Sygn. akt: KIO 3102/24
WYROK
Warszawa, dnia 16 września 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Wojciechowska
Protokolant:
Aldona Karpińska
po rozpoznaniu na rozprawie w Warszawie w dniu 12 września 2024 r. odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 26 sierpnia 2024 r. przez wykonawcę SOLVECO sp. z o.o. z siedzibą w Kędzierzynie - Koźlu w
postępowaniu prowadzonym przez Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego, gdzie zamawiającym jest
Województwo Łódzkie
przy udziale wykonawcy WIT-KRIS K. O. Spółka Jawna z siedzibą w Warszawie zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego
przy udziale wykonawcy Mo-BRUK Spółka Akcyjna z siedzibą w Niecwi zgłaszającego przystąpienie do postępowania
odwoławczego po stronie odwołującego
przy udziale wykonawcy FCC PRO EKO sp. z o.o. z siedzibą w Radomsku zgłaszającego przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego
orzeka:
1. Uwzględnia w części odwołanie i nakazuje zamawiającemu dokonanie modyfikacji dokumentów zamówienia i
ogłoszenia o zamówienia poprzez:
1.1. zmianę warunku dotyczącego posiadanych uprawnień z pkt IX. 2 SWZ poprzez usunięcie z warunku
wymagań co do kodów 15 01 10*, 16 03 03*,
1.2. zmianę warunku dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej z pkt IX 4 lit. a) i b) SWZ (w
odniesieniu do doświadczenia wykonawcy) poprzez ustanowienie wymagania wykazania się usługami
podobnymi do przedmiotu zamówienia polegającymi na usunięciu, załadunku, transporcie, poddaniu
odzyskowi lub unieszkodliwieniu co najmniej 1000,00 Mg odpadów niebezpiecznych bądź alternatywne
spełnienie tych wymagań co do poszczególnych zakresów bez
wskazywania w warunku kodów odpadów,
1.3. zmianę warunku dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej z pkt IX. 4 lit. c) SWZ (w odniesieniu do
doświadczenia personelu) poprzez ustanowienie wymagania wykazania się dysponowaniem jedną osobą, która
będzie pełnić funkcję Koordynatora realizacji zamówienia oraz co najmniej jedną osobą, która będzie pełnić funkcję
zastępcy Koordynatora realizacji zamówienia, z których każda będzie spełniać wymagania w zakresie
koordynowania realizacji usług podobnych do przedmiotu zamówienia polegających na usunięciu, załadunku,
transporcie, poddaniu odzyskowi lub unieszkodliwieniu co najmniej 500,00 Mg odpadów niebezpiecznych bądź
alternatywne spełnienie tych wymagań co do poszczególnych zakresów w odniesieniu do każdej z osób, bez
wskazywania w warunku kodów odpadów,
1.4. zmianę opisu przedmiotu zamówienia poprzez dopuszczenie w procesie realizacji zamówienia procesów
odzysku, a dopiero w odniesieniu do odpadów w stosunku, do których odzysk nie jest możliwy poddanie tych
odpadów procesom unieszkodliwienia,
1.5. usunięcie zastrzeżenia obowiązku osobistego wykonania zamówienia, o którym mowa w pkt IV lit. a) 1 SWZ,
oraz uwzględnienie konsekwencji powyższych zmian w dokumentach zamówienia i ogłoszeniu o zamówieniu.
2. Oddala odwołanie w zakresie zarzutu i żądania dodania wymogu odnoszącego się do udokumentowania oraz
zagospodarowania odpadów powstałych po przetworzeniu odpadów w procesie unieszkodliwienia D10.
3. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Województwo Łódzkie i
3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę SOLVECO sp. z o.o. z siedzibą w Kędzierzynie Koźlu tytułem wpisu od odwołania oraz kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset złotych zero
groszy) tytułem wynagrodzenia pełnomocnika odwołującego,
3.2. zasądza od zamawiającego Województwa Łódzkiego na rzecz wykonawcy SOLVECO sp. z o.o. z
siedzibą w Kędzierzynie - Koźlu kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero
groszy) stanowiącą
uzasadnione koszty strony poniesione tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: …………………………..
Sygn. akt KIO 3102/24
Uzasadnienie
Zamawiający – Województwo Łódzkie, gdzie prowadzącym postępowanie jest Urząd Marszałkowski Województwa
Łódzkiego, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na
podstawie ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2023 r., poz. 1605 z
późn. zm. – dalej „ustawa pzp”), pn. „Usługa unieszkodliwiania w procesie termicznego przekształcania D10 odpadów o
kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01)”, nr postępowania: OPPIV.272.36.2024. Ogłoszenie o zamówieniu
opublikowane zostało w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 14 sierpnia 2024 r., za numerem 2024/S
158/2024 489767-2024.
W dniu 26 sierpnia 2024 r. odwołanie wniósł wykonawca SOLVECO sp. z o.o. z siedzibą w Kędzierzynie - Koźlu – dalej
Odwołujący. Odwołujący wniósł odwołanie wobec dokumentów zamówienia.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 112 ust. 1, art. 112 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy pzp, poprzez sformułowanie warunków udziału w postępowaniu
dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej oraz posiadania uprawnień do prowadzenia działalności
gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy;
2. art. 99 ust. 4 ustawy pzp – poprzez opisanie przedmiotu zamówienia, który utrudnia uczciwą konkurencję oraz
zasady równego traktowania wykonawców, proporcjonalności oraz przejrzystości;
3. art. 121 ustawy pzp poprzez wprowadzenie wymogów osobistego wykonania zamówienia w zakresie jakim
narusza to zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców oraz nie jest to uzasadnione przedmiotem zamówienia,
4. art. 16 ustawy pzp poprzez przygotowanie postępowanie o udzielenie zamówienia
w sposób:
1) niezapewniający zachowania uczciwej konkurencji oraz równego traktowanie wykonawców;
2) nieprzejrzysty;
3) nieproporcjonalny.
5. art. 17 pkt 2 ustawy pzp poprzez przygotowanie postępowania w sposób niepozwalający na uzyskanie
najlepszych efektów zamówienia, w tym efektów społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych, o ile
którykolwiek z tych efektów jest możliwy do uzyskania w danym zamówieniu, w stosunku do poniesionych
nakładów.
Odwołujący w oparciu o wyżej wskazane zarzuty wniósł o uwzględnienie odwołania, jak również nakazanie
Zamawiającemu wprowadzenia następujących zmian w treści SWZ:
1) zmianę warunków udziału w postępowaniu w odniesieniu do posiadanych uprawnień oraz doświadczenia
wykonawcy w taki sposób, aby zapewnić równe traktowanie wykonawców, uczciwą konkurencję, w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego
wykonania zamówienia. Propozycje modyfikacji:
- warunek dotyczący uprawnień (rozdział IX ust. 2 SWZ): „2. W zakresie uprawnień do prowadzenia określonej
działalności gospodarczej lub zawodowej zamawiający określa następujące warunki udziału w postępowaniu:
wykonawca spełni warunek udziału w postępowaniu dotyczący uprawnień do prowadzenia określonej działalności
gospodarczej lub zawodowej, jeżeli wykaże, że posiada:
a) ważne pozwolenie zintegrowane albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów, obejmujące odpady o kodach 16
03 05*, 16 81 01*, wydane przez właściwy organ tj. starostę lub marszałka województwa.
Wykonawca posiadający tytuł prawny do instalacji poza terenem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie prowadzone jest
unieszkodliwianie w procesie D10, który zamierza przetwarzać w niej odpady objęte niniejszym zamówieniem spełni
warunek, o którym mowa w lit a jeżeli posiada:
- odpowiednie i ważne zezwolenie, licencję, koncesję lub potwierdzenie wpisu do rejestru działalności
regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 16 03 05*, 16 81 01* (w
odniesieniu do procesu unieszkodliwiania odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesie D10 zgodnie z
załącznikiem nr 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub
miejsce zamieszkania,
- ważny dokument potwierdzający status członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest
niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 16 03 05*, 16 81 01* (w odniesieniu do procesu unieszkodliwiania
odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesie
D10 zgodnie z załącznikiem nr 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma
siedzibę lub miejsce zamieszkania,
b) wpis do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących
odpadami (BDO) w Dziale XI, zgodnie z posiadanymi decyzjami tj. pozwoleniem zintegrowanym albo zezwoleniem
na przetwarzanie odpadów, obejmującym odpady o kodach 16 03 05*, 16 81 01*,
c) wpis do BDO w Dziale VII, dla odpadów o kodach 16 03 05*, 16 81 01*.”
- warunek dotyczący doświadczenia wykonawcy (rozdział IX ust. 4 lit. a) i b) SWZ):
„4. W zakresie zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający określa następujące warunki udziału w postępowaniu:
wykonawca spełni warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej, jeżeli wykaże, że:
a) należycie wykonał, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje w okresie
ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 3 usługi, gdzie
każda z nich polegała na zagospodarowaniu co najmniej 1000,00 Mg odpadów.
W celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż
1000,00 Mg odpadów objętych odrębnymi umowami lub zleceniami.
W przypadku usługi wykonywanej (nie zakończonej), wykonana jej część musi odpowiadać pełnemu zakresowi usługi
określonemu powyżej to jest wykonana jej cześć ma polegać na zagospodarowaniu co najmniej 1000,00 Mg odpadów (w
rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów);”
- warunek dotyczący doświadczenia osób wskazany w rozdziale IX ust. 4 lit. c) SWZ:
„c) dysponuje lub będzie dysponować na okres realizacji zamówienia jedną osobą, która będzie pełnić funkcję
Koordynatora realizacji zamówienia spełniająca poniższe wymagania tj.:
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących usunięcia, załadunku i
transportu co najmniej po 500,00 Mg odpadów każda, przy czym w celu wykazania spełnienia warunku
zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż 500,00 Mg odpadów, objętych
odrębnymi umowami lub zleceniami oraz
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących zagospodarowania co
najmniej po 500,00 Mg odpadów każda, przy czym w celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie
dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż 500,00 Mg, objętych odrębnymi umowami lub
zleceniami;
W przypadku zaistnienia w trakcie wykonywania zamówienia okoliczności uniemożliwiających lub utrudniających
wykonywanie zamówienia przez wskazane przez wykonawcę osobę, o której mowa w lit. c, wykonawca będzie mógł
zmienić personel delegowany do wykonywania zamówienia z zastrzeżeniem, iż w takiej sytuacji wykonawca
zobowiązany jest przedstawić do zatwierdzenia zamawiającemu osobę, która spełnia wymogi określone powyżej.
Wykonawcy nie będzie przysługiwać roszczenie o zwrot kosztów wynikających bezpośrednio lub pośrednio z usunięcia
lub wymiany ww. osób”.
2) zmianę opisu przedmiotu zamówienia poprzez usunięcie postanowień naruszających hierarchię postepowania
z odpadami zgodnie z art. 17 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. 2023.1587) i dopuszczenie w
procesie realizacji zamówienia procesów odzysku, a dopiero w odniesieniu do odpadów w stosunku, do których
odzysk nie jest możliwy poddanie tych odpadów procesom unieszkodliwienia. Propozycja modyfikacji:
- zmianę Załącznika nr 1 do SWZ ust. 1 pkt 1.1 pkt 1.1.3 i nadanie mu treści:
„1.1.3. Poddanie odzysku w procesie R lub termiczne przekształcanie w procesie D10 odpadów o kodach 16 03 05*, 16
81 01* (m.in. są to pochodne benzenu, toluenu, pochodne fenoli, alkoholi alifatycznych, żywic, estrów, pochodne
nieorganicznych azotanów(V) o właściwościach utleniających, pochodne węglowodorów C6-C12, pochodne
izocyjanianów) - zwanych dalej Odpadami. Odpady zdeponowane są na dz. nr 1060/2 oraz nr 1060/10, zlokalizowanej
przy ul. Instalacyjnej nr 14 i nr 22 w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski, województwo łódzkie, zwanej dalej
Nieruchomością.”
ewentualnie zmianę Załącznika nr 1 do SWZ ust. 1 pkt 1.1 pkt 1.1.3 i nadanie mu treści:
„1.1.3. Poddanie odzysku w procesie R lub termiczne przekształcania w procesie D10 odpadów o kodach 15 01 10*, 16
03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (m.in. są to pochodne benzenu, toluenu, pochodne fenoli, alkoholi alifatycznych, żywic,
estrów, pochodne nieorganicznych azotanów(V) o właściwościach utleniających, pochodne węglowodorów C6-C12,
pochodne izocyjanianów) - zwanych dalej Odpadami. Odpady zdeponowane są na dz. nr 1060/2 oraz nr 1060/10,
zlokalizowanej przy ul. Instalacyjnej nr 14 i nr 22 w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski, województwo
łódzkie, zwanej dalej Nieruchomością.”
3) usunięcie obowiązku osobistej realizacji zamówienia,
4) dodanie wymogu odnoszącego się do udokumentowania oraz zagospodarowania odpadów powstałych po
przetworzeniu odpadów w procesie unieszkodliwienia D10.
Odwołujący uzasadniając zarzuty odwołania wskazał:
Ad. 1 Warunki udziału w postępowaniu
Warunki udziału w zakresie doświadczenia winny spełniać dwie generalne przesłanki: być proporcjonalne do przedmiotu
zamówienia oraz umożliwiać ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. W ocenie
Odwołującego treść kwestionowanych warunków udziału w postępowania narusza art. 112 ustawy pzp, a to wskutek ich
nieproporcjonalności do przedmiotu zamówienia. Postawione warunki przez Zamawiającego prowadzą wprost do
wyeliminowania wykonawców zdolnych wykonać zamówienia. Należy postanowienia SWZ oceniać całościowo, gdyż
suma wszystkich czynników – przedmiotu zamówienia i warunków udziału uniemożliwia konkurencję w niniejszym
postępowaniu. Zamawiający niezgodnie z przepisami opisuje przedmiot zamówienia lub instrumentalnie wykorzystuje
narzędzia ustawy Prawo zamówień publicznych w celu minimalizacji własnego zaangażowania w realizację przedmiotu
zamówienia oraz ograniczenia konkurencji do jedynie dwóch podmiotów.
1. Uprawnienia - rozdział IX ust. 2:
„2 . W zakresie uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej zamawiający
określa następujące warunki udziału w postępowaniu: wykonawca spełni warunek udziału w postępowaniu
dotyczący uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, jeżeli wykaże, że
posiada:
a) ważne pozwolenie zintegrowane albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów, obejmując odpady o kodach 15
01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, wydane przez właściwy organ tj. starostę lub marszałka województwa.
Wykonawca posiadający tytuł prawny do instalacji poza terenem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie prowadzone jest
unieszkodliwianie w procesie D10, który zamierza przetwarzać w niej odpady objęte niniejszym zamówieniem spełni
warunek, o którym mowa w lit a jeżeli posiada: - odpowiednie i ważne zezwolenie, licencję, koncesję lub potwierdzenie
wpisu do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 15
01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w odniesieniu do procesu unieszkodliwiania odpadów poprzez unieszkodliwianie
w procesie D10 zgodnie z
załącznikiem nr 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania,
- ważny dokument potwierdzający status członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest
niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w odniesieniu do
procesu unieszkodliwiania odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesie D10 zgodnie z załącznikiem nr 2
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania,
b) wpis do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących
odpadami (BDO) w Dziale XI, zgodnie z posiadanymi decyzjami tj. pozwoleniem zintegrowanym albo zezwoleniem
na przetwarzanie odpadów, obejmującym odpady o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*,
c) wpis do BDO w Dziale VII, dla odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*.”
Odwołujący podniósł, że (jak to zostało wykazane w ad. 2 odwołania) zakres kodów, jakimi posługuje się Zamawiający
nie jest niezbędny do wykonania niniejszego zamówienia. Dla potrzeb jego realizacji wystarczającym jest posiadanie
uprawnień na przetwarzanie odpadów w 160305* oraz 168101*. W związku z czym Odwołujący wnosi o zmianę
warunku. Zamawiający wskazał, aż 4 kody odpadów wymagane do spełnienia warunków. W realizacjach tożsamych
zadań kody odpadów zawężone były dotychczas tylko tych, których zamawiający był pewny, że występują w
przeważającej ilości, bądź posiadał dokładną inwentaryzację składowiska. Takie postępowanie dawało możliwość brania
udziału większej liczbie wykonawców posiadających doświadczenie w realizowaniu zamówień polegających na
„zagospodarowaniu nielegalnych składowisk”, a nie tylko wykonawców, którzy posiadają w swoim pozwoleniu/ decyzji
wskazany kod. Kody wskazane przez Odwołującego są kodami uniwersalnymi, które posiada wielu wykonawców, w tym
wykonawcy prowadzący odzysk, natomiast kody 160303* oraz 150110* bardzo rzadko występują u podmiotów
prowadzących odzysk. Wręcz wskazać można, iż występują wyłącznie u podmiotów prowadzących instalacje
termicznego unieszkodliwienia. Odwołujący wskazał, że odpady podlegające kodowi 160303* występują na
składowiskach tego typu w znikomej ilości, bądź wcale, natomiast kod 150110*, którym Zamawiający określił opakowania
po odpadach uznawane są w kodzie odpadu, który jest zawartością pojemnika lub posiada jego ślady bądź jest nim
zanieczyszczony. Odwołujący podniósł, że w niżej wymienionych Zamówieniach nie zastosowano kodów 160303* oraz
150110* jako wymagania koniecznego, mimo że
Zamawiający również nie mieli dokładnej informacji odnośnie do składu odpadów na składowiskach:
- Zamówienie prowadzone przez Gminę Rybno nr. RGK. 271.9.2022 gdzie Zamawiający nie wskazał kodów
odpadów wymaganych do spełnienia.
