Sygn. akt: KIO 5845/25
WYROK
Warszawa, 9 lutego 2026 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Ernest Klauziński
Protokolantka: Klaudia Kwadrans
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
28 grudnia 2025 r. przez odwołującego: wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe Tech-Mech-Las spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Sierakowie oraz J.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Żakład Usług Leśnych „ZUL’’ J.S., ul. Antoniego
Jarochowskiego 5, 64-410 Sieraków w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego: Skarb Państwa - Państwowe
Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Krucz
z siedzibą w Kruczu
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego: P.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Leśne
Drwal P.K., Biała 36, 64-730 Biała
orzeka:
1.Oddala odwołanie.
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15
000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania,
3 600 zł 00 gr
(trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszt wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego,
600 zł 00 gr (sześćset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego z tytułu dojazdu pełnomocnika na
rozprawę, 3 600 zł 00 gr
(trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszt wynagrodzenia pełnomocnika zamawiającego
oraz 398 zł 00 gr (trzysta dziewięćdziesiąt osiem złotych zero groszy) poniesioną przez zamawiającego z tytułu
kosztu noclegu pełnomocnika.
3.Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego 3 998 zł 00 gr (trzy tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt osiem
złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień
Publicznych.
Przewodniczący ……………………………………………..............
Sygn. akt: KIO 5845/25
Uzasadnie nie
Skarb Państwa - Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo Krucz
z siedzibą w Kruczu (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie przepisów ustawy
z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) postępowanie o udzielenie zamówienia w trybie
przetargu nieograniczonego pn. „Wykonywanie usług z zakresu gospodarki leśnej na terenie Nadleśnictwa Krucz w roku
2026”, nr postepowania SA.270.2.2.2025_16, zwane dalej postępowaniem.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem OJ S 211/2025
03/11/2025 numer 724380-2025 z 3 listopada 2025 roku.
28 grudnia 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe
Tech-Mech-Las spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sierakowie oraz J.S. prowadzącej działalność
gospodarczą pod firmą Żakład Usług Leśnych „ZUL’’ J.S., ul. Antoniego Jarochowskiego 5, 64-410 Sieraków (dalej:
Odwołujący), wnieśli odwołanie w ramach Części nr 2 postępowania i zarzucili Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 1 Pzp w zw. z art. 16 Pzp przez zaniechanie prawidłowej, w tym pełnej, weryfikacji oferty P.K.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Usługi Leśne Drwal P.K., Biała 36, 64-730 Biała (dalej:
Przystępujący)
w zakresie aspektów cenowych, skutkujące zaniechaniem wezwania ww. wykonawcy do złożenia wyjaśnień,
w tym dowodów w zakresie ceny ofertowej i poszczególnych elementów kosztorysu ofertowego, mimo, że ww.
ceny jednostkowe, a przez to również cena całkowita charakteryzują się symptomami podejrzenia ceny rażąco
niskiej
i w sposób obiektywny cena oferty tego wykonawcy wydaje się być rażąco niska
w stosunku do świadczeń nimi objętych, w szczególności ze względu na odstępstwo „in minus” względem
przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia za pracę, cen zaoferowanych przez innych wykonawców
oraz realiów rynkowych, a także uwzględnienia wszystkich kosztów, umożliwiających należyte wykonanie
przedmiotu zamówienia;
2.art. 239 ust. 1 i 2 Pzp przez dokonanie wyboru oferty Przystępującego w sytuacji,
gdy oferta tego wykonawcy winna podlegać odrzuceniu, a ewentualnie powinna podlegać badaniu w ramach
wyjaśnień rażąco niskiej ceny na podstawie art. 224
ust. 1 Pzp.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej w zakresie części II zamówienia – PAKIET II Leśnictwo
Ciszkowo, Leśnictwo Gniewomierz oraz Szkółka Leśna Gniewomierz oraz dokonania ponownego badania i oceny
ofert w zakresie przedmiotowego pakietu,
2.powtórzenia oceny ofert, wskutek którego w zakresie pakietu części II zamówienia – PAKIET II Leśnictwo Ciszkowo,
Leśnictwo Gniewomierz oraz Szkółka Leśna Gniewomierz wezwie Przystępującego do przedstawienia wyjaśnień
i złożenia dowodów dotyczących sposobu wyliczenia ceny oferty na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp.
