Wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z 20 grudnia 2023 r., sygn. KIO 3640/23

Sygn. akt: KIO 3640/23

WYROK

z dnia 20 grudnia 2023 r.

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodniczący:Anna Wojciechowska

Protokolant:

Adam Skowroński

po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 18 grudnia 2023 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby

Odwoławczej w dniu 4 grudnia 2023 r. przez wykonawcę G.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą

CSGroup G.M. z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskimw postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Izbę

Administracji Skarbowej w Łodzi

przy udziale wykonawcy CLAR SYSTEM Spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu

zgłaszającego przystąpienie do

postępowania odwoławczego po stronie zamawiającego

orzeka:

1.Oddala odwołanie.

2.Kosztami postępowania obciąża wykonawcę G.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą

CSGroup G.M. z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim i

2.1.zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy

złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę G.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą

CSGroup G.M. z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim tytułem wpisu od odwołania,

2.2.zasądza od wykonawcy G.M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą CSGroup G.M. z siedzibą w

Piotrkowie Trybunalskim na rzecz wykonawcy wnoszącego sprzeciw CLAR SYSTEM Spółka akcyjna z

siedzibą w Poznaniu kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) stanowiącą

uzasadnione koszty strony poniesione tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.

Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t. j. Dz. U.

z 2023 r., poz. 1605 z późn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za

pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: …………………………..

Sygn. akt KIO 3640/23

Uzasadnienie

Zamawiający – Izba Administracji Skarbowej w Łodzi - prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia

publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień

publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r., poz. 1605 z późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Świadczenie usług

kompleksowego sprzątania obiektów Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz jednostek jej podległych” (znak sprawy:

1001-ILZ.260.34.2023). Ogłoszenie o zamówieniu opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

w dniu 4 października 2023 r., za numerem 2023/S 191-596627.

W dniu 4 grudnia 2023 r. odwołanie w zakresie części V zamówienia wniósł wykonawca G.M. prowadzący

działalność gospodarczą pod firmą CSGroup G.M. z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim – dalej Odwołujący. Odwołujący

wniósł odwołanie wobec:

1) zaniechania odrzucenia oferty spółki Clar System S.A. z siedzibą w Poznaniu (zwanej dalej: Clar System lub

Przystępujący) w postępowaniu, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem

postępowania;

2) wyboru oferty Clar System jako najkorzystniejszej w postępowaniu, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr

V) objętego przedmiotem postępowania;

3) zaniechania wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu, w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

1. art. 224 ust. 5 ustawy pzp wobec niewykazania przez Clar System, że jej oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, w

zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania;

2. art. 224 ust. 6 ustawy pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Clar System w postępowaniu, w sytuacji, gdy Clar

System nie wykazała, że jej oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V)

objętego przedmiotem postępowania;

3. art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy pzp, w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Clar

System w postępowaniu, w sytuacji gdy oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, w

zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania;

względnie

4. art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Clar System w postępowaniu, w sytuacji, gdy

oferta ta zawiera błąd w obliczeniu ceny, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem

postępowania;

5. art. 239 ustawy pzp poprzez zaniechanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej w postępowaniu, w

zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie

Zamawiającemu:

1) unieważnienia czynności wyboru oferty Clar System jako najkorzystniejszej w postępowaniu, w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania;

2) ponownego przeprowadzenia badania i oceny ofert, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego

przedmiotem postępowania;

3) odrzucenie oferty Clar System w postępowaniu jako zawierającej rażąco niską cenę, względnie jako zawierającą błąd

w obliczeniu ceny, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał, że przedstawiona przez Clar System kalkulacja ceny

oferty, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania, jest nierzetelna, zawiera

błędne wyliczenia kosztów osobowych i w żaden sposób nie dowodzi, że zaoferowana wartość oferty Clar System nie

jest rażąco niska.

1.1. Tabele cenowe Clar System.

Odwołujący podniósł, że nieprawidłowości w kalkulacji ceny oferty Clar System, przedstawionej w wyjaśnieniach

Clar System z dnia 6 listopada 2023 r., przedstawia poniższa tabela:

Dalej wskazał, że niezależnie od powyższego w tabeli cenowej Clar System, uwzględniającej poszczególne

rodzaje kosztów koniecznych do poniesienia, w związku z realizacją prac odbywających się w cyklu miesięcznym,

znajduje się wiersz (pozycja) pn.: „maszyny, materiały eksploatacyjne (sprzęt drobny)”. W tym zakresie Clar System

powołała się na swoje dotychczasowe doświadczenie w realizacji usług objętych przedmiotowym postępowaniem, w

zakresie zadania nr IV i V. Na tej podstawie Clar System stwierdziła, że doskonale zna wszystkie koszty związane z

obsługą przedmiotu zamówienia, a koszty wskazane w załączonej tabeli kosztów są odzwierciedleniem faktycznego

zużycia i zapotrzebowania. Jednakże Clar System nie udowodniła w jaki sposób dysponowanie tymże doświadczeniem

miało bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System, w zakresie piątej części zamówienia

(zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych wyliczeń.

Ponadto Clar System powołała się również na okoliczność, że część maszyn i urządzeń została już zamortyzowana.

Jednakże Clar System nie wskazała, które konkretnie maszyny i urządzenia zostały już zamortyzowane, a co za tym

idzie Clar System nie udowodniła w jaki sposób ta okoliczność miała bezpośredni wpływ na wysokość ceny

zaoferowanej przez Clar System, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem

postępowania. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych wyliczeń, jak również nie przedstawiła

szczegółowej specyfikacji, w tym cenowej, tychże maszyn i urządzeń.

Odwołujący podniósł dalej, że Clar System powołuje się również na korzystanie z najnowszych urządzeń,

technologii i systemów sprzątania, jak również na współpracę z dostawcami chemii, artykułów higienicznych i sprzętu

oraz wynegocjowanie bardzo korzystnych warunków cenowych. Tymczasem Clar System nie przedstawiła

szczegółowej specyfikacji, w tym cenowej, tychże najnowszych urządzeń, technologii czy systemów sprzątania. Clar

System nie udowodniła też w jaki sposób korzystanie z tychże najnowszych urządzeń, technologii i systemów

sprzątania, ma bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System, w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych

wyliczeń. Clar System powołuje się też na swoją rozwiniętą współpracę z dostawcami chemii, artykułów higienicznych i

sprzętu oraz wynegocjowanie bardzo korzystnych warunków cenowych. Pomimo to Clar System nie przedstawiła

szczegółowej specyfikacji, w tym cenowej, chemii, artykułów higienicznych czy sprzętu, które mają być wykorzystane do

świadczenia usług wchodzących w zakres piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem

postępowania. Clar System nie udowodniła też w jaki sposób korzystanie z tejże chemii, artykułów higienicznych czy

sprzętu, ma bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System. Clar System nie przedstawiła w

tym zakresie żadnych wyliczeń.

1.2. Wycena zimowego utrzymania terenu.

Odwołujący wskazał, że Clar System, w zakresie wyceny usługi zimowego utrzymania terenu, nie przedstawiła

żadnych wyliczeń, jak również nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów na poparcie poprawności wyliczenia

ceny zimowego utrzymania terenu. Wyjaśnienia Clar System sprowadziły się wyłącznie do ogólnych stwierdzeń

dotyczących tego jakie rodzaju koszty zostały ujęte w wycenie zimowego utrzymania terenu, jak również do ogólnego

stwierdzenia, z którego wynika, że pracownicy, którzy będą wykonywali prace na potrzeby zimowego utrzymania terenu,

otrzymają wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie minimalne zgodnie z opublikowanym w dniu 14 września 2023 r.

rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki

godzinowej. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych wyliczeń oraz dowodów na ich poparcie.

1.3. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Odwołujący podniósł dalej, że Clar System stwierdziła, że głównym czynnikiem pozwalającym na obniżenie ceny

oferty jest uzyskana przez Clar System pomoc publiczna w postaci dofinansowań Państwowego Funduszu Rehabilitacji

Osób Niepełnosprawnych (zwanego dalej: PFRON) do wynagrodzeń zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Niektórzy

pracownicy, którzy mają zostać oddelegowani przez Clar System do realizacji zamówienia, mają jakoby posiadać

orzeczenie o niepełnosprawności, co z kolei ma pozwolić Clar System na korzystanie z dofinansowań do wynagrodzeń

osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. Tymczasem Clar System nie wykazała jakie konkretnie osoby z orzeczonym

stopniem niepełnosprawności, mają zostać oddelegowane do realizacji zamówienia, tj. Clar System nie przedłożyła

orzeczeń o stopniu niepełnosprawności tychże osób oraz nie przedłożyła indywidualnych kart INF-D-P. Co prawda Clar

System przedłożyła, wraz z wyjaśnieniami z dnia 6 listopada 2023 r., zestawienie otrzymanej pomocy w postaci środków

z PFRON, w formie subsydiowania wynagrodzeń na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych, jednakże

przedmiotowe zestawienie obejmuje okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia 3 listopada 2023 r., a co za tym idzie w żadnej

mierze dane zawarte w tymże zestawieniu nie odnoszą się do ceny oferty Clar System, a więc do zdarzenia przyszłego

jakim może być świadczenie usług wchodzących z zakres piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego

przedmiotem postępowania. Co więcej, z treści tegoż zestawienia wynikają jedynie kwoty do tej pory uzyskanego przez

Clar System dofinansowania, natomiast w żadnej mierze Clar System, na podstawie danych zawartych w tymże

zestawieniu, nie wyjaśniła w jaki sposób przedmiotowe dofinansowanie bezpośrednio wpłynęło na cenę oferty Clar

System. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych obliczeń ani dowodów na ich poparcie. Na marginesie

powyższej argumentacji Odwołujący dodał, że z treści zestawienia otrzymanej przez Clar System pomocy z PFRON od

kwietnia 2023 r. wynika tendencja spadkowa wartości dofinansowań.

Odwołujący powołał się na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 30 lipca 2020 r. i wskazał, że na skutek

zachowania Zamawiającego, doszło do nieuzasadnionego zaniechania odrzucenia oferty Clar System, pomimo, że

oferta ta, a co najmniej jej istotne części składowe, zawiera rażąco niską cenę, a w konsekwencji doszło

nieuzasadnionego wyboru oferty Clar System w postępowaniu. Dlatego Zamawiający dopuścił się naruszenia art. 226

ust. 1 pkt 8 ustawy pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Clar System w postępowaniu, w sytuacji, gdy oferta ta

zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.