- Zamówienie prowadzone przez Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne (nr postępowania 13/2023),
gdzie warunek był spełniony, jeżeli Wykonawca posiadał decyzję na kod 168101* albo 160303* i 160305*
- Zamówienie prowadzone Przez Gminę Miasto Żory Z287/32043, gdzie warunek był spełniony, jeżeli Wykonawca
posiadał decyzję na kod 070104*,160305* 160709* 070704*. W tym postępowaniu wyznaczone były 4 kody ze
względu na wcześniejszy etap i odrębne zamówienie, dzięki któremu wykonawca przebadał pojemniki znajdujące
się na składowisku.
- Zamówienie prowadzone przez Gminę Miasta Radom (Znak sprawy: BZP.271.1.550.2023.AP), gdzie warunek
był spełniony, jeżeli Wykonawca posiadał decyzję na kod 168101*.
2. Doświadczenie wykonawcy - rozdział IX ust. 4 lit. a) i b)
„4. W zakresie zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający określa następujące warunki udziału w postępowaniu:
wykonawca spełni warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej lub zawodowej, jeżeli wykaże, że
a) należycie wykonał, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje w okresie
ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 3 usługi, gdzie
każda z nich polegała na usunięciu, załadunku i transporcie co najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*,
16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie
katalogu odpadów).
W celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż
1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami.
W przypadku usługi wykonywanej (nie zakończonej), wykonana jej część musi odpowiadać pełnemu zakresowi usługi
określonemu powyżej to jest wykonana jej cześć ma polegać na usunięciu, załadunku i transporcie co najmniej 1000,00
Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2
stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów);
b) należycie wykonał, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje w okresie
ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej 3 usługi, gdzie
każda z nich polegała na unieszkodliwieniu w procesie D10 co najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*,
16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie
katalogu odpadów).
W celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż
1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami.
W przypadku usługi wykonywanej (nie zakończonej), wykonana jej część musi odpowiadać pełnemu zakresowi usługi
określonemu powyżej to jest wykonana jej cześć ma polegać na unieszkodliwieniu w procesie D10 co najmniej 1000,00
Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2
stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów);”
Odwołujący wskazał, iż określonym powyżej warunkiem doświadczenia Zamawiający ogranicza krąg wykonawców do
takich podmiotów, które po pierwsze wykonały co najmniej 3 usługi polegające na usunięciu, załadunku i transporcie co
najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* oraz co najmniej 3 usługi, gdzie
każda z nich polegała na unieszkodliwieniu w procesie D10 co najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03
03*, 16 03 05*, 16 81 01*. Zgodnie z posiadaną wiedzą Odwołującego są jedynie dwa podmioty mogące wykazać
wymagane doświadczenie. Brak jest uzasadnienia do rozdzielenia osobno doświadczenia w usunięciu, załadunku i
transporcie (pierwszy warunek) oraz doświadczenia w unieszkodliwieniu (drugi warunek). Wprowadzenie podziały tych
czynności prowadzone jest wyłącznie w celu uprzywilejowania dwóch podmiotów. Postawienie warunku doświadczenia
w postaci trzech realizacji odpowiadających kodom określonym w opisie przedmiotu zamówienia prowadzi nie do
zbadania zdolności wykonawcy do realizacji zamówienia publicznego tylko do wykazania się doświadczeniem w
wykonywaniu identycznych zamówień. Warunek nie może bowiem być bardziej restrykcyjny niż jest to konieczne dla
oceny zdolności wykonawcy do należytego wykonania przyszłej umowy (zob. np. wyrok KIO z dnia 3 grudnia 2018 r
sygn. KIO 2381/18). Warunek musi być też “proporcjonalny do przedmiotu zamówienia oraz umożliwiający ocenę
zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. Warunek musi być nie tylko powiązany z opisem
przedmiotu zamówienia i do niego adekwatny, ale także nie może być narzędziem dyskryminacji wykonawców.
Zamawiający nie może zatem formułować go w
sposób, który eliminowałby z postępowania wykonawców, którzy są w stanie wykonać należycie zamówienie.
Ustawodawca nie nałożył na zamawiających obowiązku formułowania warunków w taki sposób, który w pełni
odzwierciedla przedmiot zamówienia, lecz pozostawił zamawiającym swobodę w tym zakresie, stwierdzając jedynie, że
warunki udziału w postępowaniu muszą być związane z przedmiotem zamówienia oraz określone w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, tak aby w sposób niezasadny nie ograniczały dostępu wykonawcom do rynku
zamówień publicznych. Zgodnie z orzecznictwem Krajowej Izby Odwoławczej oczywistym jest, że warunek nie musi
odzwierciedlać w stu procentach opisu przedmiotu zamówienia, gdyż powinien być do tego opisu w takiej proporcji, która
jest wystarczająca do uznania wykonawcy za zdolnego do wykonania zamówienia, ale jednocześnie nie jest oderwana
od przedmiotu zamówienia. Za Krajową Izbą Odwoławczą (KIO 457/20) wskazać należy, że „Zdolny do wykonania
zamówienia to nie zawsze taki wykonawca, który wykonał identyczne zamówienie z obecnie zamawianym.
W ocenie Odwołującego w celu zwiększenia konkurencji w postępowaniu oraz poszanowania zasady równego
traktowania wykonawców zmianie powinien ulec ww. warunek doświadczenia. Prawidłowo sformułowany warunek
powinien minimalizować kody (Zamawiający nie posiada wiedzy o wszystkich odpadach na składowisku – nie była
przeprowadzana pełna inwentaryzacja) i jednocześnie odnosić się do całości przedmiotu zamówienia bez
wyekstrahowania w jego treści składowych realizacji zamówienia).
Odwołujący podkreślił, że postanowienia SWZ pozbawiają go możliwości skorzystania z instytucji udostępnienia
potencjału, o której mowa w art. 118 i nast. ustawy, z uwagi na fakt, że zakres czynności wymaganych do osobistej
realizacji przez wykonawcę jest identyczny z treścią zadań wymaganych w obu warunkach udziału w postępowaniu,
dotyczącym doświadczenia. Odwołujący wskazał, że ww. zastrzeżenie o zakazie podwykonawstwa powoduje, że
skorzystanie z potencjału podmiotu trzeciego jest bezcelowe, gdyż i tak wykonawca, jako podmiot zobowiązany do
osobistej realizacji zamówienia, musi samodzielnie spełniać warunek dotyczący doświadczenia określony w SWZ.
Podwykonawca nie może zaś wziąć udziału w realizacji umowy, a tym samym udostępnienie przez niego potencjału, nie
wywoła skutku w postaci spełnienia przez wykonawcę warunku udziału w postepowaniu (warunku w zakresie
doświadczenia). Wobec powyższego ww. zastrzeżenie jest niezgodne z ustawą pzp, co przez analogię, potwierdza
m.in. wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 marca 2004 r., Siemens i ARGE Telekom (C-314/01, EU:C:2004:159).
3. warunek dotyczący doświadczenia osób wskazany w rozdziale IX ust. 4 lit. c):
„c) dysponuje lub będzie dysponować na okres realizacji zamówienia jedną osobą, która będzie pełnić funkcję
Koordynatora realizacji zamówienia oraz co najmniej dwiema osobami, które będą pełnić funkcję zastępców
Koordynatora realizacji zamówienia.
Każda z ww. osób ma łącznie spełniać poniższe wymagania tj.:
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących usunięcia, załadunku i
transportu co najmniej po 500,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* każda, przy
czym w celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest
mniejszych niż 500,00 Mg odpadów o ww. kodach, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami, oraz
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących unieszkodliwiania w procesie
D10 co najmniej po 500,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* każda, przy czym w
celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych
niż 500,00 Mg odpadów o ww. kodach, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami;
W przypadku zaistnienia w trakcie wykonywania zamówienia okoliczności uniemożliwiających lub utrudniających
wykonywanie zamówienia przez wskazane przez wykonawcę osoby, o których mowa w lit. c, wykonawca będzie mógł
zmienić personel delegowany do wykonywania zamówienia z zastrzeżeniem, iż w takiej sytuacji wykonawca
zobowiązany jest przedstawić do zatwierdzenia zamawiającemu osobę, która spełnia wymogi określone powyżej.
Wykonawcy nie będzie przysługiwać roszczenie o zwrot kosztów wynikających bezpośrednio lub pośrednio z usunięcia
lub wymiany ww. osób”
Odwołujący podkreślił, że Zamawiający bardzo rygorystycznie określił wymogi związane z pełnieniem funkcji
Koordynatora realizacji zamówienia oraz jego zastępców. Mając na względzie fakt, iż dostępność takich osób jest
ograniczona na rynku pracy lub usług, wymagania de facto zespołu trzech osób eliminuje Odwołującego z postępowania.
W związku z czym Odwołujący wnosi o zmianę warunku.
Ad. 2 Opis przedmiotu zamówienia
Zamawiający wskazał w SWZ, iż na przedmiot zamówienia składało się będzie m.in. usunięcie i poddanie
unieszkodliwianiu w procesie termicznego przekształcania D10 (dalej w skrócie: w procesie D10) odpadów o kodach 15
01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, zdeponowanych na działce nr 1060/2 i 1060/10 zlokalizowanej przy ul.
Instalacyjnej 14 i 22, w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski, województwo łódzkie, zwanej dalej
Nieruchomością. Usunięciu i unieszkodliwieniu w ramach zamówienia podstawowego podlega 4 000,00 Mg odpadów o
kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, z możliwością zwiększenia tej ilości w ramach skorzystania przez
zamawiającego z prawa opcji o łącznie maksymalnie 600% (tj. o maksymalnie 24 000,00 Mg), przy czym każdorazowe
skorzystanie przez Zamawiającego z prawa opcji będzie określane w dalszej części SWZ jako zamówienie opcjonalne.
Odwołujący podniósł, że proces termicznego unieszkodliwienia D10 jest ostatni w hierarchii postępowania z odpadami,
co oznacza, że jest możliwy tylko w przypadku, gdy odpady pod względem fizyko-chemicznym nie spełniają parametrów
do przetworzenia w procesach recyklingu lub odzysku. Uprzednie poddanie odpadów procesom odzysku znajduje
uzasadnienie w hierarchii postępowania z odpadami ujętej w polskich przepisach zgodnych z zasadami „3 utools”
zawartymi w Dyrektywach Unii Europejskiej i Rozporządzeniach Komisji Europejskiej, a także znajduje uzasadnienie w
tym, że zgodnie z obliczeniami wykonanymi według procedur KOBiZE (Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania
Emisjami) będzie można ograniczyć emisję CO2 do atmosfery dzięki odzyskowi o ok. 25% (lub więcej). Obliczenia te
uwzględniają ograniczenia emisji CO2 z powodu zmniejszenia ilości odpadów przeznaczonych do spalenia jak również z
powodu ponownego wykorzystania produktów chemicznych i braku konieczności ich syntezowania lub produkcji w
procesach przetwarzania ropy naftowej. Odwołujący wskazał, iż na skutek prowadzonych procesów odzysku, część
przyjętych z przedmiotowej nieruchomości odpadów, utraci status odpadu, stając się produktem lub półproduktem
możliwym do dalszego wykorzystania przemysłowego. Z zastrzeżeniem wyjątków, wg. wiedzy i doświadczenia
Odwołującego, dotyczyłoby to około 25% - 40% ogólnej masy przyjętych odpadów. Pozostała część odpadów w ramach
przeprowadzonych procesów uzyskałaby (jako odpad wytworzony) status odpadu – prawdopodobnie niebezpiecznego,
przy zaznaczeniu zmiany rodzaju odpadu (inny kod odpadu). W odniesieniu do tej pozostałości (odpadów
niebezpiecznych wytworzonych w procesie odzysku), Solveco sp. z o.o., gwarantuje przekazanie ich do instalacji
prowadzącej proces ostatecznego unieszkodliwiania D10. W załączniku do Postępowania „Załącznik nr 1 do OPZekspertyza biegłego z załącznikiem” wymienione są substancje, które zostały wykryte w wynikach badań pobranych
próbek odpadów na składowisku. Po ich analizie Odwołujący może wskazać odpady, które mogą zostać przetworzone w
procesach odzysku w celu odzysku poszczególnych substancji m.in.: Octan etylu, octan butylu, aceton, Propan-2-ol,
gliceryna, węglowodory C6-C12, ksyleny, glikol propylenowy. Wymienione substancje wskazane są
w 14 z 96 próbek pobranych na składowisku. Czyli 14,58% z przebadanych odpadów wskazuje skład możliwy do
przetworzenia w procesach odzysku. Podkreślił, iż umożliwienie poddania odpadów procesom odzysku, w znacznym
stopniu wpłynie na koszt realizacji przedmiotu zamówienia. Możliwość uzyskania z odpadów produktu o konkretnych
właściwościach, który może być ponownie użyty w przemyśle, z pewnością zostanie uwzględniona w kalkulacji ceny i
wpłynie na jej obniżenie względem takiego działania, które ogranicza się wyłącznie do unieszkodliwiania odpadów w
procesie spalania
Zgodnie z przepisami ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U. z 2023 poz.1587), w tym art. 17. 1.
Wprowadza się następującą hierarchię sposobów postępowania z odpadami: 1) zapobieganie powstawaniu odpadów; 2)
przygotowywanie do ponownego użycia; 3) recykling; 4) inne procesy odzysku; 5) unieszkodliwianie. Ustawa w treści art.
18 ust. 2 nakazuje, aby odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności
jest obowiązany poddać odzyskowi. Kolejny ustęp wskazuje, iż odzysk, o którym mowa w ust. 2, polega w pierwszej
kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a jeżeli nie
jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych –
poddaniu innym procesom odzysku. Dopiero zgodnie z ust. 5 dopuszczone jest unieszkodliwianie odpadów, których nie
dało się poddać procesom odzysku. Odpady nie mogą zostać poddane odzyskowi:
- nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych,
- nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych,
- nie jest uzasadnione z przyczyn ekonomicznych.
Zamawiający przygotowując postępowanie prowadził szeroko zakrojone działania konsultacyjne, badając w jaki sposób
może przeprowadzić likwidację składowiska odpadów niebezpiecznych zdeponowanych na działce nr 1060/2 i 1060/10
zlokalizowanej przy ul. Instalacyjnej 14 i 22, w m. Rogowiec, gm. Kleszczów. W tym celu zwrócił się również do
Odwołującego w prośbą o wskazanie potencjału. Już na tym etapie Zamawiający przewidywał wyłącznie proces D10.
Odwołujący wskazywał, iż takie podejście jest niezgodne z przepisami ustawy o odpadach. Odnosząc się do podstaw
odstąpienia od obowiązku poddania odpadów procesom odzysku to technologiczny odzysk oszacowany został na 2540%. Przy ilości 4000 Mg – daje to ilość to od 1000 Mg do 1600 Mg odpadów, które zostaną ponownie wykorzystane,
jednak biorąc pod uwagę zamówienie podstawowe wraz z opcjami daje to liczbę prawie 10 000 Mg produktów, które
wrócą do obrotu jako podstawowe
produkty, bez konieczności ich unieszkodliwiania. Przechodząc do kwestii ekonomicznej to możliwość odzysku odpadów
pozwoli Zamawiającemu na osiągnięcie oszczędności na realizacji zamówienia. Substancje poddane procesom odzysku
jako produkty do zagospodarowania obniżą koszty wykonywania zamówienia. Odnosząc się do kwestii ekologicznych to
potencjalnie wskazywana przez Zamawiającego konieczność pilnej likwidacji składowiska nie stoi na przeszkodzie
poddaniu odpadów procesom odzysku.
W ocenie Odwołującego koniecznym dla doprowadzenia opisu przedmiotu zamówienia do zgodności z przepisami
ustawy o odpadach jest dopisanie procesów R2 i R3. Brak takich postanowień uniemożliwia Odwołującemu wzięcie
udziału w postępowaniu i konkurowanie rozwiązaniami ekologicznymi oraz warunkami realizacji zamówienia. Zdaje się
Zamawiającemu nie przyświeca realizacja celów ekologicznych oraz dbanie o środowisko a jedynie ostateczne pozbycie
się tych odpadów. Cel środowiskowy jest jak najbardziej zrozumiały, jednak zostanie on osiągnięty również w sytuacji
poddania odpadów procesom R2 i R3.
Na przedmiot zamówienia składa się m.in. likwidacja bomby ekologicznej składającej się z odpadów niebezpiecznych
(m.in. są to pochodne benzenu, toluenu, pochodne fenoli, alkoholi alifatycznych, żywic, estrów, pochodne
nieorganicznych azotanów(V) o właściwościach utleniających, pochodne węglowodorów C6-C12, pochodne
izocyjanianów). Odpady zdeponowane są na dz. nr 1060/2 oraz nr 1060/10, zlokalizowanej przy ul. Instalacyjnej nr 14 i nr
22 w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski, województwo łódzkie. Zamawiający w opisie przedmiotu
zamówienia wskazał konkretne kody odpadów 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* zamiast posłużyć się
kategoriami bardziej ogólnymi np. odpady nieujęte w innych grupach – 16. Bardzo wąskie ujęcie kodów odpadów w
ocenie Odwołującego ma dać uzasadnienie dla ograniczenia konkurencji w postępowaniu poprzez przeniesienie tych
kodów do wymagań w zakresie posiadanych uprawnień. Przykładem tego może być kod 15 01 10 – opakowania
zawierające pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone. Oczywistym jest, że na składowisku są
opakowania, jednak nie stanowią one podstawowego problemu do usunięcia. De facto jest to odpad opakowaniowy a nie
sam w sobie odpad niebezpieczny. Podmioty prowadzące utylizację przyjmują pojemniki z zawartością jako całość w
kodzie odpadu, którego dotyczy zawartość bez wyszczególnienia na pojemnik oraz osobno zawartość.
Pozostałe kody odnoszą się do:
160305* - Organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne,
160303*- Nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne,
168101*- Odpady wykazujące właściwości niebezpieczne.
Wyżej wymienione kody należą do jednej grupy odpadów, czyli grupy 16, dlatego Odwołujący żąda zmiany wymagań do
kodu 160305* lub 168101* poprzez zmianę warunków Zamówienia. Odwołujący wskazał, iż Zamawiający ze względu na
dużą ilość odpadów nie jest w stanie rzetelnie określić wszystkich kodów odpadów znajdujących się na składowisku.