W uzasadnieniu odwołania Odwołujący wskazał m.in.:
Zamawiający Nadleśnictwo Krucz zamieścił na stronie prowadzonego postępowania wycenę wartości zamówienia dla
poszczególnych prac – czynności (stanowiąca Załącznik nr 2.2.2
do SWZ) wskazując jak zostały wycenione poszczególne ceny jednostkowe dla każdej
ze 114 czynności oraz informację o kwocie jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć
na sfinansowanie zamówienia dla poszczególnych pakietów, w tym dla pakietu nr II objętego niniejszym odwołaniem.
Kwota szacunkowa wskazana w przywołanym powyżej załączniku
nr 2.2.2. oraz kwota wskazana w informacji o kwocie jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie
zamówienia sfinansowanie zamówienia dla pakietu nr II są tożsame
i wynoszą 3 046 771,46 złotego brutto.
Zamawiający mimo wniosku Odwołującego uznał, że nie ma potrzeby wzywania Wykonawcy do przedstawienia
wyjaśnień wraz z dowodami w zakresie kalkulacji ceny lub kosztu,
lub ich istotnych części składowych – bowiem w jego ocenie „żadna cena dotycząca istotnych części składowych
zamówienia nie budzi wątpliwości Zamawiającego” jednocześnie oparł swoje założenie tylko na jednej czynności CW DD - całkowity wyrób drewna technologią dowolną. Wskazując porównanie stawek cen jednostkowych dla 5 spośród 114
pozycji kosztorysowych. Jednocześnie Zamawiający przytacza orzecznictwo Krajowej Izby odwoławczej wskazując, że
istotne części składowe to te których wartość jest najwyższa. Pomijając fakt, że przywołane w piśmie z 11 grudnia 2025
roku orzecznictwo słusznie podkreśla, że ustawa Pzp nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać kwestię
istotności elementu składowego ceny. Należy przyjąć, że istotne są te elementy, których wartościowy udział w
przedmiocie zamówienia jest znaczny lub od których - ze względu na ich merytoryczne znaczenie - zależy osiągnięcie
zasadniczych celów, dla których zamówienie jest udzielane. Chodzi więc o elementy istotne pod względem
wartościowym lub merytorycznym, mogące zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości. Kolejno Zamawiający
powinien ocenić, czy cena za te części (które zostaną uznane za istotne) wydaje się rażąco niska
w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu
zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia, przy czym nie ma tu zastosowania 30 %
próg opisany w ust. 224 ust. 2 Pzp.
Kwestionowane przez Odwołującego stawki jednostkowe bezsprzecznie dotyczą istotnych części składowych zadań
realizowanych w zakresie gospodarki leśnej, bowiem odnoszą się do zagospodarowania lasu, szkółkarstwa oraz prac
ręcznych. Poniżej Odwołujący wskazuje jaki znaczenie dla realizacji zadań statutowych mają czynności działu
zagospodarowania lasu oraz szkółkarstwa.
Prace z zakresu zagospodarowania lasu, obejmujące między innymi: hodowlę i ochronę lasu, przygotowanie gleby,
odnowienia i zalesienia, czyszczenia wczesne i późne, a także naprawę grodzeń leśnych, stanowią kluczowy element
realizacji zadań gospodarki leśnej w rozumieniu ustawy z 28 września 1991 r. o lasach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. Poz.
