Sygn. akt: KIO 3855/25
WYROK
Warszawa, 15 października 2025 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Ernest Klauziński
Protokolantka: K.K.
po rozpoznaniu na rozprawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
12 września 2025 r. przez odwołującego: wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
Przedsiębiorstwo Kompletacji I Montażu Systemów Automatyki Carboautomatyka Spółka Akcyjna z siedzibą w Tychach
oraz Spółka Usług Górniczych spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jaworznie w postępowaniu
prowadzonym przez zamawiającego: Południowy Koncern Węglowy Spółka Akcyjna z siedzibą w Jaworznie
przy udziale uczestnika po stronie zamawiającego: CAB-INSTAL spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Gliwicach
orzeka:
1.Oddala odwołanie.
2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15
000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga
za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień
Publicznych.
Przewodniczący ……………………………………………..............
Sygn. akt: KIO 3855/25
Uzasadnie nie
Południowy Koncern Węglowy Spółka Akcyjna z siedzibą w Jaworznie (dalej: Zamawiający) prowadzi na podstawie
przepisów ustawy z 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (dalej: Pzp) postępowanie o udzielenie
zamówienia w trybie przetargu nieograniczonego
pn. „Dostawa i zabudowa linii kablowych 6kV dla Południowego Koncernu Węglowego S.A. – Zakład Górniczy Sobieski i
Zakład Górniczy Janina”, nr postępowania: EZ/EZZ/2025/994, zwane dalej postępowaniem.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane 22 maja 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, numer
publikacji ogłoszenia: 329755-2025, numer wydania Dz.U. S: 98/2025.
12 września 2025 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: Przedsiębiorstwo Kompletacji I
Montażu Systemów Automatyki Carboautomatyka Spółka Akcyjna z siedzibą w Tychach oraz Spółka Usług Górniczych
spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Jaworznie (dalej: Odwołujący), wnieśli odwołanie w zakresie
części 1 postępowania, zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1.art. 224 ust. 6 Pzp oraz art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp w zw. z art. 224 ust. 5 Pzp przez zaniechanie odrzucenia wybranej
jako najkorzystniejsza oferty wykonawcy CAB-INSTAL spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w
Gliwicach (dalej: Przystępujący) i wybór tej oferty jako najkorzystniejszej, mimo że wyjaśnienia złożone przez
Przystępującego nie uzasadniają ceny zaoferowanej, ani nie dowodzą, że cena oferty Przystępującego nie jest
rażąco niska, a wręcz przeciwnie wyjaśnienia
te wskazują, że cena oferty w części 1 w ogóle nie została wyjaśniona,
2.art. 16 pkt 1 Pzp przez prowadzenie Postępowania w sposób naruszający zasady równego traktowania oraz
niezapewniający zachowanie uczciwej konkurencji
w związku z wyborem jako najkorzystniejszej oferty Przystępującego, w sytuacji,
gdy oferta Przystępującego winna podlegać odrzuceniu na podstawie przepisów
art. 224 ust. 6 Pzp w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 8 Pzp.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu:
1.unieważnienie czynności wyboru oferty Przystępującego w Postępowaniu w ramach części 1,
2.przeprowadzenie ponownego badania i oceny ofert w Postępowaniu w ramach
części 1,
3.odrzucenie oferty złożonej przez Spółkę CAB-INSTAL w Postępowaniu w ramach części 1 jako zawierającej cenę
rażąco niską.
W uzasadnieniu zarzutów Odwołujący wskazał m. in.:
W postępowaniu do aukcji w ramach cz. 1 zaproszonych zostało 6 wykonawców. Aukcja została przeprowadzona 21
lipca 2025 r. W toku aukcji złożonych zostało 6 ofert, z których oferta Przystępującego uzyskała najwyższą liczbę
punktów w kryterium „cena”.
24 lipca 2025 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie elementów cenotwórczych
składających się na wykonanie zamówienia oraz przedstawienie obiektywnych okoliczności mających wpływ na
zaoferowane ceny.
Przystępujący 31 lipca 2025 r. przedłożył Zamawiającemu wyjaśnienia udzielone na wezwanie z 24 lipca 2025 r. Pismo
nie zawierało załączników. Zamawiający nie ponowił wezwania
do udzielenia wyjaśnień, mimo że nie otrzymał informacji, które mogły dawać jakąkolwiek podstawę do uznania rażąco
niskiej ceny w ramach oferty dla części 1 za wyjaśnioną.