Natomiast wszystkie kody mogą zostać przydzielone do kodu 168101* bez względy na konsystencje oraz skład
chemiczny. W ocenie Odwołującego wąskie określenie kodów może skutkować sytuacją, w której wykonawca nie
odbierze danych substancji i nie podda ich procesom recyklingu, a następnie unieszkodliwiania. Dlatego w opisie
przedmiotu zamówienia kody 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* powinny zostać ujednolicone do kodów 160305*
oraz 168101*. Zmiana powyższa jednocześnie powinna nastąpić ze zmianą warunków udziału w postępowaniu Oba
kody holistycznie opisują odpady zgromadzone na składowisku, opis wprowadza też procesy wymagane ustawą o
odpadach, zatem zostaje tym samym dokonane naprawienie wadliwego zagospodarowania odpadów.
Ad. 3 Kluczowe części zamówienia
Odwołujący wskazał, że pojęcie „kluczowej części zamówienia” nie zostało zdefiniowane w ustawie, jednak jego
wykładnię można odnaleźć w orzecznictwie. Za kluczowe części zamówienia należy uznać prace, które stanowią
elementy danego zamówienia o takiej wadze i znaczeniu, że ich wykonanie wymaga osobistego zaangażowania
wybranego wykonawcy, którego kompetencje oraz osobista odpowiedzialność wobec zamawiającego powinny
zwiększyć szanse na wykonanie tego szczególnego elementu, a w następstwie również całego przedmiotu zamówienia,
z należytą starannością (por. wyrok z dnia 27 maja 2019 r., KIO 867/19 oraz z dnia 21 września 2021 r., KIO 1837/17).
Przepisy ustawy pzp, nie precyzują terminu "kluczowe zadania" i jest to zwrot celowo niedookreślony, wprowadzony po
to, aby pozostawić zamawiającemu pewną swobodę w tym zakresie, upoważniając go do uwzględniania takich
czynników, jak charakter, zakres, znaczenie lub przeznaczenie robót budowlanych, usług czy dostaw. W uzasadnieniu
wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie o sygn. akt KIO 3321/20, Izba wskazała, iż postawienie wymagania w
zakresie osobistego wykonania nie może być jednak prostą reakcją na potrzebę wzmożonej pieczołowitości przy
wykonaniu strategicznego zamówienia oraz że zastrzeżenie takie winno opierać się na zindywidualizowanych,
obiektywnych okolicznościach zdatnych wykazać, że powierzenie wykonania zadania w
danym zakresie podwykonawcy może rzeczywiście prowadzić do wad wykonania zamówienia. Zdaniem Izby w tym
kontekście należy przyjąć, że kluczowe zadania to z pewnością zadania istotne, krytyczne, wrażliwe z punktu widzenia
zagwarantowania należytego wykonania zamówienia i dlatego wymagające wykonania przez podmiot, którego
kwalifikacje zostały zweryfikowane w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia i dotyczy to przede wszystkim
świadczeń, które zlecono wykonawcy ze względu na jego szczególne kwalifikacje, umiejętności czy środki zarządzania
jakością. Przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych przyznają zamawiającym uprawnienie do zastrzeżenia w
dokumentacji zamówienia obowiązku osobistego wykonania przez wykonawcę kluczowych zadań dotyczących
zamówienia. Jednakże, skorzystanie z tej instytucji przez zamawiających nie może mieć charakteru automatycznego,
mechanicznego i nie uzasadnionego obiektywnymi i racjonalnymi potrzebami zamawiającego uwzględniającymi kontekst
i specyfikę zamówienia będącego przedmiotem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Również
strategiczne znaczenie danej inwestycji nie przesądza o dopuszczalności dokonania takiego zastrzeżenia. Wykonawcy
powinni każdorazowo weryfikować czy wprowadzone przez zamawiającego wymogi w tym zakresie nie zawężają
konkurencji w postępowaniach prowadząc do rzeczywistego wykluczenia z nich wykonawców, w tym małych i średnich
podmiotów. W przypadku uznania, że takie naruszenie przepisów w zakresie dopuszczalności zastrzeżenia obowiązku
osobistego wykonania przez wykonawcę kluczowych zadań ma miejsce w danym postępowaniu wykonawcy mogą
podważyć ten wymóg składając odwołanie na treść swz. Takie działanie okazuje się być efektywne, czego dowodem jest
omawiany wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 października 2021 r. o sygn. akt: KIO 2733/21. Nie wydaje się za
zasadne pozostawienie postanowień rozdziału IVa SWZ. Zamawiający zastrzegł obowiązek osobistego wykonania przez
wykonawcę kluczowych zadań składających się na przedmiot niniejszego zamówienia w postaci załadunku, ważenia w
miejscu zdeponowania, transportu, usunięcia, ważenia w miejscu unieszkodliwiania oraz unieszkodliwiania w instalacji
odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*. Odwołujący wskazał, iż niezrozumiałym jest ograniczenie
możliwości korzystania z podwykonawców w ww. zakresie. Wykonawca ponosi taka sama odpowiedzialność za
wykonanie przedmiotu zamówienia z udziałem podwykonawców jak i bez nich. Ponadto w niniejszym postępowaniu
zakres osobistego wykonania kluczowych części zamówienia sprowadza się do praktycznie 99% jego zakresu co
oznacza, że celem zamawiającego jest eliminacja konkurencji w postępowaniu. Takim działaniem Zamawiający nie
traktuje wykonawców równo. Ponadto można mieć wątpliwość –
czy te ograniczenia dotyczą wyłącznie wskazanych kodów, a czy w przypadku ujawnienia odpadów o innych kodach to
podwykonawstwo będzie możliwe?
Ad. 4 Wprowadzenie warunku zagospodarowania powstałych odpadów
Zamawiający w opublikowanych dokumentach do Zamówienia nie wskazał wymogu dla wykonawców, którzy będą
prowadzić proces unieszkodliwienia termicznego D10 odnoszącego się do odpadów wytworzonych po przetworzeniu w
procesie D10. Odwołujący wniósł, aby Zamawiający w specyfikacji warunków zamówienia, opisie przedmiotu
zamówienia jak i w umowie do zamówienia dokonał wpisu warunkującego ostateczne wykonanie zadania polegające na
poddaniu odpadów odebranych ze składowiska mieszczącego się w m. Rogowiec na działce nr ewid. 1060/2 oraz
1060/10 procesowi przetworzenia, a następnie skierował odpady powstałe po przetworzeniu do ostatecznego
unieszkodliwienia. Po przetworzeniu odpadów w procesie D10, czyli termicznym unieszkodliwieniu powstają odpady w
postaci: pyłów, popiołów, żużli. W większości są to nadal odpady niebezpieczne, które zawierają pozostałości po
odpadach, które były unieszkodliwiane, co za tym idzie są to nadal odpady ze składem pochodzącym ze składowiska.
Dla rzetelnego wykonania zamówienia to Zamawiający winien nakazać Wykonawcom prowadzącym takie przetwarzanie,
aby złożyli stosowne dokumenty, z których wynikają ilości powstałe po procesie D10, a następnie wskazali oraz
dopilnowali ich ostatecznego zagospodarowania. Jest to ważne, aby wyeliminować drogę niezgodnego postępowania z
odpadami będącymi pozostałością po przetworzeniu odpadów ze składowiska objętego Zamówieniem.
Odwołujący wnosi o dodanie wpisu przedstawionego powyżej, ze względu na charakter zamówienia i postępowanie
zgodnie z Ustawą o odpadach z dni 14 grudnia 2012 r. Warunek unieszkodliwienia w procesie D10 bez warunku
wykazania odpadów powstałych po tym procesie i ich zagospodarowania nie daje efektu zagospodarowania w 100%
odpadów znajdujących się na składowisku. Odwołujący wnosi, aby Zamawiający żądał od Wykonawcy przedłożenia
dokumentów potwierdzających ostateczne zagospodarowanie również odpadów wytworzonych.
W ocenie Odwołującego postępowanie zostało przygotowane wadliwie, dążąc do eliminacji konkurencji w postępowaniu,
dobór kodów odpadów został dokonany w zestawieniu z uprawnieniami jakie posiadają kluczowi wykonawcy na rynku
(BDO) oraz wybór jedynej metody – unieszkodliwienia odpadu w procesie D10 prowadzi o wyboru oferty
najkorzystniejszej spośród dwóch, które zostaną złożone w postępowaniu, o ile warunki
postępowania nie zostaną zmienione. Zamawiający nie wykazał zgodnie z Ad. 4 warunków dotyczących odpadów po
przetworzeniu, które bardzo często nadal są odpadami niebezpiecznymi.
W dniu 3 września 2024 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie wniesionego
odwołania w całości. W złożonej odpowiedzi oraz na rozprawie przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swojego
stanowiska.
W dniu 3 września 2024 r. pismo procesowe z dalszym stanowiskiem w sprawie złożył Odwołujący.
W dniu 9 września 2024 r. pismo procesowe ze stanowiskiem w sprawie złożył Przystępujący Mo-BRUK Spółka Akcyjna
z siedzibą w Niecwi.
W dniu 11 września 2024 r. pismo procesowe ze stanowiskiem w sprawie złożył Przystępujący WIT-KRIS K. O. Spółka
Jawna z siedzibą w Warszawie.
Izba ustaliła, co następuje:
Izba ustaliła, że odwołanie czyni zadość wymogom proceduralnym zdefiniowanym w Dziale IX ustawy z dnia 11 września
2019 r. - Prawo zamówień publicznych, tj. odwołanie nie zawiera braków formalnych oraz został uiszczony od niego
wpis. Izba ustaliła, że nie zaistniały przesłanki określone w art. 528 ustawy pzp, które skutkowałyby odrzuceniem
odwołania.
Izba stwierdziła, że Odwołujący wykazał przesłanki dla wniesienia odwołania określone w art. 505 ust. 1 i 2 ustawy pzp, tj.
posiadanie interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwości poniesienia szkody w wyniku naruszenia przez
Zamawiającego przepisów ustawy pzp.
Do postępowania odwoławczego po stronie Odwołującego, zachowując termin ustawowy oraz wskazując interes w
uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść Odwołującego zgłosił skuteczne przystąpienie wykonawca: WIT-KRIS K. O.
Spółka Jawna z siedzibą w Warszawie, wykonawca Mo-BRUK Spółka Akcyjna z siedzibą w Niecwi oraz wykonawca
FCC PRO EKO sp. z o.o. z siedzibą w Radomsku.
Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołanie wraz z załącznikami,
odpowiedź na odwołanie wraz z załącznikami (w tym
dowody: notatka służbowa Straży Pożarnej, opinia biegłego z 24.11.2021 (na potrzeby prokuratury), opinia biegłego z
20.06.2023 (na potrzeby UMWŁ), notatka służbowa (brak skanu), pismo PGE z 09.07.2024, pismo PGE z 07.08.2024,
pismo PGE z 26.06.2024, notatka WIOŚ z 05.07.2024, notatka WIOŚ z 12.08.2024, notatka WIOŚ z 14.06.2024, notatka
WIOŚ z 25.07.2024, pismo Prokuratura z 09.08.2024, pismo Prokuratura z 15.02.2024, dokumentacja zdjęciowa (zdjęcia
o nazwach plików elektronicznych: Szkic z lokalizacją oczyszczalni i strugi Żłobnickiej, Stan na 2024-04-26 – Dron,
DJI_0204, Stan na 2024-06-12 - 20240612_085435, Stan na 2024-07-04 Dron (Thermal), zdjęcie z PGE, zdjęcie z
zabudową mieszkalną, DJI_0207, DJI_0247, DJI_20240809114747_0079_V, IMG_3989, IMG_3996, IMG_3998,
IMG_4010), zgłoszenia przystąpienia wraz z załącznikami, pisma procesowe Przystępujących WIT-KRIS oraz MoBRUK, pismo procesowe Odwołującego (w tym dowody: opinia wydana przez Spółkę SABA, wydruk korespondencji z
platformy umwl.ezamawiajacy.pl, kopie złożonych wniosków o udostępnienie do informacji publicznej) oraz dowody
złożone na rozprawie przez Odwołującego: Analiza potrzeb i wymagań oraz rozeznanie rynku (w dokumentacji
postępowania), przez Przystępującego Mo-Bruk S.A.: trzy opinie prawne dotyczące stosowania zasady hierarchii
sposobów postępowania z odpadami oraz Przystępującego WIT-KRIS K. O. Spółka Jawna: wyciąg z SIWZ wraz z OPZ
w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Gorlice: Postępowanie o nr OR-III.271.2.30.2020 USUNIĘCIE WSZYSTKICH
ODPADÓW NIEBEZPIECZNYCH NIELEGALNIE ZGROMADZONYCH W LATACH 20162017 NA TERENIE
NIERUCHOMOŚCI PRZY UL. WYSZYŃSKIEGO 2 W GORLICACH, MAGAZYNOWANYCH W RÓŻNEGO RODZAJU
POJEMNIKACH, A TAKŻE LUZEM, ORAZ W STACJONARNYCH ZBIORNIKACH WIELKOGABARYTOWYCH ORAZ
PODDANIE ICH ODPOWIEDNIM DO WŁAŚCIWOŚCI ODPADÓW I OSTATECZNYM PROCESOM ODZYSKU LUB
UNIESZKODLIWIANIA W RAMACH REALIZACJI ZADANIA PN. „LIKWIDACJA ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA I ŻYCIA
LUDZI ORAZ ŚRODOWISKA, POWODOWANEGO ODPADAMI MAGAZYNOWANYMI/SKŁADOWANYMI W MIEJSCU
NA TEN CEL NIEPRZEZNACZONYM, TJ. NA TERENIE BYŁEJ RAFINERII NAFTY „GLIMAR” W GORLICACH, PRZY UL.
KARD. ST. WYSZYŃSKIEGO 2” oraz protokół odbioru częściowego w ramach realizacji usługi usunięcia odpadów
niebezpiecznych. Izba z urzędu dopuściła dowody z wyciągu z dokumentacji postępowań przywołanych przez
Odwołującego w odwołaniu.
Ponadto, Izba postanowiła oddalić wniosek Odwołującego o powołanie biegłego celem ustalenia właściwej metody
zagospodarowania odpadów dla przedmiotowego zamówienia
jako nieprzydatny dla rozstrzygnięcia i powołany jedynie dla zwłoki. Izba zauważa, że Zamawiający nie zaprzeczył
możliwości zastosowania innej metody zagospodarowania odpadów niż ich unieszkodliwienie, a jedynie uzasadniał
przyczyny takiego wyboru. Rozstrzygnięcie sporu w tym zakresie sprowadzało się do oceny stanu faktycznego pod
względem prawnym, w tym zgodności z ustawą o odpadach niewymagającej wiedzy specjalnej.
Na podstawie tych dokumentów, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia, stanowiska i dowody złożone przez strony
i uczestników postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła:
Odwołanie zasługiwało na częściowe uwzględnienie.
W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny:
Zgodnie z SWZ:
- „IV. Opis przedmiotu zamówienia.
1. Przedmiotem zamówienia jest realizacja zadania składającego się z trzech etapów, wskazanych poniżej:
1) dostawa i wykonanie zabezpieczeń przeciwpożarowych na działce nr 1060/2. Przedmiotem tego etapu jest
także utrzymanie tych zabezpieczeń przez cały okres trwania umowy, w tym także w trakcie wykonywania
zamówień opcjonalnych, o ile zamawiający skorzysta z prawa opcji,
2) dostawa i montaż kamer termowizyjnych oraz obsługa j prowadzenie stałego monitoringu działki nr 1060/2
przez cały okres trwania umowy, w tym także w trakcie wykonywania zamówień opcjonalnych, o ile zamawiający
skorzysta z prawa opcji,
3) usunięcie i poddanie unieszkodliwianiu w procesie termicznego przekształcania DIO (dalej w skrócie: w
procesie DIO) odpadów o kodach 15 01 10* 16 03 03* 16 03 05*, 16 81 zdeponowanych na działce nr 1060/2 i
1060/10 zlokalizowanej przy ul. Instalacyjnej 14 j 22, w m, Rogowiec gm. Kleszczów, pow. bełchatowski,
województwo łódzkie, zwanej dalej Nieruchomością. Usunięciu i unieszkodliwieniu w ramach zamówienia
podstawowego podlega 4000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 16 81 01*, z możliwością
zwiększenia tej ilości w ramach skorzystania przez zamawiającego z prawa opcji o łącznie maksymalnie 600% (tj.
o maksymalnie 24 000,00 Mg), przy czym każdorazowe skorzystanie przez zamawiającego z prawa opcji będzie
określane w dalszej części SWZ jako zamówienie opcjonalne. Szczegóły dotyczące ewentualnego skorzystania
przez zamawiającego z prawa opcji zostały określone w Załączniku nr 8 do SWZ (Projekt umowy) oraz w Załączniku nr 1
do SWZ (Opis Przedmiotu Zamówienia). (…) UWAGA: Ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia zamawiający,
działając na podstawie art. 131 ust. 2 pkt 1 Pzp, wymaga, aby zainteresowany wykonawca przez złożeniem oferty
dokonał wizji lokalnej odpadów zdeponowanych na nieruchomości wskazanej w OPZ. W trakcie wizji wykonawca będzie
mógł dokonać rozeznania i oszacowania ilości znajdujących się na nieruchomości odpadów w celu rzetelnego
przedstawienia oferty zamawiającemu. Zamawiający umożliwi wykonawcom przeprowadzenie wizji lokalnej w
następujących terminach: (…).”
- „IV a) Informacja na temat podwykonawców. 1. Wykonawca może powierzyć podwykonawcy wykonanie tylko
takiej części zamówienia, której wykonanie nie zostało zastrzeżone przez zamawiającego do osobistego
wykonania przez wykonawcę. Zamawiający zaś w trybie określonym w art. 121 ustawy PZP zastrzega obowiązek
osobistego wykonania przez wykonawcę kluczowych zadań składających się na przedmiot niniejszego
zamówienia w postaci załadunku. ważenia w miejscu zdeponowania, transportu, usunięcia, ważenia w miejscu
unieszkodliwiania oraz unieszkodliwiania w instalacji odpadów o kodach 15 01 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*.”
