Sygn. akt: KIO 4488/25
WYROK
z dnia 28 listopada 2025 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodnicząca:Justyna Tomkowska
Protokolant:
Karina Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej
Izby Odwoławczej w dniu 19 października 2025 roku przez wykonawcę A.B. prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych A.B. z siedzibą w Głubczycach (Odwołujący)
w postępowaniu prowadzonym przez Zamawiającego – Powiat Głubczycki z siedzibą
w Głubczycach
orzeka:
1.Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
ponowienie badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty Wykonawcy J.T., prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą GRUNT Usługi Drogowe J.T. z siedzibą w Głubczycach na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 8 ustawy Pzp,
2.kosztami postępowania obciąża Zamawiającego – Powiat Głubczycki z siedzibą
w Głubczycach w następujący sposób:
2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięciu tysięcy złotych zero groszy)
uiszczoną przez Odwołującego tytułem wpisu od odwołania, kwotę 369 zł 00 gr (słownie: trzystu sześćdziesięciu
dziewięciu złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwotę 17 zł 00
gr (słownie: siedemnastu złotych zero groszy) poniesioną przez Zamawiającego tytułem kosztów opłaty skarbowej;
2.2.zasądza od Zamawiającego – Powiatu Głubczyckiego z siedzibą w Głubczycach na rzecz Odwołującego -
A.B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych A.B. z siedzibą
w Głubczycach kwotę 10 000 zł 00 gr (słownie: dziesięciu tysięcy złotych 00/100 groszy) stanowiącą uzasadnione
koszty Strony poniesione tytułem wpisu.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodnicząca:
……………………………………
KIO 4488/25
UZASADNIENIE
Zamawiający: Powiat Głubczycki z siedzibą w Głubczycach prowadzi postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego w trybie podstawowym, na podstawie ustawy z dnia
11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320 ze zm., dalej: „ustawa Pzp”) pn.
„Modernizacja części drogi powiatowej nr 1216O i 1286O na odcinku od skrzyżowania z DP nr 1217O do skrzyżowania z
DK nr 38”. Ogłoszenie o zamówieniu ukazało się w Biuletynie Zamówień Publicznych nr 2025/BZP 00413372/01 z dnia
2025-09-09.
Dnia 19 października 2025 roku do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie, na podstawie art. 513 pkt
1 i 2 ustawy Pzp odwołanie złożył podmiot A.B. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Robót
Inżynieryjnych A.B.
z siedzibą w Głubczycach, dalej jako „Odwołujący”.
Powiadomienie o czynności stanowiącej podstawę do złożenia odwołania zostało opublikowane w dniu 14
października 2025 roku, zatem odwołanie złożono z zachowaniem ustawowego terminu. Kopia odwołania została
przekazana Zamawiającemu. Odwołujący uiścił wpis w wymaganej wysokości.
Odwołanie złożono wobec czynności polegających na:
1)wyborze oferty J.T., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą GRUNT Usługi Drogowe J.T. z siedzibą
w Głubczycach;
2)zaniechania czynności odrzucenia oferty J.T..
Odwołujący zarzucał Zamawiającemu naruszenie następujących przepisów: art. 224 ust. 6 i art. 226 ust. 1 pkt 5 i
pkt 8 w związku z art. 266 ustawy Pzp, a w konsekwencji także przepis art. 16 pkt 1 ustawy Pzp.
Odwołujący wnosił o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia podjętej przez niego czynności wyboru oferty J.T.
oraz powtórzenia czynności badania i oceny ofert złożonych w postępowaniu.
W uzasadnieniu zarzutów odwołania podniesiono, że w kosztorysie ofertowym załączonym do oferty J.T.
określono stawkę roboczogodziny (R) na kwotę 28,00 zł, koszty pośrednie (Kp) w wysokości 45 % sumy kosztów
robocizny (R) i kosztów pracy sprzętu (S) oraz zysk w wysokości 3 % sumy kosztów robocizny (R), kosztów pracy
sprzętu (S)
i kosztów pośrednich (Kp). Dla porównania – w kosztorysie ofertowym załączonym do oferty Odwołującego stawka
roboczogodziny została określona na kwotę 36,00 zł, koszty pośrednie w wysokości 40 % sumy kosztów robocizny i
pracy sprzętu oraz zysk w wysokości 8 % sumy kosztów robocizny, kosztów pracy sprzętu i kosztów pośrednich.
Ponieważ cena zaproponowana w ofercie J.T. była niższa o ponad 30% od wartości zamówienia powiększonej o
należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania - Zamawiający zwrócił się do J.T. o
wyjaśnienie ceny jego oferty złożonej w postępowaniu pismem z dnia 3 października 2025 r. zawierającym m.in.
następujące wezwanie (cyt.):„Proszę o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, w
szczególności w zakresie:
1)zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, w tym wskazanie kosztów pracy osób,
planowaną ich liczbę i wynagrodzenie – zwłaszcza
w sytuacji gdy w kosztorysie ofertowym złożonym wraz z ofertą przyjęto stawkę za roboczogodzinę w kwocie 28,00
zł, tj. niższej niż minimalna stawka godzinowa;
2)zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane jest zamówienie.”.
W odpowiedzi na to pismo J.T. pismem z dnia 7 października 2025 r. wyjaśnił między innymi, co następuje: „W
odpowiedzi na pismo wzywające do przedstawienia wyjaśnień, z dnia 3.10.2025r o nr ref. postępowania OR.272.32.2025,
wyjaśniamy czynniki mające wpływ na wysokość ceny, co następuje:
1. Od 1 stycznia 2025r. W sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę
w 2025 r., minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi od stycznia 2025 r. 3510,92 zł. , a stawka godzinowa
wynosi ok 21,00 zł netto, w kosztorysie przyjęto 28,00 zł/r-godz netto + koszty pośrednie 45% + zysk 3% co daje
ostatecznie cenę 41,82zł netto.
Całość zadania przewidujemy wykonać w jak najkrótszym czasie, przez co koszty znacznie zmaleją.”.
Pismem z dnia 14 października 2025 r., Zamawiający zawiadomił wykonawców biorących udział w postępowaniu
o punktacji złożonych przez nich ofert oraz o wyborze oferty J.T..
Odwołujący podał, że w pkt. 9.1.6. SWZ zawarte jest następujące postanowienie (cyt.):
„Wykonawca dołącza do oferty kosztorys ofertowy, który należy sporządzić metodą kalkulacji szczegółowej wg
zasad opisanych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i
podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac projektowych oraz planowania
kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 2458 z późn. zm.).
