołania, polegający na realnej możliwości wyboru
jego oferty jako najkorzystniejszej w ramach Części II zamówienia. Wykonawca złożył ofertę kompletną, zgodnie z
wymogami Zamawiającego, która nie powinna podlegać odrzuceniu. Prawidłowa ocena spełnienia wszystkich wymogów
przyczyniłaby się do możliwości zawarcia umowy na pierwszym miejscu listy wykonawców. Zaniechanie Zamawiającego
pozbawia Odwołującego tej szansy i narusza jego interes ekonomiczny.
Zamawiający, w dniu 19 lutego 2026 roku, poinformował Odwołującego
o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na podstawie art. 255 pkt 2) ustawy Pzp, gdyż
wszystkie złożone oferty podlegały odrzuceniu.
Jednocześnie Zamawiający odrzucił ofertą Odwołującego uznając, że Wykonawca
w przewidzianym terminie nie złożył przedmiotowego środka dowodowego, tj. dokumentu potwierdzającego odporność
na ścieranie materiału tapicerskiego (skóry naturalnej) dla poz. 38 i 56 formularza cenowego, a wyjaśnienia Wykonawcy
nie potwierdzają spełnienia przez Wykonawcę wymagań w zakresie odporności skóry naturalnej na ścieranie.
Odwołujący wyjaśnił, że pod pozycją 38 i 56 formularza cenowego, znajduje się Fotel gabinetowy do komputera.
525mm x470mm x1200mm [sz x gł x wys], oznaczony numerem katalogowym W P8-46, zgodnie z nazewnictwem i
numeracją z Wykazem sprzętu kwaterunkowego z podziałem na pomieszczenia, wytycznych użytkownika oraz norm
i „Katalogu wzorów i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021r.”
Przedmiotowy fotel, zaoferowany przez Odwołującego, w części wierzchniej siedziska oraz przedniej oparcia
pokryty jest skórą naturalną, natomiast tylna część oparcia i siedziska pokryta jest skórą ekologiczną.
Odwołujący przedłożył właściwe dokumenty potwierdzające odporność na ścieranie wszystkich materiałów
tapicerskich, użytych w meblach zaoferowanych w ramach postepowania, w tym dla skóry ekologicznej. Odwołujący nie
przedłożył takiego dokumentu jedynie dla skóry naturalnej, z uwagi to, że skóra naturalna nie jest tkaniną.
Odwołujący, mimo że nie ciążył na nim obowiązek przedstawienia takiego dokumentu dla skóry naturalnej,
dobrowolnie dołączył do oferty atest laboratoryjny z dnia 09.04.2024 r., nr 419312, przedstawiający wyniki testów
wytrzymałościowo-elastycznych skóry naturalnej. Raport ten stanowi odpowiedni i uznany w branży sposób badania
trwałości skóry naturalnej, symulujący rzeczywiste zużycie materiału, i w pełni potwierdza, że oferowany fotel spełnia
wymagania jakościowe określone w SWZ.
Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Zamawiającego, jakoby oferta Odwołującego podlegała odrzucaniu z
uwagi na to, że nie przedłożył on dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie materiału tapicerskiego (skóry
naturalnej) dla poz. 38 i 56 formularza cenowego, z uwagi na to, iż:
1)z dokumentów postepowania, w tym SW Z, Załącznika nr 2 do SW Z, Załącznika D do OPZ oraz wykazu sprzętu
kwaterunkowego z podziałem na pomieszczenia, wytycznych użytkownika oraz norm i „Katalogu wzorów i wymagań dla
sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021r. - nie wynika obowiązek przedłożenia dokumentu
potwierdzającego odporność na ścieranie skóry naturalnej dla poz. 38 i 56 formularza cenowego, gdyż skóra naturalna
nie jest „tkaniną” tapicerską, dla której wykonuje się tego typu badania;
2)Zamawiający, z uwagi na wcześniej przeprowadzane postepowania i zadane w ramach postępowań pytania,
miał wiedzę, że dla skóry naturalnej nie przeprowadza się testów odporności na ścieranie, właściwych dla innych
materiałów tapicerskich, jakimi są tkaniny tapicerskie. Tym samym żądanie przedłożenia takich badań dla skóry
naturalnej, jako materiału tapicerskiego, jest żądaniem niemożliwym do realizacji.
3)Żaden instytut nie wykonuje badań odporności na ścieranie dla materiału tapicerskiego jakim jest skóra
naturalna, w oparciu o normy właściwe dla tkanin tapicerskich. Ewentualne badania skóry naturalnej z użyciem aparatu
Martindale’a mogą być przeprowadzane dla obuwia roboczego;
4)Żaden z wykonawców, składających oferty w postępowaniu, nie złożył dokumentu, o jakim pisze Zamawiający w
informacji o unieważnieniu postępowania, z uwagi na to, iż obowiązek taki nie wynikał z materiałów postępowania, oraz
badań takich dla skóry naturalnej, przeznaczonej do tapicerowania, nie przeprowadza się.
Ad. 1
W Rozdziale XX pkt 1 SW Z, Zamawiający określił wykaz przedmiotowych środków dowodowych, które
wykonawcy zobowiązani byli złożyć wraz z ofertą. W odniesieniu do Części II zamówienia, obejmującej dostawę foteli
gabinetowych do budynków nr 406–407
w Porcie Wojennym Gdynia, Zamawiający wymagał m.in.:
1)dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę badawczą potwierdzającego, że materiał tapicerski użyty
do produkcji mebli spełnia wymagane warunki odporności na ścieranie (tj. 50 000 cykli w skali Martindale’a)
2)dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę badawczą potwierdzającego, że materiał tapicerski
(tkanina) użyty do produkcji mebli jest materiałem trudno zapalnym dla poz. 16-21, 31, 38, 42, 43, 56-58, 75 formularza
cenowego.
Z powołanego zapisu SW Z wynika, iż w wymogach dot. odporności na ścieranie Zamawiający nie wskazał
konkretnych pozycji katalogowych mebli z formularza cenowego, dla których wymaga dokumentów potwierdzających
odporność na ścieranie, w przeciwieństwie do punktu dotyczącego trudnopalności, gdzie Zamawiający wprost wskazał
pozycje formularza cenowego, dla których takich badań wymaga.