- „IX. Informacja o warunkach udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia. (…)
2. W zakresie uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej zamawiający
Określa następujące warunki udziału w postępowaniu: wykonawca spełni warunek udziału w Postępowaniu
dotyczący uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, jeżeli wykaże, że
posiada
a) ważne pozwolenie zintegrowane albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów, obejmujące odpady o kodach 15
01 10* 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* wydane przez właściwy organ tj. starostę lub marszałka województwa,
Wykonawca posiadający tytuł prawny do instalacji poza terenem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie prowadzone jest
unieszkodliwianie w procesie D10, który zamierza przetwarzać w niej odpady objęte niniejszym zamówieniem spełni
warunek, o którym mowa w lit a jeżeli posiada:
- odpowiednie ważne zezwolenie, licencję, koncesję lub potwierdzenie wpisu do rejestru działalności
regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 15 0l 10*, 16 03 03*, 16 03
05*, 16 81 01* (w odniesieniu do procesu unieszkodliwiania odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesje D10
zgodnie z
załącznikiem nr 2 ustawy z dnia 44 grudnia 2012 r. o Odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania,
- ważny dokument potwierdzający status członka danej organizacji, jeżeli członkostwo w tej organizacji jest
niezbędne do przetwarzania odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w odniesieniu do
procesu unieszkodliwiania odpadów poprzez unieszkodliwianie w procesie D10 zgodnie Z załącznikiem nr 2
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach) w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania,
b) wpis do Rejestru podmiotów wprowadzających produkty; produkty w opakowaniach gospodarujących
odpadami (BDO) w Dziale XI, zgodnie z posiadanymi decyzjami tj. pozwoleniem zintegrowanym albo zezwoleniem
na przetwarzanie odpadów, obejmującym odpady o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*
c) wpis do BDO w Dziale dla odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (…)
4. W zakresie zdolności technicznej lub zawodowej zamawiający określa następujące warunki udziału w
postępowaniu: wykonawca spełni warunek udziału w postępowaniu dotyczący zdolności technicznej lub
zawodowej; jeżeli wykaże, że
a) należycie wykonał a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje w okresie
ostatnich 5 lat a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie, co najmniej 3 usługi gdzie
każda z nich polegała na usunięciu, załadunku i transporcie co najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*,
16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie
katalogu odpadów), W celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych
usług to jest mniejszych niż 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* objętych
odrębnymi umowami lub zleceniami.
W przypadku usługi wykonywanej (nie zakończonej), wykonana jej część musi odpowiadać pełnemu zakresowi usługi
określonemu powyżej to jest wykonana jej cześć ma polegać na usunięciu, załadunku i transporcie co najmniej 1000,00
Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2
stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów);
b) należycie wykonał, a w przypadku świadczeń powtarzających się lub ciągłych również wykonuje w okresie
ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie, co najmniej 3 usługi, gdzie
każda z nich polegała na unieszkodliwieniu
w procesie D10 co najmniej 1000,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu
rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów). W celu wykazania spełnienia
warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych niż 1000,00 Mg odpadów o
kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami
W przypadku usługi wykonywanej (nie zakończonej), wykonana jej część musi odpowiadać pełnemu zakresowi usługi
określonemu powyżej to jest wykonana jej cześć ma polegać na unieszkodliwieniu w procesie D10 co najmniej 1000,00
Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* (w rozumieniu rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2
stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów);
c) dysponuje lub będzie dysponować na okres realizacji zamówienia jedną osobą, która będzie pełnić funkcję
Koordynatora realizacji zamówienia oraz co najmniej dwiema osobami, które będą pełnić funkcję zastępców
Koordynatora realizacji zamówienia. Każda z ww. osób ma łącznie spełniać poniższe wymagania tj.
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących usunięcia; załadunku i
transportu co najmniej po 500,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* każda, przy
czym w celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest
mniejszych niż 500,00 Mg odpadów o ww. kodach, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami, oraz
- w ciągu ostatnich 5 lat koordynowała realizację co najmniej 2 usług, dotyczących unieszkodliwiania w procesie
D10 co najmniej po 500,00 Mg odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* każda, przy czym w
celu wykazania spełnienia warunku zamawiający nie dopuszcza sumowania cząstkowych usług to jest mniejszych
niż 500,00 Mg odpadów o ww. kodach, objętych odrębnymi umowami lub zleceniami.
W przypadku zaistnienia w trakcie wykonywania zamówienia okoliczności uniemożliwiających lub utrudniających
wykonywanie zamówienia przez wskazane przez wykonawcę osoby o których mowa w lit. c, wykonawca będzie mógł
zmienić personel delegowany do wykonywania zamówienia z zastrzeżeniem, iż w takiej sytuacji wykonawca
zobowiązany jest przedstawić do zatwierdzenia zamawiającemu osobę, która spełnia wymogi określone powyżej.
Wykonawcy nie będzie przysługiwać roszczenie o zwrot kosztów wynikających bezpośrednio lub pośrednio z usunięcia
lub wymiany ww. osób. (…)”
Zgodnie z OPZ (załącznik nr 1 do SWZ):
- „1.1.3. Poddanie unieszkodliwianiu w procesie termicznego przekształcania D10 odpadów o kodach 15 01 10*,
16 03 03*, 16 03 05*,16 81 01* (m.in. są to pochodne benzenu, toluenu, pochodne fenoli, alkoholi alifatycznych,
żywic, estrów, pochodne nieorganicznych azotanów(V) o właściwościach utleniających, pochodne węglowodorów
C6-C12, pochodne izocyjanianów) - zwanych dalej Odpadami. Odpady zdeponowane są na dz. nr 1060/2 oraz nr
1060/10, zlokalizowanej przy ul. Instalacyjnej nr 14 i nr 22 w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow. bełchatowski,
województwo łódzkie, zwanej dalej Nieruchomością.
1 .2. Z uwagi na brak wiedzy na temat dokładnego składu i właściwości Odpadów znajdujących się w
poszczególnych pojemnikach i zbiornikach, Odpady należy traktować jako odpady o kodzie 16 81 01* odpady
wykazujące właściwości niebezpieczne, 16 03 03* nieorganiczne odpady zawierające substancje niebezpieczną
16 03 05* organiczne odpady zawierające substancje niebezpieczne lub 15 01 10* opakowania zawierające
pozostałości substancji niebezpiecznych lub nimi zanieczyszczone. Poglądowy skład i właściwości Odpadów
zostały określone na podstawie opinii biegłego sądowego - Pana dr. inż. J. D., opracowanej na zlecenie
Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie nr 24/1<0/1 1/2021, która stanowi Załącznik Nr 1 do OPZ.”
- „3. PRZEKAZANIE NIERUCHOMOŚCI, ODPOWIEDZIALNOŚĆ 3.1. Przekazanie Nieruchomości nastąpi
Protokołem przekazania Nieruchomości. Od chwili podpisania Protokołu przekazania Nieruchomości, Wykonawca
w ramach realizacji przedmiotu zamówienia, dysponuje Nieruchomością i ponosi za nią odpowiedzialność oraz za
znajdujące się na niej Odpady. Wykonawca ponosi odpowiedzialność wobec Zamawiającego i osób trzecich za
wszelkie szkody spowodowane na skutek wykonywania przedmiotu zamówienia, jakie powstaną na
Nieruchomości, nieruchomościach sąsiednich oraz w środowisku, również w związku Z transportem Odpadów do
miejsca ich unieszkodliwiania. 3.2. Od chwili podpisania Protokołu przekazania Nieruchomości, Wykonawca w
ramach realizacji przedmiotu zamówienia przejmuje obowiązki posiadacza odpadów wynikające z ustawy z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach. 3.3 Wykonawca ponosi odpowiedzialność za bezpieczeństwo i ochronę zdrowia
osób wykonujących czynności niezbędne do załadunku, transportu i unieszkodliwienia Odpadów.”
- „4.3.7. Przygotowanie Odpadów do transportu w sposób zapewniający bezpieczeństwo dla ludzi j środowiska.
Przygotowanie Odpadów obejmuje przepompowanie/przeładunek wszystkich Odpadów z pojemników, do
odpowiednich pojemników/pojazdów oraz wszelkie inne czynności, jakie będą musiały zostać wykonane w danej
sytuacji, a które zapewnią przetransportowanie Odpadów w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami
wskazanymi
w pkt. 6.4.0PZ Wykonawca zapewnia niezbędny do tego sprzęt, pojemniki, materiały oraz środki do podjęcia działań na
wypadek wycieku, rozlania, rozsypania się Odpadów podczas przeładunku (m.in. środki sorpcyjne, pojemniki na zużyte
sorbenty i in.). 4.3.8. Oznakowanie Odpadów w pojemnikach według następującej reguły: nr pojemnika/nr transportu.
Oznakowanie ma służyć udokumentowaniu, gdzie poszczególne Odpady zostaną dostarczone i poddane
unieszkodliwianiu. Mając na względzie cel jakiemu ma służyć oznakowanie Odpadów, każdy pojemnik podlega
indywidualnemu oznakowaniu. 4.3.9. Wykonawca ponosi odpowiedzialność za trwałe oznakowanie pojemników z
Odpadami od momentu ich wywozu z Nieruchomości do czasu skierowania ich do unieszkodliwiania.”
- „4.5. Protokół załadunku i transportu, który stanowi Załącznik Nr 4 do OPZ sporządzany po każdorazowym
załadunku, będzie zawierał następujące informacje:
— dane Zamawiającego, Wykonawcy, marka i nr rejestracyjny środka transportu,
— data i godzina rozpoczęcia i zakończenia załadunku, data i godzina rozpoczęcia transportu, planowana godzina
rozpoczęcia i zakończenia oraz miejsce uzasadnionego postoju oraz planowana data i godzina zakończenia transportu,
— kolejno nadawany numer Partii załadowanych Odpadów,
- numer karty przekazania odpadów, wygenerowanej w systemie BDO,
— masę załadowanych Odpadów wyrażoną w [Mg],
- rodzaj (kod) załadowanych Odpadów wagę wykorzystywanych opakowań lub pojemników wielorazowego
użytku, jeśli zostały wykorzystane;
- nazwę i adres Instalacji, do której Odpady są transportowane oraz przewidywaną trasę przejazdu;
— podpisy osób upoważnionych.
Protokół załadunku i transportu będzie zawierał załączniki w postaci dowodów ważenia (sumaryczna waga wszystkich
załadowanych Odpadów na dany środek transportu) oraz dokumentacji fotograficznej wraz z nr rejestracyjnym środka
transportu, Protokół sporządzany jest w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach po jednym dla Wykonawcy i
Zamawiającego.
4.6. Transport Odpadów z Nieruchomości bezpośrednio do miejsc ich unieszkodliwiania, odbywać się będzie
sprawnymi środkami transportu, dopuszczonymi do ruchu drogowego
4.7. Załadunek i ważenie Odpadów może odbywać się od poniedziałku do soboty, z wyłączeniem dni ustawowo
wolnych od pracy.”
- „6.5. Zamawiający nie dopuszcza możliwości zbierania (gromadzenia, odbioru) przez Wykonawcę Odpadów w
miejscach pośrednich tj. innych niż miejsce unieszkodliwiania Odpadów. Podobnie Zamawiający nie dopuszcza
zbierania i transportowania innych odpadów w tym samym środku transportu wraz z Odpadami transportowanymi
w ramach realizacji przedmiotu zamówienia.”
- „6.10 Wykonawca zapewni przez cały czas realizacji zamówienia zabezpieczenie każdego transportu plombą
elektroniczną GPS, która uniemożliwi wszelkie manipulacje (takie jak: cięcia na lince zabezpieczającej, próby
zerwania, 'szarpania, zamrażania). W przypadku ww. zdarzenia zostanie wysłany alert w postaci sms lub email do
Koordynatora Zamawiającego, Menedżera kontraktu i Koordynatora Wykonawcy, Zastosowana plomba
elektroniczna umożliwi śledzenie transportu w czasie rzeczywistym, tj.: monitorowanie aktualnego położenia,
prędkości, poziomu naładowania baterii, jakość zasięgu i aktualny status urządzenia. Poziom naładowania baterii
winien zapewniać ciągłą, niezakłóconą pracę urządzenia podczas transportu Odpadów z Nieruchomości do
Instalacji. Wykonawca udostępni Zamawiającemu, na czas trwania realizacji zamówienia, dostęp do interfejsu
(aplikacji) pozwalającej na monitorowanie pracy tych urządzeń.”
- „7. UNIESZKODLIWIANIE ODPADÓW 7.1. Wykonawca zobowiązany jest posiadać dokumenty oraz decyzje
administracyjną wymagane przez SWZ, jak również te, które przedłożył Zamawiającemu przed zawarciem umowy,
to jest w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nr OPPlV.272.36.2024, które będą ważne przez
cały okres realizacji przedmiotu zamówienia zarówno podstawowego jak i objętego prawem opcji. 7.2. W razie
zidentyfikowania wśród usuwanych Odpadów takich odpadów, których Wykonawca nie będzie mógł ze względu na
ich właściwości, poddać procesowi unieszkodliwiania ostatecznego D10, zobowiązany jest zawiadomić o tym
fakcie Zamawiającego wskazując, które Odpady muszą zostać zagospodarowane w innej instalacji w ramach
innego procesu przetwarzania (w razie odpadów w pojemnikach - wykorzystując m.in. oznaczenie nadane
podczas usuwania Odpadów z Nieruchomości). W zawiadomieniu Wykonawca zobowiązany jest ponadto
wskazać instalację, do której zamierza skierować przedmiotowe Odpady, wskazując proces przetwarzania
któremu mają zostać poddane oraz załączyć dokumenty potwierdzające, że instalacja ta funkcjonuje na podstawie
stosownych zezwoleń/pozwoleń na prowadzenie działalności w tym zakresie. Skierowanie Odpadów do takiej
instalacji może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu zgody Zamawiającego.”
- „8.2. W Harmonogramie wskazane zostaną co najmniej: 8.2.1. ilości i rodzaj Odpadów jakie Wykonawca
planuje odebrać z Nieruchomości w danym miesiącu; 8.2.2 ilość i rodzaj Odpadów planowanych do poddania
procesowi unieszkodliwiania w danym miesiącu; 8.2.3. nazwa i adres Instalacji, w której będą unieszkodliwiane
Odpady w danym miesiącu.”
- „9. KOORDYNACJA 9.1. Koordynator realizacji zamówienia oraz jego zastępcy (co najmniej dwóch) 9.1.1.
Koordynator realizacji zamówienia, zwany Koordynatorem Wykonawcy i jego zastępcy będą organizowali j
kierowali pracami związanymi z usuwaniem Odpadów z Nieruchomości, ich transportem i unieszkodliwianiem.
Koordynator Wykonawcy i jego zastępcy są odpowiedzialni za stałą, pełną kontrolę jakości wykonywanych na
Nieruchomości prac i stosowanych materiałów/narzędzi/urządzeń. 9.1.2. Zamawiający wymaga stałej obecności
Koordynatora Wykonawcy bądź jego zastępcy na Nieruchomości w czasie prowadzenia prac polegających na
realizacji przedmiotu zamówienia.”
- „10. KONTROLA 10.1. Zamawiający zastrzega sobie możliwość kontroli realizacji zamówienia przez cały okres
jego realizacji i na każdym jego etapie, a Wykonawca jest zobowiązany mu to umożliwić.”
- „12.3. Rozliczenie realizacji etapu zamówienia, o którym mowa w pkt 1.1.3. OPZ pomiędzy Zamawiającym i
Wykonawcą odbywać się będzie w oparciu o masę Odpadów unieszkodliwionych, wyrażoną w [Mg], określoną na
podstawie ważenia na legalizowanej, samochodowej wadze najazdowej posiadającej ważny atest, zamontowanej
na Nieruchomości oraz cenę jednostkową za unieszkodliwianie 1,00 [Mg) Odpadów podaną przez Wykonawcę w
ofercie. 12.3.1. Wynagrodzenie za realizację etapu zamówienia wskazanego w pkt 1.1.3. OPZ, zarówno w ramach
zamówienia podstawowego, jak i zamówienia opcjonalnego, wypłacane będzie w miesięcznych okresach
rozliczeniowych. Wysokość wynagrodzenia należnego za dany miesiąc wyliczona zostanie jako iloczyn ceny
jednostkowej określonej w pkt 12.3. i rzeczywistej ilości Odpadów, które poddano procesowi unieszkodliwienia w
danym miesiącu rozliczeniowym. 12.3.2 Sprawozdanie miesięczne (podpisane przez upoważnione osoby ze
strony Wykonawcy i Zamawiającego) będzie sporządzane przed wystawieniem przez Wykonawcę faktury za dany
okres rozliczeniowy i będzie wymaganym załącznikiem do faktury. Sprawozdanie miesięczne będzie sporządzane
w trzech egzemplarzach (dwa dla Zamawiającego, jeden dla Wykonawcy) 12.3.3. Wynagrodzenie jest należne
wyłącznie w odniesieniu do tych Odpadów, które zostały poddane unieszkodliwieniu w procesie termicznego
przekształcania DIO co zostanie potwierdzone w oświadczeniu, o którym mowa w pkt 11.5. OPZ, przedłożonym
przez Wykonawcę.”