2 września 2025 r. Zamawiający poinformował o wyborze najkorzystniejszej oferty, a wśród nich w cz. 1 o wyborze oferty
Przystępującego w części nr 1 zamówienia.
Wyjaśnienia ceny złożone przez Przystępującego zawierają w treści wyjaśnień szczątkową kalkulację, obrazującą cenę
minimalną, możliwą do zaoferowania. Jak wskazano w treści pisma, cena minimalna kalkulowana była przy
uwzględnieniu:
•posiadanych zasobów: materiałów i urządzeń;
•kosztu pracy, uwzględniających aktualny oraz prognozowany na moment realizacji produkcji poziom minimalnego
wynagrodzenia wraz ze składkami;
•kosztów ogólnych: dokumentacji i odbiorów;
Takie ujęcie całości kosztów bez ich szczegółowego wyjaśnienia i udowodnienia realności nie może zostać uznane za
poprawne udzielenie wyjaśnień. Zebranie wszystkich kosztów w grupy i nie poparcie tak przedstawionych wyjaśnień ani
szerszym wywodem ani dowodami nie stanowi prawidłowego udzielenia odpowiedzi na wątpliwości Zamawiającego.
W wyjaśnieniach Przystępujący nie zawarł żadnych kosztów osobowych, związanych
z realizacją zamówienia, co świadczy jednoznacznie o tym, że koszty te nie zostały przez niego właściwie
uwzględnione. Nie podano liczby roboczogodzin lub obciążenia pracowników
(tym samym wykonawca winien przedstawić, czy poszczególni pracownicy będą całkowicie zaangażowani w realizację
zadana, czy też tylko przez część czasu pracy, co wiąże
się z częściowym zakwalifikowaniem wynagrodzenia w cenę oferty), które Przystępujący przewiduje użyć w celu
wykonania zamówienia. Przystępujący nie przedstawił umów o pracę, ani umów cywilnoprawnych zawartych z osobami,
przy pomocy których ma zamiar zrealizować zamówienie, nie wykazał również w inny sposób podstawy dysponowania
zasobami ludzkimi, z których ma zamiar korzystać w trakcie realizacji zamówienia. Tym samym, wobec pominięcia tak
istotnej części kosztów, związanej z realizacją zamówienia, nie sposób uznać,
by zaoferowana cena była realna. Oczywistym jest, że przedstawione koszty nie wyczerpują kosztów, które każdy
wykonawca powinien ponieść w celu wykonania zamówienia, bowiem
z samych zasad doświadczenia życiowego wynika, że nie można zrealizować umowy dostawy specjalistycznych
urządzeń i ich zabudowy, nie ponosząc żadnych kosztów, związanych
z zaangażowaniem zasobów ludzkich.
W wyjaśnieniach ceny Przystępujący zawarł gołosłowne, ogólne i niepoparte żadnymi dowodami zapewnienia o
rzetelności wyceny, o rynkowości przyjętych cen materiałów. Zapewnił, że ceny materiałów są realne i rynkowe, a z
drugiej - nie przedstawił wiarygodnych dowodów, które by to twierdzenie wykazywały. Niewiarygodne pozostają
twierdzenia,
że wartość ofert opierała się na cenach po rabatach uzyskanych od poddostawców materiałów i urządzeń.
Przystępujący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających prawdziwość swoich twierdzeń, przez co
uniemożliwia Zamawiającemu ocenę udzielonych wyjaśnień, ich przejrzystości i jednoznaczności a tym samym nie
udzieleniu wyjaśnień w zakresie kosztów pracy pracowników skierowanych do realizacji zadania przesądza fakt, że
Przystępujący
w kalkulacji kosztów wskazał na koszty pracy netto, a następnie objął je stawką podatku VAT 23%, pisząc przy tym, że
koszty pracy oszacowano zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami. Nie można się z żaden sposób
zgodzić, aby wynagrodzenia pracowników obliczane zgodnie z przepisami ustawy z 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę obejmowane były stawką podatku od towarów i usług. Sam fakt takiego ujęcia w
kalkulacji tego kosztu świadczy o tym, że Przystępujący nie wypełnił dyspozycji Zamawiającego i nie przedstawił
wyjaśnień w tym zakresie wskazując na faktyczne koszty pracy. Przystępujący winien udowodnić, że przynajmniej
minimalne wynagrodzenie zostało w pełni oskładkowane i wypłacone.