2.2. Błąd w obliczeniu ceny.

Odwołujący podniósł, że cena oferty Clar System nie zawiera wszystkich elementów składowych czy też

elementów cenotwórczych. W ocenie Odwołującego brak udowodnienia przez Clar System, że cena oferty uwzględnia w

szczególności takie elementy jak faktyczny koszt zatrudnienia osób niepełnosprawnych, faktyczne kwoty dofinansowań z

PFRON jakie otrzyma Clar System w przypadku uzyskania przedmiotowego zamówienia, faktyczny koszt pozyskania

najnowszych urządzeń, technologii i systemów sprzątania, jak również faktyczny koszt pozyskania chemii, artykułów

higienicznych i sprzętu, niezbędnych do świadczenia usług objętych przedmiotowym zamówieniem, świadczy o błędzie

Clar System w obliczeniu ceny. Dlatego też Zamawiający, w świetle powyższych okoliczności, dopuścił się naruszenia

art. 226 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp, poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Clar System w postępowaniu, w sytuacji, gdy

oferta ta zawiera błędy w obliczeniu ceny.

3. DOWODY.

3.1. PFRON.

Odwołujący wskazał, że pomimo, że Clar System wraz z wyjaśnieniami z dnia 6 listopada 2023 r., przedłożyła

zestawienia otrzymanej przez Clar System pomocy z PFRON, to przedmiotowe zestawienie obejmuje okres od 1

stycznia 2023 r. do dnia 3 listopada 2023 r., a co za tym idzie w żadnej mierze dane zawarte w tymże zestawieniu nie

odnoszą się do ceny oferty Clar System, a więc do zdarzenia przyszłego jakim może być świadczenie usług

wchodzących z zakres piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Ponadto, z treści

tegoż zestawienia wynikają jedynie kwoty do tej pory uzyskanego przez Clar System dofinansowania, natomiast w żadnej

mierze Clar System, na podstawie danych zawartych w tymże zestawieniu, nie wyjaśniła w jaki sposób przedmiotowe

dofinansowanie bezpośrednio wpłynęło na cenę oferty zaoferowanej przez Clar System w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych

obliczeń ani dowodów na ich poparcie.

3.2. Certyfikaty jakości.

Odwołujący podniósł, że pomimo, że Clar System w treści wyjaśnień z dnia 6 listopada 2023 r., powołuje się na:

1) certyfikat zarządzania ISO 9001:2015 z dnia 10 czerwca 2022 r.,

2) certyfikat zarządzania środowiskowego ISO14001:2015 z dnia 10 czerwca 2022 r.,

3) certyfikat Gwarant Czystości i Higieny z dnia 1 czerwca 2023 r.,

to Clar System nie udowodniła w jaki sposób fakt posiadania tychże certyfikatów, miał bezpośredni wpływ na wysokość

ceny zaoferowanej przez Clar System w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem

postępowania;

3.3. Warunki handlowe. Odwołujący wskazał, że pomimo, że Clar System w treści wyjaśnień z dnia 6 listopada 2023 r.,

powołuje się na:

1) Korzystanie z najnowszych urządzeń, technologii i systemów sprzątania, dzięki czemu Clar System jest jakoby w

stanie obniżać koszty używanych środków chemicznych i zwiększać wydajność, to Clar System nie przedstawiła

szczegółowej specyfikacji, w tym cenowej, tychże najnowszych urządzeń, technologii czy systemów sprzątania, które

mają być wykorzystane do świadczenia usług wchodzących w zakres piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego

przedmiotem postępowania.

Ponadto Clar System nie przedstawiła też żadnych dowodów na dysponowanie tymi bliżej nieokreślonymi

najnowszymi urządzeniami, technologiami czy systemami sprzątania. Co prawda Clar System na tą okoliczność

powołuje się na:

a) pismo spółki Kärcher sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie z dnia 16 maja 2022 r.,

b) pismo spółki Merida sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu z dnia 3 stycznia 2022 r.,

c) pismo spółki Higma Service sp. z o.o. z siedzibą w Opolu,

d) pismo spółki BHF Harendarczyk sp. z o.o. z siedzibą w Opaczy Małej,

e) pismo spółki BDS sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie,

tymczasem Clar System nie udowodniła w jakikolwiek sposób jakie konkretnie specjalne rabaty handlowe uzyskała

jakoby od ww. spółek, jak również w jaki sposób rabaty te miały bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej

przez Clar System w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania;

2) Rozwinięcie współpracy z dostawcami chemii, artykułów higienicznych i sprzętu oraz wynegocjowanie bardzo

korzystnych warunków cenowych to Clar System nie przedstawiła szczegółowej specyfikacji, w tym cenowej, chemii,

artykułów higienicznych czy sprzętu, które mają być wykorzystane do świadczenia usług objętego przedmiotem piątej

części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

Odwołujący wskazał, że Clar System nie przedstawiła też żadnych dowodów na dysponowanie tą bliżej

nieokreśloną chemią, artykułami higienicznymi czy sprzętem. Co prawda Clar System na tą okoliczność powołuje się na:

a) pismo spółki Kärcher sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie z dnia 16 maja 2022 r.,

b) pismo spółki Merida sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu z dnia 3 stycznia 2022 r.,

c) pismo spółki Higma Service sp. z o.o. z siedzibą w Opolu z dnia 16 maja 2022 r.,

d) pismo spółki BHF Harendarczyk sp. z o.o. z siedzibą w Opaczy Małej,

e) pismo spółki BDS sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie z dnia 16 maja 2022 r.,

f) pisma spółki Flesz sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r.,

g) pisma spółki Buzil Polska sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu z dnia 16 maja 2022 r.,

h) pisma spółki Sutura Med sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie z dnia 16 maja 2022 r.,

tymczasem Clar System nie udowodniła w jakikolwiek sposób jakie konkretnie specjalne rabaty handlowe uzyskała

jakoby od ww. spółek, jak również w jaki sposób rabaty te miały bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej

przez Clar System w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

Mając na uwadze całość argumentacji przedstawionej przez Clar System w piśmie z dnia`6 listopada 2023 r.

należy w ocenie Odwołującego stwierdzić, że w odniesieniu do przepisów prawa w zakresie:

1) Zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy,

Clar System przedstawiła w tymże zakresie jedynie ogólnikowe wyjaśnienia, powołując się na odpowiednią

organizację pracy, stosowanie rozwiązań usprawniających pracę i optymalizujących wykonywane czynności, jak również

powołując się na certyfikaty potwierdzające wdrożenie tychże rozwiązań w przedsiębiorstwie Clar System, w sytuacji gdy

Clar System nie udowodniła w jaki sposób wdrożenia tychże rozwiązań, jak i fakt posiadania tychże certyfikatów, miał

bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr

V) objętego przedmiotem postępowania;

2) Wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją

robót budowlanych,

Clar System powołała się w tym zakresie na rzekome korzystanie z najnowszych urządzeń, technologii i

systemów sprzątania, jak również na współpracę z dostawcami chemii, artykułów higienicznych i sprzętu oraz

wynegocjowanie bardzo korzystnych warunków cenowych. Na dowód powyższego przedstawiła jedynie ogólnikowe

oświadczenia siedmiu spółek, każde o właściwie tożsamej treści, a z których wynika jedynie odwołanie się do bliżej

nieokreślonej długoterminowej umowy współpracy oraz przyznanie Clar System bliżej nieokreślonych specjalnych

rabatów handlowych, w sytuacji gdy Clar System nie udowodniła w jaki sposób posiadania tychże specjalnych rabatów

handlowych, miało bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System, w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Niezależnie od powyższego, mając na uwadze fakt, że

pisma te mają właściwie identyczną treść (za wyjątkiem pisma spółki Sutura Med sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie), tj.

w zakresie w jakim w treści tychże pism przywołana jest bliżej nieokreślona długoterminowa umowy współpracy oraz w

zakresie w jakim wskazano tamże bliżej nieokreślone specjalne rabaty handlowe, to nie można tychże pism traktować

jako wiarygodnych dowodów dla wykazania, że ceny zaoferowana przez Clar System nie jest rażąco niska, w zakresie

piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Co więcej, każde z tychże pism zostało

sporządzone w tym samym dniu, tj. w dniu 16 maja 2022 r., z wyjątkiem pisma spółki Merida sp. z o.o. z siedzibą we

Wrocławiu (data 3 stycznia 2022 r.) oraz z wyjątkiem pisma BHF Harendarczyk sp. z o.o. z siedzibą w Opaczy Małej

(brak daty), co może świadczyć o tym, że pisma te mają wyłącznie ogólny i uniwersalny charakter i mogą być

wykorzystywane w ramach każdorazowo składanych wyjaśnień dla odparcia zarzutu rażąco niskiej ceny. Co więcej, o

braku wiarygodności dowodowej pisma spółki Flesz sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r.,

w kontekście zarzutu rażąco niskiej ceny oferty Clar System, świadczy fakt, że pismo spółki Flesz sp. z o.o. z siedzibą w

Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r. o identycznej treści zostało przedłożone przez Pana Mirosława Dronia, prowadzącego

działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usługowa M.A.D. Service (zwanego dalej: M.A.D. Service), w postępowaniu

o udzielenie publicznego pn.: „Świadczenie usługi: „sprzątania wewnętrznego i zewnętrznego w budynkach Sądu

Rejonowego w Ciechanowie przy ul. Mikołajczyka 5 i 6 w Ciechanowie” (znak sprawy: ZP 262.11.2023, nr ogłoszenia o

zamówieniu: 2023/BZP 00453091), prowadzonym przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Ciechanowie, w ramach

wyjaśnień dotyczących zarzutu rażąco niskiej ceny.

3) Oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę,

Odwołujący wskazał, że Clar System powołała się w tym zakresie na swoje dotychczasowe doświadczenie w

realizacji usług objętych przedmiotowym postępowaniem, w zakresie zadania nr IV i V, a obiekty objęte zadaniem II Clar

System miała obsługiwać w latach poprzednich. Na tej podstawie Clar System stwierdziła, że doskonale zna wszystkie

koszty związane z obsługą przedmiotu zamówienia, a koszty wskazane w załączonej tabeli kosztów są

odzwierciedleniem faktycznego zużycia i zapotrzebowania. Jednakże Clar System nie udowodniła w jaki sposób

dysponowanie tymże doświadczeniem miało bezpośredni wpływ na wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System, w

zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania. Clar System nie przedstawiła w

tym zakresie żadnych wyliczeń. Ponadto Clar System powołała się również na okoliczność, że część maszyn i urządzeń

została już zamortyzowana. Tymczasem Clar System nie wskazała które konkretnie maszyny i urządzenia zostały już

zamortyzowane, a co za tym idzie Clar System nie udowodniła w jaki sposób ta okoliczność miała bezpośredni wpływ na

wysokość ceny zaoferowanej przez Clar System, w zakresie piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego

przedmiotem postępowania;

4) Zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa

od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy

z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw,

z którymi związane jest realizowane zamówienie,

Clar System, w odniesieniu do wyceny zimowego utrzymania terenu, odwołała się wyłącznie do ogólnego

stwierdzenia, że pracownicy wykonujący te prace otrzymają wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie minimalne,

zgodnie z opublikowanym w dniu 14 września 2023 r. Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę

oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej. W pozostałym zakresie Clar System nie przedstawiła jakiejkolwiek

argumentacji, ani też nie przedstawiła żadnych dowodów;

5) Zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej,

Clar System przedłożyła, wraz z wyjaśnieniami z dnia 6 listopada 2023 r., zestawienie otrzymanej pomocy w

postaci środków z PFRON, w formie subsydiowania wynagrodzeń na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych,

jednakże przedmiotowe zestawienie obejmuje okres od 1 stycznia 2023 r. do dnia 3 listopada 2023 r., a co za tym idzie w

żadnej mierze dane zawarte w tymże zestawieniu nie odnoszą się do ceny oferty Clar System, a więc do zdarzenia

przyszłego jakim może być świadczenie usług wchodzących z zakres piątej części zamówienia (zadania nr V) objętego

przedmiotem postępowania. Co więcej, z treści tegoż zestawienia wynikają jedynie kwoty do tej pory uzyskanego przez

Clar System dofinansowania, natomiast w żadnej mierze Clar System, na podstawie danych zawartych w tymże

zestawieniu, nie wyjaśniła w jaki sposób przedmiotowe dofinansowanie bezpośrednio wpłynęło na cenę oferty Clar

System. Clar System nie przedstawiła w tym zakresie żadnych obliczeń ani dowodów na ich poparcie.;

6) Zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym

realizowane jest zamówienie,

Clar System, w odniesieniu do wyceny zimowego utrzymania terenu, odwołała się wyłącznie do ogólnego

stwierdzenia, że pracownicy wykonujący te prace otrzymają wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie minimalne,

zgodnie z opublikowanym w dniu 14 września 2023 r. Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę

oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej. W pozostałym zakresie Clar System nie przedstawiła jakiejkolwiek

argumentacji, ani też nie przedstawiła żadnych dowodów;

7) Zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska,

Clar System nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji, ani też nie przedstawiła żadnych dowodów, w tymże

zakresie;

8) Wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy,

Clar System nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji, ani też nie przedstawiła żadnych dowodów, w tymże

zakresie.

Dlatego też, w ocenie Odwołującego, nie można uznać pisma Clar System z dnia 6 listopada 2023 r. za

wystarczające do obalenia zarzutu (domniemania) rażąco niskiej ceny. Nie zachodzi też możliwość ponownego

wezwania Clar System do złożenia dalszych wyjaśnień, w trybie art. 224 ustawy pzp, albowiem wezwanie z dnia 3

listopada 2023 r. do złożenia wyjaśnień było precyzyjne, a już zwłaszcza z uwagi na fakt, że Zamawiający wprost

wskazał jakie elementy składające się na cenę oferty wymagają wyjaśnień. Powołał się na wyrok KIO z dnia 16 stycznia

2020 r. (sygn. KIO 2664/19).

W związku z powyższym zaniechanie odrzucenia oferty Clar System w postępowaniu, w zakresie piątej części

zamówienia (zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania, było bezpodstawne. W ocenie Odwołującego, gdyby

Zamawiający odrzucił ofertę Clar System, do czego wg stanowiska Odwołującego zachodzą podstawy, wówczas oferta

Odwołującego mogłaby zostać wybrana jako najkorzystniejsza w postępowaniu, w zakresie piątej części zamówienia

(zadania nr V) objętego przedmiotem postępowania.

W dniu 14 grudnia 2023 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której uwzględnił odwołanie w całości.

W złożonej odpowiedzi przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego stanowiska.

W dniu 14 grudnia 2023 r. Przystępujący złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie wniesionego

odwołania w całości. W złożonym piśmie oraz na rozprawie przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego

stanowiska. Ponadto, na posiedzeniu wyznaczonym na dzień 18 grudnia 2023 r. Przystępujący złożył sprzeciw wobec

uwzględnienia przez Zamawiającego odwołania.

Izba ustaliła, co następuje:

Izba ustaliła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września

2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego

wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem

odwołania.

Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 505 ust. 1 i 2 ustawy pzp, tj.

posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez

Zamawiającego przepisów ustawy pzp.

Do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w

uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Zamawiającego zgłosił skuteczne przystąpienie wykonawca CLAR SYSTEM

Spółka akcyjna z siedzibą w Poznaniu.

Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami (w

tym dowód: wyjaśnienia M.A.D. Service z dnia 16 listopada 2023 r., wraz z pismem spółki Flesz sp. z o.o. z dnia 26 lipca

2022 r.), odpowiedź na odwołanie wraz z załącznikami, zgłoszenie przystąpienia wraz z załącznikami, pismo procesowe

Przystępującego (w tym dowody: 1. wyciąg z umowy nr 1001-ILZ.260.48.2022.56, 2. zestawienie dostaw z okresu od

01.09.2023 roku do 30.11.2023 roku, 3. dokumenty W Z objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, 4. faktura numer 902127382,

5. umowy o pracę, 6. orzeczenia o niepełnosprawności, 7. przeciętne zatrudnienie Clar System S.A. wrzesień,

8. przeciętne zatrudnienie Clar System S.A. październik, 9. SUDOP - potwierdzenie otrzymywania dofinansowania, 10.

przeciętne zatrudnienie Clar Serwis listopad, 11. przeciętne zatrudnienie zatrudnienia Solcom listopad, 12. ewidencja

środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych) oraz dowody złożone przez Odwołującego na rozprawie

(zestawienie kosztów wynagrodzeń; sposób wyliczenia ceny za zimowe utrzymanie; wyciąg z wytycznych ZUD GDDKiA;

faktura za zakup soli drogowej; wydruk karty katalogowej urządzenia do odśnieżania; wydruk odnośnie średnich cen

paliwa; ogłoszenie o zamówieniu w poprzednim analogicznym postępowaniu wraz z formularzem cenowym.)

Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone

przez strony i uczestnika postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i

zważyła:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:

Zgodnie z SWZ:

- „Rozdział III Opis przedmiotu zamówienia

1. Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług kompleksowego sprzątania pomieszczeń w obiektach Izby

Administracji Skarbowej w Łodzi oraz w jednostkach jej podległych wraz z usługą zimowego utrzymania terenu tj.:

odśnieżania i posypywania materiałem (mieszanka solno-piaskowa 10%, sól drogowa lub inny środek o podobnym

działaniu) powodującym likwidację śliskiej powierzchni, a także wykonywanie innych czynności (np. skuwanie

zlodowacenia lub ubitego śniegu, usuwanie błota pośniegowego, wody pośniegowej) z terenu obejmującego swym

zakresem chodniki, parkingi, place, schody zewnętrzne, ciągi komunikacyjne, drogi wewnętrzne). 2. Zamawiający dokonał

podziału zamówienia na pięć części, zgodnie z poniższym wykazem jednostek: (…)”

- „Rozdział XV Opis sposobu obliczenia ceny

1. Cena oferty to cena w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach

towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168). 2. Wykonawca ustala cenę za przedmiot zamówienia podając ją w Formularzu

cenowym stanowiącym załącznik nr 3 do SW Z oraz w Formularzu ofertowym stanowiącym załącznik nr 2 do SW Z. 3.

Wykonawca oblicza cenę oferty osobno dla każdej części zamówienia, zgodnie ze wskazaniami z formularza cenowego.

Cena oferty jest ceną ryczałtową brutto za wykonanie przedmiotu zamówienia dla danej części. 4. Zamawiający

zastrzega, że wykonywanie czynności związanych z zimowym utrzymaniem terenu będzie rozliczane za faktycznie

zrealizowaną, w tym zakresie, ilość usług. Wykonawca w formularzu cenowym w Tabeli nr 2 w kolumnie nr 5 zobowiązany

jest wskazać cenę jednostkową za usługę. 5. Wykonawca, w Formularzu cenowym w Tabeli nr 3, w ramach prawa opcji

wycenia usługi sprzątania dodatkowych metrów kwadratowych nowego pomieszczenia/pomieszczeń. Otrzymaną wartość,

Wykonawca wpisuje w pozycję dotyczącą prawa opcji dla danej części zamówienia, w Formularzu ofertowym. 6. Na cenę

oferty dla danej części składa się całość kosztów niezbędnych dla realizacji w pełnym zakresie opisanego dla niego

przedmiotu zamówienia oraz wynikającym z SW Z (w tym warunków określonych w projekcie umowy), jak również kosztów

nieujętych w tych dokumentach, ale koniecznych do należytego wykonania przedmiotu zamówienia. 7. Cena oferty musi

zawierać wszelkie obciążenia o charakterze publicznoprawnym związane z realizacją przedmiotu zamówienia, w

szczególności podatek od towarów i usług w wysokości wynikającej z właściwych przepisów. 8. Wykonawca zobowiązany

jest do samodzielnego (niezależnie od wskazanych formuł) przeliczenia wszystkich pozycji wskazanych w Formularzu

cenowym. Wskazane formuły zostały przedstawione wyłącznie w celach pomocniczych a odpowiedzialność za prawidłowe

obliczenie ceny spoczywa na Wykonawcy. 9. Wykonawca zobowiązany jest do zdobycia wszelkich informacji, które

mogą być konieczne do wykonania prawidłowej wyceny przedmiotu zamówienia, gdyż wyklucza się możliwość roszczeń

Wykonawcy, związanych z błędem skalkulowania ceny lub pominięciem w wycenie elementów niezbędnych do wykonania

zamówienia. 10. Cena brutto i wartości cenowe muszą być wyrażone w złotych polskich (PLN), niezależnie od

wchodzących w jej skład elementów, z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku, przy zachowaniu matematycznej

zasady zaokrąglania liczb. 11. Cena podana na formularzu ofertowym jest ceną ostateczną, niepodlegającą negocjacji i

wyczerpującą wszelkie należności Wykonawcy wobec Zamawiającego związane z realizacją zamówienia. 12. Jeżeli cenę

za część zamówienia podano rozbieżnie słownie i liczbą, przyjmuje się, że prawidłowo podano ten zapis, który odpowiada

dokonanemu obliczeniu ceny. 13. Jeżeli łączna wartość: wynagrodzenia za realizację zamówienia nie odpowiada sumie

cen wskazanych w poszczególnych częściach zamówienia przyjmuje się, że prawidłowo podano zapis w każdej części.