Zgodnie z projektem umowy Zamawiający w par. 14 ust. 5.1. przewidział możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem
natychmiastowym w przypadku, gdy wykonawca: realizuje zamówienie z naruszeniem obowiązujących przepisów
prawa, a w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r, o odpadach oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie
lub ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Zgodnie z Analizą potrzeb i wymagań zamawiającego:
- „4. Rozeznanie rynku w celu ustalenia alternatywnych środków zaspokojenia
zidentyfikowanej potrzeby (…)
Usuwanie, transport oraz unieszkodliwianie odpadów musi być realizowane, zgodnie z powszechnie obowiązującymi
przepisami prawa, w szczególności z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Podmioty świadczące usługi w ww.
zakresie winny posiadać stosowne decyzje np. w zakresie unieszkodliwiania odpadów itp. oraz dysponować
narzędziami, które umożliwiają prawidłową realizację usług. Wobec powyższego, wyłonienie doświadczonego podmiotu,
spełniającego wymagania zawarte w SWZ, w trybie przetargu nieograniczonego, daje największą gwarancję na
prawidłową realizację przedmiotowego zadania w ramach wykonania zastępczego w jak najlepszej cenie.”
- „5. Orientacyjna wartość zamówienia w wyniku rozeznania rynku
W ramach przeprowadzonego rozeznania rynku w dniu 25.06.2024 r. została skierowana do 12 podmiotów, których
wykaz stanowi załącznik nr 1. Na prośbę zamawiającego odpowiedziało 3 wykonawców Przedsiębiorstwo Produkcyjno
Handlowo-Usługowe „ABBA-EKOMED” sp. z o.o., Hydrogeotechnika Sp. z o.o., Solveco Sp. z o. o. [wskazał na metody
D2, D3, D10] (…)
Wartość zamówienia ogółem ustalona na podstawie rozeznania rynku:
Netto: 36 060 666,70 zł
Brutto: 39 174 620,00 zł”
- „6. Możliwość podziału zamówienia na części. Po analizie przedmiotu zamówienia, warunków jego realizacji
ustalono, iż dokonanie podziału zamówienia na części skutkowałoby nadmiernymi trudnościami w skoordynowaniu
działań różnych wykonawców realizujących poszczególne części zamówienia, co mogłoby poważnie zagrozić
właściwemu wykonaniu zamówienia. Mając na uwadze powyższe, przedmiot zamówienia nie został podzielony na
części.”
- „8. Możliwość uwzględnienia aspektów społecznych, środowiskowych lub innowacyjnych zamówienia (…)
8.1.3. nie stwierdzono zasadności uwzględnienia aspektów innowacyjnych (przedmiot zamówienia jest
„standaryzowany” i stosunkowo prosty). 8.1.4. przejawem uwzględnienia aspektów środowiskowych jest
wykluczenie w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego wykonawcy, który naruszył obowiązki w
zakresie ochrony środowiska (prawomocne skazanie za przestępstwo przeciwko środowisku, prawomocne
ukaranie za wykroczenie przeciwko środowisku, ostateczna decyzja administracyjna o naruszeniu obowiązków
wynikających z prawa ochrony środowiska).”
- „9. Ryzyka związane z postępowaniem o udzielenie i realizacją zamówienia
- długie prowadzenie postępowania w związku z dużą liczbą wniosków do SWZ, długie prowadzenie
postępowania w związku z formalnościami związanymi z trybem przetargu nieograniczonego, długie postępowanie
odwoławcze w przypadku jego wniesienia, ryzyko zbyt wysokich ofert wykonawców i konieczność powtarzania
postępowania, ryzyko nieterminowej realizacji zadań (…)
- ryzyko nienależytej realizacji zadań przez wybranego wykonawcę.
Ryzyko zostało zminimalizowane poprzez wprowadzenie do umowy zapisów dotyczących szeregu kar umownych, które
zamawiający może naliczyć wykonawcy. Ponadto, zamawiający przewidział możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem
natychmiastowym w przypadku, gdy wykonawca: realizuje zamówienie z naruszeniem obowiązujących przepisów
prawa, a w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r, o odpadach oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie
lub ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przekaże odpady w celu unieszkodliwienia do miejsca
innego niż wskazana zamawiającemu instalacja, pozostawi odpady w miejscu nieprzeznaczonym do ich
unieszkodliwienia.
- ryzyko ograniczonej możliwości kontroli nad wykonawcami (sposobu realizacji zamówienia). Ryzyko zostało
zminimalizowane poprzez zapisy wprowadzone do OPZ i umowy stanowiące, iż wykonawca jest zobowiązany
umożliwić zamawiającemu przeprowadzenie kontroli realizacji zamówienia przez cały okres jego realizacji i na
każdym jego etapie. Kontrole będą mogły być przeprowadzane zarówno na nieruchomości, w trakcie transportu
odpadów jak również w instalacji, do której zostały skierowane. (…) Rozliczenie za zamówienie, w zakresie
usunięcia i unieszkodliwienia odpadów będzie odbywać się w oparciu o zaakceptowane przez zamawiającego
sprawozdania miesięczne, do których załącznikami jest szereg dokumentów takich jak: protokoły z załadunku i
transportu odpadów, dowody ważenia w miejscu zdeponowania Odpadów oraz w miejscu ich
unieszkodliwienia, oświadczenia potwierdzające poddanie Odpadów unieszkodliwieniu w procesie DIO. Ponadto, ryzyko
ograniczonej możliwości kontroli, zostało zminimalizowane poprzez nałożenie na wykonawcę obowiązku wyposażenia
każdego środka transportu w lokalizator GPS i zabezpieczenie każdego ładunku plombą GPS. Wykonawca udostępni
Zamawiającemu, na czas trwania realizacji zamówienia, dostęp do interfejsu (aplikacji) pozwalającej na monitorowanie
pracy tych urządzeń. Zamawiający będzie również posiadał dostęp do prowadzonego przez wykonawcę stałego
monitoringu.”
Dowody Zamawiający:
- opinia na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego BIEGŁY SĄDOWY Z LISTY SĄDU
OKRĘGOWEGO W KONINIE dr inż. J. D.:
„II. CEL OPINII
Propozycje metod zagospodarowania odpadów wraz z uzasadnieniem zastosowania danej metody w przedmiotowym
przypadku
Wybór najbardziej korzystnej metody, uwzględniając specyfikę zdeponowanych odpadów wraz z uzasadnieniem jej
wyboru
Propozycje ewentualnych zabezpieczeń podczas realizacji prac na omawianym terenie
Wskazanie potencjalnych ram czasowych realizacji ww. przedsięwzięcia wraz określeniem etapów jego wykonania.
III. TREŚĆ OPINII
Wybór odpowiedniej metody utylizacji
Istnieje wiele sposobów utylizacji odpadów niebezpiecznych takich jak odpady chemiczne. Wybór konkretnej metody
zależy od rodzaju odpadu, jego właściwości chemicznych i fizycznych, a także lokalnych przepisów i możliwości
technicznych.
W niniejszej sprawie należy wybrać metodę kontrolowanego spalania tj. metodę termiczną. W metodzie termicznej
wykorzystuje się fakt, iż odpady tego typu są w sposób kontrolowany spalane.
Biegły na etapie wykonania opinii dokonał przeglądu dużych firm, które zajmują się kompleksowo tego rodzaju inwestycją
polegającą na transporcie, gromadzeniu (zbieraniu), i realnej utylizacji odpadów w procesie spalenia. Jedną z takich firm
na terenie Polski, która posiada wszelkie zaplecze techniczne jest Sarpi Veolia – Dąbrowa Górnicza, ul.
Koksownicza 16 – firma posiadająca wszelkie zaplecze techniczne do utylizacji tego rodzaju odpadów. Co więcej firma
ta posiada zaplecze współpracujących spalarni w Europie dzięki czemu jest w stanie zutylizować tego rodzaju odpady w
jak najkrótszym czasie. Wykonujący niniejszą opinię zaznacza, iż nie jest w stanie określić czasookresu trwania procesu
utylizacji tego rodzaju odpadów. Wskazać należy, iż do niniejszej sprawy przebadano mniej niż 0,5% objętości odpadów,
wobec czego nie wiadomym jest skład wszystkich tam składowanych odpadów. Wskazać jednoznacznie należy, iż
spalarnia odpadów niebezpiecznych nie przyjmie odpadów do spalenia bez wiedzy o składzie odpadów wobec
powyższego należy podkreślić, iż każda spalarnia nie tylko ww. będzie wymagała analizy składowanych odpadów
(każdego pojemnika).
W prowadzonej przez Prokuraturę sprawie, biegły z terenu, na którym są składowane poddał analizie 100 próbek
odpadów (zestawienie wyników analizy stanowi załącznik nr 1). Wobec powyższego firma zdolna do utylizowania tego
rodzaju odpadów będzie mogła zutylizować w chwili obecnej (w dniu sporządzenia niniejszej opinii) ww. 100 pojemników,
gdyż ich skład jest wiadomy.
W niniejszej sprawie składowane odpady posiadają różne właściwości. Bazując na wykonanych wcześniej 100 próbkach
losowo wybranych pojemników stwierdzono obecność rozpuszczalników, metali ciężkich, żywic, benzyn, pochodnych
fenolu i benzenu, pochodne poliizocyjanianów, estry i och pochodne, plastyfikatorów, kwasów tłuszczowych,
odpadowych farb i lakierów, olejów mineralnych, alkoholi alifatycznych, pochodnych naftalenu – odpady te
zakwalifikowane do odpadów niebezpiecznych.
Wybór metody utylizacji
Spalanie kontrolowane
Odpady niebezpieczne chemiczne mogą być spalane w kontrolowanych warunkach tj. z zastosowaniem odpowiednich
kotłów utrzymujących stałą i wysoką temperaturę, takich jak wysokotemperaturowe piece spalania. W tym procesie
odpady są poddawane wysokiej temperaturze, co pozwala na ich kompletne spalenie. Odpady są przekształcane w
dwutlenek węgla, wodę i inne bezpieczne produkty spalania. System oczyszczania spalin pozwala na usuwanie czystego
produktu spalania zgodnego z udzielonym pozwoleniem.
Przed przystąpieniem do spalania odpadów niebezpiecznych, konieczne jest spełnienie szeregu wymagań i procedur.
Odpady powinny być starannie segregowane i poddawane odpowiednim testom, aby określić ich skład chemiczny i
właściwości palności. Następnie odpady są spalane w specjalnie zaprojektowanych i kontrolowanych instalacjach, takich
jak
piece spalania lub instalacje termicznego przekształcania odpadów. Podczas spalania odpadów niebezpiecznych,
kontrolowana wysoka temperatura jest utrzymywana, co pozwala na kompletne spalenie materiałów.
Ważne jest, aby proces spalania odpadów niebezpiecznych odbywał się w odpowiednich instalacjach, które spełniają
surowe standardy bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Systemy oczyszczania gazów spalinowych, takie jak filtry
węglowe, systemy odsiarczana odsiarczanie (absorbery), są stosowane w celu minimalizacji emisji zanieczyszczeń do
atmosfery.
Proces spalania odpadów niebezpiecznych obejmuje kilka etapów i wymaga specjalistycznego sprzętu oraz
odpowiednich instalacji:
1. Segregacja i przygotowanie odpadów: Odpady niebezpieczne muszą być starannie segregowane i
przygotowywane przed spalaniem. Zapewnia się odpowiednie sortowanie i identyfikację różnych rodzajów
odpadów, aby umożliwić ich właściwe przetwarzanie. Na tym etapie należy poddać analizie składowane odpady i
uszeregować je w typy/rodzaje.
2. Transport odpadów: przedsiębiorstwo poddające odpady utylizacji przewozi je do miejsca składowania i
następnie spalania.
3. Spalanie: Odpady są spalane w kontrolowanych warunkach w specjalnych piecach spalania. Wysoka
temperatura jest utrzymywana, zwykle powyżej 1000°C, aby umożliwić kompletne spalenie materiałów.
4. Kontrola procesu na etapie spalania – prowadzona przez firmę, która podejmuje się realnej utylizacji i spaleniu.
Zabezpieczenia
Podczas realizacji prac związanych z usuwaniem składowanych niebezpiecznych odpadów istnieje wiele działań
zabezpieczających, które mają na celu minimalizację ryzyka dla zdrowia ludzi i środowiska:
1. Ocena ryzyka: Przed przystąpieniem do prac usuwania odpadów, przeprowadza się szczegółową ocenę
ryzyka. Ocena ta obejmuje identyfikację potencjalnych zagrożeń, ocenę prawdopodobieństwa wystąpienia tych
zagrożeń oraz określenie odpowiednich środków zabezpieczających i procedur postępowania. Ważnym jest
poznanie składu wszystkich składowanych odpadów.
2. Planowanie: Pracownicy zaangażowani w usuwanie niebezpiecznych odpadów powinni być odpowiednio
przeszkoleni i mieć odpowiednią wiedzę na temat zagrożeń z nimi związanych oraz stosowanych procedur
bezpieczeństwa. Pracodawca powinien zapewnić odpowiednie planowanie działań, z uwzględnieniem procedur
awaryjnych i dostępnego sprzętu ochronnego. Ten etap wykonywany jest przez podmiot poddający odpady
utylizacji.
3. Odpowiedni sprzęt ochronny: Pracownicy biorący udział a procesie utylizacji powinni być wyposażeni w
odpowiedni sprzęt ochronny, tak jak kombinezony ochronne, rękawice chemiczne, okulary ochronne, maski
gazowe (np. z wypełnieniem węglowym).
4. Wytyczne postępowania: Opracowanie i przestrzeganie wytycznych postępowania jest kluczowe dla
bezpiecznego usuwania składowanych niebezpiecznych odpadów. Wytyczne powinny zawierać informacje
dotyczące segregacji odpadów, sposobu ich transportu, procedur unieszkodliwiania, postępowania w przypadku
awarii i kontaktu z substancjami niebezpiecznymi. Tego rodzaju wytyczne muszą być uzgodnione bezpośrednio na
miejscu w trakcie usuwania odpadów.
5. Monitorowanie i kontrola: Podczas prac usuwania odpadów niebezpiecznych należy regularnie monitorować
środowisko i parametry związane z bezpieczeństwem, takie jak stężenie substancji chemicznych. Należy
zabezpieczyć teren w odpowiednie sorbenty oraz rękawy ochronne. W miarę możliwości należy powiadomić
odpowiednie służby jak np. straż pożarną, która będzie w gotowości na wypadek awarii. Bardzo ważnym
elementem jest by procedurę utylizacji nadzorowała chemik z uprawnieniami bhp jak również osoba posiadająca
wiedzę w zakresie ochrony środowiska.
6. Usuwanie i transport: Odpady niebezpieczne powinny być usuwane i transportowane zgodnie z przepisami i
wymaganiami dotyczącymi bezpiecznego transportu substancji niebezpiecznych. Podmiot, który zajmie się
utylizacją tego rodzaju odpadów musi posiadać stosowne w tym celu zezwolenia np. zezwolenie na transport,
składowanie i przetwarzanie odpadów.
7. Postępowanie z awariami: Należy mieć przygotowane procedury postępowania w przypadku awarii, wycieku
czy nieszczęśliwego zdarzenia związanego z niebezpiecznymi odpadami. Do tego celu właśnie niezbędnym
będzie zadysponowanie straży pożarnej, która w chwili usuwania odpadów będzie stanie czujności by móc
zareagować w momencie wycieku np. rozszczelnienia pojemnika lub jego zapalenia się.
Wszystkie działania zabezpieczające powinny być zgodne z przepisami prawnymi i normami środowiskowymi
obowiązującymi w danym regionie. Przed rozpoczęciem prac związanych
z usuwaniem składowanych niebezpiecznych odpadów, warto skonsultować się z odpowiednimi organami regulacyjnymi
i uzyskać niezbędne zezwolenia i uprawnienia.
Czas wykonania realizacji
Bazując jedynie na składzie niespełna 0,5 % odpadów przy ok 50 000 pojemników nie można realnie określić
czasookresu i etapów wykonania tego rodzaju prac. Szacunkowo jednak proces ten z notyfikacją przez Inspekcję
Ochrony Środowiska na utylizacje tego rodzaju odpadów przez konkretne i wybrane później przedsiębiorstwo może
trwać do pięciu lat.
Biegły z doświadczenia na podstawie wydanych ponad 1000 opinii może stwierdzić, iż działania służb inspekcji
środowiska w tym zakresie mogą przyczynić się również do wydłużenia tego czasu.
W niniejszej sprawie należy podjąć wszelkie działania mające na celu jak najszybsze usunięcie tych odpadów, które
należy zakwalifikować do bomby ekologicznej.
W przypadku jakiejkolwiek awarii cała okolica zostanie skażona. Przykład skażenia można jedynie porównać do Hinkley
w Kaliforni – na północny wschód od Los Angeles. Przy czym w tej sprawie nie dojdzie tylko do skażenia środowiska
toksycznym chromem lecz skażenia organicznego, skażenia metalami ciężkimi jak również węglowodorami
aromatycznymi i szeregiem innych substancji toksycznych.”
- opinia biegłego dla Prokuratury Rejonowej w Bełchatowie BIEGŁY SĄDOWY Z LISTY SĄDU OKRĘGOWEGO
W KONINIE dr inż. J. D.:
„WNIOSKI
1. Wykryte substancje w pobranych próbkach stanowią odpady niebezpieczne zgodnie z klasyfikacją ustawy o
odpadach z 2012 r.
2. Zdeponowane odpady na terenie działki miejscowości Rogowiec przy ul. Instalacyjnej 14, 22 są składowane w
rażąco nieodpowiedni sposób. Tego typu sposób gospodarowania odpadami, odpowiada sposobowi ich
składowania-na terenach Bangladeszu w Indiach czy też Agdogbloshie w Ghanie w Afryce Zachodniej.
3. Ilość zgromadzonych odpadów o toksycznym charakterze (benzen i jego pochodne fenol i jego pochodne w
tym alkoholi alifatycznych, żywic, pochodne nieorganicznych azotanów(V) o właściwościach utleniających,
pochodne węglowodorów C6-C12, pochodne izocyjanianów sprawia, ił składowane w tych warunkach odpady w
tym sposób w jaki aktualnie są
przechowywane stwarzają ogromne zagrożenie dla zdrowia i życia wielu osób mieszkających w okolicy.