Jednocześnie, w załączniku nr 2 do SWZ – OPZ dotyczy cz. I i II zamówienia, Zamawiający wskazuje:
1.w pkt 1: „Przedmiot zamówienia obejmuje wyposażenie pomieszczeń budynku na podstawie Wykazu sprzętu
kwaterunkowego z podziałem na pomieszczenia, wytycznych użytkownika oraz norm i „Katalogu wzorów i wymagań dla
sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021 r.”
2.w pkt 9 lit. b): „Wykonawca jest zobowiązany w szczególności do przedstawienia:
-dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę badawczą potwierdzającego, że materiał tapicerski użyty do
produkcji mebli spełnia warunki odporności na ścieranie nie mniej niż min 50 000 cykli Martindale’a
-dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę badawczą potwierdzającego, że materiał tapicerski użyty do
produkcji mebli jest materiałem trudnozapalnym.”
Z kolei w Załączniku D do OPZ, pod nazwą „OGÓLNE W YMAGANIA W ZAKRESIE SPRZĘTU
KWATERUNKOW EGO” (str. 6), Zamawiający wskazuje: Odporność
„
na ścieranie tkanin tapicerskich mebli
tapicerowanych nie powinna być mniejsza niż 50 tys. cykli w skali Martindale’a.”
Zestawiając treść SW Z, załącznika nr 2 do SW Z - OPZ oraz Załącznika D do OPZ, należy wywieść wniosek, że
wymogi dotyczące odporności na ścieranie dotyczą jedynie tkanin tapicerskich zastosowanych w meblach
tapicerowanych, a nie skóry naturalnej. Skóra naturalna nie jest tkaniną tapicerską, jest natomiast materiałem
tapicerskim.
Powyższą konkluzję potwierdza w sposób jednoznaczny oficjalny dokument, powołany przez Zamawiającego w
pkt 1 Załącznika nr 2 do SWZ (tj. w OPZ), pn. „Katalog wzorów
i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021 r.” (dalej zwany również jako „Katalog”).
Co istotne – powołany dokument jest oficjalnym dokumentem, którym posługują się wszyscy zamawiający organizujący
przetargi na wyposażenie instytucji
i jednostek wojskowych.
Jak jednoznacznie wynika z treści „Katalogu wzorów i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” (str. 12, pkt 2.2.1.,
ppkt 2014), materiały tapicerskie dzielą się na tkaniny
i skóry. Z kolei skóry dzielą się na skóry sztuczne i skóry naturalne. Na stronach 12 do 18 powołanego Katalogu, znajdują
się szczegółowe unormowania dotyczące wymagań dla poszczególnych materiałów tapicerskich, z rozróżnieniem na
tkaniny i skóry. Powołany dokument jedynie w odniesieniu do „tkanin” przewiduje szczegółowe wymogi w zakresie m.in.
odporności na ścieranie, powołując konkretne normy badań i odwołując się do metod Martindale’a (pkt 2.2.2. Katalogu,
oraz ppkt 2029 do 2032 Katalogu). W odcieniu do skór brak jest wymogów analogicznych jak dla tkanin
Odwołujący, po zapoznaniu się z treścią wskazanego Katalogu, nie miał wątpliwości, że Zamawiający w
postępowaniu nie żądał ani nie mógł żądać dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie materiału tapicerskiego
jakim jest skóra naturalna, bowiem skóra naturalna nie jest tkaniną i dla skór naturalnych nie przeprowadza się badań na
ścieralność właściwych dla tkanin.
Odwołujący złożył kompletną ofertę, zgodną z SW Z, obejmującą pozycje 38 i 56 formularza cenowego, w której
zaoferowano fotel gabinetowy tapicerowany częściowo skórą naturalną, a częściowo skórą ekologiczną.
Na wezwanie Zamawiającego z dnia 02.12.2025 r., skierowane w trybie art. 107 ust. 2 PZP, Odwołujący
przedłożył wymagane przedmiotowe środki dowodowe, w tym m.in. raport
z dnia 09.04.2024 r. o numerze 419312, potwierdzający wytrzymałość elastyczną skóry naturalnej, a także sprawozdanie
z badań z 20.07.2015 r., nr BM-089-2015 – dotyczące ekoskóry, użytej do tapicerowania tylnej części fotela.
Kolejno, na wezwanie Zamawiającego z dnia 26.01.2026 r., skierowane w trybie art. 107 ust. 4 PZP, Odwołujący
złożył wyczerpujące wyjaśnienia wskazując m.in., że „Potwierdzeniem spełnienia wymaganego warunku odporności
materiału tapicerskiego użytego do produkcji mebli (tj. 50 000 cykli Martindale’a) jest sprawozdanie z badań z dnia
20.07.2015 r. o numerze BM-089-2015 na skórę ekologiczną z której będzie wykonana tylna część oparcia i siedziska
oferowanego fotela. Dla skóry naturalnej nie przeprowadza się badań ścieralności materiału ponieważ wykonuje się je
tylko dla materiałów syntetycznych,
a przekazany raport z dnia 09.04.2024 r. o numerze 419312 dotyczący skóry naturalnej jest dodatkowym oraz jedynym i
właściwym dokumentem potwierdzającym wytrzymałość elastyczną zaliczoną przy 100 000 cykli dla materiałów
naturalnych.”
Odwołujący, mimo że nie ciążył na nim obowiązek przedstawienia takiego dokumentu dla skóry naturalnej,
dobrowolnie dołączył do oferty atest laboratoryjny z dnia 09.04.2024 r., nr 419312, przedstawiający wyniki testów
wytrzymałościowo-elastycznych skóry naturalnej. Raport ten stanowi odpowiedni i uznany w branży sposób badania
trwałości skóry naturalnej, symulujący rzeczywiste zużycie materiału, i w pełni potwierdza, że oferowany fotel spełnia
wymagania jakościowe określone w SW Z. Przedstawiony przez Odwołującego raport z dnia 09.04.2024 r. o numerze
419312 stanowił środek równoważny w rozumieniu art. 106 ust. 3 Pzp, wykazujący spełnianie wymagań określonych w
SWZ.
Ad. 2
Zamawiający, otwierając postepowanie, miał wiedzę, że dla skóry naturalnej nie przeprowadza się testów
odporności na ścieranie, właściwych dla innych materiałów tapicerskich, jakimi są tkaniny tapicerskie (tj. ścieralność na
poziomie nie niższym niż 50 tys. cykli Martindale’a).