14. Jeżeli cena wskazana w Formularzu ofertowym nie odpowiada sumie wartości poszczególnych pozycji w tabelach

Formularza cenowego, Zamawiający przyjmie, że prawidłowo podane są liczby jednostek miar (ilość miesięcy, ilość m2,

ilość usług) oraz wartości cen jednostkowych brutto (wartość za 1 usługę, wartość za 1 miesiąc, wartość za 1 m2)

poszczególnych pozycji formularza cenowego i w ten sposób poprawi oczywiste omyłki rachunkowe, tj. w każdym wierszu

pomnoży ilość jednostek miary x cenę jednostkową brutto czego wynikiem będzie poprawienie wartości brutto ogółem w

danej pozycji.”

Zgodnie z OPZ:

- „III. WYMAGANIA DOTYCZĄCE PERSONELU WYKONAWCY

1. Zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy Pzp, Zamawiający wymaga, aby czynności związane z codziennym, bieżącym

wykonywaniem usług sprzątania wewnątrz obiektów oraz czynności nadzoru nad realizacją przedmiotu Umowy

(koordynatorzy) wykonywane były przez pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w całym okresie

realizacji zamówienia.

2. Zgodnie z art. 96 ust. 2 pkt 2 ustawy Pzp, Zamawiający wymaga, aby wykonawca przez cały okres realizacji

zamówienia, zatrudniał na podstawie umowy o pracę minimum jedną osobę niepełnosprawną w rozumieniu ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2021 r.

poz. 573 ze zm.).”

Zgodnie z pismem z dnia 18 października 2023 r. Zamawiający planuje przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia

kwotę: „CZĘŚĆ 5 zamówienia 1 545 149,00 zł brutto”.

Zgodnie z informacją z otwarcia ofert z dnia 19 października 2023 r. w postępowaniu w części V oferty złożyło 7

wykonawców:

1. Clar System S.A. ul. Janickiego 20B 60-542 Poznań, cena ofertowa: 1 523 882,40 zł

2. CSGroup G.M. ul. Energetyków 22e 97-300 Piotrków Trybunalski, cena ofertowa: 1 678 128,96 zł

3. HS Security Sp. z o.o. Sp. k. ul. Kartuska 246 80-125 Gdańsk, cena ofertowa: 1 981 378,02 zł

4. Konsorcjum firm: 1. INW EMER Serwis Sp. z o.o. ul. Łąkowa 3/5 K, 90-562 Łódź – lider 2. INW EMER System Sp. z

o.o. ul. Św. J. Odrowąża 15, 03-310 Warszawa – partner, cena ofertowa: 2 366 546,40 zł

5. MUSI Sp. z o.o. ul. Topolowa 45 97-300 Piotrków Trybunalski, cena ofertowa: 1 801 296,00 zł

6. PPU „CZA-TA” N. Spółka Jawna ul. Żabia 15 97-300 Piotrków Trybunalski, cena ofertowa: 4 396 824,00 zł

7. ROKA A.I. K. Sp. z o.o. ul. Polna 14 97-300 Piotrków Trybunalski, cena ofertowa: 1 937 298,84 zł

Szacunkowa wartość brutto części V zamówienia wynosiła 1 545 149 zł brutto.

Izba ustaliła, że zgodnie z formularzem cenowym złożonym przez Przystępującego w części V, że Przystępujący

wycenił poszczególne zakresy prac następująco: „Tabela nr 1 Wycena usług sprzątania - zamówienie podstawowe: 1

494 892,80 zł, Tabela nr 2 Wycena usługi zimowego utrzymania terenu - zamówienie podstawowe: 28 989,60 zł.

Izba ustaliła, że w dniu 3 listopada 2023 r. Zamawiający wezwał Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie

rażąco niskiej ceny w części V wskazując: „Wezwanie do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny w związku ze złożeniem

oferty, której cena jest niższa o co najmniej 30 % od średniej arytmetycznej cen wszystkich ofert. Zamawiający, działając

na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1605 ze

zm.), w związku ze złożoną przez Państwa ofertą na część 5 przedmiotowego zamówienia, zwraca się z prośbą o

udzielenie wyjaśnień – w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny – dotyczących w szczególności:

1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług;

2) wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług;

3) oryginalności usług oferowanych przez Wykonawcę;

4) zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa

od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z

dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207) lub przepisów odrębnych

właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie;

5) zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy Publicznej;

6) zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym

realizowane jest zamówienie;

7) zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska.”

Podstawa prawna wezwania: art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy pzp.

Przystępujący w dniu 6 listopada 2023 r. złożył następujące wyjaśnienia: „W odpowiedzi na wezwanie do złożenia

wyjaśnień odnośnie złożonych ofert w wyżej wspomnianym postępowaniu, oświadczam, że po ponownej analizie

przygotowanej oferty w zakresie cz. 1 i 3 zauważyliśmy, że popełniliśmy błąd. Nie jesteśmy w stanie należycie realizować

usług w zaoferowanych cenach. Niestety oferty w cz. 1 i 3 zostały błędnie skalkulowane.

W zakresie zadań 2,4 i 5 natomiast oferta została przygotowana poprawnie. Przedstawiam poniższe tabele cenowe

uwzględniające poszczególne rodzaje kosztów koniecznych do poniesienia, w związku z realizacją prac odbywających się

w cyklu miesięcznym: (…)

Zadanie 5

rodzaj kosztu

wartość miesięczna netto

koszty osobowe

środki czystości, worki na śmierci, artykuły higieniczne

35 769,66 zł

8 207,90 zł

674,02 zł

maszyny, materiały eksploatacyjne (sprzęt drobny)

koszty dodatkowe, w tym m.in. prace okresowe,

wyposażenie pracowników, koszty polisy, koszty

związane z obsługą administracyjną i szkoleniami,

2 640,69 zł

suma kosztów

zakładany zysk

47 292,27 zł

3 347,73 zł

Wartość miesięczna netto

50 640,00 zł

Do realizacji usługi w zakresie zadania 5 zamierzamy skierować 10 osób zatrudnionych w łącznym wymiarze 7,5 etatów,

w tym osoby niepełnosprawne. Planowana struktura zatrudnienia przedstawia się następująco:

Łączny

wymiar

etatów

Pracownik

niepełnosprawny

umiarkowany stopień

niepełnosprawności

Pracownik

niepełnosprawny lekki

stopień

niepełnosprawności

Pracownik bez

orzeczenia

łączne koszty zatrudnienia

bez uwzględnienia

dofinansowania (z

uwzględnieniem kosztów

zastępstw i PPK)

łączna wartość

dofinansowania do

wynagrodzeń osób

niepełnosprawnych

łączne koszty zatrudnienia

uwzględniające wysokość

otrzymanego

dofinansowania

35 539,86 zł

8 100,00 zł

27 439,86 zł

0,5

2 859,93 zł

250,00 zł

2 609,93 zł

5 719,87 zł

- zł

5 719,87 zł

Suma

7,5

44 119,66 zł

8 350,00 zł

35 769,66 zł

Wycena usługi zimowego utrzymania terenu - zamówienie podstawowe – 28 989,60 zł brutto

Wszyscy pracownicy zostaną zatrudnieni na podstawie umowy o pracę i otrzymają wynagrodzenie brutto w wysokości

4242 zł brutto/etat od stycznia 2024 r., a od 1 lipca 2024 r. - 4300 zł brutto/etat, zgodnie z opublikowanym w dniu 14

września 2023 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości

minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. Do obliczeń przyjęto uśrednioną wartość wynagrodzenia wynoszącą 4272 zł

brutto/1 etat.

Głównym czynnikiem pozwalającym nam na obniżenie ceny usługi jest uzyskana pomoc publiczna w postaci

dofinansowań do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej. Niektórzy pracownicy, którzy zostaną oddelegowani do

realizacji zamówienia posiadają orzeczenie o niepełnosprawności, co pozwala nam jako pracodawcy zatrudniającemu

pracowników niepełnosprawnych, korzystać z dofinansowań do wynagrodzeń osób z orzeczeniem o niepełnosprawności

Zgodnie z art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osobie

zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w

wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym.

Od okresu sprawozdawczego styczeń 2023 r. obowiązują wyższe kwoty miesięcznych dofinansowań do wynagrodzeń

pracowników niepełnosprawnych. Wynoszą odpowiednio:

• 2 400 zł – na pracowników ze znacznym stopnieniem niepełnosprawności,

• 1 350 zł – na pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności,

• 500 zł – na pracowników z lekkim stopniem niepełnosprawności.

Jeżeli dofinansowanie dotyczy pracownika ze schorzeniem szczególnym, to powyższe kwoty zwiększa się o:

• 1 200 zł – na pracowników ze znacznym stopnieniem niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 3600

zł),

• 900 zł – na pracowników z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 2250

zł),

• 600 zł – na pracowników z lekkim stopniem niepełnosprawności (w sumie kwota dofinansowania wynosi 1100 zł).

W wycenie usługi sprzątania uwzględniliśmy wymagania co do warunków i formy zatrudnienia pracowników wykonujących

usługę (umowy o pracę) oraz pozostałe wymagania zawarte w opisie przedmiotu zamówienia (godziny świadczenia usług,

częstotliwość sprzątania, zakres prac, itp.). W kosztach zatrudnienia uwzględniliśmy wszystkie obligatoryjne koszty, które

musi ponieść pracodawca i dodatkowo koszt zastępstw urlopowo- chorobowych i Pracowniczych Planów Kapitałowych.

Nasza wycena obejmuje wymagania Zamawiającego co do zatrudniania osób niepełnosprawnych – zatrudnienie na

podstawie umowy o pracę, przez cały okres realizacji zamówienia minimum jednej osoby niepełnosprawnej w rozumieniu

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j.