4. Bezpośrednie niebezpieczeństwo uwolnienia substancji o właściwościach duszących wynika z możliwości
powstania pożaru (…)
5. Pożar odpadów, o charakterze łatwopalnym uwolni do środowiska tony nader trujących, mutagennych i
kancerogennych substancji. W wyniku pożaru o charakterze naturalnym lub sztucznie wywołanym poważnie
zagrozi środowiska naturalnemu w każdej jego formie i postaci.
6. Pobrane w dniu oględzin próby gleby potwierdzają przedostawanie się zanieczyszczeń pochodzących z
odpadów go środowiska glebowego (potężna zawartość glinu, rtęci, żelaza i cynku w badanej glebie pobranej z
terenu ww. przedsiębiorstwa w stosunku do próby zerowej jest potwierdzeniem negatywnego oddziaływania tego
obiektu na środowisko naturalne.
7. Uwolnienie do środowiska substancji znajdujących się w składowanych pojemnikach skutecznie obniży jakość
gleby, powietrza i ziemi. Ponadto uwolnione do środowiska substancje obniżą jakość środowiska w dużej skali.
Stwierdzić należy również, iż substancje te spowodują Zniszczenie w świecie roślinnym i zwierzęcym w dużej
skali tj. z znacznych rozmiarach.
8. Składowisko odpadów w Rogowcu przy ul. Instalacyjnej 14 i 22 należy uznać za bombę ekologiczną
stwarzającą bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia wieku osób.”
Dowody Przystępujący Mo-Bruk:
- opinia prawna z dnia 10 września 2024 r. na temat hierarchii sposobów postępowania z odpadami w
rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia
21 stycznia 2016 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów
oraz sposobów postępowania z odpadami powstałymi w wyniku tego procesu z dnia 10 września 2024. na
zlecenie Mo-Bruk:
„4. WNIOSKI KOŃCOWE (…):
1. Wytwórca odpadów winien dokonać ich zagospodarowania zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami
określoną w art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach. To zaś oznacza priorytet recyklingu i wszelkich innych sposobów
odzysku przed unieszkodliwieniem.
2. Odstępstwo od hierarchii postępowania z odpadami, określonej w art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach, jest
możliwe tylko i wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, wskazanych w art. 18 ust. 3 ustawy o odpadach, jeżeli
poddanie określonych odpadów odzyskowi nie jest możliwe (a nie tylko nie jest uzasadnione) z przyczyn
technologicznych, ekologicznych lub ekonomicznych; ale – zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o odpadach –
odstępstwo to należy interpretować wąsko, tak, że jedynie oczywista niewypłacalność ekonomiczna odzysku może
prowadzić do zastosowania unieszkodliwienia, a decydując o odstępstwie i jego zakresie należy zawsze kierować
się priorytetem w postaci zapewnienia najlepszego dla środowiska wyniku końcowego (co wynika z akapitu
pierwszego art. 4 ust. 2 dyrektywy odpadowej).
3. Jeśli określone rodzaje odpadów, jak odpady powstałe w wyniku procesu termicznego przekształcania
odpadów, nadają się do przeprowadzenia procesu odzysku, formułowanie przez ich posiadacza, dla potrzeb
postępowań przetargowych, w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (SIWZ) unieszkodliwiania jako
alternatywnego i równoważnego do odzysku sposobu zagospodarowania odpadów (w tym zwłaszcza poprzez
składowanie na składowisku) jest niezgodne z art. 18 ust. 2, 3 i 5 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach, a
także art. 4 ust. 1 i 2 dyrektywy odpadowej.
4. Dodatkowe argumenty wynikają z zasad prewencji i zanieczyszczający płaci. W kontekście analizowanego
zagadnienia hierarchii sposobów postępowania z odpadami zasada prewencji oznacza nadrzędność i priorytet
procesów odzysku nad unieszkodliwieniem odpadów (w tym zwłaszcza poprzez ich składowanie na składowisku);
z kolei zasada zanieczyszczający płaci oznacza, że to nie racje ekonomiczne winny determinować sposób
zagospodarowania odpadów, czyli priorytetem winno być poddanie odpadów procesowi odzysku, a nie
unieszkodliwianiu.”
- opinia prawna z dnia 10 września 2024 r. dotycząca stosowania zasady hierarchii sposobów postępowania z
odpadami, prof. zw. dr hab. nauk prawnych (specjalność prawo ochrony środowiska, prawo administracyjne) M. G.:
„D. OGÓLNE PODSUMOWANIE I WNIOSKI.
1. Zasada hierarchii sposobów postępowania z odpadami ma na gruncie ustawy o odpadach z grudnia 2012 r.
charakter zasady ogólnej tej ustawy. Oznacza to, że musi być ona stosowana w sposób bezpośredni (na
podstawie ustawy) zarówno przez podmioty będące
posiadaczami odpadów, zobowiązane do ich zagospodarowania w zgodzie z prawem, jak i organy administracji
publicznej stosujące przepisy tej ustawy, określające działania posiadacza odpadów zarówno poprzez wydawanie zgód
związanych z gospodarowaniem odpadami jak i prowadzenie działań o charakterze organizatorskim. Obowiązek
uwzględniania zasady ogólnej obejmuje również obowiązek stosowania jej w procesach wykładni prawa.
2. Odejście od stosowania zasady hierarchii postępowania z odpadami, dopuszczone przepisami ustawy o
odpadach, powinno być traktowane w kategoriach wyjątku, zaś ocena możliwości zastosowania takiego
odstępstwa powinna mieć charakter kompleksowy i uwzględniać ogólny efekt środowiskowy dzięki temu uzyskany
— efekt ten powinien być korzystniejszy niż przy zastosowaniu zasady. Wskazane podejście będzie wówczas
zgodne z prawem unijnym i spełni wymóg pełnej implementacji postanowień tego prawa. Odstępstwo musi także
uwzględniać hierarchię i w szczególności nie może prowadzić od razu do zastosowania metody najgorszej z
punktu widzenia tej hierarchii, czyli składowania odpadów.
3. Wyjątkowy charakter możliwości niezastosowania zasady hierarchii oznacza konieczność wyraźnego
wykluczenia (udowodnienia braku) możliwości zagospodarowania odpadu w ramach określonego szczebla
hierarchii, dopiero na takiej podstawie dopuszczalne jest przejście do analizy możliwości zagospodarowania na
kolejnym niższym szczeblu.”
- opinia prawna na zlecenie Mo-Bruk sporządzona przez B. R. (Profesor doktor habilitowany z zakresu prawa
ochrony środowiska Kierownik Katedry Prawa Ochrony Środowiska i Prawa Gospodarczego Uniwersytetu Mikołaja
Kopernika w Toruniu Radca prawny):
„Wnioski końcowe
Reasumując, art. 17 u.o. stanowi odzwierciedlenie treści normatywnej art. 4 ust. I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i
Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz. U. UE 312 L, s. 3 z
22 listopada 2008 r.). Hierarchia sposobów postępowania z odpadami opiera się na założeniu, że istnieją sposoby
postępowania z odpadami wyższe (które należy realizować w pierwszej kolejności takie jak: zapobieganie powstawaniu
odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling) oraz niższe sposoby postępowania z odpadami (które są
podporządkowane wyższym sposobom postępowania z odpadami). Sposoby postępowania z odpadami, które należy
realizować w dalszej kolejności muszą być zgodne (niesprzeczne) ze sposobami postępowania wyższego rzędu w
hierarchii. Stosując hierarchię sposobów postępowaniu z
odpadami należy uwzględnić zależności w treściach normatywnych pomiędzy pojęciami prawnymi takim jak:
zapobieganie powstawaniu odpadów (art. 3 ust. I pkt 33 u. o.; przygotowanie do ponownego użycia (art. 3 ust. 1 pkt 22 u.
o.); recykling (art. 3 ust. I pkt 32 u. o.); unieszkodliwianie (art. 3 ust. I pkt 30 u. o.). W hierarchii sposobów postępowania z
odpadami poszczególne działania są podporządkowane jedne drugim i łącznie tworzą hierarchicznie powiązaną całość,
którą jest podstawą gospodarki odpadami (art. 3 ust. I pkt 3 u. o.). Uregulowana w art. 17 u. o. hierarchia sposobów
postępowania z odpadami ma służyć przede wszystkim osiąganiu celów wynikających z modelu gospodarki w obiegu
zamkniętym. Hierarchia ta nakazuje odpowiednie kształtowanie gospodarki odpadami w zależności od szeregu
warunków uregulowanych w art. 18 u. o. Ustawa jasno precyzuje zatem, że każdy kto podejmuje działania powodujące
lub mogące powodować powstanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić przy użyciu
takich sposobów produkcji lub form usług oraz surowców i materiałów, aby w pierwszej kolejności zapobiegać
powstawaniu odpadów lub ograniczać ilość odpadów i ich negatywne oddziaływanie na życie i zdrowie ludzi oraz na
środowisko, w tym przy wytwarzaniu produktów, podczas i po zakończeniu ich użycia. Odpady, których powstaniu nie
udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi. Odzysk odpadów
polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do ponownego użycia lub poddaniu
recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych
lub ekonomicznych poddaniu innym procesom odzysku. Odpady, których poddanie odzyskowi nie było możliwe
posiadacz odpadów jest obowiązany unieszkodliwiać. Składowane zatem powinny być tylko te odpady, których
unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe.”
Dowody Przystępujący WIT-KRIS:
- wyciąg z SIWZ wraz z OPZ w postępowaniu prowadzonym przez Miasto Gorlice: Postępowanie o nr ORIII.271.2.30.2020 USUNIĘCIE WSZYSTKICH ODPADÓW NIEBEZPIECZNYCH NIELEGALNIE ZGROMADZONYCH
W LATACH 2016-2017 NA TERENIE NIERUCHOMOŚCI PRZY UL. WYSZYŃSKIEGO 2 W GORLICACH,
MAGAZYNOWANYCH W RÓŻNEGO RODZAJU POJEMNIKACH, A TAKŻE LUZEM, ORAZ W STACJONARNYCH
ZBIORNIKACH WIELKOGABARYTOWYCH ORAZ PODDANIE ICH ODPOWIEDNIM DO WŁAŚCIWOŚCI
ODPADÓW I OSTATECZNYM PROCESOM ODZYSKU LUB UNIESZKODLIWIANIA W RAMACH REALIZACJI
ZADANIA PN. „LIKWIDACJA ZAGROŻENIA DLA ZDROWIA I ŻYCIA LUDZI ORAZ ŚRODOWISKA,
POWODOWANEGO ODPADAMI MAGAZYNOWANYMI/SKŁADOWANYMI W MIEJSCU NA
TEN CEL NIEPRZEZNACZONYM, TJ. NA TERENIE BYŁEJ RAFINERII NAFTY „GLIMAR” W GORLICACH, PRZY UL.
KARD. ST. WYSZYŃSKIEGO 2”
Zgodnie z OPZ ww. postępowania:
„Opis przedmiotu zamówienia
pn. „Likwidacja zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, powodowanego odpadami
magazynowanymi/składowanymi w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie byłej Rafinerii Nafty „Glimar” w
Gorlicach, przy ul. Kard. St. Wyszyńskiego 2”.
1 . Przedmiotem zamówienia jest usunięcie wszystkich odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych w
latach 2016-2017 na terenie nieruchomości przy ul. Kard. St. Wyszyńskiego 2 w Gorlicach, magazynowanych w
różnego rodzaju pojemnikach, a także luzem, oraz w stacjonarnych zbiornikach wielkogabarytowych oraz poddanie
ich odpowiednim do właściwości odpadów ostatecznym procesom odzysku lub ostatecznym procesom
unieszkodliwiania. 2. Szacowana ilość odpadów, o których mowa w pkt 1 wynosi ok. 5000 Mg. Natomiast realizacja
zamówienia obejmuje usunięcie i poddanie ostatecznym procesom odzysku lub ostatecznym procesom
unieszkodliwiania wszystkich odpadów, o których mowa w pkt 1 OPZ. 3. Określenie ostateczny proces odzysku i
ostateczny proces unieszkodliwiania należy rozumieć zgodnie z zapisem ustawowym zawartym w art. 27 ust. 3b
ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity Dz. U. 2020 r. poz. 797 ze zm.), zgodnie z którym
ostateczny proces odzysku oznacza proces R1-R11, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy, a także proces
przygotowania do ponownego użycia. Ostateczny proces unieszkodliwiania oznacza proces D1-D12, zgodnie z
załącznikiem nr 2 do ustawy. (…) 5. Z dokumentacji zgromadzonej w ramach prowadzonego postępowania
administracyjnego przez Burmistrza Miasta Gorlice wynika, że wśród odpadów znajdują się w przewadze odpady z
grupy 07, 08, 09, 11, 12, 13, a także inne. Z uwagi na brak wiedzy na temat dokładnego składu i właściwości
odpadów znajdujących się w poszczególnych pojemnikach i zbiornikach odpady należy traktować jako odpady o
kodzie 16 81 01* odpady wykazujące właściwości niebezpieczne (podgrupa: odpady powstałe w wyniku wypadków
i zdarzeń losowych). (…) 9. Zakres przedmiotu zamówienia obejmuje: (…) g) Poddanie odpadów odpowiednim do
charakteru i właściwości odpadów i ostatecznym procesom odzysku lub ostatecznym procesom unieszkodliwiania
w instalacjach działających na podstawie stosownych zezwoleń/pozwoleń na prowadzenie działalności w zakresie
odzysku lub unieszkodliwiania odpadów.”
Izba ustaliła na podstawie dostępnej na stronie internetowej Miasta Gorlice dokumentacji ww. postępowania, że w
postępowaniu ustanowiono m.in. następujące warunki udziału:
„- 6.2.1. Kompetencje lub uprawnienia do prowadzenia określonej działalności zawodowej, o ile wynika to z odrębnych
przepisów.
Wykonawca zobowiązany jest wykazać się posiadaniem: aktualnych decyzji
administracyjnych uprawniających go do prowadzenia ostatecznego procesu unieszkodliwiania lub ostatecznego
procesu odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 81 01*, do prowadzenia
zbierania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych; indywidualnego numeru rejestrowego o którym mowa w art. 54
ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach (tekst jednolity Dz. U z 2020 r. poz. 797 ze zm.); aktywnego konta w
Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).
- 6.2.3. Zdolność techniczna lub zawodowa
1) Wykonawca posiada doświadczenie w wykonaniu należycie co najmniej 2 (dwóch) usług polegających na usunięciu i
poddaniu ostatecznemu odzyskowi lub ostatecznemu unieszkodliwieniu odpadów niebezpiecznych lub polegających na
ostatecznym unieszkodliwieniu odpadów niebezpiecznych w ilości co najmniej 250 Mg w ramach każdej usługi —
wykonanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert a jeżeli okres prowadzenia działalności jest
krótszy — w tym okresie.”
- protokół nr 2 z dnia 9 marca 2021 r. (od 07.12.2020 do 03.03.2021) Mo-Bruk, masa odpadów: 1331,64 Mg):
proces unieszkodliwienia D10: 270,54 (20%), R5: 42,92 (3%), R3: 1018,18 (76%)
Dowody do pisma procesowego Odwołującego:
OPINIA Saba sp. o.o. z siedzibą w Płocku kierowana do Województwa Łódzkiego:
„W odpowiedzi na warunki zamówienia 14.08.2024 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (numer ogłoszenia
2024/S 158/2024 489767-2024) na unieszkodliwianie
odpadów niebezpiecznych zlokalizowanych przy ul. Instalacyjnej 14 i 22, w m. Rogowiec, gm. Kleszczów, pow.
Bełchatowski, woj. łódzkie, zwanej dalej Nieruchomością firma Saba Sp. z o.o. z siedzibą w Płocku, ul. Przemysłowa 34
przedstawia swoją opinię, wskazując kilka istotnych kwestii, które uniemożliwiają jej przystąpienie do postępowania
przetargowego, pomimo posiadania odpowiednich zasobów technicznych i technologicznych możliwości realizacyjnych.
Po pierwsze, należy podkreślić, że firma Saba Sp. z o.o. dysponuje nowoczesną spalarnią z trzema liniami
technologicznymi ITPO I, ITPO II, ITPO III działających na podstawie posiadanych decyzji wydanych przez Marszałka
Województwa Mazowieckiego z dnia 09.04.2019, nr.: 21/19/PZ.Z, znak: PZ-PK-1.7222.98.2019.MS, zmienioną
23/21/PZ.Z z dnia 24.03.2021, znak: PZ-OP-11.7222.7.2021 .KS, decyzją z dnia 20.05.2022 nr.: 61/22/PZ.Z, znak:PZ-OP11.7222.43.2021 .MR oraz z dnia 24.08.2024r., nr.•. 73/23/PZ.Z znak: PZ-OP-11.7222.51.2022.EE, które są w stanie
unieszkodliwić na chwilę obecną 19 340 Mg odpadów rocznie. Dodatkowo w najbliższych dniach zostanie uruchomiona
ITPO IV z dodatkową wydajnością 8 000 Mg/rok co łącznie będzie wynosić 27 340 Mg. Taka zdolność techniczna
powinna stanowić solidną podstawę do udziału w postępowaniu przetargowym. Saba Sp. z o.o. posiada doświadczenie
w unieszkodliwianiu odpadów przemysłowych dostarczanych przez wytwórców oraz dostawców indywidualnych.
Niestety, Zamawiający określił wyjątkowo restrykcyjne wymagania dotyczące doświadczenia, które znacząco ograniczają
możliwość uczestnictwa w postępowaniu firmom takim jak Saba Sp. z o.o., mimo że spełniają one wszystkie inne
techniczne i operacyjne warunki.
Po drugie, uważamy, że wykluczenie możliwości zdobycia wymaganego doświadczenia poprzez realizację zamówienia
w charakterze podwykonawcy jest krzywdzące i sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji. Możliwość zdobycia
doświadczenia jako podwykonawca jest często kluczowa dla firm.