Kosztorys ofertowy należy sporządzić zgodnie z przedmiarem robót, zachowując kolejność pozycji przedmiaru.
Dopuszcza się zastosowanie innej katalogowej podstawy wyceny niż podana w przedmiarze – zakres i technologia
wycenionych robót musi odpowiadać zakresowi i technologii robót określonych w danej pozycji przedmiaru.”.
Przywołane postanowienie zawarte w pkt. 9.1.6. SW Z wymaga, by kosztorys ofertowy załączany do oferty został
sporządzony metodą kalkulacji szczegółowej według zasad opisanych w rozporządzeniu, zwanym dalej
rozporządzeniem w sprawie kosztorysowania. Znaczy to, że kosztorys ofertowy musi być sporządzony z zachowaniem
następujących zasad uregulowanych wprost w rozporządzeniu lub z niego wynikających:
a) określone w kosztorysie ofertowym koszty bezpośredniej robocizny, a także materiałów i pracy sprzętu
niezbędnych do zrealizowania zamówienia będącego przedmiotem postępowania, są kosztami bezpośrednimi, a nie
pośrednimi, o czym stanowią wprost przepisy § 1 pkt 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie kosztorysowania;
b) wskazana w kosztorysie ofertowym godzinowa stawka robocizny, stanowiąca podstawę wyliczenia kosztów
bezpośredniej robocizny niezbędnej do zrealizowania zamówienia, musi obejmować wszystkie składniki zaliczane do
wynagrodzenia oraz koszty pochodne naliczane od wynagrodzeń, a w szczególności:
-wynagrodzenie zasadnicze,
-premie regulaminowe; dodatkowe składniki wynagrodzenia (dodatki za staż pracy, inne dodatki przysługujące
zgodnie z postanowieniami regulaminu pracy),
-inne świadczenia związane z pracą (wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i za czas innej
usprawiedliwionej nieobecności w pracy, zasiłki za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, odprawy emerytalne,
nagrody jubileuszowe),
-obligatoryjne obciążenia płac,
-odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych,
o czym stanowi wprost przepis § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kosztorysowania;
c) skoro określone w kosztorysie ofertowym koszty robocizny są kosztami bezpośrednimi, a nie pośrednimi, zaś
wskazana w owym kosztorysie godzinowa stawka robocizny, stanowiąca podstawę wyliczenia owych kosztów, musi
obejmować wszystkie składniki zaliczane do wynagrodzenia oraz koszty pochodne naliczane od wynagrodzeń, to przy
kalkulowaniu tej stawki nie można pominąć żadnego z owych składników lub kosztów pochodnych, a pominięte składniki
lub koszty uwzględnić w kosztach pośrednich, które po myśli przepisu § 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie
kosztorysowania obejmują wyłącznie koszty nieujęte w kosztach bezpośrednich, w szczególności koszty ogólne budowy
i koszty zarządu, ani tym bardziej w zysku, który przecież w ogóle nie jest kosztem.
W pkt. 9.1.6 SWZ zawarte jest również następujące postanowienie:
„Wykonawca w kosztorysie ofertowym ma obowiązek stosować koszty pracy, których wartość przyjęta do
ustalania ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej,
ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U.
z 2024 r. poz. 1773) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz wysokość minimalnej stawki godzinowej w 2025 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1362) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowanie zamówienia. Zastosowanie stawek niższych niż
określone
w przepisach ustawy oraz rozporządzenia skutkować będzie odrzuceniem oferty.”.
Zwrócić należy uwagę, że postanowienie pkt. 9.1.6. SWZ powiela regulację zawartą
w przepisie art. 224 ust. 3 pkt 4 P.z.p. Przepis ów należy interpretować w ten sposób, że jeżeli w ofercie składanej w
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wartość kosztów pracy przyjętych do ustalenia ceny tej oferty:
a)jest niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej obowiązujących w
czasie realizacji zamówienia, to okoliczność ta stanowi podstawę do odrzucenia rzeczonej oferty nie jako oferty
zawierającej rażąco niską cenę,
a więc nie na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 P.z.p., lecz jako oferty niezgodnej z przepisami P.z.p., a więc na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 3 P.z.p.;
b)jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej obowiązujących w
czasie realizacji zamówienia, to okoliczność ta sama przez się nie świadczy jeszcze, że cena rzeczonej oferty nie jest
rażąco niska (tak wyrok KIO sygn. KIO 241/24 z dnia 19 lutego 2024 r.; Legalis nr 3082049)
Rozporządzenie w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2025 r. i SWZ w pkt. 9.1.6., stanowi, że w 2025 r.:
a)minimalne wynagrodzenie za pracę osoby świadczącej pracę na podstawie umowy o pracę wynosi 4.666 zł
miesięcznie;
b)minimalna godzinowa stawka wynagrodzenia za każdą godzinę wykonania zlecenia lub świadczenia usług,
przysługująca przyjmującemu zlecenie lub świadczącemu usługi, wynosi 30,50 zł.
W postanowieniu § 1 ust. 6 projektu umowy, stanowiącego załącznik nr 6 do SW Z, zastrzeżono, że osoby, które
przy realizacji tego zamówienia obsługiwać będą sprzęt budowlany i wykonywać roboty budowlane, muszą być przez
cały okres owej realizacji zatrudnione na podstawie umowy o pracę w rozumieniu Kodeksu pracy.
Wskazana w kosztorysie ofertowym godzinowa stawka robocizny stanowi podstawę dla obliczenia kosztów
bezpośredniej robocizny niezbędnej do zrealizowania zamówienia będącego przedmiotem postępowania, zaś owa
bezpośrednia robocizna świadczona jest przez osoby, które muszą być, po myśli postanowienia § 1 ust. 6 projektu
umowy, zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Z kolei z postanowienia zawartego w pkt. 9.1.6. SW Z wynika, że
wartość kosztów pracy tych osób, określona w kosztorysie ofertowym załączanym do oferty składanej w postępowaniu,
nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę świadczoną na podstawie umowy o pracę
obowiązującego w 2025 r., które wedle rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia w 2025 r. wynosi 4.666 zł
miesięcznie. W tej sytuacji sprawdzenie, czy wskazana w kosztorysie ofertowym załączanym do oferty składanej w
postępowaniu godzinowa stawka robocizny zapewnia sfinansowanie kosztów bezpośredniej robocizny świadczonej
przez osoby, które muszą być zatrudnione na podstawie umowy o pracę, na poziomie zapewniającym uzyskanie przez
te osoby wynagrodzenia
w kwocie nie mniejszej niż 4.666 zł miesięcznie wymaga wyliczenia godzinowej stawki wynagrodzenia za pracę
zapewniającej osiągnięcie miesięcznego wynagrodzenia za pracę co najmniej w tej kwocie. Adekwatnym do
rzeczywistości sposobem takiego wyliczenia będzie przyjęcie, że liczba godzin pracy w miesiącu wynosi średnio w 168
godz. przy założeniu wywiedzionym z przepisu art. 129 § 1 Kodeksu Pracy, że czas pracy wynosi 8 godz. na dobę oraz i
przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. W efekcie takiego wyliczenia godzinowa stawka
wynagrodzenia odpowiadająca miesięcznemu wynagrodzeniu za pracę w kwocie 4.666 zł wynosić będzie 4.666 zł : 168
godz. = 27,77 zł/godz.