567). Zgodnie
z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach, gospodarka leśna obejmuje działalność w zakresie urządzania, ochrony i
zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, a także hodowli lasu. Przepis ten
jednoznacznie wskazuje, że prace z zakresu zagospodarowania nie stanowią czynności ubocznych wobec pozyskania
drewna, lecz tworzą pierwotny i konstytutywny element gospodarki leśnej. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy
o lasach, gospodarka leśna prowadzona jest w sposób zapewniający trwałość lasów, ciągłość ich użytkowania oraz
zachowanie ich funkcji ochronnych, przyrodniczych i społecznych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad
zrównoważonego rozwoju. Osiągnięcie tych celów jest możliwe wyłącznie przez prawidłowe i ciągłe wykonywanie prac z
zakresu zagospodarowania lasu, w szczególności w fazie odnowienia i pielęgnacji młodego pokolenia drzewostanów.
Oznacza to, że prace zaliczane do działu zagospodarowania lasu nie mają charakteru pomocniczego ani
drugorzędnego, lecz są podstawowym instrumentem realizacji ustawowych obowiązków zarządcy lasów. Z kolei art. 8
ustawy o lasach wskazuje, że lasy pełnią funkcje ochronne, produkcyjne i społeczne, przy czym realizacja każdej z tych
funkcji pozostaje
w bezpośrednim związku z jakością i terminowością prac z zakresu zagospodarowania. Zaniedbania lub niewykonalność
ekonomiczna tych prac prowadzą do zaburzenia wszystkich funkcji lasu, w tym funkcji ochronnych w zakresie ochrony
gleby, wód oraz klimatu. Szczególne znaczenie ma również art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, zgodnie z którym lasy
podlegają obowiązkowi odnawiania, pielęgnowania i ochrony, co oznacza, że Zamawiający zobligowany jest do
zapewnienia ciągłości realizacji tych zadań. Obowiązek ten nie ma charakteru fakultatywnego i nie może być uzależniony
od opłacalności ekonomicznej po stronie wykonawcy, lecz wymaga rzeczywistej zdolności do wykonania prac w terenie.
W szczególności czynności takie jak przygotowanie gleby, sadzenie i pielęgnacja upraw leśnych, czyszczenia oraz
ochrona młodego pokolenia drzewostanów determinują przyszłą strukturę, jakość i trwałość lasu, a ich nienależyte lub
niewykonalne ekonomicznie wykonanie prowadzi do długofalowych, nieodwracalnych skutków w gospodarce leśnej.
W przeciwieństwie do prac z zakresu pozyskania (czynność CW D-D), których efektem jest jednorazowe uzyskanie
surowca drzewnego, prace z zakresu zagospodarowania mają charakter wieloletni i strategiczny, a ich skutki ujawniają
się w perspektywie kilkunastu
lub kilkudziesięciu lat. Integralnym elementem realizacji powyższych obowiązków są prace szkółkarskie, które zgodnie z
art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o lasach mieszczą się w pojęciu hodowli lasu, obejmując produkcję, pielęgnację oraz
przygotowanie materiału sadzeniowego.
W realiach niniejszego postępowania prace te dotyczą jedynej szkółki leśnej funkcjonującej
na terenie Nadleśnictwa, która zaopatruje całe Nadleśnictwo Krucz w materiał niezbędny
do odnowień i zalesień. Znaczenie szkółki leśnej dla gospodarki leśnej Nadleśnictwa
ma charakter systemowy, albowiem brak odpowiedniej ilości lub jakości sadzonek skutkuje niemożnością wykonania
obowiązków wynikających z art. 13 ust. 1 ustawy o lasach,
a w dalszej kolejności prowadzi do opóźnień lub zaniechań w realizacji planów urządzenia lasu. Tym samym
szkółkarstwo nie stanowi działalności pomocniczej, lecz element infrastruktury krytycznej gospodarki leśnej.
Należy przy tym podkreślić, że zarówno prace z zakresu zagospodarowania, jak i szkółkarskie mają charakter wysoce
pracochłonny i wymagają zatrudnienia pracowników fizycznych, często o odpowiednich kwalifikacjach, przy zachowaniu
pełnego reżimu prawa pracy oraz przepisów bhp. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że właśnie ten element stanowi w
niniejszym postepowaniu kryterium oceny oferty – zgodnie z pkt. 16.2 SW Z – kryterium społeczne, które jest niewątpliwie
związane z realizacją zamówienia stanowi właśnie - Zatrudnienie pracownicze przy zagospodarowaniu lasu”.
