Sygn. akt: KIO 930/25
WYROK
Warszawa, dnia 31 marca 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Izabela Niedziałek-Bujak
Protokolant:
Tomasz Skowroński
po rozpoznaniu na rozprawie 31 marca 2025 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej 12 marca 2025 r. przez odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie:
Warszawska Szkoła Zarządzania Szkoła Wyższa, ul. Siedmiogrodzka 3a, 01-204 Warszawa, B.M. prowadzący
działalność gospodarczą pod firmą Malinowski & Partners B.M., ul. Staszica 42, 05-220 Zielonka w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego – Związek Gmin i Powiatów Subregionu Północnego Województwa Śląskiego,
ul. Karola Szymanowskiego 1, 42-217 Częstochowa
orzeka:
1Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności z 07.03.2025 r. polegającej na
unieważnieniu postępowania w częściach I, IV i V i nakazuje powtórzenie czynności w postępowaniu
przetargowym.
2Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego i:
2.1zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7.500 zł 00 gr (siedem tysięcy pięćset złotych)
wpisu oraz 3.600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych) kosztów odwołującego;
2.2zasądza od zamawiającego na rzecz odwołującego 11.100 zł 00 gr (jedenaście tysięcy sto złotych), tytułem
zwrotu wpisu oraz wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:………………………………
Sygn. akt: KIO 930/25
Uzasadnie nie
W postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Związek Gmin i Powiatów Subregionu Północnego
Województwa Śląskiego, w trybie przetargu nieograniczonego bez możliwości negocjacji na organizacja i
przeprowadzenie studiów podyplomowych dla pracowników jednostek samorządu terytorialnego na terenie miasta
Częstochowa, pow. częstochowskiego, pow. kłobuckiego, pow. myszkowskiego (nr postępowania ZGiPSP.271.1.2025),
ogłoszonym w Biuletynie Zamówień Publicznych 14.01.2025 r., 2025/BZP 00029165/01, wobec czynności unieważnienia
postępowania o udzielenie zamówienia w części I, IV, V wniesione zostało 12.03.2025 r. do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej odwołanie wykonawcy - konsorcjum Warszawska Szkoła Zarządzania Szkoła Wyższa/B.M. prowadzący
działalność gospodarczą pod firmą Malinowski & Partners B.M. (KIO 930/25).
Zamawiający poinformowało o czynności unieważnienia postępowania na część I, IV, V 07.03.2025 r.
Odwołujący zarzuca naruszenie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp w zw. z art. 16 i 17 ust. 2 ustawy Pzp, poprzez bezzasadne
unieważnienie postępowania o udzielenia zamówienia, podczas gdy postępowanie nie jest w żaden sposób obarczone
wadą i nie istnieje podstawa do unieważnienia postępowania w częściach I, IV, V zamówienia.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu unieważnienia czynności unieważnienia
postępowania.
W uzasadnieniu odwołujący wskazuje na brak podstaw do unieważnienia postępowania, jako obarczonego wadą, która
mogłaby prowadzić do unieważnienia umowy w sprawie zamówienia publicznego w oparciu o przesłanki przewidziane w
art. 457 ust. 1 Ustawy. Podstawa unieważnienia postępowania została przez zamawiającego wywiedziona z naruszenia
obowiązku wezwania drugiego wykonawcy, który złożył oferty w częściach I, IV. V do wydłużenia terminu związania
ofertą. W ocenie odwołującego nie mogło to prowadzić do uchylenia czynności wyboru oferty odwołującego, która była
ofertą najkorzystniejszą, na co nie miała wpływu ocena oferty drugiego wykonawcy. Zamawiający nie wykazał, jak
nieprawidłowa czynność wezwania do złożenia oświadczenia o wydłużeniu terminu związania ofertą wykonawcy
Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie wpływa na możliwość zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy z
odwołującym. Dodatkowo, zamawiający nie wykazał na czym miałoby polegać zakłócenie uczciwej konkurencji i że ma
ono wpływ na wybór oferty odwołującego.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o jego oddalenie (pismo z 19.03.2025 r.).
Stanowisko Izby.
Do rozpoznania odwołania zastosowanie znajdowały przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązujące w
dacie wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia, (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1605 ze zm.), dalej jako
„Ustawa”.
Izba miała na uwadze stan faktyczny ustalony w oparciu o dokumentację postępowania złożoną do akt sprawy.
Izba ustaliła i zważyła.