W piśmie zawierającym wyjaśnienie ceny oferty J.T. Wykonawca stwierdził, że minimalne wynagrodzenie za
pracę i minimalna stawka godzinowa, obowiązujące w 2025 r., wynoszą, odpowiednio, 3.510,92 zł i 21,00 zł/godz.
Stwierdzenie to jest oczywiście nieprawdziwe, bo na mocy rozporządzenia w sprawie minimalnego wynagrodzenia za
pracę w 2025 r. obowiązuje w tym roku znacznie wyższe minimalne wynagrodzenie za pracę
i znacznie wyższa minimalna stawka godzinowa, niż to twierdzi J.T., wynoszące, odpowiednio, 4.666 zł i 30,50 zł/godz.
Omawiane nieprawdziwe twierdzenie J.T. świadczy o tym, że:
a)nie jest świadomy rzeczywistej wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę i minimalnej stawki
godzinowej obowiązujących w 2025 r., albo
b)usiłuje wprowadzić Zamawiającego w błąd co do realności stawki roboczogodziny określonej w kosztorysie
ofertowym załączonym do jego oferty złożonej
w postępowaniu na kwotę 28,00 zł, przy czym obie powyższe ewentualności stanowią kolejną przesłankę
potwierdzającą podejrzenie, iż rzeczona oferta zawiera rażąco niską cenę.
Z wyjaśnień J.T. jednoznacznie wynika, że:
a)określona w kosztorysie ofertowym załączonym do oferty stawka roboczogodziny w kwocie 28,00 zł,
stanowiąca podstawę wyliczenia kosztów bezpośredniej robocizny niezbędnej do zrealizowania zamówienia będącego
przedmiotem postępowania, nie uwzględnia wszystkich składników zaliczanych do wynagrodzeń oraz kosztów
pochodnych naliczanych od wynagrodzeń należnych pracownikom świadczącym ową bezpośrednią robociznę;
b)bliżej nieokreślona część powyższych składników i kosztów pochodnych została uwzględniona we wskazanych
w rzeczonym kosztorysie kosztach pośrednich
i w zysku.
Tym samym J.T. sam przyznał, że kosztorys ofertowy załączony do jego oferty opracowany został z
naruszeniem opisanych zasad wynikających z rozporządzenia
w sprawie kosztorysowania, do których przestrzegania obliguje wykonawców biorących udział w postępowaniu
postanowienie pkt. 9.1.6 SWZ.
W tym stanie rzeczy Zamawiający zobowiązany był odrzucić ofertę J.T. jako niezgodną z warunkami zamówienia
będącego przedmiotem postępowania opisanymi w pkt. 9.1.6 SW Z, a zaniechanie przez Zamawiającego tej czynności i
dokonanie przez niego wyboru oferty J.T. stanowiło obrazę art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
Określona w kosztorysie ofertowym stawka roboczogodziny w wysokości 28,00 zł jest co prawda minimalne
wyższa od wyliczonej stawki roboczogodziny w wysokości 27,77 zł odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu za
pracę obowiązującemu w 2025 r. w kwocie 4.666 zł, lecz okoliczność ta sama przez się nie świadczy jeszcze, że oferta
J.T. nie zawiera rażąco niskiej ceny. Wyjaśnienia J.T. dotyczące tej ceny, zawarte
w jego piśmie do Zamawiającego z dnia 7 października 2025 r. – niezależnie od tego, że stwarzały podstawę do
odrzucenia jego oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia będącego przedmiotem postępowania, nie tylko nie
uchyliły podejrzenia, że owa oferta zawiera rażąco niską cenę, ale wręcz to podejrzenie wzmacniają.
Odwołujący zauważył, że:
a)stawka roboczogodziny w wysokości 28,00 zł zabezpiecza sfinansowanie wynagrodzenia pracowników
świadczących robociznę bezpośrednią przy realizacji zamówienia w zasadzie tylko do wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2025 r. i jest niewystarczająca dla sfinansowania innych świadczeń
związanych z pracą należnych tym pracownikom (wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i za czas innej
usprawiedliwionej nieobecności w pracy, zasiłki za czas niezdolności do pracy wskutek choroby, odprawy emerytalne,
nagrody jubileuszowe), a także obligatoryjnych obciążeń płac ponoszonych przez pracodawcę, odpisów na zakładowy
fundusz świadczeń socjalnych itp., zaś pośrednim potwierdzeniem tego stanu rzeczy jest porównanie owej stawki ze
stawką roboczogodziny określoną w kosztorysie ofertowym załączonym do oferty Odwołującego złożonej w
postępowaniu, wynoszącą 36,00 zł, a więc wyższą o 23 %;
b)wynikające z przyjęcia stawki roboczogodziny w wysokości 28,00 zł i założenie, że wszyscy pracownicy
świadczący robociznę bezpośrednią przy realizacji zamówienia będącego przedmiotem postępowania uzyskiwać będą
wynagrodzenie w wysokości tylko minimalnego wynagrodzenia za pracę jest założeniem nierealistycznym w kontekście
aktualnej sytuacji na rynku pracy;
c)wbrew wyraźnemu żądaniu Zamawiającego zawartemu w jego piśmie do J.T. z dnia 3 października 2025 r. –
wymieniony nie przedstawił informacji o liczbie osób planowanych do wykonywania zamówienia będącego przedmiotem
postępowania
i o wysokości ich wynagrodzenia;
d)w piśmie do Zamawiającego J.T. stwierdził co prawda, że proponowana przez niego stawka robocizny
bezpośredniej w wysokości 28,00 zł wzrośnie do 41,82 zł w wyniku podwyższenia tej stawki o narzut kosztów
pośrednich w wysokości 45 %
i narzut zysku w wysokości 3 %, lecz jednocześnie nie wyjaśnił z czego i do jakiej wysokości finansowane będą w
tej sytuacji koszty pośrednie wykonania zamówienia będącego przedmiotem postępowania i zysk z jego realizacji.