W ramach kryterium „Zatrudnienie pracownicze przy zagospodarowaniu lasu” oceniane będzie przyjęcie przez
Wykonawcę zobowiązania umownego do wykonywania czynności z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w
skład przedmiotu zamówienia wyłącznie przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów
Kodeksu pracy. Zasady realizacji tego zobowiązania oraz zasady odpowiedzialności za jego niewykonanie zostały
opisane we wzorze umowy (stanowiącym załącznik nr 12 do SW Z). Wykonawca zamieści informację o przyjęciu na
siebie zobowiązania umownego do wykonywania czynności
z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w skład przedmiotu zamówienia wyłącznie przez osoby zatrudnione na
podstawę umowy o pracę w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy w Formularzu Oferty dla danego Pakietu (Załącznik nr
1 do SWZ).
3 lutego 2026 r. w odpowiedzi na odwołanie Zamawiający wniósł o jego oddalenie.
Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, w tym w szczególności
treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron
oraz Przystępującego zawarte w odwołaniu i pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i
odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania,
wynikających z art. 528 Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie
odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku
kwestionowanych czynności zamawiającego.
Izba przeprowadziła dowód z dokumentacji postępowania oraz z wszystkich dokumentów złożonych przez Strony i
Przystępującego.
Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała odwołanie, uznając, że nie zasługuje ono na uwzględnienie.
Izba ustaliła, co następuje:
Zgodnie z art. 224 ust. 1 Pzp jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie
w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu
zamówienia zgodnie
z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda
od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że to wątpliwości zamawiającego mogą stanowić przyczynę wezwania do
wyjaśnień ceny. Wezwanie to ma więc charakter uzależniony od woli zamawiającego. By Izba mogła uznać, że
zamawiający naruszył art. 224 ust. 1 Pzp, Odwołujący winien wykazać, że wątpliwości miały tak rażący charakter, że
Zamawiający nie mógł ich zignorować. Dopiero w takim przypadku, Izba może w wyroku nakazać Zamawiającemu
wezwanie wykonawcy do wyjaśnień. Dopóki jednak oczywisty i obiektywny charakter wątpliwości nie zostanie wykazany,
skierowanie wezwania na podstawie art. 224 ust. 1 Pzp jest wyłącznym uprawnieniem Zamawiającego.
W ramach Pakietu nr II zostały złożone trzy oferty:
1.Przystępującego - z ceną 2 562 257,59 zł oraz deklaracją zatrudnienia pracowników na umowę o pracę,
2.Odwołującego - z ceną 2 574 610,65 zł oraz deklaracją zatrudnienia pracowników
na umowę o pracę,
3.trzeciego wykonawcy - z ceną 2 443 181,84 zł bez zobowiązania do zatrudnienia pracowników na umowę o pracę.
W Rozdziale 16 SWZ Zamawiający ustanowił następujące kryteria oceny ofert:
1.Cena – 80 %
2.Kryterium społeczne - Zatrudnienie pracownicze przy zagospodarowaniu lasu – 20 %.
W punkcie 16.2 ppkt 2 SWZ Zamawiający wskazał:
„W ramach kryterium Zatrudnienie pracownicze przy zagospodarowaniu lasu oceniane będzie przyjęcie przez
Wykonawcę zobowiązania umownego do wykonywania czynności z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w
skład przedmiotu zamówienia wyłącznie przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów
Kodeksu pracy. Zasady realizacji tego zobowiązania oraz zasady odpowiedzialności za jego niewykonanie zostały
opisane we wzorze umowy (stanowiącym załącznik nr 12 do SWZ).