Okoliczności sprawy, w zakresie opisanych zarzutów odnoszą się do czynności związanych z wyborem, a następnie
unieważnieniem postępowania na części I, IV i V zamówienia na podstawie art. 255 pkt 6 Ustawy.
Na podstawie dokumentacji postępowania ustalono, że zamawiający w swz, rozdział XV wskazał termin związania ofertą
do dnia 21.02.202r r. Termin ten uległ wydłużeniu do 01.03.2025 r.
W postępowaniu złożone zostały łącznie 4 oferty na wszystkie części zamówienia, w tym na część I – dwie oferty, na
część IV – trzy oferty i na część V – dwie oferty. W postępowaniu dwie oferty złożone zostały przez Uniwersytet
Ekonomiczny w Krakowie (na cz. I, IV, V), a na część VII oferta złożona została przez Uniwersytet Ekonomiczny w
Krakowie Małopolska Szkła Administracji. W obu ofertach adres siedziba wykonawcy jest ta sam: ul. Rakowiecka 27, 31510 Kraków. W formularzach ofertowych nie ma wskazanego innego adresu do korespondencji pisemnej. W
formularzach wskazane zostały te same nr NIP i REGON wykonawców.
W postepowaniu komunikacja między zamawiającym, a wykonawcami odbywać się miała przy użyciu platformy eZamówienia. Zgodnie z rozdziałem 11 swz – Komunikacja w postępowaniu, z wyłączeniem składania ofert (sposób
składania ofert opisano w rozdziale 13 SW Z) odbywa się drogą elektroniczną za pośrednictwem formularzy do
komunikacji dostępnych w zakładce „Formularze” („Formularze do komunikacji”). Za pośrednictwem „Formularzy do
komunikacji” odbywa się w szczególności przekazywanie wezwań i zawiadomień, zadawanie pytań i udzielanie odpowiedzi.
Formularze do komunikacji umożliwiają również dołączenie załącznika do przesyłanej wiadomości (przycisk „dodaj
załącznik”). W szczególnie uzasadnionych przypadkach, zamawiający dopuścił komunikację za pomocą poczty
elektronicznej na adres e-mail: (nie dotyczy składania ofert w postępowaniu) – pkt 11.16 swz.
W postępowaniu wprowadzone zostały dwa kryteria oceny ofert, tj. cena 60% i doświadczenie – 40%. Oferta
odwołującego, w każdej z części zamówienia otrzymała w kryterium doświadczenie – 40 pkt. Odwołujący zaoferował we
wszystkich częściach na jakie oferty złożył Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie i Uniwersytet Ekonomiczny w
Krakowie Małopolska Szkoła Administracji ceny niższe.
W korespondencji z 4.03.2025 r. zamawiający poinformował wykonawców o wyborze ofert najkorzystniejszych w
poszczególnych częściach zamówienia. Oferty odwołującego wybrane zostały na części: I, III, IV, V, VI i VII.
Oferty wykonawców: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Małopolska Szkoła Administracji Publicznej i Uniwersytet
Ekonomiczny w Krakowie, zostały odrzucone na podstawie art. 253 ust. 1 pkt 2 Ustawy w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 12
Ustawy. W uzasadnieniu odrzucenia zamawiający wskazał, że wykonawcy w odpowiedzi na wezwanie z 19.02.2025 r.
nie złożyli oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą do upływu tego terminu, tj.
01.03.2025 r. Zamawiający zamieścił zawiadomienie na platformie zakupowej. Wygenerowany raport z platformy
wskazuje, m.in. na odbiorcę: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie ID 92661.
W korespondencji z 19.02.2025 r. zamawiający wezwał wykonawców do przedłużenia terminu związania ofertami, który
upływał 01.03.2025 r. o okres 30 dni, tj. do 31.03.2025 r. Z raportu wygenerowanego na platformie wynika, że wiadomość
została dostarczona do odbiorców, w tym do Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Małopolska Szkoła Administracji
Publicznej ID 92661. W odpowiedzi do zamawiającego złożone zostały oświadczenia dwóch wykonawców, tj.
odwołującego oraz Akademii Górnośląskiej im. Wojciecha Korfantego w Katowicach.
Z korespondencji zawierającej odpowiedź Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie na wezwanie z 12.02.2025 r. (dot.
cz. I) wynika, że odbiorca wiadomości na platformie zakupowej miał ID 103410.
07.03.2025 r. zamawiający unieważnił czynność wyboru oferty najkorzystniejszej na części I, IV, V informując odrębnym
pismem o wyniku postępowania.