Mając na względzie powyższe okoliczności Odwołujący uważa, że J.T. nie udowodnił, iż cena jego oferty złożonej
w postępowaniu nie jest rażąca niska, mimo że według utrwalonej linii orzecznictwa, ciężar takiego dowodu na nim
spoczywał.
W tym stanie rzeczy Zamawiający zobowiązany był odrzucić ofertę J.T. jako zawierającą rażąco niską cenę, a
zaniechanie przez Zamawiającego tej czynności i dokonanie przez niego wyboru oferty J.T. stanowiło obrazę art. 224 ust.
6 i art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Konsekwencją zarzucanego naruszenia przez Zamawiającego przepisów art. 224 ust. 6 oraz art. 226 ust. 1 pkt 5
i pkt 8 ustawy Pzp jest również zarzut naruszenia przez niego przepisu art. 16 pkt 1 ustawy Pzp, stanowiącego, że
zamawiający przygotowuje
i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz
równe traktowanie wykonawców.
Odwołujący końcowo wskazał, że posiada oczywisty interes w rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy Pzp we
wniesieniu odwołania, skoro jego oferta zajmuje drugie miejsce w rankingu ofert złożonych w postępowaniu,
bezpośrednio za ofertą J.T., której wybór jest przedmiotem tego odwołania.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oświadczeń,
a także stanowisk Stron postępowania, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła,
co następuje:
Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie
zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.
W ocenie Izby Odwołujący wykazał interes we wniesieniu odwołania i możliwość poniesienia szkody w postaci
utraty zamówienia i osiągnięcia zysku. Odwołujący złożył
w postępowaniu ofertę, natomiast Zamawiający zaprosił do złożenia oferty wykonawców, których wnioski w ocenie, która
zajmuje drugie miejsce w rankingu. W ocenie Odwołującego Zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej z
naruszeniem przepisów ustawy Pzp, co oznacza, że Odwołujący nie uzyska zamówienia i nie osiągnie zysku z jego
realizacji.
W aktach postępowania odwoławczego nie ujawniono zgłoszenia przystąpienia po żadnej ze stron tego
postępowania.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wnosił o jego oddalenie
w całości.
Zamawiający podał, że oferta złożona przez J.T. zawierała cenę ofertową
w kwocie 852.142,89 zł brutto, co stanowiło 57,86% ustalonej przez Zamawiającego wartości zamówienia zwiększonej o
należny podatek od towarów i usług. W przypadku Odwołującego jego cena ofertowa w kwocie 869.255,10 zł brutto
stanowiła 59,02% ustalonej przez Zamawiającego wartości zamówienia.
Wraz z ofertą wykonawcy byli zobowiązani złożyć kosztorys ofertowy szczegółowy (pkt 9.1 SW Z lp. 6 tabeli). W
trakcie analizy kosztorysu ofertowego złożonego przez wykonawcę J.T. Zamawiający powziął wątpliwość w zakresie
stawki roboczogodziny przyjętej przez tego wykonawcę w kontekście uwzględnienia w ofercie kosztów osobowych co
najmniej w wysokości wynikającej z obowiązujących przepisów prawa. Do wykonawcy J.T. zostało skierowane
wezwanie o udzieleniu wyjaśnień, w zakresie sposobu wyliczenia ceny,
w szczególności w następującym zakresie:
„1) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, w tym wskazanie kosztów pracy osób,
planowaną ich liczbę i wynagrodzenie – zwłaszcza w sytuacji gdy
w kosztorysie ofertowym złożonym wraz z ofertą przyjęto stawkę za roboczogodzinę w kwocie 28,00 zł, tj. niższej niż
minimalna stawka godzinowa;
2) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane jest zamówienie;
3) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
4) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z
realizacją robót budowlanych,
5) indywidualnych warunków dotyczących Wykonawcy pozwalających na zastosowanie przyjętych na potrzeby
oferty obniżonych poziomów cen, wyjaśnienia powinny obejmować koszty typowe dla danego zakresu zamówienia, m.in.
robociznę, materiały, transport, organizację zaplecza technicznego, koszty osobowe, będące w dyspozycji Wykonawcy
zaplecze sprzętowe, jak również właściwe tylko Wykonawcy okoliczności powodujące możliwość istotnego obniżenia ceny
oferty (np. wyjątkowe warunki handlowe, upusty dedykowane Wykonawcy, szczególne oferty jakie uzyskał Wykonawca
odnośnie do prac, które przewidział do wykonania Zamawiający).” Wykonawca miał udzielić wyjaśnień
w terminie do dnia 9.10.2025 r.
Wykonawca w wyznaczonym terminie przesłał w odpowiedzi wyjaśnienia w zakresie kosztów osobowych oraz
technicznych, materiałowych i gospodarczych, w oparciu o które wyliczona została cena oferty. W wyniku analizy
wyjaśnień wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, Zamawiający doszedł do przekonania, iż
nie zawiera ona rażąco niskiej ceny oraz nie jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Wykonawca wyjaśnił, iż przyjęta przez niego stawka roboczogodziny 28,00 zł netto
z uwzględnieniem wyliczonych od niej kosztów pośrednich w wysokości 45% oraz zysku 3% zapewnia przestrzeganie
przez niego stosowania kosztów pracy nie niższych od minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jednocześnie wykonawca
przedłożył zaświadczenia przedsiębiorcy potwierdzające regulowanie zgodnie z przepisami prawa zobowiązań, w tym
pracowniczych
w zakresie ZUS oraz US.
Zamawiający wyjaśnił, iż zgodnie z pkt 6 SW Z zamówienie miało zostać zrealizowane w terminie: 30 dni od daty
zawarcia umowy, co również miało wpływ na ocenę wskazanych przez wykonawcę kosztów osobowych. Wykonawca w
wyjaśnieniach podkreślił, iż zamierza zrealizować prace w jak najkrótszym czasie, co zgodnie z jego deklaracją wpłynie
na obniżenie kosztów osobowych w tym zakresie.