Wykonawca zamieści informację o przyjęciu na siebie zobowiązania umownego
do wykonywania czynności z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w skład przedmiotu zamówienia wyłącznie
przez osoby zatrudnione na podstawę umowy o pracę
w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy w Formularzu Oferty dla danego Pakietu (Załącznik nr 1 do SW Z). Brak
wskazania w Formularzu Oferty przyjęcia przez Wykonawcę zobowiązania, o którym mowa w zdaniu poprzednim będzie
uznawane jako nieprzyjęcie takiego zobowiązania, a oferta uzyska 0 pkt w ramach niniejszego kryterium oceny ofert.
Oferta Wykonawcy, który zaciągnie takie zobowiązanie otrzyma 100 pkt, które następnie zostaną przemnożone przez
wagę kryterium, tj. 20 %”.
Istotne znaczenie dla właściwej oceny skutków złożenia deklaracji o zatrudnieniu pracowników na umowę o pracę miał
też Wzór umowy.
§ 9 ust. 3 pkt 2 Wzoru umowy stanowi:
„Wykonawca, na podstawie kryteriów oceny ofert zawartych w SWZ zobowiązał
się do wykonywania czynności z zagospodarowania lasu wchodzących w skład przedmiotu zamówienia wyłącznie przez
osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, Wykonawca gwarantuje
Zamawiającemu, że czynności z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w skład przedmiotu zamówienia będą
wykonywane wyłącznie przez osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę („Zatrudnienie Pracownicze przy
Zagospodarowaniu Lasu”). Zobowiązanie Zatrudnienia Pracowniczego przy Zagospodarowaniu Lasu nie uchybia
możliwości osobistego wykonywania czynności
z zakresu zagospodarowania lasu wchodzących w skład przedmiotu zamówienia przez Wykonawcę będącego osobą
fizyczną lub członków konsorcjum będących osobami fizycznymi”.
Z powyższego wynika, że Odwołujący niezasadnie twierdził, że złożenie deklaracji
o zatrudnieniu pracowników na umowę o pracę będzie skutkowało tym, że realizacja poszczególnych prac zawsze
będzie wymagała ujęcia przynajmniej minimalnego poziomu kosztów wynikającego z przepisów o wynagrodzeniu
minimalnym z tytułu umowy o pracę. Zamawiający słusznie więc podniósł, że Przystępujący, jako podmiot prowadzący
jednoosobową działalność gospodarczą będzie mógł część zadań zrealizować osobiście, bez konieczności wyceny tych
zadań z uwzględnieniem kosztu jak przy zatrudnieniu pracowników na umowę o pracę.
Odwołujący zakwestionował 45 pozycji z kosztorysu Przystępującego, ale jego argumentacja co do ich zaniżenia oparta
była wyłącznie na twierdzeniach samego Odwołującego. Niespornym w sprawie jest to, że wykonawcy w różny sposób
kształtowali ceny jednostkowe w swoich kosztorysach ofertowych, jak również to, że ceny całkowite ofert Odwołującego
i Przystępującego różnią się minimalnie.
Odwołujący twierdził, że poszczególne stawki w konkurencyjnej ofercie zostały zaniżone
w takim stopniu, że obowiązkiem Zamawiającego było skierowanie do Przystępującego wezwania na podstawie art. 224
ust. 1 Pzp. Na poparcie tego twierdzenia Odwołujący przedstawił jednak jedynie własne twierdzenia i opinie o
niemożliwości realizacji przedmiotu zamówienia przy takich cenach jednostkowych.
Odwołujący ma oczywiście prawo do własnej opinii na temat sposobu kalkulacji ceny
w konkurencyjnych ofertach. Jednak bez wykazania faktu, że w określonej sytuacji Zamawiający musiał mieć oczywiste
wątpliwości, co do ceny oferty Przystępującego Izba nie mogła uznać stanowiska Odwołującego za zasadne. Zgodnie z
art. 224 ust. 1 Pzp podstawą wezwania mają być wątpliwości Zamawiającego, a nie wykonawców biorących udział
w postępowaniu.
W konsekwencji Izba oddaliła odwołanie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy
na podstawie art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący ……………………………………………..............