Dz.U. z 2023 r. poz. 100 ze zm.).

Sprzęt i środki zostały dobrane w konsultacji z Działem Technologii, a wieloletnie doświadczenie w branży usług

porządkowych oraz skala naszej działalności, pozwalają nam na uzyskanie konkurencyjnych cen tych artykułów.

Korzystamy z najnowszych urządzeń, technologii i systemów sprzątania, dzięki czemu jesteśmy w stanie obniżać koszty

używanych środków chemicznych i zwiększać wydajność. Korzystamy z profesjonalnej chemii. Są to mocno wydajne

koncentraty, które w dużym rozcieńczeniu nie są wysoko kosztotwórcze. Produkty, których używamy mają wywierać

minimalny wpływ na środowisko naturalne. Dlatego do współpracy zapraszamy wyłącznie tych producentów, którzy te

warunki spełniają. Wieloletnie doświadczenie na rynku usług porządkowych pozwoliło nam na rozwinięcie współpracy z

dostawcami chemii, art. higienicznych i sprzętu oraz wynegocjowanie bardzo korzystnych warunków cenowych. Na dowód

czego przedstawiam potwierdzenia warunków handlowych, wystawione przez naszych dostawców.

Wycena odśnieżania obejmuje odśnieżanie i posypywania materiałem (mieszanka solno-piaskowa 10%, sól drogowa lub

inny środek o podobnym działaniu) powodującym likwidację śliskiej powierzchni, a także wykonywanie innych czynności

(np. skuwanie zlodowacenia lub ubitego śniegu, usuwanie błota pośniegowego, wody pośniegowej) z terenu obejmującego

swym zakresem chodniki, parkingi, place, schody zewnętrzne, ciągi komunikacyjne, drogi wewnętrzne). Pracownicy

wykonujący prace otrzymają wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie minimalne zgodnie z opublikowanym w dniu 14

września 2023 r. Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki

godzinowej.

Grupa kapitałowa, do której należy Clar System S.A., posiada bogato rozbudowane struktury na terenie całej Polski.

Posiadamy oddziały w całej Polsce. W chwili obecnej działamy w oparciu o siedem makroregionów operacyjnych, które w

celu sprawniejszego zarządzania usługami podzielone są na mniejsze regiony. W obszarze siedmiu makroregionów do

dyspozycji Klientów kierujemy grupę Regionalnych Kierowników Sprzedaży, a bezpośredni i stały nadzór nad usługami

sprawują: Dyrektorzy Makroregionów, Koordynatorzy Kontraktów, Koordynatorzy ds. Zatrudnienia i Technolodzy. Mamy

20letnie doświadczenie w branży. Nasza grupa kapitałowa obsługuje ponad 500 klientów (ponad 3000 obsługiwanych

obiektów na terenie całego kraju). Posiadamy 14 oddziałów na terenie całej Polski. Posiadanie bogato rozwiniętych

struktur wpływa korzystnie na koszty nadzoru i koordynacji usług. Wieloletnie doświadczenie pozwoliło nam na

opracowanie procedur umożliwiających zwiększanie efektywności i optymalizację kosztów, przy jednoczesnym

zachowaniu wysokiej jakości świadczonych usług.

Bardzo istotne jest także, że Clar System S.A. jest obecnym wykonawcą usług objętych przedmiotowym postępowaniem

w zakresie zadania 4 i 5, obiekty objęte zadaniem 2 obsługiwaliśmy w latach poprzednich. W związku z tym doskonale

znamy wszystkie koszty związane z obsługą kontraktu. Koszty wskazane w załączonej tabeli kosztów są

odzwierciedleniem faktycznego zużycia i zapotrzebowania. Doskonale znamy obiekt, mamy opracowane technologie

sprzątania powierzchni Państwa powierzchni. Świetnie znamy okoliczny rynek pracy. Część maszyn i urządzeń została

już zamortyzowana.

O jakości naszych usług świadczą m.in. posiadane przez nas certyfikaty. Posiadamy certyfikaty zarządzania ISO

9001:2015, zarządzania środowiskowego ISO14001:2015, Gwarant Czystości, certyfikat Polskiej Izby Gospodarczej

Czystości, certyfikat Wielkopolskiego Instytut Jakości. Certyfikaty ISO 9001:2015 oraz Gwarant czystości odnoszą się

do kompleksowego zarządzania m.in. realizacją usług porządkowo - czystościowych. Procesowe podejście do sprzątania

obejmuje organizację pracy począwszy od pozyskania odpowiedniego personelu, poprzez szkolenia i wykonywanie usługi

zgodnie z ustalonymi procedurami i schematami, przy uwzględnieniu wymagań stawianych przez klienta. Dodatkowo

wsparcie doświadczonych Koordynatorów oraz Technologów pozwala nam cały czas szukać rozwiązań usprawniających

pracę i optymalizujących wykonywane czynności tak, aby były jak najmniej obciążające dla personelu, tym bardziej że

staramy się w jak największym stopniu aktywizować osoby zagrożone wykluczeniem z rynku, jak to często ma miejsce w

odniesieniu do osób niepełnosprawnych. Dzięki systemowemu podejściu do organizacji usługi sprzątania udaje nam się

spełnić wymagania postawione w SW Z, przy jednoczesnym maksymalnym zaangażowaniu w aktywizację osób

niepełnosprawnych co finalnie, przy uwzględnieniu pomocy publicznej, ma przełożenie na konkurencyjność naszej ceny

ofertowej. Cały czas pracujemy nad tym, aby aktywizować i zatrudniać jak największą liczbę osób niepełnosprawnych.

Mamy doświadczenie w pozyskiwaniu i pracy z osobami niepełnosprawnymi, przy czym jakość usługi zostaje zachowana.

Reasumując powyższe wyjaśnienia, przede wszystkim w odniesieniu do struktury zatrudnienia, dzięki której

dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych pozwalają nam na obniżenie kosztów osobowych oraz nasze

wieloletnie doświadczenie w świadczeniu usług porządkowych oraz pozostałe aspekty kalkulacji oferujemy wykonanie

usługi w zaproponowanej cenie. W ocenie wykonawcy powyższe wyliczenia i wyjaśnienia wskazują, że nasza cena jest

rzetelna i realna oraz uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SWZ i opisie zamówienia.”

Do wyjaśnień dołączono:

- potwierdzenia warunków handlowych od Dostawców:

a) pismo spółki Kärcher sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie z dnia 16 maja 2022 r.,

b) pismo spółki Merida sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu z dnia 3 stycznia 2022 r.,

c) pismo spółki Higma Service sp. z o.o. z siedzibą w Opolu z dnia 16 maja 2022 r.,

d) pismo spółki BHF Harendarczyk sp. z o.o. z siedzibą w Opaczy Małej,

e) pismo spółki BDS sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie z dnia 16 maja 2022 r.,

f) pisma spółki Flesz sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 maja 2022 r.,

g) pisma spółki Buzil Polska sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu z dnia 16 maja 2022 r.,

h) pisma spółki Sutura Med sp. z o.o. z siedzibą w Szczecinie z dnia 16 maja 2022 r.,

- wydruk z systemu SUDOP (https://sudop.uokik.gov.pl/search/aidBeneficiary) – Zestawienie otrzymanej pomocy

publicznej

- certyfikaty zarządzania ISO 9001:2015, zarządzania środowiskowego ISO14001:2015, Gwarant Czystości, certyfikat

Polskiej Izby Gospodarczej Czystości, certyfikat Wielkopolskiego Instytut Jakości.

Artykuł 16 pkt 1 – 3 ustawy pzp stanowi: „Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie

zamówienia w sposób: 1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2)

przejrzysty; 3) proporcjonalny.”

Zgodnie z art. 224 ustawy pzp: „1. Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco

niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania

przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych

przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu,

lub ich istotnych części składowych. 2. W przypadku gdy cena całkowita oferty złożonej w terminie jest niższa o co

najmniej 30% od: 1) wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed

wszczęciem postępowania lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert niepodlegających odrzuceniu na

podstawie art. 226 ust. 1 pkt 1 i 10, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, chyba że

rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia; (…) 3. Wyjaśnienia, o których mowa w

ust. 1, mogą dotyczyć w szczególności: 1) zarządzania procesem produkcji, świadczonych usług lub metody budowy; 2)

wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków dostaw, usług albo związanych z realizacją robót

budowlanych; 3) oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych oferowanych przez wykonawcę; 4) zgodności z

przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego

wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10

października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564) lub

przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane zamówienie; 5) zgodności z prawem w

rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej; 6) zgodności z przepisami z zakresu

prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie; 7)

zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska; 8) wypełniania obowiązków związanych z powierzeniem wykonania

części zamówienia podwykonawcy. 4. W przypadku zamówień na roboty budowlane lub usługi, zamawiający jest

obowiązany żądać wyjaśnień, o których mowa w ust. 1, co najmniej w zakresie określonym w ust. 3 pkt 4 i 6. 5.

Obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. 6. Odrzuceniu jako

oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie,

lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub kosztu. (…)”

Artykuł 226 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy pzp stanowi: „1. Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli: 8) zawiera rażąco niską cenę lub

koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia. (…) 10) zawiera błędy w obliczeniu ceny lub kosztu.”

W myśl art. 239 ust. 1 ustawy pzp: „Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert

określonych w dokumentach zamówienia.”

Przedmiot sporu w zakresie zarzutów dotyczących rażąco niskiej ceny sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie, czy

Zamawiający prawidłowo ocenił wyjaśnienia rażąco niskiej ceny złożone w postępowaniu w części V przez

Przystępującego, uznając realność zaoferowanej ceny. Rozpoznając zarzuty odwołania Izba dokonała analizy wyłącznie

treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny i dowodów złożonych na wezwanie Zamawiającego, w konsekwencji czego uznała,

że Przystępujący wykazał w sposób należyty prawidłowość przyjętych kosztów wykonania zamówienia, a zgłaszane

przez Odwołującego zastrzeżenia nie potwierdziły się.

W pierwszej kolejności zauważyć należy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Izby, że za cenę rażąco niską uznaje

się cenę poniżej kosztów własnych wykonawcy, niepozwalającą na wypracowanie zysku. Jest to cena oderwana od

realiów rynkowych i nierzeczywista. Jeśli możliwe jest wykazanie, że za cenę wskazaną w ofercie wykonawca nie będzie

w stanie należycie wykonać zamówienia, to znaczy, że mamy do czynienia z ceną rażąco niską.