Termin składania ofert przypadał na 25.09.2025 r., zatem oceniając ofertę wykonawcy należało wziąć pod uwagę
jako jeden w punktów odniesienia minimalne wynagrodzenie za prace obowiązujące w roku 2025 r. Mając na uwadze
termin związania ofertą oraz możliwy
w światle przepisów ustawy PZP termin rozstrzygnięcia postępowania jego realizacja przypadałaby w całości w roku
2025. Minimalne wynagrodzenie za pracę brutto w roku 2025 zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12
września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki
godzinowej w 2025 r. (Dz. U. poz. 1362) wynosi 4.666,00 zł. Co natomiast przekłada się na kwotę 3.510,92 zł netto. W
roku 2025 pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy ma przepracować
średnio ok. 167/168 godzin miesięcznie. Uwzględniając powyższe w zakresie minimalnego wynagrodzenia pracownika
będzie ono wynosić 21,15/20,90 zł netto oraz 27,94/27,77 zł brutto.
Stosując ten punkt odniesienia pracodawca dodatkowo ponosi w roku 2025 r. następujące koszty składek: składka
emerytalna (9,76%) – 455,40 zł, składka rentowa (6,50%) – 303,29 zł, składka wypadkowa (1,67%) – 77,92 zł, Fundusz
Pracy (2,45%) –114,32 zł, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – 4,67 zł.
Podsumowując składki ZUS wynoszą łącznie pracodawcę 955,60zł. Dodatkowo doliczono możliwą składkę
związaną z przystąpieniem pracownika do PPK, w wysokości 1,5% wynagrodzenia brutto, czyli w przypadku
minimalnego wynagrodzenia – 69,99zł.
Sumując powyższe całkowity koszt zatrudnienia pracownika (włączając w to Pracownicze Plany Kapitałowe) przy
analizowanym punkcie odniesienia wynosi 5.691,59 zł. W przeliczeniu na średnią liczbę godzin pracy w roku 2025 to
34,08/33,88 zł.
W ocenie Zamawiającego, w związku z bardzo krótkim okresem realizacji umowy – 30 dni od jej podpisania, inne
koszty pośrednie typu: koszty absencji chorobowej za pierwsze 33 dni nieobecności w pracy opłacane przez
pracodawcę (2,83%), koszty miesięcznego urlopu wypoczynkowego, szkolenia i badań lekarskich pracowników, odpraw
emerytalnych, mają
w tym konkretnym przypadku znikomy wpływ na skalkulowaną cenę ofertową. W przypadku kwestii rażąco niskiej ceny i
weryfikacji zastosowanej przez wykonawcę stawki roboczogodziny należy zdaniem Zamawiającego uwzględniać warunki
konkretnego zamówienia objętego postępowaniem, a w tym przypadku relatywnie krótki termin jego realizacji,
pozwalający uniknąć lub ograniczyć koszty urlopów, czy też szkoleń i badań lekarskich, poprzez realizację zamówienia
posiadanymi już zasobami osobowymi
i zarządzaniem planem urlopowym pracowników. Przyjmując jednak również te dodatkowe koszty, należy wyjaśnić, iż
nie przekraczałyby one, nawet z dodatkowymi kosztami przedsiębiorcy typu koszty zarządu, wartości kosztów
pośrednich, przyjętych przez tego wykonawcę tj. 45% z 28,00 zł – a zatem 12,60 zł w odniesieniu do każdej
roboczogodziny (łącznie 40,6 zł). Wykonawca dodatkowo i do tej pozycji doliczył 3% zysku.
Koszty robocizny bezpośrednie, czy pośrednie wybranego wykonawcy miały wyższy udział w łącznych kosztach
odpowiednio bezpośrednich i pośrednich, niż tożsame pozycje
w kosztorysach Odwołującego. Powyższe Zamawiający przedstawił w zestawieniu tabelarycznym w oparciu o dane z
kosztorysów składanych przez tych wykonawców wraz
z ofertami.
Wykonawca, którego oferty odrzucenia domaga się Odwołujący przyjął w istocie wyższe koszty robocizny niż
Odwołujący, zarówno w ujęciu kosztów bezpośrednich, pośrednich, jak i ich udziału procentowego w łącznych kosztach
tych kategorii. Nie sposób zatem przyjąć, iż jego oferta nie zapewnia w tym względzie wykonania przedmiotu umowy
zgodnie z wymaganiami Zamawiającego, w tym tymi dotyczącymi poziomu wynagrodzeń pracowników i ich zgodności z
obowiązującymi przepisami prawa.
Kolejny z zarzutów dotyczył niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia. Odwołujący wywodzi powyższe
z uwzględnienia przez wybranego wykonawcę dodatkowych kosztów związanych z zatrudnieniem pracownika w
kosztach pośrednich. Podnosząc ten zarzut odnosi się do pkt 9.1 SWZ lp. 6 tabeli.
Analiza kosztorysu ofertowego wybranego wykonawcy oraz złożonych przez niego wyjaśnień prowadzi do
konkluzji, iż przyjęta przez niego stawka kosztorysowa – koszt bezpośredni oraz związane z tym rodzajem wydatków
koszty pośrednie spełniają stawiane wykonawcom wymagania. Wykonawca był uprawniony do uwzględnienia w
kosztach pośrednich innych kosztów pracowniczych, w tym tych związanych z dodatkowymi obciążeniami płacowymi
wykonawcy wykraczającymi poza wynagrodzenie brutto pracownika. Z powyższej treści SW Z nie sposób wywieść, iż
stawka roboczogodziny – stawka kosztorysowa miała wynosić co najmniej tyle ile minimalna stawka godzinowa – 30,50
zł, przyjęta w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r., gdyż w pkt 4.3 SW Z przewidziano
konieczność zatrudniania osób wykonujących czynności w ramach zamówienia (obsługa sprzętu budowlanego oraz
wykonywanie robót budowlanych) na podstawie umów o pracę.