Wynika to z faktu, iż:
1)Zamawiający kilkukrotnie przeprowadzał już postępowania, których przedmiotem było krzesło o numerze W P846. Chronologicznie, były to postępowania:
a)znak postępowania 3/VI/2024, numer ogłoszenia o zamówieniu 123319-2024 (brak żądania badan na
ścieralność);
b)znak postępowania 7/VI/2024, numer ogłoszenia o zamówieniu 456996-2024 (zaakceptował dokument
równoważny);
c)znak postępowania 11/VI/2024, numer ogłoszenia o zamówieniu 592717-2024 (zmiana SW Z i rezygnacja z
badań na niepalność);
d)znak postępowania 2/VI/2025, numer ogłoszenia o zamówieniu 2025/BZP 00107834/01 z dnia 2025-02-17 (brak
żądania badan na ścieralność);
Zamawiający w jednym z wcześniejszych postepowań zrezygnował z badań dla skóry naturalnej i zmieniał SW Z
w związku z pytaniem wykonawcy, w którym wykonawca zwracał uwagę, że dla skóry naturalnej nie przeprowadza się
wymaganych badań na ścieralność.
W ramach wcześniejszego postępowania, prowadzonego przez Zamawiającego pn.: Dostawa krzeseł, foteli
biurowych oraz sof, W P8-46 - poz. 2, znak postępowania 11/VI/2024, ogłoszonego przez Zamawiającego dnia
02.10.2024 r., numer ogłoszenia o zamówieniu 592717-2024, którego przedmiotem było m.in. krzesło o numerze
katalogowym W P8-46, Zamawiający również żądał w SW Z dostarczenia dla skóry naturalnej dokumentu
potwierdzającego odporność skóry naturalnej na ścieranie na poziomie nie niższym niż 50 tys. cykli Martindale’a.
Odwołujący zadał Zamawiającemu pytanie o następującej treści: „Zamawiający zgodnie z rozdziałem XX punkt 1.
podpunkt 2) tiret pierwszy wymaga złożenia dokumentu potwierdzającego odporności na ścieranie nie mniej niż 50 tyś.
cykli Martindlea. Należy wskazać, że dla skóry naturalnej nie przeprowadza się badań ścieralności. W związku
z powyższym proszę o rezygnację z wymogu przedstawienia dokumentu potwierdzającego warunki odporności na
ścieranie nie mniej niż 50 tyś. cykli Martindlea dla skóry naturalnej.”
Zamawiający, pismem z dnia 14 października 2024 r., udzielił następującej odpowiedzi na pytanie: „Zamawiający
wymaga dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie nie mniej niż 50 tyś. cykli Martindlea dla poz. nr 2
Formularza cenowego – fotel gabinetowy do komputera W P8-46 dla tkaniny w tylnej części oparcia tj. skóry ekologicznej.
[…]”
Wskutek zapytania Zamawiający zmienił treść SW Z, odstępując od żądania dokumentu, którego uzyskanie nie
jest możliwe. Doprecyzował w odpowiedzi, że badanie wymagane jest jedynie dla skóry ekologicznej.
Dziwi zatem, że mając przedmiotową wiedzę, iż dla skór naturalnych nie przeprowadza się badania w zakresie
odporności na ścieranie takiego jak dla tkanin, Zamawiający odrzucił ofertę Odwołującego w tym postepowaniu.
Zamawiający, w jednym z wcześniejszych postepowań, przyjął przedstawiony przez Odwołującego raport z dnia
09.04.2024 r. o numerze 419312, uznając go za dokument równoważny dla wykazania trwałości skóry naturalnej
(postepowanie znak 7/VI/2024, Dostawa krzeseł, foteli biurowych oraz sof, W P8-46 - poz. 2, Numer ogłoszenia o
zamówieniu 456996-2024), wówczas Zamawiający wymagał dokumentów na ścieralność i palność materiału
tapicerskiego. Odwołujący, dla skóry naturalnej, złożył dokument równoważny, tj. powołany atest laboratoryjny z dnia
09.04.2024 r., nr 419312, przedstawiający wyniki testów wytrzymałościowoelastycznych skóry naturalnej.
Zamawiającego zaakceptował przedstawiony dokument, ale odrzucił ofertę Odwołującego się ze względu na brak
dokumentu na ścieralność dla skóry ekologicznej, z której była wykonana tylna część oparcia.
Zamawiający, w kilku wcześniejszych postepowaniach, w ogóle nie żądał dokumentów potwierdzających
odporność na ścieranie dla skóry naturalnej. We wcześniejszych procedurach przetargowych, realizowanych przez
Zamawiającego, wymóg przedstawienia testu Martindale’a dla skóry naturalnej pojawił się w jednym postępowaniu,
jednak wskutek zapytania Odwołującego Zamawiający zrezygnował z wymogu, zdając sobie sprawę z jego
nieracjonalności.
W aktualnym postępowaniu Zamawiający przyjął restrykcyjną i nieuzasadnioną interpretację tego wymogu,
odrzucając ofertę Odwołującego z powodu rzekomego braku dokumentu, który w praktyce nie mógł być uzyskany dla
skóry naturalnej.
Ad. 3
Skóra naturalna nie podlega badaniu odporności na ścieranie metodą Martindale’a właściwemu dla tkanin
tapicerskich, a wyniki takiego testu byłyby nierzetelne
i nieodzwierciedlające rzeczywistej trwałości materiału. Zgodnie z wiedzą pozyskaną przez Odwołującego, wprawdzie
badania metodą Martindale’a dla skór naturalnych są przeprowadzane, są to jednak badania przeprowadzane na
podstawie zupełnie innych norm, np. badania skóry wykorzystywanej do obuwia roboczego czy też badania odporności
na peeling (gdzie bada się do maksymalnego poziomu 7 tys. cykli).