Jak wskazano w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r.: „Procedura badania i ustalania ceny rażąco niskiej przebiega więc w

taki sposób, że Zamawiający musi umożliwić wykonawcy wykazanie okoliczności, iż zaoferowana przez niego cena jest

ceną realną. Następnie zaś na wykonawcy, zgodnie z art. 224 ust. 5 Pzp, spoczywa obowiązek wykazania, że oferta nie

zawiera rażąco niskiej ceny. Rolą Zamawiającego jest ustalenie i weryfikacja czy czynniki wskazane przez wykonawcę w

ramach wyjaśnień rzeczywiście istnieją, mogą być osiągnięte w ramach realiów rynkowych i na podstawie jakich założeń

wykonawca zakłada realność wystąpienia tych szczególnych czynników i sprzyjających okoliczności. Treść normy art.

224 ust. 5 Pzp nie pozostawia wątpliwości, że to na wykonawcy wezwanym do złożenia wyjaśnień spoczywa obowiązek

wykazania, czy możliwe i realne jest wykonanie zamówienia za określoną w ofercie cenę. Z racji tego, że celem wyjaśnień

jest wzruszenie przyjętego domniemania, że zaoferowana cena jest ceną rażąco niską, wyjaśnienia takie muszą być

konkretne, wyczerpujące i uzasadniające realność dokonanej przez wykonawcę kalkulacji.”

Niewątpliwie więc istotą procedury wyjaśnień rażąco niskiej ceny jest wykazanie zamawiającemu, że zaoferowana przez

wykonawcę cena gwarantuje należyte wykonanie zamówienia, a założenie niższej ceny wynika z właściwości danego

wykonawcy, zasobów kadrowych, sprzętowych, możliwości organizacyjnych czy też współpracy z określonymi

podmiotami i pozostaje ceną rynkową. Na skutek ich złożenia zamawiający powinien uzyskać pewność, co do

możliwości zrealizowania zamówienia zgodnie z wymaganiami za cenę podaną w ofercie, a także co do tego, że

wątpliwości zamawiającego w zakresie zbyt niskiej ceny były nieuzasadnione. W odpowiedzi na wezwanie wykonawca

powinien w rzetelny i jak najpełniejszy sposób wykazać, również poprzez złożenie dowodów odpowiadających

wyjaśnianym składnikom ceny, że zaoferowane przez niego ceny nie noszą znamion rażąco niskich. Co jednak

kluczowe, wyjaśnienia wykonawcy muszą odpowiadać wezwaniu, szczególnie w sytuacji, gdy zamawiający precyzuje

szczegółowo, jakie elementy ceny budzą jego wątpliwości. W przeciwnym razie nawet obszerne wyjaśnienia, które nie

odnoszą się jednak do kwestionowanych przez zamawiającego cen, nie będą mogły zostać uznane za uzasadniające

ich zaoferowanie na niskim poziomie. Izba podziela w tym zakresie stanowisko przedstawione w wyroku o sygn. akt KIO

3750/21 z dnia 18 stycznia 2022 r.: „(…) ocena wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę musi odbywać się, w

kontekście wezwania zamawiającego – jego szczegółowości oraz wyrażonych w nim skonkretyzowanych wątpliwości.

Jeżeli Zamawiający wskaże w wezwaniu do wyjaśnień elementy ceny oferty, które jego zdaniem wymagają takich

wyjaśnień to wykonawca zobowiązany jest udzielić wyjaśnień co najmniej w zakresie zakreślonym przez Zamawiającego.

(…) obowiązkiem wykonawcy jest, aby w odpowiedzi na wezwanie wystosowane przez zamawiającego udzielił wyjaśnień

dotyczących okoliczności, które wpłynęły na wysokość zaoferowanej ceny w taki sposób, aby na ich podstawie możliwe

było jednoznaczne ustalenie, że cena oferty (odpowiednio koszt, istotna część składowa) nie jest ceną rażąco niską.

Efektem składanych wyjaśnień ma być stworzenie podstaw do uznania przez zamawiającego, że podejrzenie dotyczące

rażąco niskiej ceny oferty nie było uzasadnione. Podkreślić trzeba, iż nie tylko nieudzielenie wyjaśnień w wyznaczonym

terminie skutkować będzie koniecznością odrzucenia oferty, ale także złożenie takich wyjaśnień, które nie uzasadniają

podanej w ofercie ceny.”

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy zaznaczenia wymaga, że Izba poddała ocenie

wyjaśnienia rażąco niskiej ceny wraz z dowodami złożone przez Przystępującego w postępowaniu o udzielenie

zamówienia publicznego, gdyż to na podstawie tych wyjaśnień Zamawiający podejmował w postępowaniu decyzje co do

uznania realności ceny zaoferowanej przez Przystępującego. W tym kontekście Izba uznała za nieprzydatne dla

rozstrzygnięcia twierdzenia i dowody złożone przez Przystępującego wraz z pismem procesowym w zakresie

wykraczającym poza treść wyjaśnień złożonych w postępowaniu. Jednocześnie Izba uznała za nieprzydatne dla

rozstrzygnięcia również dowody złożone przez Odwołującego, a odnoszące się do rozszerzonej twierdzeniami i

dowodami argumentacji Przystępującego. Izba zwraca uwagę, że Odwołujący poprzez złożone na posiedzeniu dowody i

formułowanie nowych tez dowodowych wykroczył poza treść wniesionego odwołania. Podkreślenia wymaga, że zarzut to

nie tylko podstawa prawna, ale przede wszystkim okoliczności faktyczne (art. 516 ust. 1 pkt 10 ustawy pzp). To właśnie

podstawy faktyczne odwołania wyznaczają jego zakres. Ma to istotne znaczenie dla możliwości merytorycznego

rozstrzygnięcia w granicach określonych w odwołaniu. Zgodnie bowiem z art. 555 ustawy pzp: „Izba nie może orzekać co

do zarzutów, które nie były zawarte w odwołaniu.” Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z

29 czerwca 2009 r. w spr. X Ga 110/09: „O tym jakie twierdzenia lub zarzuty podnosi strona w postępowaniu nie

przesądza bowiem proponowana przez nią kwalifikacja prawna, ale okoliczności faktyczne wskazane przez tę stronę. Jeśli

więc strona nie odwołuje się do konkretnych okoliczności faktycznych to skład orzekający nie może samodzielnie ich

wprowadzić do postępowania tylko dlatego, że można je przyporządkować określonej, wskazanej w odwołaniu kwalifikacji

prawnej.”

Przechodząc zatem do rozpoznania sprawy w granicach, które wyznacza treść odwołania jak również złożone w

postępowaniu przez Przystępującego wyjaśnienia Izba uznała, że w kontekście wezwania Zamawiającego złożone przez

Przystępującego wyjaśnienia są wystarczające dla wykazania, że cena oferty została skalkulowana z należytą

starannością, uwzględniając wszystkie aspekty i koszty wykonania zamówienia.

Zauważenia wymaga, a co wynika z informacji z otwarcia ofert, że ceny zaoferowane przez Wykonawców kształtowały

się tak, że ceny Przystępującego i Odwołującego były do siebie zbliżone, następnie ceny czterech wykonawców

oscylowały w granicach 2 mln. zł, natomiast cena ofertowa jednego z wykonawców wynosiła powyżej 4,5 mln. zł. W

ocenie Izby na tej podstawie nie można stwierdzić, aby cena Przystępującego odbiegała od cen rynkowych. Dalej

podnieść należy, że wezwanie do Wykonawcy nie było wynikiem stwierdzenia znacznego odbiegania ceny od wartości

szacunkowej zamówienia, a nastąpiło wyłącznie z uwagi na jej niższy o ponad 30% poziom od średniej arytmetycznej

wszystkich złożonych ofert, przy czym to wysokość ceny jednego z wykonawców najprawdopodobniej zdeterminowała

konieczność wezwania. Nie ulega wątpliwości, że cena ofertowa Przystępującego była, jak wskazywał, wyłącznie o 1.4

% niższa od szacunkowej wartości zamówienia.

Odnosząc się do wyjaśnień złożonych przez Przystępującego stwierdzenia wymaga, że czynią one zadość wezwaniu

Zamawiającego, które miało charakter bardzo ogólny. Izba zauważa, że Zamawiający właściwie ograniczył się do

zacytowania brzmienia art. 224 ust. 3 ustawy pzp, nie precyzując jakie elementy ceny budzą wątpliwości Zamawiającego

co do ich realności, również w zakresie ceny zimowego utrzymania. Zamawiający nie określił, czy oczekuje złożenia

szczegółowej kalkulacji i nie wskazał jakie koszty wykonawca ma wyodrębnić. Zdaniem Izby, ocena wyjaśnień w zakresie

rażąco niskiej ceny musi odbywać się w kontekście skierowanego wezwania. Jeśli Zamawiający nie precyzuje jakich

aspektów mają dotyczyć wyjaśnienia to uznać należy, że Wykonawca może złożyć wyjaśnienia w takim stopniu

szczegółowości jaki uważa za wystarczający dla wykazania realności ceny. W rozpoznawanej sprawie ma to istotne

znaczenie, gdyż zarzuty odwołania sprowadzały się nie do wykazania, że za ceny podane przez Przystępującego nie

jest możliwe wykonanie zamówienia, a do podważania wyjaśnień pod względem formalnym: braku dowodów co do

części składników cenowych, podważania mocy dowodowej tych, które Przystępujący załączył, braku podania kalkulacji

składników cenowych co do zakresu prac w ramach zimowego utrzymania. Twierdzenia Odwołującego przedstawiały jak

w jego ocenie szczegółowe powinny zostać złożone wyjaśnienia, w tym odnoszące się do każdego, nawet

najmniejszego elementu prac czy składnika cenowego. Zdaniem Izby taka argumentacja jest chybiona, gdyż to

zamawiający kierując wezwanie do wykonawcy wyznacza jednocześnie zakres żądanych wyjaśnień. Jeśli wezwanie ma

charakter ogólny, to zadaniem wykonawcy jest wykazanie realności ceny w taki sposób, który nie rodzi wątpliwości co do

wykonania zamówienia za cenę wskazaną w ofercie i zdaniem Izby takie wyjaśnienia zostały złożone. Zdaje się to

dostrzegać również Zamawiający, który w treści odpowiedzi na odwołanie stwierdza, że: „ustawodawca nie narzuca

sposobu udzielania wyjaśnień dotyczących rażąco niskiej ceny przez Wykonawcę (…) To Wykonawca posiada swobodę

w dobieraniu dowodów oraz wyjaśnień mających wykazać, że cena nie jest rażąco niska (wyrok KIO 780/23).”