Zamawiający w pkt 9.1 SW Z lp. 6 wyłącznie w kontekście zastosowania przez wykonawców stawek niższych niż
określone w przepisach ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz rozporządzeniu w sprawie minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej przewidział sankcję odrzucenia oferty. Zdaniem
Zamawiającego, nawet gdyby uznać, iż w stawce roboczogodziny kosztorysowej – koszcie bezpośrednim należało
uwzględnić koszty pracownicze ciążące na pracodawcy (poza wydatkiem na PPK, który w ocenie Zamawiającego nie
zalicza się do obligatoryjnego obciążenia płac) wymienione w § 6 ust. 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii
z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania
planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie
funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. poz. 2458), to nie wyczerpuje to przesłanek do odrzucenia oferty z uwagi na jej
niezgodność
z warunkami zamówienia. Wybrany wykonawca przedłożył wraz z ofertą kosztorys ofertowy sporządzony metodą
kalkulacji szczegółowej, a jednocześnie co potwierdził w wyjaśnieniach ujął w swojej ofercie koszty pracownicze w
wysokości nie mniejszej niż odpowiadające minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, umieszczając część z nich w
kosztach pośrednich. Jednocześnie uwzględnił w tym zakresie wymagania Zamawiającego co do zakresu, ilości, jakości,
warunków realizacji i innych elementów istotnych dla wykonania zamówienia. Zdaniem Zamawiającego w tym
konkretnym przypadku odrzucenie oferty wykonawcy J.T.
z uwagi na jej niezgodność z warunkami zamówienia stanowiłoby działanie nieadekwatne,
w przypadku gdy kluczowy cel Zamawiającego – zapewnienie przestrzegania przepisów dotyczących wynagrodzeń
pracowniczych, został spełniony.
Na marginesie Zamawiający zauważył, iż zastosowanie niższych stawek wynagrodzenia może być uzasadnione
sytuacją rynkową na terenie powiatu głubczyckiego (powiat siedziby wykonawcy, którego oferta została wybrana za
najkorzystniejszą oraz realizacji zamówienia), zwłaszcza ocenianą przez pryzmat poziomu bezrobocia. Zgodnie
z danymi statystycznymi Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Opolu stopa bezrobocia
w województwie opolskim (stan na dzień 31 sierpnia 2025 r.) wynosiła 6,2% (Polska 5,5%), natomiast szacunkowa stopa
bezrobocia na koniec września w powiecie głubczyckim miała wynosić 11,3% i była najwyższa spośród wszystkich
powiatów w województwie (dane dostępne pod adresem – https://wupopole.praca.gov.pl/-/informacja-i-sytuacja-na-rynkupracy-we-wrzesniu-2025-roku).
Analizując wyjaśnienia Zamawiający ocenił, iż oferta wykonawcy J.T. nie zawierała rażąco niskiej ceny oraz była
zgodna z warunkami zamówienia. Wykonawca ten
w swojej kalkulacji cenowej uwzględnił koszty osobowe w pełnym zakresie właściwym dla zamówienia oraz nie
mniejszym niż te koszty w przypadku minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Brak odrzucenia oferty wybranego wykonawcy nie oznaczała tym samym naruszenie zasady równego
traktowania wykonawców. Zasada równego traktowania wykonawców jest określana w orzecznictwie jako jednakowe
traktowanie wykonawców na każdym etapie postępowania, bez stosowania przywilejów, ale także i środków
dyskryminujących wykonawców ze względu na ich właściwości. Jej przestrzeganie polega na stosowaniu jednej miary do
wszystkich wykonawców znajdujących się w tej samej lub podobnej sytuacji, nie zaś na jednakowej ocenie wykonawców.
Zasada przejrzystości, nazywana też zasadą transparentności, oznacza, że zamawiający przygotowuje i przeprowadza
postępowanie
o udzielenie zamówienia publicznego w sposób umożliwiający weryfikację prawidłowości tego postępowania, prowadząc
odpowiednią dokumentację czynności podejmowanych w związku z postępowaniem. W ocenie Zamawiającego, skoro
oferta wykonawcy spełnia wymagania dotyczące zapewnienia minimalnego poziomu wynagrodzenia wynikającego z
przepisów prawa, uzasadnione jest z uwagi na racjonalne wydatkowanie środków publicznych, wybranie jej jako
prawidłowej i ocenionej jako najkorzystniejsza w oparciu o ustalone kryteria ocen - ceny i okresu gwarancji.
W zaistniałych okolicznościach, Zamawiający nie naruszył przepisów ustawy PZP i nie miał obowiązku
odrzucenia oferty wykonawcy J.T. a tym samym oferta tego wykonawcy mogła zostać wybrana jako najkorzystniejsza.
Na podstawie dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Izba ustaliła, że Zamawiający
wezwał wykonawcę J.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą GRUNT Usługi Drogowe J.T., na podstawie
art. 224 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. art. 266 ustawy Pzp, w związku z tym, że cena całkowita oferty jest niższa o co
najmniej 30% od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem
postępowania, w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, do
udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części
składowych.
Zakres wymaganych wyjaśnień:
Po dokonaniu stosownych obliczeń zgodnie z art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp Zamawiający stwierdził, że
zaoferowana w ofercie cena za wykonanie przedmiotu zamówienia – 852.142,89 zł brutto jest niższa o ponad 30% od
wartości zamówienia powiększonej
o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania (kwoty 1.472.700,00 zł brutto), tj.
stanowi jej 57,86%. Powyższe obliguje Zamawiającego do skierowania niniejszego wezwania.
Zamawiający prosił o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, w
szczególności w zakresie:
1) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być
niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024 r. poz. 1773) lub przepisów
odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie, w tym wskazanie kosztów pracy
osób, planowaną ich liczbę i wynagrodzenie – zwłaszcza w sytuacji gdy
w kosztorysie ofertowym złożonym wraz z ofertą przyjęto stawkę za roboczogodzinę w kwocie 28,00 zł, tj. niższej niż
minimalna stawka godzinowa;
2) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w
którym realizowane jest zamówienie;
3) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy;
4) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z
realizacją robót budowlanych,
5) indywidualnych warunków dotyczących Wykonawcy pozwalających na zastosowanie przyjętych na potrzeby
oferty obniżonych poziomów cen, wyjaśnienia powinny obejmować koszty typowe dla danego zakresu zamówienia, m.in.
robociznę, materiały, transport, organizację zaplecza technicznego, koszty osobowe, będące w dyspozycji Wykonawcy
zaplecze sprzętowe, jak również właściwe tylko Wykonawcy okoliczności powodujące możliwość istotnego obniżenia
ceny oferty (np. wyjątkowe warunki handlowe, upusty dedykowane Wykonawcy, szczególne oferty jakie uzyskał
Wykonawca odnośnie do prac, które przewidział do wykonania Zamawiający).
Zamawiający zaznaczył, że obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa
na Wykonawcy.
Zamawiający poinformował, iż zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną
lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone
wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu.