Na potwierdzenie bezzasadności argumentacji Zamawiającego w zakresie badań odporności na ścieranie skóry
naturalnej na poziomie 50 tys. cykli Martindale’a, Odwołujący, po otrzymaniu informacji o unieważniana postepowania, dla
wykazania braku podstaw żądania wskazanych badań dla skóry naturalnej, zwrócił się do szeregu instytucji
certyfikujących, otrzymując jednoznaczną informację, że wbrew twierdzeniu Zamawiającego, skóry naturalnej służącej
do celów tapicerskich, nie poddaje się badaniom aparatem Martindale’a, właściwym dla tkanin tapicerskich:
1)Korespondencja z Laboratorium Akredytowanym LAB-TEX, Instytut Włókiennictwa Politechniki Łódzkiej – z
której wynika, że instytut nie przeprowadza badań skóry naturalnej, która nie jest tkaniną;
2)Korespondencja z Siecią Badawczą Łukasiewicz - Łódzkim Instytutem Technologicznym. Instytut wskazał, że
wykonuje badanie odporności skór naturalnych na ścieranie metodą Martindale’a „na sucho i na mokro” według PN-EN
ISO 20344:2012, pkt 6.12 albo według nowszego wydania PN-EN ISO 20344:2022-04, pkt 6.12, przy czym koszt badania
jest uzależniony od wymaganej liczby cykli potarć (z progami sięgającymi m.in. 51 200–100 000 cykli oraz wyższymi)
oraz wymaga przekazania odpowiednich próbek skóry.
Powołane przez Instytut normy PN-EN ISO 20344 nie są normami dotyczącymi materiałów tapicerskich ani
wyrobów meblarskich, lecz stanowią normy metody badawczej, odnoszące się do obuwia ochronnego/roboczego (w tym
badań komponentów obuwia).
W konsekwencji wskazane w tych normach badanie dotyczy ścieralności komponentów właściwych dla konstrukcji
obuwia (w szczególności elementów określanych w tej normie jako podszycie/podszewka), a nie „tkanin tapicerskich”
mebli ani skóry tapicerskiej ocenianej
w reżimie norm meblowych. Oznacza to, że nawet przy założeniu możliwości przeprowadzenia testu metodą
Martindale’a dla próbki skóry, Zamawiający nie mógł – bez jednoznacznego wskazania w dokumentach zamówienia
właściwej normy i metodyki dla tapicerki meblowej – wyprowadzać z braku dokumentu sporządzonego według przyjętego
przez siebie standardu skutku w postaci odrzucenia oferty.
3)Korespondencja z firmą PUR REMODEX Zakład Badań i Wdrożeń Przemysłu Meblarskiego Sp. z o.o.,
zajmującą się testowaniem i badaniem wszelkiego rodzaju wyrobów meblarskich. Zgodnie z informacją uzyskaną od
instytucji, norma PN-EN ISO 12947- 2 przeznaczona jest do badania odporności na ścieranie płaskich wyrobów
włókienniczych takich jak, tkaniny, dzianiny. Norma ta nie dotyczy wyrobów włókienniczych z powlekana stroną użytkową
(tzw. sztuczne skóry), tym bardziej nie dotyczy skór naturalnych, które nie mają nic wspólnego z wyrobami
włókienniczymi.
Ad. 4
Potwierdzeniem nieprawidłowości rozumowania Zamawiającego jest dodatkowo fakt, że żaden Wykonawca
składający oferty w postępowaniu, nie dołączył dokumentu, potwierdzającego odporność na ścieranie skóry naturalnej na
poziomie co najmniej 50 tys. cykli Martindale’a. Taki dokument nie funkcjonuje bowiem na rynku mebli tapicerowanych.
Zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp w zw. z art. 106 ust. 2 Pzp, art. 16 pkt 1–3 Pzp oraz art. 99 ust. 1
Pzp
Punktem wyjścia jest treść dokumentów zamówienia, która wiąże Zamawiającego
i wykonawców, a w razie niejasności nie może być interpretowana w sposób rozszerzający obowiązki wykonawców ani
w sposób prowadzący do eliminacji oferty bez jednoznacznej podstawy w SWZ i jej załącznikach.
Z Opisu Przedmiotu Zamówienia (Załącznik nr 2 do SW Z) wynika, że przedmiot zamówienia ma być realizowany
„na podstawie Wykazu sprzętu kwaterunkowego z podziałem na pomieszczenia, wytycznych użytkownika oraz norm i
„Katalogu wzorów i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021 r.” Odesłanie to
przesądza, że wymagania jakościowe i materiałowe należy odczytywać łącznie z tymi dokumentami oraz z Załącznikiem
D, który stanowi część opisu przedmiotu zamówienia.
Załącznik D do OPZ precyzuje wymaganie dotyczące odporności na ścieranie
w sposób jednoznaczny, tj. poprzez wskazanie, że: „Odporność na ścieranie tkanin tapicerskich mebli tapicerowanych
nie powinna być mniejsza niż 50 tys. cykli w skali Martindale’a.” Już sama treść tego postanowienia przesądza, że
Zamawiający wiąże miernik „Martindale” z tkaninami tapicerskimi, a nie z dowolnym materiałem tapicerskim, w tym ze
skórą naturalną.
Zamawiający w Załączniku nr 2 do SW Z wskazał, że opis i dobór sprzętu ma następować na podstawie wykazu
sprzętu kwaterunkowego z podziałem na pomieszczenia, wytycznych użytkownika oraz norm i „Katalogu wzorów i
wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021 r. Odesłanie to przesądza, że
Zamawiający przyjął techniczny, normatywny punkt odniesienia dla pojęć oraz parametrów używanych w dokumentacji, a
zatem termin „tkaniny tapicerskie” powinien być odczytywany
w jego znaczeniu technicznym, a nie jako pojęcie obejmujące wszelkie rodzaje obić, w tym skórę naturalną.
Tym samym, nawet jeżeli w innych miejscach dokumentacji Zamawiający posługuje się pojęciem „materiał
tapicerski”, to w ujęciu systemowym i funkcjonalnym (w ramach OPZ
i Załącznika D) parametr „Martindale 50 000” został przypisany do tkanin tapicerskich, a nie do każdego możliwego obicia
(w tym skóry naturalnej).
W tym kontekście nie znajduje oparcia w dokumentach zamówienia stanowisko Zamawiającego, że w odniesieniu
do pozycji 38 i 56 (w których zaoferowano skórę naturalną) wykonawca miał obowiązek przedłożyć dokument
potwierdzający „odporność na ścieranie
w skali Martindale’a” właściwą dla tkanin. Wymóg taki nie wynika z przywołanego Załącznika D, który posługuje się
pojęciem „tkanin tapicerskich”.
Co więcej, konstrukcja wymagań w Rozdziale XX SW Z pokazuje, że Zamawiający sam rozróżnia wymagania
odnoszone do „materiału tapicerskiego” oraz do „materiału tapicerskiego (tkaniny)” (wymóg trudnopalności). Skoro w tym
samym rozdziale Zamawiający używa doprecyzowania „tkanina” wprost, to tym bardziej nie może następnie
przyjmować, że miernik z Załącznika D („tkaniny tapicerskie – Martindale”) automatycznie obejmuje również skórę
naturalną, bez wyraźnego postanowienia SWZ/Opisu Przedmiotu Zamówienia.