Przechodząc szczegółowo do zarzutów odwołania to Odwołujący w zakresie przedstawionych w wyjaśnieniach cen

odniósł się konkretnie wyłącznie do kosztów wynagrodzeń. Z przedstawionej w odwołaniu Tabeli wynika różnica

pomiędzy kosztami wyliczonymi przez Przystępującego a Odwołującego ok. 3000 zł miesięcznie. Zdaniem Izby, wbrew

twierdzeniom Zamawiającego, na podstawie Tabeli jak i złożonych przez Przystępującego wyjaśnień nie trudno było

dostrzec skąd wynika ww. różnica. Izba zauważa, że co prawda Przystępujący nie wymienił wszystkich składników

wynagrodzenia (składek emerytalnych, rentowych, wypadkowej, FP, FGŚP), niemniej jednak podał ilość przewidzianych

etatów, wskazał łączne koszty zatrudnienia bez uwzględnienia dofinansowania (z uwzględnieniem kosztów zastępstw i

PPK) oraz wskazał, że: „Wszyscy pracownicy zostaną zatrudnieni na podstawie umowy o pracę i otrzymają

wynagrodzenie brutto w wysokości 4242 zł brutto/etat od stycznia 2024 r., a od 1 lipca 2024 r. - 4300 zł brutto/etat, zgodnie

z opublikowanym w dniu 14 września 2023 r. Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za

pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r. Do obliczeń przyjęto uśrednioną wartość wynagrodzenia

wynoszącą 4272 zł brutto/1 etat.” Izba zauważa, że wysokość obowiązkowych stawek - składowych wynagrodzeń są

powszechnie znane. Zdaniem Izby Zamawiający otrzymał informacje, na podstawie których można było zidentyfikować,

że różnica w miesięcznych kosztach osobowych Odwołującego i Przystępującego wynikała z kosztów zasiłków

chorobowych i kosztów turnusu rehabilitacyjnego, które nie zostały wyodrębnione w kalkulacji Przystępującego. W ocenie

Izby różnica w tych kosztach nie świadczy jednak o nierealności ceny oferty Przystępującego. Izba zauważa, że koszty

zasiłków i koszty wynagrodzenia za zwolnienie od pracy w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym w wymiarze

21 dni roboczych w roku (art. 20 ust. 1 pkt ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz

zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 100 z późn. zm.) są to koszty związane ze zdarzeniami

losowymi, co do których każdy z wykonawców może przyjąć odmienne założenia. Co do turnusów rehabilitacyjnych to

jak podkreślał Przystępujący na rozprawie koszt ten nie został ujęty mając na względzie doświadczenie Wykonawcy, że

jego pracownicy z takich turnusów nie korzystali na przestrzeni lat. Uwzględnianie kosztów właściwych danemu

wykonawcy jest w ocenie Izby uzasadnione, a ewentualne wystąpienie takiego zdarzenia może zostać wliczone w ryzyko

Wykonawcy, które Wykonawca pokryje z przewidzianej rezerwy w zakresie pozostałych składników cenowych. Izba

podziela stanowisko Przystępującego, że założenie tych kosztów dla każdego pracownika mając na względzie

dotychczasowe doświadczenie Wykonawcy stanowiłoby sztuczne zawyżanie kosztów wykonania zamówienia. Istotnym

jest również, że Odwołujący ani Zamawiający nie odnieśli się do liczby etatów oraz liczby osób, które Wykonawca planuje

skierować do realizacji zamówienia. Odwołujący nie wskazał, aby była to liczba minimalna, aby zapewnić należyte

wykonanie zamówienia, nie ujawnił, ile osób sam planował skierować do realizacji zamówienia a Zamawiający w SW Z

nie określił wymaganej liczby pracowników. Jak wynika z wyjaśnień: „W wycenie usługi sprzątania uwzględniliśmy

wymagania co do warunków i formy zatrudnienia pracowników wykonujących usługę (umowy o pracę) oraz pozostałe

wymagania zawarte w opisie przedmiotu zamówienia (godziny świadczenia usług, częstotliwość sprzątania, zakres prac,

itp.). W kosztach zatrudnienia uwzględniliśmy wszystkie obligatoryjne koszty, które musi ponieść pracodawca i

dodatkowo koszt zastępstw urlopowo- chorobowych i Pracowniczych Planów Kapitałowych.”Podobnie argumentował

Przystępujący na rozprawie, że bazując na własnym doświadczeniu wynikającym z realizacji analogicznego zamówienia

dla Zamawiającego przewidział tyle osób i tyle etatów, aby zabezpieczyć wykonanie zamówienia z uwzględnieniem

ewentualnych zdarzeń losowych, jak niezdolność pracownika do pracy. Zdaniem Izby jest to argumentacja logiczna i

wiarygodna. Zważywszy, że wynagrodzenia na poziomie minimalnego wynagrodzenia za pracę zostały ujęte w cenie

zgodnie z obowiązującymi przepisami dla wszystkich przewidzianych przez Przystępującego etatów to należy uznać, że

cena jest realna. Izba zauważa również, że Odwołujący nie wyjaśnił poziomu kosztów wynikających z turnusów i

zasiłków chorobowych, które przyjął do własnej kalkulacji. Nie jest wiadome jakie założenia Odwołujący poczynił w

zakresie tych kosztów. Ma to także znaczenie, gdyż jak słusznie Przystępujący podnosił, zgodnie z art. 92 § 1 ustawy

z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm.): „Za czas niezdolności pracownika

do pracy wskutek: 1) choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku

kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia – trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku

kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy

przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu.” Nie jest więc tak jak podnosił na rozprawie

Odwołujący, że dla każdego pracownika niezdolnego do pracy pracodawca wypłaca wynagrodzenie przez okres 33 dni.

Zdaniem Izby, koszty, które w zakresie wynagrodzeń akcentował Odwołujący nie świadczą o nierealności ceny

Przystępującego, a wynikają z przyjętego przez danego wykonawcę schematu organizacji pracy, ilości założonych

pracowników i etatów, a także są to koszty które bazując na własnym doświadczeniu wykonawca może wyodrębnić bądź

założyć w rezerwie jako koszt zdarzenia losowego, tak jak koszty związane z turnusami rehabilitacyjnymi.

Dalej Odwołujący kwestionował złożenie przez Przystępującego niewystarczających wyjaśnień co do poszczególnych

elementów ceny i złożonych dowodów bądź sygnalizował ich brak. Zdaniem Izby również argumentacja Odwołującego w

tym zakresie jest chybiona w kontekście ogólnego wezwania Zamawiającego. Izba zauważa, że głównymi kosztami jakie

ponosi Wykonawca w związku z realizacją usług sprzątania czy zimowego utrzymania są koszty osobowe i te koszty

zostały zdaniem Izby wyjaśnione przez Przystępującego w sposób kompleksowy. Przystępujący przedstawił kalkulacje

co do tych kosztów, z uwzględnieniem pomocy publicznej w postaci dofinansowań do wynagrodzenia osoby

niepełnosprawnej, jak również złożył dowód, iż jest beneficjentem, który uzyskał pomoc w poprzednich latach (wydruk z

systemu SUDOP (https://sudop.uokik.gov.pl/search/aidBeneficiary) – Zestawienie otrzymanej pomocy publicznej).

Wbrew twierdzeniom Odwołującego Przystępujący wyjaśnił i udowodnił więc wpływ uzyskanej pomocy publicznej na

obniżenie kosztów realizacji zamówienia. Przystępujący przedstawił o ile koszty wynagrodzeń ulegają obniżeniu oraz

złożył zestawienie uzyskanej pomocy we wcześniejszych latach, co uzasadnia, że również będzie spełniał warunki do

uzyskania takiego dofinansowania wynagrodzeń w przyszłości. Izba podziela w tym zakresie argumentację

Zamawiającego z odpowiedzi na odwołanie: „Odwołujący podnosi zarzut, że dane zawarte w zestawieniu nie odnoszą się

do ceny oferty Clar System S.A. tj. do zdarzenia przyszłego oraz że Wykonawca nie wyjaśnił w jaki sposób przedmiotowe

dofinansowanie bezpośrednio wpłynie na zaoferowaną przez niego cenę. Zamawiający nie zgadza się z tym wywodem,

Wykonawca przedkładając dowód potwierdził, że jest beneficjentem pomocy publicznej w formie subsydiowania

wynagrodzeń na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych, toteż był on uprawniony do skalkulowania oferty,

pomniejszając koszty osobowe o wartość dofinansowań. Ponadto, wykonawca przedkładając ww. dowód w postaci

wydruku z systemu SUDOP potwierdził aspekt zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach

dotyczących pomocy publicznej.”