Zamawiający w datowanej na 10 października 2025 r. odpowiedzi na odwołanie wniósł o jego oddalenie i zaprzeczył
twierdzeniom Odwołującego.
Po przeprowadzeniu rozprawy Izba, uwzględniając dokumentację przedmiotowego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, w tym w szczególności
treść SWZ, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska Stron
oraz Przystępującego zawarte w odwołaniu i pismach procesowych, a także wyrażone ustnie na rozprawie i
odnotowane w protokole, ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła, że nie została wypełniona żadna z przesłanek ustawowych skutkujących odrzuceniem odwołania,
wynikających z art. 528 Pzp.
Przystępując do rozpoznania odwołania, Izba ustaliła wystąpienie przesłanek z art. 505 ust. 1 Pzp, tj. istnienie po stronie
odwołującego interesu w uzyskaniu zamówienia oraz możliwości poniesienia przez niego szkody w wyniku
kwestionowanych czynności zamawiającego.
Izba przeprowadziła dowód z dokumentacji postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem ofert złożonych w
postępowaniu oraz korespondencji Zamawiającego i Przystępującego
w zakresie wyjaśnienia ceny oferty Przystępującego.
Mając na uwadze powyższe Izba merytorycznie rozpoznała podtrzymane zarzuty odwołania, uznając, że nie zasługuje
ono na uwzględnienie.
Izba ustaliła, co następuje:
W zakresie chronologii zdarzeń mających wpływ na ocenę zarzutów odwołania stan faktyczny nie był sporny między
Stronami. Po przeprowadzeniu dowody z dokumentacji postępowania Izba potwierdziła, że opis i kolejność czynności
przeprowadzonych w postępowaniu przez Zamawiającego odpowiada prawdzie.
Istota sporu sprowadza się do oceny wyjaśnień ceny oferty złożonych w postępowaniu przez Przystępującego, przy
czym kluczowe znaczenie, oprócz samych wyjaśnień miało wezwanie do ich złożenia.
Wezwanie, które 24 lipca 2025 r. Zamawiający skierował do Przystępującego brzmiało:
„(...) na podstawie art. 224 ust. 1 w nawiązaniu do art. 224 ust. 2 ustawy Prawo
zamówień publicznych, Zamawiający, w celu ustalenia czy zaoferowane cena w zakresie części nr 1 i 2 zamówienia nie
jest rażąco niska wzywa Wykonawcę do udzielenia wyjaśnienia, w tym do złożenia dowodów dotyczących elementów
oferty mających wpływ na wysokość ceny.
Zamawiający w szczególności zwraca się do Wykonawcy o przedstawienie cenotwórczych elementów składających się
na wykonanie zamówienia z podaniem ich wartości, a także
o przedstawienie obiektywnych okoliczności właściwych dla Wykonawcy mających wpływ
na zaoferowaną cenę (…)”.
W odpowiedzi Przystępujący wskazał:
„Jednym z kluczowych czynników kształtujących wartość ofert złożonych przez naszą Spółkę po przeprowadzonych
aukcjach elektronicznych były negocjacje cenowe z poddostawcami materiałów i urządzeń. Uzyskane rabaty miały
istotny wpływ na końcową kalkulację cen. Ponadto, w celu maksymalnego ograniczenia kosztów realizacji zadania,
zdecydowaliśmy
się skalkulować ofertę bez naliczania marży procentowej dla naszej Spółki, Decyzja ta wynika z potrzeby pozyskania
nowych kontraktów w celu utrzymania ciągłości działalności oraz zapewnienia stabilności zatrudnienia pracowników.
Zapewniamy, że koszty pracy zostały oszacowane zgodnie z obowiązującymi w naszym przedsiębiorstwie stawkami
roboczogodzin, które nie są niższe niż stawki wynikające
z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności Ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (...). Poniżej przedstawiamy główne elementy cenotwórcze składające się na
wykonanie zamówienia:
Część nr 1
Lp.
1.
2.
Nazwa
Koszty materiałów i urządzeń
Koszty pracy
Wartość netto
5 888 480,89 zł
1 157 450,00 zł
Stawka VAT
23%
Wartość brutto
3,
Koszty dokumentacji i odbiorów
Całkowita wartość wykonania zadania:
43 500,00 zł
7 089 430,89 zł
1 630 569,11 zł
8 720 000,00 zł
(…) Dodatkowo, fakt aktywnego udziału innych Oferentów w licytacjach elektronicznych
nr 13014868 oraz 13014869, przeprowadzonych w dniu 21 lipca 2025 r., potwierdza rynkowy charakter zaoferowanych
cen. Warto również podkreślić, że w części nr 2 nasza Spółka zakończyła licytację na trzecim miejscu w rankingu ofert.