Zatem, jeśli Zamawiający w dokumentacji zamówienia zdefiniował parametr Martindale’a wprost w odniesieniu do
tkanin tapicerskich, to nie mógł następnie na etapie badania ofert uznać, że wykonawca ma obowiązek wykazania tego
parametru dla skóry naturalnej, a następnie wywodzić z braku takiego dokumentu skutek w postaci odrzucenia oferty jako
niezgodnej z warunkami zamówienia. Taka praktyka stanowi w istocie niedopuszczalne rozszerzenie zakresu
obowiązków wykonawców i prowadzi do naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp.
W konsekwencji, odrzucenie oferty z powołaniem na art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp zostało oparte na wymogu,
którego Zamawiający nie opisał w sposób jednoznaczny i spójny z OPZ i Załącznikiem D, a więc na podstawie
niezgodnej z zasadami przejrzystości
i proporcjonalności (art. 16 Pzp) oraz zasadami opisu przedmiotu zamówienia (art. 99 ust. 1 Pzp). W zakresie, w jakim
Zamawiający utożsamił „materiał tapicerski” z „tkaniną tapicerską”
i rozciągnął wymóg Martindale’a na skórę naturalną, doszło do niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej wymagań
dokumentacyjnych, która nie może stanowić podstawy eliminacji oferty.
Skoro nie istniał jednoznaczny obowiązek wykazania ścieralności skóry naturalnej według miernika Martindale, to
oferta Odwołującego nie mogła zostać uznana za niezgodną z warunkami zamówienia z przyczyn wskazanych przez
Zamawiającego. Odrzucenie oferty zostało dokonane z naruszeniem art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy Pzp, a
jednocześnie naruszało zasady wynikające z art. 16 ustawy Pzp oraz reguły wynikające z art. 99 ust. 1 tej ustawy.
Zarzut ewentualny naruszenia art. 106 ust. 3 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1–3 Pzp
Na wypadek przyjęcia, że Zamawiający mógł oczekiwać potwierdzenia odporności na ścieranie również dla skóry
naturalnej, należy wskazać, że Zamawiający był zobowiązany do stosowania art. 106 ust. 3 ustawy Pzp, zgodnie z
którym Zamawiający akceptuje równoważne przedmiotowe środki dowodowe, jeżeli potwierdzają one spełnianie przez
oferowane dostawy wymagań, cech lub kryteriów określonych w opisie przedmiotu zamówienia.
W realiach tego postępowania Zamawiający powiązał miernik „Martindale” z tkaninami tapicerskimi. Oznacza to,
że miernik ten jest typowy dla określonego rodzaju materiału. Skoro więc Zamawiający posłużył się miernikiem
właściwym dla tkanin, to w odniesieniu do skóry naturalnej – jako materiału o odmiennej charakterystyce – należało
dopuścić dokument równoważny, odnoszący się do trwałości / odporności eksploatacyjnej skóry w innej adekwatnej
metodzie badawczej.
Odwołujący, dla pozycji 38 i 56 formularza cenowego, przedłożył raport z badań dotyczący skóry naturalnej
(raport nr 419312), w którym jednoznacznie wskazano, że badany materiał to „skóra naturalna”, a wynik testu wskazuje
zaliczenie przy 100 000 cykli w ramach badania „elastyczności wytrzymałościowej” (Flex Endurance).
Zamawiający uznał, że raport ten nie potwierdza „ścieralności” w formule oczekiwanej przez Zamawiającego i z
tego powodu uznał, że Odwołujący nie złożył przedmiotowego środka dowodowego.
Taka ocena jest sprzeczna z art. 106 ust. 3 ustawy Pzp, ponieważ prowadzi do niedopuszczalnego formalizmu
dowodowego, w ramach którego Zamawiający uzależnia możliwość uznania spełnienia wymagań wyłącznie od tego, czy
dokument zawiera jedno konkretne oznaczenie lub jedną konkretną metodykę badania, zamiast zbadać, czy
przedstawiony dokument w sposób obiektywny potwierdza spełnienie celu wymagania, którym jest zapewnienie
odpowiedniej trwałości i odporności eksploatacyjnej materiału tapicerskiego.
Przedstawiony przez Odwołującego Raport odnosi się do cechy użytkowej, która –
z perspektywy trwałości obicia – pozostaje merytorycznie związana z celem wymagania Zamawiającego (zapewnienie
odpowiedniej odporności eksploatacyjnej tapicerki). Jeżeli Zamawiający uznał, że przedstawiony raport nie odpowiada
wymaganiu, to powinien wykazać, że raport ten nie potwierdza w ogóle cechy istotnej dla zamówienia, a nie ograniczać
się do stwierdzenia, że raport nie zawiera informacji w formacie „Martindale”. W szczególności Zamawiający powinien był
rozważyć, czy raport przedstawiony przez Odwołującego stanowi równoważny środek dowodowy, skoro sam
Zamawiający w dokumentacji zamówienia powiązał miernik Martindale z tkaninami tapicerskimi, a nie ze skórą.
Powyższa konkluzja znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie, np. jak zauważa KIO w wyroku z dnia 28 lutego
2022 r., sygn. KIO 361/21
Odwołujący zaznaczył także, że w postepowaniu znak 7/VI/2024, Dostawa krzeseł, foteli biurowych oraz sof,
numer ogłoszenia o zamówieniu 456996-2024, którego przedmiotem było m.in. krzesło W P8-46, Zamawiający uznał
dokument - atest laboratoryjny z dnia 09.04.2024 r., nr 419312, przedstawiający wyniki testów wytrzymałościowoelastycznych skóry naturalnej, za dokument równoważny, potwierdzający stopień odporności skóry na ścieranie.
W konsekwencji Zamawiający, odmawiając w tym postepowaniu uwzględnienia raportu jako dowodu
równoważnego i utrzymując w odniesieniu do skóry naturalnej żądanie identycznego miernika jak dla tkanin, naruszył art.
106 ust. 3 Pzp oraz zasady z art. 16 Pzp, gdyż doprowadził do eliminacji oferty w oparciu o kryterium dowodowe
niedostosowane do rodzaju materiału (skóra), mimo przedłożenia dokumentu obiektywnie odnoszącego się do trwałości
skóry w warunkach powtarzalnego obciążenia.