Wezwany Wykonawca złożył następujące wyjaśnienia:
1. Od 1 stycznia 2025r. W sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę
w 2025 r., minimalne miesięczne wynagrodzenie za pracę wynosi od stycznia 2025 r. 3510,92 zł., a stawka godzinowa
wynosi ok 21,00 zł netto, w kosztorysie przyjęto 28,00 zł/r-godz netto + koszty pośrednie 45% + zysk 3% co daje
ostatecznie cenę 41,82zł netto.
Całość zadania przewidujemy wykonać w jak najkrótszym czasie, przez co koszty znacznie zmaleją.
2. Wyliczenia zostały oparte na szczegółowych oględzinach przedmiotowej drogi oraz jej rzeczywistym stanie.
3. Nasza Firma posiada wielu zaufanych dostawców uzyskanych przez lata współpracy, co bezpośrednio wpływa
na korzystne ceny pozyskiwanych materiałów.
Wyceniane roboty kalkulujemy przy użyciu obowiązujących cen materiałów na rynku lokalnym, wybierając te, które
swoją ceną i jakością są najbardziej konkurencyjne.
Dysponujemy własnymi środkami transportu, maszynami i urządzeniami koniecznymi do wykonania w/w
zamówienia (zgodnie z wykazem sprzętu), przez co nie ponosimy dodatkowych kosztów wynajmu i dzierżawy.
Posiadamy również własnego kierownika budowy w specjalności drogowej.
W kosztorysie przyjęliśmy poniższe ceny:
asfalt drogowy -1500,00 zł/t- posiadamy ofertę na asfalt drogowy 1500,00zł/t
(w załączniku)
mieszanka mineralno- bitumiczna AC11S- 310,00 zł/t- zakupujemy mieszankę za 310,00 zł/t ( w załączniku)
mieszanka mineralno-bitumiczna AC16W - 240,00zł/t - zakupujemy mieszankę za 235,00zł/t ( w załączniku)
tłuczeń kamienny niesortowany 0/62- 51,00zł/t- zakupujemy mieszankę za 29,00 zł/t (w załączniku)
tłuczeń kamienny niesortowany 0/31,5- 51,00zł/t- zakupujemy mieszankę za 31,00 zł/t (w załączniku)
Do pisma dołączone zostały faktury oraz oferty na materiały widniejące w ofercie cenowej oraz aktualne
zaświadczenia z ZUS i US.
Zysk Firmy wyliczany jest w niewielkim procencie tj 3% .
3.Do pisma dołączono szczegółowy kosztorys ofertowy.
Zamawiający dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej J.T. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
GRUNT Usługi Drogowe J.T..
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę, Izba doszła do przekonania, że odwołanie
w całości zasługiwało na uwzględnienie.
W ocenie Izby potwierdził się zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp
w stosunku do oferty wybranego wykonawcy.
Zgodnie z treścią art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli jej treść jest niezgodna z
warunkami zamówienia.
Możliwość odrzucenia oferty, której treść jest niezgodna z warunkami zamówienia może nastąpić tylko w sytuacji,
gdy mamy do czynienia z ustaloną treścią oferty niezbicie niezgodną z konkretnymi postanowieniami SW Z lub OPZ lub
innymi warunkami wykonania przedmiotu zamówienia, które wynikają z dokumentacji postępowania. Podkreślenia
wymaga także, iż zaistniałe niezgodności muszą mieć charakter merytoryczny, a nie czysto formalny. Nie mogą odnosić
się do elementów nieistotnych dla wykonania przedmiotu zamówienia. Niezgodność musi mieć związek z zakresem,
ilością, jakością, warunkami realizacji i innymi elementami istotnymi dla wykonania zamówienia.
Odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp stanowi jej ostateczną eliminację z
postępowania, stąd konieczne jest wskazanie konkretnej niezgodności między ofertą a warunkami zamówienia.
Niezgodność ta nie może mieć charakteru dorozumianego, nie może odnosić się do elementów dokumentacji
postępowania, które nie zawierają jednoznacznych wskazówek budowy treści oferty Wykonawcy. Postanowienia SW Z
czy OPZ, niejasne, czy też warunkujące możliwość przyjęcia różnorodnej interpretacji odczytywać należy na korzyść
Wykonawców.
Niewątpliwie w SW Z Zamawiający wymagałby Wykonawca dołączył do oferty kosztorys ofertowy, który należało
sporządzić metodą kalkulacji szczegółowej wg zasad opisanych w Rozporządzeniu Ministra Rozwoju i Technologii z
dnia 20 grudnia 2021 r.
w sprawie określenia metod i podstaw sporządzania kosztorysu inwestorskiego, obliczania planowanych kosztów prac
projektowych oraz planowania kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno-użytkowym (Dz. U. z
2021 r. poz. 2458 z późn. zm.). Kosztorys ofertowy należało sporządzić zgodnie z przedmiarem robót, zachowując
kolejność pozycji przedmiaru. Dopuszczano zastosowanie innej katalogowej podstawy wyceny niż podana w
przedmiarze – zakres i technologia wycenionych robót musi odpowiadać zakresowi i technologii robót określonych w
danej pozycji przedmiaru.
Wykonawca w kosztorysie ofertowym miał obowiązek stosować koszty pracy, który wartość przyjęta do ustalenia
ceny nie mogła być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2022 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2024r.,
poz. 1773) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 roku w sprawie wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 roku (Dz. U. z 2024r., poz. 1362) lub
przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie. Zastosowanie stawek
niższych niż określone
w przepisach ustawy praz rozporządzenia skutkować będzie odrzuceniem oferty.
Zgodnie z § 1 pkt 1 rozporządzenia o kosztorysowaniu definicja ceny jednostkowej, rozumiana jest jako suma
kosztów bezpośredniej robocizny, materiałów i pracy sprzętu oraz kosztów pośrednich i zysku, obliczoną na jednostkę
przedmiarową robót podstawowych. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia kalkulacja szczegółowa ceny
jednostkowej polega na określeniu wartości poszczególnych jednostkowych nakładów rzeczowych (kosztów
bezpośrednich) oraz doliczeniu narzutów kosztów pośrednich i zysku.
Celnie w odwołaniu Odwołujący zauważył, iż koszty robocizny należy w kosztorysie sporządzanym metodą
kalkulacji szczegółowej ujmować jako koszty bezpośrednie. Takie też było wymaganie Zamawiającego opisane w SWZ.