Mając powyższe na uwadze, potwierdzamy, że przedstawione przez nas ceny są adekwatne do przedmiotu zamówienia
i nie stanowią cen rażąco niskich w rozumieniu ustawy z dnia
11 września 2019 r. Prawa Zamówień Publicznych (tj. Dz.U z 2023r. poz. 1605)”.
Biorąc pod uwagę ustalony stan faktyczny Izba uznała, że zarzuty odwołania nie potwierdziły się. Skierowanie przez
zamawiającego do wykonawcy wezwania do wyjaśnienia ceny oferty złożonej w postępowaniu rodzi domniemanie, że
cena ta jest rażąco niska. Na wykonawcy ciąży w takiej sytuacji obowiązek obalenia tego domniemania i udowodnienia
realnego charakteru ceny swojej oferty – pod rygorem jej odrzucenia z postępowania.
Domniemanie rażąco niskiego charakteru ceny nie obejmuje jednak każdego aspektu, który miał wpływ na cenę – jego
zakres wynika z treści wezwania do wyjaśnień. To zamawiający określa, które elementy ceny oferty podlegają
wyjaśnieniu, a także poziom szczegółowości wyjaśnień.
W tym postępowaniu obowiązek wyjaśnienia ceny sprowadzał się do przedstawienia:
-cenotwórczych elementów składających się na wykonanie zamówienia z podaniem
ich wartości,
-obiektywnych okoliczności właściwych dla Wykonawcy mających wpływ
na zaoferowaną cenę.
Istotne jest również znaczenie słowa „przedstawienia” w kontekście zakresu, ale przede wszystkim poziomu ogólności
wyjaśnień. Zamawiający oczekiwał, że Przystępujący wskaże ww. elementy oraz wskaże okoliczności, które miały wpływ
na ich cenę. Trudno tym samym oczekiwać, by złożenie jakichkolwiek dowodów miało w ramach wyjaśnień jakikolwiek
sens – Zamawiający jasno wskazał, że oczekuje jedynie wskazania mu określonych elementów cenotwórczych.
Zamawiający pozostawił Przystępującemu całkowitą swobodę, co do sposobu przedstawienia informacji i poziomu ich
szczegółowości.
Biorąc pod uwagę treść wyjaśnień Izba uznała, ze są one adekwatne do treści wezwania
z 24 lipca 2025 r., a tym samym Przystępujący obalił domniemanie rażąco niskiej ceny swojej oferty. Udzielona
odpowiedź w pełni wpisuje się w oczekiwania Zamawiającego – Przystępujący wskazał elementy cenotwórcze oraz
okoliczności mające wpływ na cenę. Brak złożenia dowodów nie zmienia pozytywnej oceny tych wyjaśnień, bo nie ma w
nich żadnego twierdzenia, które wymagałoby poparcia dodatkowymi dokumentami.
Z kolei stanowisko Odwołującego oparte zostało na jego własnych projekcjach dotyczących tego, co powinno zostać
wyjaśnione przez Przystępującego, przy czym oczekiwania te były oderwane od oczekiwań Zamawiającego. Stąd
wskazanie w odwołaniu na brak wyjaśnienia takich czynników jak choćby koszty pracy – tyle, że Zamawiający w ogóle o
nie nie pytał, Przystępujący nie miał zatem obowiązku przedstawienia informacji. Stanowisko
O dwołującego w rzeczywistości zostało wymierzone w sposób, w jaki Zamawiający zrealizował obowiązek badania ceny
oferty pod kątem możliwości wystąpienia rażąco niskiej ceny, tyle, że w odwołaniu brak zarzutów przeciwko treści
wezwania z 24 lipca 2025 r. Odwołujący nie kwestionował jednak wezwania do wyjaśnienia ceny oferty. Nie może więc
liczyć na to, że Przystępujący udzieli wyjaśnień przekraczających wezwanie z 24 lipca 2025 r.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku sprawy
na podstawie art. 575 Pzp oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w
sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu
pobierania wpisu od odwołania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
Przewodniczący ……………………………………………..............