Zarzut naruszenia art. 255 pkt 2 Pzp w zw. z art. 16 pkt 1–3 Pzp
Unieważnienie postępowania w Części II na podstawie art. 255 pkt 2 Pzp zostało dokonane jako następstwo
uprzedniego wyeliminowania oferty Odwołującego w oparciu
o przesłankę odrzucenia, która – z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zarzutu nr 1 – nie została zastosowana
prawidłowo.
Skoro oferta Odwołującego nie powinna zostać odrzucona (ponieważ Zamawiający nie był uprawniony do
rozszerzającej interpretacji wymogu Martindale na skórę naturalną wbrew Załącznikowi D do OPZ, ewentualnie powinien
dopuścić dowód równoważny w trybie art. 106 ust. 3 Pzp), to w obrocie pozostawała co najmniej jedna oferta, która
powinna podlegać ocenie według kryteriów i mogła zostać wybrana jako najkorzystniejsza.
Tym samym decyzja o unieważnieniu Części II stanowiła konsekwencję wadliwego przebiegu badania i oceny
ofert, naruszała zasadę efektywności postępowania i równego traktowania wykonawców (art. 16 Pzp), a jej usunięcie jest
pochodną uwzględnienia odwołania w zakresie zarzutów dotyczących odrzucenia oferty.
Podsumowując Wykonawca podkreślił, że złożył ofertę w pełni zgodną z treścią SW Z oraz wymaganiami
Zamawiającego. Oferta Odwołującego, niepodlegająca odrzuceniu, jest ofertą najkorzystniejszą w postepowaniu,
spełniając jednocześnie wszystkie kryteria
i wymagania określone w postępowaniu.
Zgodnie z treścią SW Z i załączników, w zakresie przedmiotowych środków dowodowych, dokument wystawiony
przez niezależną jednostkę badawczą, potwierdzający osiągnięcie wyniku 50 000 cykli w teście Martindale’a, odnosił się
do materiałów tapicerskich o charakterze włókienniczym (tkanin). Wymóg ten wynika z właściwości technicznych
samego badania, które stosowane jest wobec materiałów tekstylnych, a nie wobec skóry naturalnej, posiadającej
odmienną strukturę i parametry fizyczne. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie zarówno w praktyce branżowej, jak i w
specyfice metod badawczych stosowanych przez jednostki certyfikujące.
Odwołujący, oferując fotel gabinetowy tapicerowany skórą naturalną i ekologiczną, przedstawił dokumenty oraz
raporty z badań potwierdzające jakość, trwałość i właściwości oferowanego materiału. Złożone dokumenty stanowiły
przedmiotowe środki dowodowe
w rozumieniu art. 106 ust. 3 ustawy Pzp, a co najmniej środki równoważne, potwierdzające spełnianie wymaganych
parametrów. Zamawiający nie wykazał, że oferowany materiał nie spełnia wymaganej odporności – ograniczył się
wyłącznie do formalnego zakwestionowania sposobu jej wykazania.
W istocie nie doszło do braku złożenia przedmiotowego środka dowodowego, lecz do odmowy uznania
dokumentu złożonego przez Odwołującego jako wystarczającego
i równoważnego. Takie działanie doprowadziło do nieuprawnionego zastosowania art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c Pzp, a w
konsekwencji do bezpodstawnego unieważnienia postępowania na podstawie art. 255 pkt 2 Pzp.
Zamawiający przyjął zawężającą interpretację postanowień SW Z, co pozostaje sprzeczne z zasadą
przejrzystości postępowania, proporcjonalności oraz równego traktowania wykonawców. Postanowienia SW Z muszą
być interpretowane zgodnie z ich literalnym brzmieniem, a wszelkie wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na
niekorzyść wykonawcy.
Mając na uwadze powyższe, Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń,
a także stanowisk Stron postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła,
co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie
zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
W ocenie Izby Odwołujący wykazał interes we wniesieniu odwołania i możliwość poniesienia szkody w postaci
utraty zamówienia i osiągnięcia zysku. Odwołujący złożył
w postępowaniu ofertę, natomiast Zamawiający dokonał jej odrzucenia i unieważnił postępowanie w części II
zamówienia. W ocenie Odwołującego Zamawiający dokonał badania i oceny ofert, a także unieważnienia postępowania z
naruszeniem przepisów ustawy Pzp. Działania te oznaczają, że Odwołujący nie uzyska zamówienia i nie osiągnie zysku
z jego realizacji.
W aktach sprawy nie zarejestrowano zgłoszenia przystąpienia po żadnej ze stron.
Zamawiający złożył pisemną odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o jego oddalenie w całości.
Odwołujący i Zamawiający w pismach procesowych prawidłowo przywołali postanowienia dokumentacji
postępowania, istotne dla rozstrzygnięcia przedmiotu sporu, więc nie zachodziła konieczność ich powtarzania.
Biorąc pod uwagę stanowiska Stron i treść dokumentacji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego,
Izba doszła do przekonania, że odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.
Izba podziela stanowisko Odwołującego, że wymagając dokumentu wystawionego przez niezależną jednostkę
badawczą potwierdzającego, że materiał tapicerski użyty do produkcji mebli spełnia wymagane warunki odporności na
ścieranie (tj. 50 000 cykli w skali Martindale’a) Zamawiający nie odnosił się do konkretnych pozycji formularza cenowego.
Użycie w tym miejscu spójnika „oraz” nie oznacza, że Wykonawcy byli zobowiązani do złożenia określonego dokumentu
dla pozycji wyszczególnionych w kolejnym punkcie. Spójnik ten, zdaniem Izby, oznacza, że Wykonawcy mieli
przedstawić określone dokumenty związane ze spełnieniem warunków odporności na ścieranie dla materiałów
tapicerskich „oraz” określone dokumenty potwierdzające trudnozapalność dla konkretnie podanych pozycji formularza
cenowego.
Niezbicie także z załącznika D do OPZ, pod nazwą „OGÓLNE WYMAGANIA
W ZAKRESIE SPRZĘTU KWATERUNKOW EGO” (str. 6), wynika, że Zamawiający zamieścił wymóg:
„Odporność na
ścieranie tkanin tapicerskich mebli tapicerowanych nie powinna być mniejsza niż 50 tys. cykli w skali Martindale’a.” Dla
Izby oczywistym jest także, że załącznik
D w postaci Ogólnych wymagań w zakresie sprzętu kwaterunkowego był częścią Opisu przedmiotu zamówienia,
wymieniony był bowiem w załączniku nr 2 do SWZ, jako elementu opisu przedmiotu zamówienia.