07.03.2025 r. zamawiający unieważnił postępowanie w części i, IV, V na podstawie art. 255 pkt 6 Ustawy, wskazując w
uzasadnieniu, iż w sposób niezamierzony nie przesłał do Wykonawcy – Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
wezwania do wyrażenia zgody na przedłużenie okresu związania ofertą z przyczyn złego wyboru Wykonawcy w portalu e-
Zamówienia, tj. Zamawiający przesłał dwa wezwania na adres: Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Małopolska Szkoła
Administracji Publicznej PL NIP: 6750006346 PL-REGON: 000001519 ID: 92661.(...) Upływu terminu związania ofertą nie
da się w żaden sposób przywrócić w stosunku do pozostałych Wykonawców, którzy nie zostali wezwani do wyrażenia
zgody na jego przedłużenie. W okolicznościach faktycznych tej sprawy stan związania wygasł i oferty nie mogłyby
podlegać dalszej ocenie. Stanu tego nie można w żaden sposób konwalidować. Tym samym postępowanie obarczone
jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia
publicznego, a zawarta w wyniku tego postępowania umowa podlegałaby unieważnieniu na podstawie art. 457 ust. 1 pkt 1 )
ustawy Pzp, jako zawarta z naruszeniem ustawy, tj. zasad określonych w art. 16 i 17 ust. 2 ustawy Pzp.
Na czynność unieważnienia postępowania wniesione zostało odwołanie.
Izba uwzględnia odwołanie.
Zarzut naruszenia art. 255 pkt 6 Ustawy w zw. z art. 16 i 17 ust. 2 Ustawy zasługiwał na uwzględnienie, gdyż
okoliczności faktyczne wskazane w uzasadnieniu unieważnienia postępowania nie mogły prowadzić do stwierdzenia, że
postępowanie dotknięte jest wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie
zamówienia publicznego. Podstawą faktyczną decyzji zamawiającego, poprzedzoną uchyleniem czynności wyboru
oferty odwołującego na część I, IV i V zamówienia, był brak przesłania do jednego z wykonawców, którzy złożyli ofertę na
te części zamówienia, wezwania do wyrażenia zgody na wydłużenie terminu związania ofertą. W ocenie
zamawiającego, wadą postępowania niemożliwą do konwalidowania jest w konsekwencji uchybienia zamawiającego,
wygaśnięcie ofert na skutek upływu terminu związania, co nie pozwala na ich ocenę.
Ocena podstawy faktycznej decyzji o unieważnieniu postępowania wymagała odniesienia się do kwestii zasadniczej,
jakiej zamawiający przypisywał wiodące znaczenie, tj. braku skutecznego przekazania wezwania do złożenia
oświadczenia o wyrażeniu zgody przez jednego z wykonawców, który złożył ofertę. Zamawiający przyjął, że na skutek
jego błędu (niezamierzonego) powstała wada postępowania związana z wygaśnięciem oferty, a w konsekwencji brakiem
możliwości jej oceny.
Izba dokonując odmiennej oceny tego stanu faktycznego uwzględniła zarówno znaczenie, jakie z punktu widzenia oceny
ofert ma na gruncie obecnych przepisów Ustawy upływ terminu związania ofertą, jak również wykładnię przesłanki
unieważnienia postępowania zastosowanej przez zamawiającego, tj. art. 255 pkt 6 Ustawy.
W ocenie składu orzekającego błąd zamawiającego wynikający z braku identyfikacji wykonawcy po numerze ID, nie
wywoływał tak daleko idących skutków dla postępowania przetargowego. Samo skierowanie wezwania do wyrażenia
zgody na przedłużenie terminu związania ofertą miało zostać zostało skierowane do wykonawcy, jakim jest Uniwersytet
Ekonomiczny w Krakowie, chociaż jako adresat widomości przekazanej przez platformę zakupową widnieje Uniwersytet
Ekonomiczny w Krakowie Małopolska Szkoła Administracji Publicznej, który to podmiot również złożył ofertę na część VII
zamówienia. Zasadniczym z punktu widzenia przebiegu postępowania było jednak ustalenie, jakie faktycznie znaczenie
miał brak wezwania do złożenia oświadczenia dla czynności zamawiającego, który w wyniku braku złożenia oświadczeń
przed upływem terminu związania ofertą, oferty obu wykonawców odrzucił. Faktycznie dopiero ta decyzja wywoływała
skutek w postaci braku oceny obu ofert. Jednocześnie wskazać należy, że obecnie Ustawa w art. 252 dopuszcza
możliwość wyboru oferty najkorzystniejszej również po upływie terminu związania ofertą. Nie ma zatem obecnie
przeszkód do tego aby ocenić i wybrać ofertę wykonawcy nawet po upływie terminu związania, gdyż zgodnie z art. 253
Ustawy zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej zawiera również informację o przyznanej punktacji.