Firma Saba Sp. z o.o. uważa, że zmiana warunków przetargu ze szczególnym uwzględnieniem wymogów dotyczących
doświadczenia oraz możliwości realizacji zamówienia w formie podwykonawstwa umożliwiłaby większej liczbie
przedsiębiorstw równe uczestnictwo w postępowaniu przetargowym, co przyniosłoby korzyści zarówno zamawiającemu
jak i całemu rynkowi usług związanych z unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych.”
Izba ustaliła z urzędu na podstawie dostępnych na stronach internetowych zamawiających dokumentacji postępowań
przywołanych przez Odwołującego w odwołaniu:
1 . Zamówienie prowadzone przez Gminę Rybno nr. RGK. 271.9.2022: „Usuwanie odpadów niebezpiecznych z
nieruchomości w miejscowości Jasieniec 31, gm. Rybno":
- „3. Przedmiot zamówienia 3.1. Przedmiotem zamówienia jest załadunek, transport i unieszkodliwienie lub
odzysk odpadów niebezpiecznych w szacowanej ilości około 1 921,00 Mg, ujawnionych na terenie nieruchomości
oznaczonej nr ewid. 121/2 obręb Jasieniec, zlokalizowanej w miejscowości Jasieniec 31, 96-514 Rybno,
zabezpieczenie terenu i gruntu przed ewentualnym zanieczyszczeniem w trakcie prac oraz ostateczne
uprzątnięcie miejsca nielegalnego magazynowania odpadów.”
- „4. Informacja o warunkach udziału w postepowaniu o udzielenie zamówienia
4.1. O udzielenie zamówienia może ubiegać się Wykonawca, który: 1) nie podlega wykluczeniu (pkt 5 niniejszego
rozdziału SWZ);
2) spełnia warunki udziału dotyczące:
a) uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej. o ile wynika to z odrębnych
przepisów: posiadanie uprawnienia do transportu odpadów niebezpiecznych, posiadanie uprawnienia do zbierania i
przetwarzania odpadów niebezpiecznych, posiadanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do
unieszkodliwiania odpadów lub w przypadku jego braku zezwolenia sektorowe: (…)
c) zdolności technicznej lub zawodowej: posiada doświadczenie polegające na wykonaniu, w okresie ostatnich 3
lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy — w tym okresie,
minimum 2 usług tożsamych z przedmiotem zamówienia polegających na likwidacji i unieszkodliwieniu lub
unieszkodliwieniu odpadów niebezpiecznych z nielegalnych składowisk w ilości co najmniej 50 Mg wraz z
załączeniem dowodów określających czy usługi te zostały wykonane należycie;”
2. Zamówienie prowadzone przez Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne (nr postępowania 13/2023).
Gmina Miasto Częstochowa – Zamawiający, POSTĘPOWANIE PRZETARGOWE NR 13/2023:
- „4.2. Przedmiot i zakres zamówienia 4.2.1. Przedmiotem i zakresem zamówienia jest usunięcie wszystkich
odpadów niebezpiecznych nielegalnie zgromadzonych i magazynowanych na terenie nieruchomości przy ul.
Filomatów 28 w Częstochowie, umieszczonych w różnego rodzaju pojemnikach (w tym w beczkach o różnych
pojemnościach, mauzerach itp.) na terenie hali magazynowej usytuowanej na działce nr 13/44, identyfikator:
246401_1.0285.13/44, KW CZ1C/00089366/2 oraz poddanie ich odpowiednim co do właściwości Odpadów
ostatecznym procesom odzysku lub unieszkodliwiania. Szacowana ilość odpadów wynosi ok. 6 000,00 Mg.”
- „8.1.2. Uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z
odrębnych przepisów; Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku: Warunek ten zostanie uznany
za spełniony, jeżeli Wykonawca posiada: Aktualną decyzję zezwalającą/pozwalającą na zagospodarowanie
odpadów:
- o kodzie 16 81 01* poprzez odzysk (z wyłączeniem procesu R12 i R13) i/lub unieszkodliwienie w procesie D10
w ilości minimum 3 000,00 Mg/rok
albo
- o kodach 16 03 03* i 16 03 05* poprzez odzysk (z wyłączeniem procesu R12 i R13) i/lub unieszkodliwienie w
procesie D10 w ilości łącznej minimum 3 000,00 Mg/rok.
Zamawiający uzna także powyższy warunek za spełniony jeśli Wykonawca posiada (dla instalacji, gdzie będzie
prowadzony proces odzysku i/lub unieszkodliwienia odpadów), potwierdzenie złożenia wniosku, o którym mowa w art. 14
ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018.1592 ze zm.) do
właściwego organu administracji publicznej do dnia 05.03.2020r. lub posiada aktualną decyzję pozwalającą na
przetwarzanie odpadów w procesie odzysku i/lub unieszkodliwienia wydaną po tej dacie w zakresie określonym
powyżej.”
- „8.1.4. Zdolności technicznej lub zawodowej. Opis sposobu dokonywania oceny spełniania tego warunku:
Warunek ten zostanie uznany za spełniony, jeżeli Wykonawca wykaże, że w okresie ostatnich 5 lat przed upływem
terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wykonał należycie co
najmniej dwie usługi polegające na usunięciu i poddaniu ostatecznemu procesowi odzysku (z wyłączeniem
procesu R12 i R13) i/lub unieszkodliwienia w procesie D10, odpadów niebezpiecznych lub polegające na poddaniu
ostatecznemu procesowi odzysku (z wyłączeniem procesu R12 i R13) i/lub unieszkodliwienia w procesie D10,
odpadów niebezpiecznych w ilości co najmniej 250,00 Mg w ramach każdej usługi.”
3. Zamówienie prowadzone przez Gminę Miasta Radom (Znak sprawy: BZP.271.1.550.2023.AP). Przetarg
nieograniczony na usługę usunięcia i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych z nielegalnego składowiska
zlokalizowanego przy ul. Ofiar Firleja 7 w Radomiu (Znak sprawy: BZP.271.1.550.2023.AP): „Przedmiotem
zamówienia jest usługa usunięcia i zagospodarowania odpadów niebezpiecznych z nielegalnego składowiska
zlokalizowanego przy ul. Ofiar Firleja 7 w Radomiu.”
- „Rozdział VII Informacje o warunkach udziału w postępowaniu (…) 1.2. Uprawnień do prowadzenia określonej
działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów;
Określenie warunku:
Wykonawca spełni warunek, jeżeli udowodni, że posiada:
1.2.1. aktualną decyzję pozwalającą/zezwalającą na zagospodarowanie odpadów o kodzie: 16 81 01* poprzez
przetwarzanie (unieszkodliwienie w procesie D10 lub odzysk w procesie „R”) o których mowa w załącznikach nr 1 i
nr 2 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), w ilości minimum
1 000,00 Mg/rok, tj.:
1.2.1.1. pozwolenie zintegrowane dla instalacji przetwarzania (unieszkodliwianie D10 lub odzysk w
procesie „R”)
lub
1.2.1.2. zezwolenie na przetwarzanie (unieszkodliwianie D10 lub odzysk w procesie „R”) wraz z zezwoleniami
sektorowymi, takimi jak:
a) na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza;
b) na wytwarzanie odpadów;
c) pozwolenie wodnoprawne na pobór wód;
d) pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi;
lub
1.2.1.3. zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów, które spełnia wymagania określone w pkt 2 objęte
jednym zezwoleniem, zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o odpadach (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.), lub
1.2.1.4. umowę z podmiotami posiadającymi jedną z wyżej wymienionych decyzji, Zamawiający uzna także
powyższy warunek za spełniony jeśli Wykonawca lub podmiot z którym podpisał umowę, posiada (dla instalacji,
gdzie będzie prowadzony proces przetwarzania odpadów) potwierdzenie złożenia wniosku, o którym mowa w art.
14 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. poz.
1592 ze zm.) do właściwego organu administracji publicznej do dnia 5 marca 2020 r.
oraz
1.2.2. aktualny zawierający kod 16 81 01* indywidualny numer rejestrowy w bazie BDO. Zamawiający uzna
powyższy warunek za spełniony jeśli Wykonawca i podmiot, z którym Wykonawca podpisał umowę posiada
aktualny zawierający kod 16 81 01* indywidualny numer rejestrowy w bazie BDO, (…)
1.4. Zdolności technicznej lub zawodowej; Określenie warunku: Wykonawca spełni warunek, jeżeli udowodni, że:
a) w zakresie doświadczenia - posiada niezbędne doświadczenie umożliwiające realizację zamówienia na
odpowiednim poziomie jakości, tj. wykaże, że w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a
jeżeli okres prowadzonej działalności jest krótszy - w tym okresie, należycie wykonał a w przypadku świadczeń
powtarzających się lub ciągłych wykonuje usługi z należytą starannością, tj. co najmniej dwie usługi polegające na
usunięciu i poddaniu ostatecznemu przetwarzaniu odpadów niebezpiecznych w procesie D10 lub „R”, w ilości co
najmniej 100,00 Mg w ramach każdej usługi.”
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do odpowiedzi na pytanie czy Zamawiający opisał przedmiot
zamówienia oraz skorelowane z nim warunki udziału w postępowaniu w sposób, który prowadzi do naruszenia i
ograniczenia uczciwej konkurencji w postępowaniu i nie znajduje uzasadnienia w potrzebach Zamawiającego i
planowanych do realizacji celów. Odwołujący podnosił, że kompilacja postawionych w postępowaniu wymagań, w
szczególności dopuszczających do postępowania, utrudnia uczciwą konkurencję, jest nieproporcjonalna do przedmiotu
zamówienia, prowadzi do uprzywilejowania jednego wykonawcy względem pozostałych i ograniczenia w sposób
nieuzasadniony kręgu wykonawców, którzy mogą złożyć ofertę, a dodatkowo narusza obowiązki wynikające z ustawy z
dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 poz. 1587 ze zm.). Analiza dokumentacji postępowania jak
również zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Izbę do przekonania, że zarzuty odwołania w
większości zasługują na uwzględnienie. Okolicznościami niekwestionowanymi a zatem bezspornymi było, że odpady
niebezpieczne zlokalizowane w Rogowcu stanowią zagrożenie dla środowiska, zdrowia, życia i bezpieczeństwa ludzi i
konieczne jest ich usunięcie oraz właściwe zagospodarowanie. Niemniej jednak Zamawiający konstruując odpowiednio
postanowienia opisu przedmiotu zamówienia jak również warunki udziału w postępowaniu naruszył zasadę
proporcjonalności i określił je w sposób ograniczający konkurencję co nie
znajduje uzasadnienia w potrzebach Zamawiającego i nie służy celowi, który Zamawiający planuje osiągnąć.
Zamawiający decydując się na ogłoszenie postępowania w trybie konkurencyjnym powinien umożliwić realizację
zamówienia (w tym celów jakie są konieczne do osiągnięcia) wykonawcom zdolnym do jego należytego wykonania. Co
więcej, Zamawiający powinien opisując przedmiot zamówienia dobrać metody, które nie utrudnią uczciwego
konkurowania a jednocześnie spełnią potrzeby Zamawiającego.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 99 ust. 4 ustawy pzp oraz zasad prowadzenia postępowania w zakresie w jakim
Zamawiający określił jako jedyną metodę zagospodarowania: unieszkodliwienia odpadów w procesie termicznego
przekształcania D10.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że proces zagospodarowania odpadów niebezpiecznych wskazany
przez Zamawiającego jest ostatni w hierarchii postępowania z odpadami określonej w ustawie o odpadach, co oznacza,
że jest możliwy tylko w przypadku, gdy odpady pod względem fizyko-chemicznym nie spełniają parametrów do
przetworzenia w procesach recyklingu lub odzysku. Odwołujący argumentował, że bazując na ekspertyzie biegłego
stanowiącej załącznik nr 1 do OPZ można stwierdzić, że część odpadów nadaje się do przetworzenia w procesach
odzysku co przekłada się na niższe koszty realizacji zamówienia. Odwołujący wskazywał, że brak dopuszczenia
możliwości zastosowania metody odzysku pozostaje w niezgodności z przepisami ustawy o odpadach a dodatkowo
uniemożliwia Odwołującemu wzięcie udziału w postępowaniu i konkurowanie rozwiązaniami ekologicznymi oraz
warunkami realizacji zamówienia.
Izba podzieliła stanowisko zarówno Odwołującego jak i Przystępujących, że opis przedmiotu zamówienia określający
wyłącznie jedną metodę zagospodarowania odpadów niebezpiecznych nie znajduje uzasadnienia w potrzebach
Zamawiającego i został ustalony z pominięciem procesów występujących wyżej w hierarchii odpadów zgodnie z ustawą
o odpadach, a jednocześnie ogranicza konkurencję w postępowaniu eliminując wykonawców zdolnych do należytego
wykonania zamówienia.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 99 ust. 4 ustawy pzp przedmiotu zamówienia nie można opisywać w
sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, w szczególności przez wskazanie znaków towarowych, patentów
lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez
konkretnego wykonawcę, jeżeli mogłoby to doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych
wykonawców lub produktów. Ustawa dopuszcza wskazanie na konkretny produkt jedynie w sytuacji, gdy zamawiający nie
może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu
towarzyszą wyrazy „lub równoważny” (art. 99 ust. 5 ustawy pzp). W takim przypadku zamawiający jest zobowiązany
opisać jakimi kryteriami będzie się kierował w celu oceny równoważności (art. 99 ust. 6 ustawy pzp). ,Regulacje
ustawowe determinują więc zgodność opisu przedmiotu zamówienia z zasadą uczciwej konkurencji. W art. 99 ust. 4
Ustawodawca za przypadek opisu przedmiotu zamówienia, który może naruszyć uczciwą konkurencję, uznał dokonanie
opisu przez wskazanie na konkretny produkt, a więc podanie przykładowo znaku towarowego, który identyfikuje dany
produkt dostarczany przez konkretnego wykonawcę (dyskryminacja bezpośrednia). Zakaz utrudniania uczciwej
konkurencji przy opisywaniu przedmiotu zamówienia zostanie także naruszony, gdy przy jego dokonaniu zamawiający
użyje określeń czy parametrów wskazujących w sposób pośredni konkretnego producenta lub konkretny produkt czego
wyrazem jest zwrot „w szczególności” w treści ww. przepisu (dyskryminacja pośrednia). Z przepisu wynika więc zakaz
opisywania przedmiotu zamówienia w taki sposób, który mógłby potencjalnie zagrozić uczciwej konkurencji. Dalej
podnieść należy jak stanowi art. 99 ust. 2 ustawy pzp, że zamawiający określa w opisie przedmiotu zamówienia
wymagane cechy dostaw, usług lub robót budowlanych. Cechy te mogą odnosić się w szczególności do określonego
procesu, metody produkcji, realizacji wymaganych dostaw, usług lub robót budowlanych, lub do konkretnego procesu
innego etapu ich cyklu życia, nawet jeżeli te czynniki nie są ich istotnym elementem, pod warunkiem, że są one związane
z przedmiotem zamówienia oraz proporcjonalne do jego wartości i celów. Zamawiający opisuje więc przedmiot
zamówienia poprzez wskazanie parametrów go charakteryzujących, czy też funkcji jakie ma dostarczać. Przy
dokonywaniu tej czynności zamawiający kieruje się celami, które zamierza osiągnąć i własnymi potrzebami. Potrzeby
zamawiającego nie mogą jednak prowadzić do obiektywnie nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji. W sytuacji więc
gdy osiągnięcie planowanego przez zamawiającego celu jest możliwe przy rozszerzeniu parametrów przedmiotu
zamówienia co przekłada się na otwarcie postępowania dla większego kręgu wykonawców to zamawiający nie może
opisu ograniczyć. Jednocześnie Zamawiający zobligowany jest do respektowania zasad postępowania:
proporcjonalności i uczciwej konkurencji oraz udzielenia zamówienia w sposób zapewniający uzyskanie najlepszych
efektów (społecznych, środowiskowych oraz gospodarczych).
Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy Izba w pierwszej kolejności zauważa, że Zamawiający określił w
postępowaniu jedną metodę zagospodarowania odpadów w procesie unieszkodliwiania D10. Jednocześnie Zamawiający
mając na względzie, że na etapie ogłoszonego postępowania nie jest znany dokładny skład i właściwości odpadów
znajdujących się na nielegalnym składowisku (co nie było kwestionowane) w postanowieniu pkt 7.2. OPZ określił, że w
razie zidentyfikowania wśród usuwanych odpadów takich odpadów, których wykonawca nie będzie mógł ze względu na
ich właściwości, poddać procesowi unieszkodliwiania ostatecznego D10 to będzie zobowiązany zagospodarować je w
ramach innego procesu przetwarzania. Nadto w pkt 3.2. OPZ Zamawiający wskazał, że: „Od chwili podpisania Protokołu
przekazania Nieruchomości, Wykonawca w ramach realizacji przedmiotu zamówienia przejmuje obowiązki posiadacza
odpadów wynikające z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.” Zgodnie z projektem umowy Zamawiający w par.
14 ust. 5.1. przewidział możliwość rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym w przypadku, gdy wykonawca:
realizuje zamówienie z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia
2012 r, o odpadach oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie lub ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony
środowiska. Z powyższego wynika, że Zamawiający z jednej strony zobowiązuje wykonawcę jako posiadacza odpadów
do stosowania ustawy o odpadach, których naruszenie może skutkować natychmiastowym rozwiązaniem umowy, a z
drugiej narzuca metodę zagospodarowania pozostającą w niezgodności z hierarchią odpadów. Niewątpliwie ustawa o
odpadach w art. 17 ustanawia hierarchię zagospodarowania odpadów, zgodnie z którą: „Wprowadza się następującą
hierarchię sposobów postępowania z odpadami: 1) zapobieganie powstawaniu odpadów; 2) przygotowywanie do
ponownego użycia; 3) recykling; 4) inne procesy odzysku; 5) unieszkodliwianie.” a w regulacjach dalszych precyzuje,
kiedy możliwa jest rezygnacja z danego sposobu zagospodarowania: art. 18 ust. 2 , 3 oraz 5-6 „Odpady, których
powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów w pierwszej kolejności jest obowiązany poddać odzyskowi. 3.