Zatem zestawiając zawarte w dokumentach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wymagania,
należało dojść do wniosku, że Zamawiający rozróżniał pojęcia „materiału tapicerskiego” i „tkaniny tapicerskiej”. „Katalog
wzorów i wymagań dla sprzętu kwaterunkowego” przywołany w opisie przedmiotu zamówienia jasno dzieli materiały
tapicerskie na tkaniny i skóry. Z kolei skóry dzielą się na skóry sztuczne i skóry naturalne. Sam opis przedmiotu
zamówienia dokonany został z uwzględnieniem wytycznych i norm wynikających z Katalogu wzorów i wymagań dla
sprzętu kwaterunkowego IWsp SZ – Kwat.-Bud. grudzień 2021 r.” Zatem wymogi te były częścią OPZ.
Nie polegają więc na prawdzie twierdzenia z odpowiedzi na odwołanie, że Zamawiający zamiennie używa pojęć
„tkanina” i „materiał”. Irrelewantne jest także to, czy określenia te bywają używane zamiennie w praktyce rynkowej, czy w
innych dziedzinach życia lub w jaki sposób pojęcia te funkcjonują w obrocie powszechnym. Istotne jest, że takie
rozróżnienie w dokumentach stanowiących przedmiot zamówienia poczynił i czyni Zamawiający. Niewątpliwie zaś
Wykonawcy biorący udział w postępowaniu są treścią tych dokumentów związani, podobnie jak sam Zamawiający. Ten
ostatni nie może zmieniać zasad rozumienia pojęć wprowadzonych na etapie opisu przedmiotu zamówienia, po złożeniu
ofert przez Wykonawców, stosownie do potrzeb etapu prowadzonego postępowania. W ocenie Izby przedstawiona
argumentacja stworzona została na potrzeby postępowania odwoławczego
i nie znajduje ona zastosowania przy wykładni literalnej zapisów SW Z, ten zaś sposób wykładni ma pierwszeństwo nad
wykładnią celowościową. Zapisy SWZ były jasne, klarowne
i nie wymagały w ocenie Izby zastosowania wykładni celowościowej. Celnie podkreślił
w replice Odwołujący, że „W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie ma znaczenia to, co Zamawiający
subiektywnie „miał na myśli”, lecz to, co obiektywnie
i jednoznacznie opisał w dokumentach zamówienia”.
Reasumując tę cześć wywodów, w ocenie Izby wymogiem SW Z nie był objęty obowiązek przedstawienia
dokumentu potwierdzającego odporność na ścieranie materiału tapicerskiego jakim jest skóra naturalna. Wymóg SW Z
odnosił się do tkanin tapicerskich.
Tym niemniej odnosząc się do dalszych twierdzeń Zamawiającego, że w odniesieniu do skóry naturalnej
funkcjonują metody badawcze pozwalające na ocenę odporności na ścieranie w ramach normy PN-EN ISO 17076, to
dostrzeżenia wymaga, iż norma ta nie została przywołana w dokumentach postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego. Zatem okoliczność, że można przeprowadzić takie badania, nie dotyczy przedmiotu sporu przed Izbą. Sam
zaś Zamawiający zaznaczył w odpowiedzi na odwołanie, że badania te nie są ani powszechne, ani szeroko dostępne.
Jeśli Zamawiający chciał, by Wykonawcy przedstawili takie badania zgodnie z określoną normą, to należało ten wymóg
wprost wyrazić w opisie przedmiotu zamówienia. Wbrew stanowisku pisemnemu Zamawiającego, wymóg ten
funkcjonalnie, ani tym bardziej literalnie nie wynikał z SW Z. Co więcej, SW Z nie referowała do jakiejkolwiek normy PN-EN
czy innych równoważnych.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie wskazał 3 jednostki badawcze, które mają przeprowadzać badania
skóry naturalnej na ścieranie w oparciu o normy podane przez Zamawiającego, przedstawiono jednocześnie
korespondencję mailową z jedną z tych jednostek. Dostrzeżenia wymaga, iż przedstawiona korespondencja nie dowodzi
tez prezentowanych przez Zamawiającego. Pytania skierowane do Łódzkiego Instytutu Technologicznego Łukasiewicz
były bardzo szczegółowe, dotyczyły możliwości uzyskania certyfikatów, sposobu testów i metod badania skóry naturalnej
na ścieranie, oznaczenia według jakich norm prowadzi się takie badania dla skóry naturalnej. Zauważyć należy, iż
odpowiedź Instytutu nie dotyczy wprost skóry naturalnej (ale badania skór i materiałów tekstylnych), dalej Instytut
wskazał, że wyniki badań ocenia wobec wskazań odpowiednich norm i zaznaczył, że Laboratorium nie wydaje
certyfikatów. Nie są to więc twierdzenia, które działają na korzyść Zamawiającego i dowodzą prezentowanej w
odpowiedzi na odwołanie argumentacji. Z korespondencji wynika raczej, że Zamawiający nie jest pewien czy postawiony
przez niego wymóg może być uznany za prawidłowy, czy istnieją normy, które odnoszą się do użycia skóry naturalnej
jako materiału tapicerskiego i czy w ogóle mogą być przeprowadzone badania na ścieralność dla takiego produktu. Co
ciekawe, Instytut w odpowiedzi w ogóle nie odnosi się do możliwości badania cechy ścieralności danego materiału. Ten
sam Instytut
w korespondencji z Odwołującym przywołanej w odwołaniu proponował badanie skóry według normy właściwej dla
obuwia. Z repliki Odwołującego słusznie wynika, że przywołane
w odpowiedzi na odwołanie normy nie dotyczą tkanin tapicerskich i przedmiotów zamawianych w postępowaniu.