Po samodzielnym unieważnieniu czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, co obejmowało również decyzję o
odrzuceniu obu ofert, o której informował w tym samym piśmie z 07.03.2025 r., bez odwołań na te czynności,
zamawiający powrócił do czynności sprzed wyboru oferty najkorzystniejszej. W ocenie składu już w tym momencie
zamawiający mógł konwalidować czynność oceny ofert. W miejsce ponownej oceny złożonych ofert zamawiający
zdecydował o unieważnieniu postępowania, uznając że dotknięte zostało ono wadą, jaką miało być wygaśniecie części
ofert z uwagi na upływ terminu związania i brak możliwości jego przywrócenia.
Oceniając zatem ostateczną decyzję zamawiającego o unieważnieniu postępowania znaczenie miało ustalenie, czy
okoliczności faktyczne wskazane przez zamawiającego uzasadniają przyjęcie, że doszło do takiej wady postępowania,
która uniemożliwia inne zakończenie postępowania niż w drodze jego unieważnienia.
Na gruncie przesłanek ustawowych, objętych normą art. 255 pkt 6 Ustawy należy wskazać, że nie każde uchybienie
proceduralne za jakie odpowiada zamawiający, nawet prowadzące do naruszenia zasad generalnych, może wywoływać
skutek w postaci unieważnienia postępowania przetargowego. Wada prowadząca do unieważnienia postępowania musi
mieć charakter nieusuwalny i poważny, co ustawodawca zakreślił treścią normy, wskazując na wadę uniemożliwiającą
zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Przyjęte w Ustawie regulacje ukierunkowane zostały przede wszystkim
na zapewnienie wyboru oferty najkorzystniejszej, jako celu samej procedury, w tym wprowadzonych w niej zasad
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Ustawie
zamawiający może unieważnić postępowanie, co również stanowi jego obowiązek. Ponieważ zamawiający uznał, że
zastosowanie powinien mieć przepis art. 255 pkt 6 Ustawy, jego obowiązkiem było również wykazanie zaistnienia jednej
z podstaw unieważnienia umowy, o jakiej mowa w art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy. W myśl art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy,
umowa podlega unieważnieniu, jeżeli zamawiający: z naruszeniem ustawy udzielił zamówienia, zawarł umowę ramową lub
ustanowił dynamiczny system zakupów bez uprzedniego zamieszczenia w Biuletynie Zamówień Publicznych albo
przekazania Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej ogłoszenia wszczynającego postępowanie lub bez wymaganego
ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany miały znaczenie dla sporządzenia
wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert. Wskazana przez zamawiającego podstawa nie
ogranicza się wyłącznie do tej części normy, w której mowa o zawarciu umowy z naruszeniem ustawy. Takie rozumienie
wypaczałoby treść przepisu, w którym naruszenie to odnoszone jest do obowiązku publikacyjnego ogłoszenia
wszczynającego postępowanie lub ogłoszenia zmieniającego ogłoszenie wszczynające postępowanie, jeżeli zmiany były
istotne dla sporządzenia oferty/wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Powyższe jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie Sądu Zamówień Publicznych. Przykładowo w wyroku z
28.01.2022 r., sygn. XXIII Zs 144/21 Sąd Okręgowy w Warszawie wskazał, że wprzepisie art. 255 pkt 6 Ustawy chodzi o
uchybienia proceduralne, które są nieusuwalne, a więc nie mogą być skorygowane przez zamawiającego w toku
postępowania poprzez unieważnienie lub powtórzenie czynności. Ocena wystąpienia wady postępowania powinna być
dokonana w kontekście przepisów Ustawy, w tym przypadku art. 457 ust. 1 Ustawy, z którego wynikają właśnie
przesłanki naruszenia przepisów ustawy powodujące konieczność unieważnienia umowy. Inne rozumienie powodów do
unieważnienia postępowania w związku z potencjalną nieważnością umowy nie może się ostać ponieważ te przepisy we
wskazanym zakresie są ze sobą związane. Natomiast w wyroku z 27.06.2022 r., sygn. akt XXIII Zs 39/22 Sąd Okręgowy
w Warszawie uznał, że podstawy unieważnienia umowy wskazane w art. 457 Ustawy dotyczą naruszeń obowiązku
ogłoszenia, a „udzielenie zamówienia z naruszeniem ustawy” nie jest odrębną podstawą unieważnienia. Również w
wyroku z 28.03.2024 r., sygn. akt XXIII Zs 7/24 Sąd ponownie wskazał, że nie każde uchybienie przepisom i zasadom
postępowania może być podstawą unieważnienia umowy, a jedynie wada, którą uznać można za istotną. Pomiędzy
wadą, a niemożnością zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy, musi zachodzić adekwatny związek
przyczynowy i należy sięgnąć do regulacji art. 457 Ustawy.
Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy skład orzekający uznał, że błąd zamawiającego związany z
przesłaniem wezwania do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na wydłużenie okresu związania ofertą nie stanowił
wady postępowania, uzasadniającej jego unieważnienie na podstawie art. 255 pkt 6 w zw. z art. 457 ust. 1 pkt 1 Ustawy.
Nie stanowił bowiem czynności, która wymagałaby publikacji w ogłoszeniu o zamówieniu, a tym samym jego skutki
należało odnosić wyłącznie do czynności oceny ofert i wyboru oferty najkorzystniejszej. Co do zasady zamawiający
błędnie uznał, że upływ terminu związania ofertami uniemożliwiał ocenę ofert i wskazanie oferty najkorzystniejszej.
Ustawa przewiduje bowiem w art. 252 ust. 2 możliwość wystąpienia do wykonawcy, który otrzymał najwyższą ocenę o
wyrażenie zgody na wybór oferty po upływie terminu związania. W postępowaniu nie było nawet takiej potrzeby, gdyż
oferta odwołującego, która wcześniej uzyskała najwyższą liczbę punktów mogła być wybrana w terminie związania.
Zamawiający nie zaprzeczył przy tym, że na wynik wcześniejszej oceny nie mogły mieć wpływu oferty wykonawców,
którzy nie złożyli oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertami. Na marginesie Izba
wskazuje, że ewentualne konsekwencje braku złożenia oświadczenia na wezwanie przesłane przez zamawiającego
mogą dotyczyć wyłącznie oferty wykonawcy, który takie wezwanie otrzymał.
Unieważnienie czynności wyboru oferty odwołującego z 04.03.2025 r. było wyłącznie podyktowane obawą
zamawiającego o ewentualną odpowiedzialność za naruszenie proceduralne dotyczące braku wezwania innego
wykonawcy do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody na przedłużenie terminu związania ofertą. Powyższe nie mogło
w ocenie Izby prowadzić jednak do unieważnienia postępowania, w którym możliwe było dokonanie wyboru oferty
najkorzystniejszej zgodnie z ustalonymi kryteriami oceny ofert. Unieważnienie postępowania jest jednym z dwóch
sposobów zakończenia postępowania wskazanym w art. 254 Ustawy. W sytuacji, w której postępowanie może
zakończyć się wyborem oferty najkorzystniejszej i nie zachodzą przesłanki do jego unieważnienia, obowiązkiem
zamawiającego jest zakończenie postępowania i zawarcie umowy w sprawie zamówienia publicznego z wykonawcą
wybranym zgodnie z kryteriami oceny ofert. Zamawiający błędnie zatem ocenił ryzyko związane z naruszeniem
proceduralnym, jako uzasadniające unieważnienie postępowania, które mogło zakończyć się zawarciem umowy w
sprawie zamówienia publicznego. Zamawiający nie wykazał również, aby uchybienie to miało realny wpływ na ocenę
oferty odwołującego, która prezentuje najkorzystniejszy bilans ceny i kryterium doświadczenia w częściach zamówienia,
w których postępowanie zostało unieważnione.
W świetle powyższego, uwzględniając odwołanie Izba nakazała unieważnienie czynności unieważnienia postępowania i
powtórzenie czynności w postępowaniu, w celu wyboru oferty najkorzystniejszej w częściach I, IV i V zamówienia.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 575 Ustawy Prawa zamówień publicznych
oraz w oparciu o przepisy § 5 ust. 2 w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 poz. 2437). Izba zaliczyła do kosztów postępowania wpis w
wysokości 7.500 zł oraz uzasadnione koszty strony obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika odwołującego w
wysokości wskazanej w rachunku złożonym przed zamknięciem rozprawy i obciążyła nimi w całości zamawiającego.
Przewodnicząca:…………………….