Przystępujący poza kosztami osobowymi wskazał wysokość kosztów, które przewidział w cenie oferty: maszyny,

materiały eksploatacyjne (sprzęt drobny), środki czystości, worki na śmierci, artykuły higieniczne, koszty dodatkowe, w

tym m.in. prace okresowe, wyposażenie pracowników, koszty polisy, koszty związane z obsługą administracyjną i

szkoleniami oraz zysk. Odwołujący podnosił, że Przystępujący nie wykazał, który sprzęt został zamortyzowany poza

ogólnym oświadczeniem, ale Odwołujący nie podniósł argumentacji, aby kwota 674,02 zł była niewystarczająca w

kontekście wymagań opisu przedmiotu zamówienia. Odwołujący w żaden sposób nie podważył również realności

pozostałych wyszczególnionych w kalkulacji kosztów. Co do ww. kosztów, kwoty przewidzianej na środki czystości,

worki na śmierci, artykuły higieniczne w wysokości 8 207,90 zł oraz kosztów dodatkowych, w tym m.in. prace okresowe,

wyposażenie pracowników, koszty polisy, koszty związane z obsługą administracyjną i szkoleniami w wysokości

2 640,69 zł Przystępujący wskazał, że: „Clar System S.A. jest obecnym wykonawcą usług objętych przedmiotowym

postępowaniem w zakresie zadania 4 i 5, obiekty objęte zadaniem 2 obsługiwaliśmy w latach poprzednich. W związku z

tym doskonale znamy wszystkie koszty związane z obsługą kontraktu. Koszty wskazane w załączonej tabeli kosztów są

odzwierciedleniem faktycznego zużycia i zapotrzebowania. Doskonale znamy obiekt, mamy opracowane technologie

sprzątania powierzchni Państwa powierzchni. Świetnie znamy okoliczny rynek pracy. Część maszyn i urządzeń została

już zamortyzowana.” Przystępujący poniósł zatem, że koszty zostały ustalone w oparciu o zapotrzebowanie i faktyczne

zużycie, co Przystępujący ustalił na podstawie wcześniejszej realizacji analogicznego zamówienia u Zamawiającego. W

ocenie Izby, zdobyte przez wykonawcę doświadczenie przy wykonywaniu zamówienia w poprzednich latach zawsze ma

wpływ na sposób kalkulacji kolejnego zamówienia. Wykonawca posiada bowiem wiedzę na temat poszczególnych

rzeczywiście ponoszonych kosztów. Powoływanie się na doświadczenie w realizacji podobnych prac nie może

oczywiście stanowić jedynej okoliczności podnoszonej w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny, ale niewątpliwie jest to

argumentacja wspierająca przedstawioną kalkulację i złożone wraz z wyjaśnieniami dowody. Izba zauważa, że

Zamawiający uznał pierwotnie przedstawione wyjaśnienia za wystarczające i wiarygodne. Odnośnie środków czystości,

worków na śmierci, artykułów higienicznych Przystępujący dodatkowo poparł wyjaśnienia dowodami: licznymi pismami

od dostawców ww. środków, z których wynika długoletnia współpraca oraz oferowanie produktów ze specjalnymi

rabatami po bardzo korzystnych cenach. Zdaniem Izby dowody te są wiarygodne, bynajmniej Odwołujący prawdziwości

złożonych przez dostawców oświadczeń skutecznie nie podważył. Okoliczność, że „pismo spółki Flesz sp. z o.o. z

siedzibą w Warszawie z dnia 26 lipca 2022 r. o identycznej treści zostało przedłożone przez Pana Mirosława Dronia,

prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Firma Usługowa M.A.D. Service (zwanego dalej: M.A.D. Service), w

postępowaniu o udzielenie publicznego pn.: „Świadczenie usługi: „sprzątania wewnętrznego i zewnętrznego w budynkach

Sądu Rejonowego w Ciechanowie przy ul. Mikołajczyka 5 i 6 w Ciechanowie” (znak sprawy: ZP 262.11.2023, nr ogłoszenia

o zamówieniu: 2023/BZP 00453091), prowadzonym przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Ciechanowie”potwierdza

jedynie, że także inny wykonawca ma dostęp do specjalnych rabatów. W ocenie Izby wyjaśnienia, kalkulacja wraz z

dowodami są wystarczające dla stwierdzenia realności tego składnika ceny, rzetelności w jego ustaleniu, a w kontekście

ogólnego wezwania brak wskazania konkretnych wysokości rabatów nie może prowadzić do automatycznego uznania

ceny za nierealną. Jeśliby Zamawiający stwierdził, że wyjaśnienia w zakresie środków czystości czy sprzętu są

niewystarczające to byłby uprawniony w tym zakresie skierować do Wykonawcy dodatkowe wezwanie, mając na

względzie, że nie sprecyzował w wezwaniu jakich wyjaśnień oczekuje. Niemniej jednak, jak wynika z odpowiedzi na

odwołanie, również Zamawiający uznał, że koszty wykazane przez Przystępującego są realne: „Wykonawca Clar

System S.A w tabeli cenowej w pozycji dotyczącej maszyn, materiałów eksploatacyjnych (sprzęt drobny) wskazał wartość

miesięczną netto na poziomie 674,02 zł. W pozycji cenowej dotyczącej środków czystości, worków na śmieci oraz

artykułów higienicznych wskazał wartość miesięczną netto na poziomie 8 207,90 zł. Przy dwuletniej realizacji kontraktu

będą to odpowiedni kwoty: 674,02 x 24 miesiące = 16 176,48 zł netto x 23% Vat = 19 897,07 zł brutto; 8 207,90 zł x 24

miesiące = 196 989,60 zł netto x 23% Vat = 242 297,21 zł brutto. Suma tych kwot stanowi 17,54 % całkowitej wyceny

usług sprzątania wewnętrznego. W opinii Zamawiającego, procentowy udział wartości wskazanych powyżej pozycji, był

adekwatny do całkowitej wyceny usługi sprzątania obiektów Zamawiającego.”

Izba zauważa, że Zamawiający uwzględnił odwołanie, gdyż zgodził się z Odwołującym, że Przystępujący nie wyjaśnił

kosztów zimowego utrzymania. Wskazywał w odpowiedzi na odwołanie, że: „Zamawiający w formularzu cenowym

rozdzielił wycenę usług związanych ze sprzątaniem obiektów oraz wycenę usług zimowego utrzymania terenu. Dlatego

też, zasadnym byłoby udzielenie wyjaśnień w sposób analogiczny do wyceny usług sprzątania wewnętrznego – przez

chociażby sporządzenie tabeli cenowej z wyszczególnieniem składników cenotwórczych oraz szacowanego zysku.” Izba

podkreśla ponownie, że Zamawiający takiego wymagania nie sformułował w wezwaniu, co powoduje, że Zamawiający

nie jest następczo uprawniony oceniać wyjaśnień pod względem niewskazanego przez siebie aspektu i stwierdzać, że

jego brak powoduje, że cenę za zimowe utrzymanie, a w konsekwencji cenę całej oferty należy uznać za nierealną.

Zdaniem Izby zarówno argumentacja Odwołującego jak i Zamawiającego jest chybiona. Wyjaśnienia są determinowane

wezwaniem. Zważywszy, że Zamawiający nie sprecyzował, że należy przedstawić szczegółową kalkulację, a co więcej,

że tą kalkulację należy rozdzielić pomiędzy usługę sprzątania i zimowe utrzymanie, to Wykonawca nie może ponosić

negatywnych konsekwencji w postaci odrzucenia jego oferty wyłącznie dlatego, że pokazanie takiej kalkulacji pominął

w wyjaśnieniach. Izba zauważa, że cena za tą usługę w formularzu cenowym Przystępującego stanowi ok. 2% ceny

całej oferty, stąd też Przystępujący był uprawniony uznać, że wystarczającym będzie przedstawienie kalkulacji i

dowodów dotyczących głównych prac – usługi sprzątania. Przystępujący odniósł się jednak do tej części usługi

wyjaśniając, że: „Wycena odśnieżania obejmuje odśnieżanie i posypywania materiałem (mieszanka solno-piaskowa 10%,

sól drogowa lub inny środek o podobnym działaniu) powodującym likwidację śliskiej powierzchni, a także wykonywanie

innych czynności (np. skuwanie zlodowacenia lub ubitego śniegu, usuwanie błota pośniegowego, wody pośniegowej) z

terenu obejmującego swym zakresem chodniki, parkingi, place, schody zewnętrzne, ciągi komunikacyjne, drogi

wewnętrzne). Pracownicy wykonujący prace otrzymają wynagrodzenie nie niższe niż wynagrodzenie minimalne zgodnie z

opublikowanym w dniu 14 września 2023 r. Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz

wysokości minimalnej stawki godzinowej.” Izba zauważa, że w odniesieniu do pozostałych kosztów, Odwołujący również

ograniczył argumentację odwołania do złożenia niewystarczających wyjaśnień. Odwołujący w odwołaniu nie przedstawił

żadnych twierdzeń co do nierealności stawek zaoferowanych w zakresie zimowego utrzymania, a jak już Izba

podkreśliła, dodatkowych okoliczności faktycznych podnoszonych na rozprawie Izba jako związana zarzutami odwołania,

nie mogła wziąć pod uwagę rozpoznając odwołanie. Odnosząc się do złożonych wraz z wyjaśnieniami certyfikatów

jakości, to są one potwierdzeniem jakości usług i argumentem wspierającym złożone wyjaśnienia, świadczące o

rzetelności Wykonawcy.

Konkludując, zdaniem Izby złożone przez Przystępującego wyjaśnienia, przedstawiona kalkulacja wraz z dowodami

złożonymi w odniesieniu do kosztów, których udział w cenie całkowitej oferty jest największy były wystarczające dla

stwierdzenia realności ceny, dlatego też zasadna była pierwotna ocena Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie

zamówienia przed uwzględnieniem odwołania, iż oferta Przystępującego nie powinna podlegać odrzuceniu na podstawie

art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy pzp. Izba zauważa, że odwrócony ciężar dowodu przy zarzucie rażąco niskiej ceny nie

zwalnia Odwołującego z dowodzenia swoich twierdzeń i ograniczać się wyłącznie do przedstawiania swoich wątpliwości

i oczekiwań względem wyjaśnień. Odwołujący poza zarzutem dotyczącym kosztów osobowych zakwestionował

w odwołaniu wyłącznie aspekt formalny złożonych przez Przystępującego wyjaśnień nie podważając realności

zaoferowanych składników ceny i w ocenie Izby tak sformułowane zarzuty odwołania nie potwierdziły się.

W konsekwencji Izba uznała również za niezasadny zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego

jako zawierającej błąd w obliczeniu ceny oparty na tożsamych podstawach faktycznych. Z błędem w obliczeniu ceny lub

kosztu oferty będziemy mieli do czynienia w przypadku nieuwzględnienia bądź nieprawidłowego uwzględnienia

w wyliczeniu ceny lub kosztu wszystkich elementów kosztotwórczych. Błąd w obliczeniu ceny jest wynikiem błędnego

rozpoznania stanu prawnego lub faktycznego przez wykonawcę i polega na przyjęciu niewłaściwych podstaw

dokonywanej kalkulacji w świetle postanowień dokumentów zamówienia czy też przepisów prawa. Zważywszy na treść

złożonych wyjaśnień wraz z dowodami Izba nie stwierdziła, aby Przystępujący nie uwzględnił w cenie oferty istotnych jej

elementów (kosztów), co mogłoby świadczyć o nieprawidłowości ceny.

Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574

ustawy pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów

z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz

wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na poczet

niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego oraz zasądzając od

Odwołującego na rzecz Wykonawcy wnoszącego sprzeciw koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu

wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 3 600,00 zł na podstawie faktury Vat złożonej przez Przystępującego na

rozprawie.

Przewodniczący: ………………………………