Świadczy to w ocenie Izby, że po stronie Zamawiającego kwestia ta nie była jednoznacznie ustalona na etapie wstępnym
postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Przekonanie Zamawiającego, że wymóg przedstawienia
odpowiedniego dokumentu potwierdzającego wynik badania odporności na ścieranie dla skóry naturalnej nie znajduje
oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Izba dostrzega niekonsekwencję w działaniach Zamawiającego w różnych postępowaniach o udzielenie
zamówienia publicznego, a dotyczących tego samego przedmiotu zamówienia. Zamawiający raz akceptuje dokumenty
równoważne, raz odstępuje od wymogu złożenia dokumentów dla skóry naturalnej, jeśli Wykonawcy zadadzą pytania
i wnoszą o wykreślenie takiego wymogu, albo nie zamieszcza wymogu w dokumentach SW Z. Nie ma zatem ustalonego,
jednego spójnego sposobu postępowania. W ocenie Izby nie można uzależniać poprawności wymagania od braku w tym
temacie pytań Wykonawców. Jeżeli
w innych, wcześniejszych postępowaniach Zamawiający akceptował złożone dokumenty równoważne, to Odwołujący
miał prawo działać w zaufaniu do organu i oczekiwać tożsamej postawy w tym postępowaniu. Poza tym, jak już
zauważono w niniejszym uzasadnieniu, skoro Zamawiający w SW Z uczynił rozróżnienie między materiałem tapicerskim
a tkaniną tapicerską, uprawnione było założenie braku obowiązku przedstawiania wyników badań na ścieralność dla
skóry naturalnej, która tkaniną nie jest. Jeśli wymóg dla Wykonawców był jasny, to nie zadawali pytań. Obowiązek
sporządzenia jednoznacznego opisu przedmiotu zamówienia spoczywa na Zamawiającym.
Konkludując, skoro SW Z nie zawierała obowiązku złożenia odpowiednich przedmiotowych środków dowodowych
potwierdzających osiągnięcie parametru ścieralności skóry naturalnej według skali Martindale, to oferta Odwołującego nie
mogła zostać uznana za niezgodną z warunkami zamówienia i odrzucona na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy
Pzp.
Jednocześnie w tym stanie rzeczy, Izba uznała, iż Zamawiający przekroczył przysługujące mu uprawnienia
odrzucając ofertę Odwołującego i unieważniając postępowanie w części II zamówienia w oparciu o przesłankę wskazaną
w uzasadnieniu faktycznym unieważnienia. Unieważnienie postępowania w części II było czynnością wtórną wobec
odrzucenia wszystkich złożonych ofert w tej części. Skoro oferta Odwołującego została nieprawidłowo odrzucona, to tym
samym postępowanie w części II zostało nieprawidłowo unieważnione.
Dlatego też Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności unieważnienia postępowania w części II
zamówienia, unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego i powtórzenie czynności badania i oceny ofert w
tej części zamówienia.
Z uwagi na potwierdzenie się zarzutu głównego, Izba nie jest zobowiązana do rozpoznawania zasadności zarzutu
ewentualnego sformułowanego w odwołaniu.
Żądanie ewentualne zgłaszane jako dodatkowe na wypadek niemożności uwzględnienia przez sąd żądania
zasadniczego rozpoznawane jest tylko wówczas, gdy brak podstaw do uwzględnienia żądania zasadniczego (tak: Sąd
Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt I ACa 479/15). Przy uwzględnieniu żądania
zasadniczego sąd nie orzeka w ogóle o żądaniu ewentualnym, a czyni to jedynie, gdy brak podstaw do uwzględnienia
żądania zasadniczego. Pogląd taki potwierdzają wyroki Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 1996 r., III CRN 58/95, nie
publ., z dnia 12 stycznia 2012 r., IV CSK 219/11, nie publ. i z dnia 4 października 2012 r., I CSK 100/12, nie publ.
Jednakże z uwagi na doniosłość materii będącej przedmiotem odwołania, Izba pragnie podkreślić, że złożony
przez Odwołującego raport z badań laboratoryjnych z dnia 09.04.2024 r., nr 419312, przedstawiający wyniki testów
wytrzymałościowo-elastycznych skóry naturalnej należałoby uznać za równoważny przedmiotowy środek dowodowy,
gdyby uznać, że wymóg złożenia określonego dokumentu wynikał z SWZ.
Jak wynika z wyjaśnień złożonych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przez Odwołującego
raport ten potwierdza wytrzymałość elastyczną zaliczoną przy 100 000 cykli dla materiałów naturalnych, symulując
rzeczywiste zużycie materiału.
Według Zamawiającego badanie na wytrzymałość oraz badanie na ścieralność tkaniny nie są równoważne. Z
pewnością jest to prawda, ponieważ skóra naturalna nie jest tkaniną, posiada inne właściwości, inną strukturę, budowę.
W przypadku badania na ścieralność bada się właściwości materiału polegające na jego odporności na zużycie w wyniku
tarcia. Według Zamawiającego badanie na wytrzymałość określa maksymalną siłę jaką tkanina może wytrzymać zanim
pęknie lub zostanie rozerwana. Z drugiej strony Zamawiający podkreślał, że celem wymogu było potwierdzenie, że
oferowany przedmiot wykonany jest z materiałów odpornych na zużycie w toku eksploatacji. Zamawiający nie bierze pod
uwagę, że złożony przedmiotowy środek dowodowy ma pełnić rolę środka równoważnego. Oznacza to, że środek taki
nie może być identyczny z wymaganym. Wówczas nie byłoby mowy o równoważności.
Z raportu złożonego przez Odwołującego wynika, że skóra została zbadana pod względem jej wytrzymałości na
powtarzalne obciążenie związane z eksploatacją mebla. Zamawiający nie zakwestionował cech jakościowych czy
użytkowych oferowanego fotela, zwłaszcza że jest on już w użytkowaniu w jednostce Zamawiającego.
Rolą równoważnych środków dowodowych jest umożliwienie wykazania Wykonawcy wymaganych cech innym,
adekwatnym dokumentem. Naruszeniem zasady równego traktowania wykonawców byłoby różnicowanie Wykonawców
pod kątem przyznawania jednym środkom większej mocy dowodowej niż innym. Obowiązkiem Zamawiającego jest
ocena złożonych środków, biorąc pod uwagę otwarty katalog takich środków i postawione
w SW Z (czy OPZ) wymagania. Skoro Zamawiający nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że istnieją badania i
przeprowadza się je na zbadanie parametru ścieralności skóry naturalnej jako materiału tapicerskiego, a jednocześnie
wymagał przedmiotu odpornego na wysoki stopień użytkowania, to złożony przedmiotowy środek dowodowy
potwierdzający wysoką wytrzymałość stosowanego materiału, należało uznać za równoważny.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574
oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), orzekając w tym
zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Zamawiającego.
Przewodnicząca:
…………………………………