Ze złożonych przez wybranego Wykonawcę wyjaśnień niezbicie wynika, że przyjęta
w jego kosztorysie stawka godzinowa 28,00 zł jest po pierwsze stawką netto, po drugie należy do niej doliczyć koszty
pośrednie 45% i zysk 3%. Zatem ujęcia kosztów robocizny w złożonym wraz z ofertą kosztorysie dokonano niezgodnie
zarówno z założeniami przepisów prawa oraz wymaganiami SW Z. W końcowym efekcie Zamawiający nie wie w jaki
sposób ukształtuje się ta stawka, jakie koszty zostały ujęte w stawce robocizny (skoro została przedstawiona w ujęciu
netto) albo w jaki sposób Wykonawca pokryje koszty pośrednie, skoro część z nich według założenia Wykonawcy będzie
pokrywała koszty robocizny.
Wszelkie dywagacje Zamawiającego przedstawione w odpowiedzi na odwołanie, że ujęto wszystkie koszty
pracownicze w wyliczonej przez Wykonawcę stawce, w związku
z krótkim okresem przewidzianym na realizację zamówienia, nie znajdują potwierdzenia
w wyjaśnieniach złożonych Zamawiającemu. Jest to własne stanowisko Zamawiającego, nie poparte konkretnymi
założeniami wyjaśnień. Wykonawca w wyjaśnieniach jedynie enigmatycznie podał, że część kosztów robocizny będzie
finansowana w ramach kosztów pośrednich. Zamawiający nie wie ani jakie to będą koszty, ani czy koszty pośrednie są
na to wystarczające. Wykonawca nie podał ilu pracowników przewidział do realizacji przedmiotowego zamówienia, nie
określił norm dla czasu pracy więc Zamawiający, zdaniem Izby, w sposób nieuprawniony założył, że złożone w tym
zakresie wyjaśnienia są wystarczające. Poza tym, jak już Izba podkreśliła w niniejszym uzasadnieniu, Wykonawca
wprost przyznał w wyjaśnieniach, że postąpił niezgodnie z wymaganiami Zamawiającego określonymi w SWZ.
Argumentacja Zamawiającego, że Wykonawca, którego oferty odrzucenia domaga się Odwołujący przyjął w
istocie wyższe koszty robocizny niż Odwołujący, zarówno w ujęciu kosztów bezpośrednich, pośrednich, jak i ich udziału
procentowego w łącznych kosztach tych kategorii, nie może się ostać, ponieważ Zamawiający zapomina, że w kosztach
pośrednich powinno być ujęte ponoszenie także innych kosztów niż robocizna. Skoro Wykonawca zamierza 45%
kosztów pośrednich przeznaczyć na sfinansowanie robocizny (jak sam podał w wyjaśnieniach), to w jaki sposób
zamierza pokryć powstałe koszty pośrednie? Na to pytanie Zamawiający nie udziela odpowiedzi.
Założeniem skrajnie nierozważnym jest również w ocenie Izby dopuszczenie do sytuacji, gdzie koszty robocizny
będą pokrywane z zysku. Przyjęcie takich założeń de facto potwierdza zasadność zarzutów odwołania związanych z
wystąpieniem rażąco niskiej ceny
w ofercie wybranej, ponieważ dany Wykonawca niejako z założenia obniża stawkę robocizny, aby uzyskać zamówienie,
a następnie na wyrównanie tych strat przeznacza zakładany zysk.
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub
koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. Izba uważa, że zarzut naruszenia przywołanego przepisu potwierdził się.
W ocenie Izby, za Odwołującym, zgodzić należy się, że wyjaśnienia złożone przez Wykonawcę są bardzo
lakoniczne. O ile Wykonawca przedstawił dowody na ponoszenie kosztów materiałów ujętych w kosztorysie, to już inne
założenia kosztorysowe nie zostały
w wyjaśnieniach przedstawione. Izba nie podziela twierdzeń Zamawiającego z odpowiedzi na odwołanie, że Wykonawca
uwzględnił w tym zakresie wymagania Zamawiającego co do zakresu, ilości, jakości, warunków realizacji i innych
elementów istotnych dla wykonania zamówienia.
Nie podano liczby pracowników i jak już zauważono w uzasadnieniu, błędnie wyliczono koszty związane z
wynagrodzeniem pracowników. Wykonawca nie przedstawił i przede wszystkim nie udowodnił, że dysponuje
odpowiednim sprzętem do realizacji zamówienia, czy też zachodzą w stosunku do Wykonawcy wyjątkowo sprzyjające
okoliczności, które pozwoliły obniżyć cenę oferty. Jedyną wspominaną okolicznością jest czas realizacji przedmiotu
zamówienia, który ma zamknąć się w miesiącu. Takie założenie terminu realizacji, biorąc pod uwagę czas wydania
orzeczenia i podpisania umowy, także wydaje się mało prawdopodobne do utrzymania. Możliwości zmian lub
konieczności wydłużenia terminu realizacji zamówienia, Wykonawca w ogóle nie uwzględnił w wyjaśnieniach.
Zamawiający, broniąc wybranej oferty, całkowicie pomija okoliczności, że mało prawdopodobnym jest także, iż
wszyscy pracownicy w firmie Wykonawcy otrzymują wynagrodzenie minimalne. Sam Wykonawca powołuje się na
okoliczność zatrudnienia kierownika budowy w specjalności drogowej. Osoba na tym stanowisku na pewno otrzymuje
wynagrodzenie wyższe niż minimalne. Wyjaśnienia nie precyzują takich kwestii, skupiając się na wywiedzeniu, że
wskazana stawka robocizny 28,00 zł netto jest prawidłowa. Na podstawie tak enigmatycznie złożonych wyjaśnień trudno
ocenić czy tak rzeczywiście jest. Dlatego też poddając analizie całokształt złożonych wyjaśnień, Izba przychyla się do
stanowiska Odwołującego, że miały one charakter enigmatyczny, ogólny, nie odnosiły się do wielu kluczowych kwestii dla
wyjaśnienia poziomu ceny ofertowej.
Z tych powodów zasługiwały także na uwzględnienie twierdzenia odwołania, że Zamawiający prowadził
postępowanie z naruszeniem zasad wynikających z art. 16 i 17 ustawy Pzp, a odwołanie w zakresie rozpoznawanym
podlegało uwzględnieniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji. Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności
wyboru oferty najkorzystniejszej, ponowienie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty Wykonawcy J.T.,
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą GRUNT Usługi Drogowe J.T.
z siedzibą w Głubczycach na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 oraz pkt 8 ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie art. 557, art. 574
oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b) rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego,
ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437), orzekając w tym
zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Zamawiającego.
Przewodnicząca:
……………………………………..