Odzysk, o którym mowa w ust. 2, polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu odpadów przez ich posiadacza do
ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest
uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych – poddaniu innym procesom odzysku. (…) 5. Odpady,
których poddanie odzyskowi nie było możliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3, posiadacz odpadów jest obowiązany
unieszkodliwiać. 6. Składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było
niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3. 7. Unieszkodliwianiu poddaje się te odpady, z których uprzednio
wysegregowano odpady nadające się do
odzysku.” Jednocześnie ustawa zobowiązuje zamawiających do uwzględniania powyższych zasad przy udzielaniu
zamówień publicznych: art. 19 ust. 2: „Jednostki sektora finansów publicznych stosują kryteria ponownego użycia lub
przygotowania do ponownego użycia odpadów przy udzielaniu zamówień publicznych, o ile ponowne użycie lub
przygotowanie do ponownego użycia odpadów jest możliwe.” Zdaniem Izby, z powyższych regulacji wynika, że w
pierwszej kolejności odpady należy poddać odzyskowi rozumianemu jako przygotowanie odpadów przez ich posiadacza
do ponownego użycia lub poddaniu recyklingowi, chyba że nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych lub nie jest
uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych. Jeśli takie przyczyny wystąpią to odpady należy poddać
innym procesom odzysku. Natomiast gdy takie inne procesy odzysku nie są możliwe z przyczyn technologicznych,
ekologicznych lub ekonomicznych to posiadacz odpadów jest obowiązany je unieszkodliwić. Izba w całości podziela więc
analizy prawne w zakresie stosowania hierarchii odpadów przedstawione w opiniach prawnych złożonych jako dowód
przez Przystępującego Mo-Bruk przyjmując je za własne a tym samym nie widząc potrzeby ich powielania. Jakkolwiek
są to opinie prywatne traktowane jak stanowisko procesowe Przystępującego Mo-Bruk to Izba taką wykładnię przepisów
ustawy o odpadach w całości uznaje za właściwą. Izba zauważa dalej, że Zamawiający nie zakwestionował
przeprowadzonej w opiniach interpretacji regulacji ustawy o odpadach a jedynie wskazał, że opisując przedmiot
zamówienia uznał wyższość ogólnej zasady gospodarki odpadami wyrażonej w art. 16 ustawy o odpadach: „Gospodarkę
odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności
gospodarka odpadami nie może: 1) powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt; 2)
powodować uciążliwości przez hałas lub zapach 3) wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc
o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.” Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że
okoliczność, iż nielegalne składowisko odpadów w Rogowcu stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego była
okolicznością bezsporną stąd złożone w tym zakresie przez Zamawiającego dowody odnośnie do historii doprowadzenia
do sytuacji obecnej Izba uznała za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia. Dalej zaznaczenia wymaga, że Zamawiający nie
przedstawił żadnej analizy, z której wynikałaby możliwość odstąpienia od stosowania hierarchii odpadów, w tym od
dopuszczenia jako metody realizacji zamówienia procesów odzysku. Zamawiający właściwie nie zaprzeczył, aby
zastosowanie takiej metody zagospodarowania odpadów było niemożliwie chociażby w zakresie substancji wskazanych
przez Odwołującego w odwołaniu, a wynikających z ekspertyzy biegłego w wyniku przeprowadzonych badań na próbie
pobranej ze składowiska odpadów. Izba zauważa za Odwołującym i Przystępującymi w
sprawie, że Zamawiający nie dokonał oceny w zakresie możliwości zagospodarowania odpadów w inny sposób z
uwzględnieniem przesłanek odstąpienia od hierarchii odpadów, gdyż takie rozważania nie wynikają z Analizy potrzeb i
wymagań sporządzonej na etapie przygotowania postępowania. Zamawiający oparł się w całości na opinii biegłego
przygotowanej na zlecenie Zamawiającego, która jednak również takiej analizy nie zawiera. Jak wynika z odpowiedzi na
odwołanie, Zamawiający uznał, że skoro biegły wskazał metodę termicznego unieszkodliwiania, jako najwłaściwszą dla
przedmiotowych odpadów to „kierując się wiedzą i doświadczeniem ww. biegłego, Zamawiający nie bierze pod uwagę
innych metod zagospodarowania odpadów, niż proces unieszkodliwiania D10.” Słusznie jednak podnosił Odwołujący i
Przystępujący, że opinia nie przedstawia analizy w zakresie możliwych procesów zagospodarowania odpadów.
Jakkolwiek celem opinii były: „Propozycje metod zagospodarowania odpadów wraz z uzasadnieniem zastosowania danej
metody w przedmiotowym przypadku. Wybór najbardziej korzystnej metody, uwzględniając specyfikę zdeponowanych
odpadów wraz z uzasadnieniem jej wyboru.” to jednak biegły nie przedstawił takiej analizy. Biegły wskazał jedynie, że:
„Istnieje wiele sposobów utylizacji odpadów niebezpiecznych takich jak odpady chemiczne. Wybór konkretnej metody
zależy od rodzaju odpadu, jego właściwości chemicznych i fizycznych, a także lokalnych przepisów i możliwości
technicznych. W niniejszej sprawie należy wybrać metodę kontrolowanego spalania tj. metodę termiczną. W metodzie
termicznej wykorzystuje się fakt, iż odpady tego typu są w sposób kontrolowany spalane.” Z powyższego wynika, że
metodę zagospodarowania należy badać względem rodzaju odpadu i jego właściwości. Bezspornym było, że
Zamawiający nie ma obecnie wiedzy na temat wszystkich rodzajów opadów znajdujących się na składowisku, tym
samym ustalenia na tym etapie o odpowiedniej metodzie nie dotyczą całego zakresu zamówienia. Co więcej, biegły
wskazuje, że należy wybrać metodę kontrolowanego spalania tj. metodę termiczną, ale nie uzasadnia w żaden sposób
wyboru takiego procesu chociażby poprzez powołanie się na właściwości zidentyfikowanych odpadów, które mogłyby
wykluczyć ewentualne inne procesy, jak procesy odzysku. Biegły nie odpowiada więc na pytanie, czy inne procesy są
niemożliwe. Dalej biegły rekomenduje dla utylizacji odpadów stanowiącej przedmiot zamówienia konkretną firmę, która w
ocenie biegłego posiada odpowiednie zaplecze techniczne pozwalające na spalenie takiej ilości odpadów i zaznacza, że:
„(…) spalarnia odpadów niebezpiecznych nie przyjmie odpadów do spalenia bez wiedzy o składzie odpadów wobec
powyższego należy podkreślić, iż każda spalarnia nie tylko ww. będzie wymagała analizy składowanych odpadów
(każdego pojemnika).” Kolejno wymienia odpady zidentyfikowane w pobranych losowo 100 próbach wybranych
pojemników i stwierdzone w nich substancje kwalifikując te odpady jako odpady
niebezpieczne. Izba zauważa, że ustawa o odpadach nie wyłącza odpadów niebezpiecznych z konieczności stosowania
hierarchii odpadów i ich zagospodarowania inną metodą niż procesy spalania, stąd wskazanie przez biegłego, że odpady
na składowisku stanowią odpady niebezpieczne również nie determinuje procesu w jakim należy je zagospodarować.
Dalej biegły opisuje metodę spalania kontrolowanego i warunki jakie trzeba spełnić przy wyborze takiej metody. Opinia
biegłego nie przedstawia zatem żadnej analizy i uzasadnienia dla wyboru sposobu zagospodarowania odpadów. Wbrew
twierdzeniom Zamawiającego z odpowiedzi na odwołanie biegły nie uzasadnił wyboru konkretnej metody odwołując się
do składu chemicznego odpadów, ich oddziaływania na środowisko oraz realnego ryzyka związanego z ich
gospodarowaniem. Opinia nie odpowiada na pytanie, dlaczego inne metody, w tym wnioskowany przez Odwołującego
proces odzysku nie jest możliwy względem zidentyfikowanych odpadów, które biegły wyłącznie zaliczył do odpadów
niebezpiecznych. Zamawiający wskazał w odpowiedzi na odwołanie, że „żaden inny proces gospodarowania odpadami
nie jest w stanie zapewnić wyższego bezpieczeństwa dla środowiska oraz życia i zdrowia ludzi niż proces termicznego
przekształcania odpadów.”, co stanowi wyłącznie ocenę własną Zamawiającego, niewynikającą z opinii biegłego, ani z
żadnego innego dowodu przedstawionego przez Zamawiającego w postępowaniu odwoławczym. Jak już akcentowano, z
ustawy o odpadach nie wynika zasada, aby odpady niebezpieczne musiały być zagospodarowywane wyłącznie w
procesie unieszkodliwiania z uwagi na okoliczność, że stanowią zagrożenie dla zdrowia, życia ludzi czy środowiska. Z
dowodów przedstawionych przez Przystępującego WIT-KRIS oraz dokumentacji postępowań przywołanych przez
Odwołującego w odwołaniu wynika, że w postępowaniach podobnych na zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych
zamawiający dopuszczali procesy odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Co prawda postępowania dotyczyły
mniejszej ilości odpadów, jeśli liczyć w przedmiotowym postępowaniu odpady objęte prawem opcji, niemniej jednak
zdaniem Izby ilość odpadów nie wpływa na ich właściwości i nakazane ustawą o odpadach sposoby ich
zagospodarowania. W postępowaniu w Gorlicach, gdzie również nie były znane wszystkie rodzaje odpadów
niebezpiecznych na składowisku zamawiający określił metody ich zagospodarowania jako: „poddanie ich odpowiednim
do właściwości odpadów ostatecznym procesom odzysku lub ostatecznym procesom unieszkodliwiania.” Już z nazwy
tego postępowania: „Likwidacja zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, powodowanego odpadami
magazynowanymi/składowanymi w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, tj. na terenie byłej Rafinerii Nafty „Glimar” w
Gorlicach, przy ul. Kard. St. Wyszyńskiego 2”, wynika, że odpady podobnie jak w przedmiotowym postępowaniu stanowią
zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz środowiska. Co więcej, jak wynika
z protokołu częściowego z tej realizacji Wykonawca w dużej mierze przeprowadził odzysk odpadów, a wyłącznie w 20%
ich unieszkodliwienie. Zamawiający podnosił nieporównywalność tych postępowań wskazując także na lokalizację
składowiska, gdzie w przedmiotowym postępowaniu znajduje się: „infrastruktura krytyczna należąca do PGE Górnictwo i
Energetyka Konwencjonalna SA. (Elektrownia Bełchatów) oraz budynki mieszkalne w odległości ok 43 m. od granicy
działki, oczyszczalnia ścieków jak również ciek wodny.” Zdaniem Izby powyższa argumentacja uzasadnia jedynie pilne
usunięcie niebezpiecznych odpadów, ale nie przekłada się na wybór metody ich dalszego zagospodarowania. W obu
przypadkach – w procesie odzysku jak i w procesie unieszkodliwiania – odpady będą transportowane z powyższej
lokalizacji, a sama metoda dotyczy dalszego z nimi postępowania. Zamawiający podnosił także, że „Sama konieczność
wielokrotnego transportu odpadów generuje tak duże ryzyko wystąpienia wypadku, że z punktu widzenia Zamawiającego
nie jest dopuszczalne tak dalekie narażanie bezpieczeństwa ludzi oraz środowiska naturalnego.” Odnosząc się do
powyższego podkreślić należy, że transport odpadów niebezpiecznych z każdego składowiska będzie rodził takie ryzyka,
w szczególności w sytuacji, gdy nie jest wiadomy skład wszystkich odpadów co jednak nie uzasadnia odstąpienia od
innych procesów ich zagospodarowania niż unieszkodliwienie. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wystąpienia
sytuacji, o której mowa w pkt 7.2. OPZ, a więc „zidentyfikowania wśród usuwanych Odpadów takich odpadów, których
Wykonawca nie będzie mógł ze względu na ich właściwości, poddać procesowi unieszkodliwiania ostatecznego D10”
odpady również będą po raz kolejny transportowane do innej instalacji, Zamawiający wskazywał na ich mieszanie czy
sortowanie, ale takie czynności będą dotyczyć również wybranej przez Zamawiającego metody. Jak bowiem wynika z
opinii biegłego: „Segregacja i przygotowanie odpadów: Odpady niebezpieczne muszą być starannie segregowane i
przygotowywane przed spalaniem. Zapewnia się odpowiednie sortowanie i identyfikację różnych rodzajów odpadów, aby
umożliwić ich właściwe przetwarzanie. Na tym etapie należy poddać analizie składowane odpady i uszeregować je w
typy/rodzaje.” Ponadto, Zamawiający nie uzasadnił, dlaczego uznał, że tylko: „zagospodarowanie porzuconych odpadów
w procesie D10 gwarantuje ich unieszkodliwienie oraz zagospodarowanie w sposób legalny i bezpieczny, w procesie,
który gwarantuje skuteczne zagospodarowanie odpadów zgromadzonych na terenie objętym zamówieniem.”
Konkludując, zdaniem Izby Zamawiający dokonując wyboru konkretnej metody zagospodarowania odpadów
niebezpiecznych ograniczył w sposób nieuzasadniony celem
udzielenia zamówienia jakim niewątpliwie jest usunięcie odpadów z nielegalnego składowiska i właściwe ich
przetworzenie, uczciwą konkurencję w postępowaniu. Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że jako gospodarz
postępowania opisuje przedmiot zamówienia tak aby osiągnąć jak najlepsze efekty i zgodnie z własnymi potrzebami.
Niemniej jednak opis przedmiotu zamówienia, a w tym przypadku, wybór szczególnego procesu zagospodarowania
odpadów musi znajdować uzasadnienie w celach jakie Zamawiający planuje osiągnąć. W ocenie Izby, Zamawiający
założone przez siebie cele może zrealizować również dopuszczając procesy odzysku, szczególnie mając na względzie
zgodność z hierarchią zagospodarowania odpadami wynikającą z ustawy o odpadach. Opis przedmiotu zamówienia w
obecnym brzmieniu mógłby doprowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania niektórych wykonawców, na co
wskazuje także liczba przystąpień Wykonawców do postępowania odwoławczego.
Dlatego też Izba uznała, że zarzut zasługuje na uwzględnienie i nakazała zmianę opisu przedmiotu zamówienia poprzez
dopuszczenie w procesie realizacji zamówienia procesów odzysku, a dopiero w odniesieniu do odpadów w stosunku, do
których odzysk nie jest możliwy poddanie tych odpadów procesom unieszkodliwienia. Niewątpliwie, zrealizowanie
powyższej zmiany będzie wymagało modyfikacji postanowień dokumentów zamówienia i ogłoszenia o zamówieniu.
Dodatkowo wskazania wymaga, że Odwołujący w zakresie tego zarzutu (dopuszczenia metody odzysku) podnosił także
konieczność ujednolicenia kodów odpadów w opisie przedmiotu zamówienia ewentualnie wyłącznie dopuszczenie
metody odzysku w procesie R. Uzasadnienie dla tego żądania zostało skorelowane z warunkami udziału w
postępowaniu, a także z żądaniem dopuszczenia w postępowaniu procesu odzysku. Odwołujący argumentował bowiem,
że „bardzo wąskie ujęcie kodów odpadów w ocenie Odwołującego ma dać uzasadnienie dla ograniczenia konkurencji w
postępowaniu poprzez przeniesienie tych kodów do wymagań w zakresie posiadanych uprawnień.” Odwołujący
upatrywał więc naruszenia ustawy pzp co do podania kodów w opisie przedmiotu zamówienia w takim zakresie w jakim
przekładają się na postawione w postępowaniu warunki. Izba nakazała nie tylko dopuszczenie procesu odzysku, co
będzie determinowało zmiany w postanowieniach opisu przedmiotu zamówienia nie tylko w zakresie powołanego przez
Odwołującego (Załącznika nr 1 do SWZ ust. 1 pkt 1.1 pkt 1.1.3), ale również (o czym dalej) usunięcie zgodnie z
wnioskiem Odwołującego części kodów odpadów w zakresie warunku dotyczącego uprawnień. Zdaniem Izby, mając na
względzie przedstawione w odwołaniu uzasadnienie dla konieczności ujednolicenia kodów w opisie przedmiotu
zamówienia,
powyższe zmiany konsumują żądanie Odwołującego i w tym zakresie Izba podkreśla, że jako niezwiązana żądaniami
odwołania orzekła inaczej niż wnioskował Odwołujący tj. poprzez nakazanie modyfikacji warunków co do
kwestionowanych kodów i opisu przedmiotu zamówienia co do dopuszczenia w postępowaniu metody odzysku w
sposób ogólny bez wskazywania na konkretne postanowienia, których zmiana będzie konieczna. Zgodnie z sentencją
Zamawiający będzie zobligowany do uwzględnienia konsekwencji powyższych zmian w dokumentacji zamówienia i
ogłoszeniu.
Zarzut dotyczący naruszenia art. 99 ust. 4 ustawy pzp oraz zasad prowadzenia postępowania w zakresie żądania
dodania wymogu odnoszącego się do udokumentowania oraz zagospodarowania odpadów powstałych po przetworzeniu
odpadów w procesie unieszkodliwienia D10.
Zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.
W odniesieniu do tego żądania Odwołujący podnosił, że Zamawiający w dokumentach zamówienia nie wskazał wymogu
dla wykonawców, którzy będą prowadzić proces unieszkodliwienia termicznego D10 odnoszącego się do odpadów
wytworzonych po przetworzeniu w procesie D10. Odwołujący argumentował, że dla rzetelnego wykonania zamówienia to
Zamawiający winien nakazać Wykonawcom prowadzącym takie przetwarzanie, aby złożyli stosowne dokumenty, z
których wynikają ilości powstałe po procesie D10, a następnie wskazali oraz dopilnowali ich ostatecznego
zagospodarowania, aby wyeliminować drogę niezgodnego postępowania z odpadami będącymi pozostałością po
przetworzeniu odpadów ze składowiska objętego zamówieniem.
Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, że jakkolwiek wnioskowana zmiana byłaby być może zmianą pożądaną
mając na względzie stanowisko Zamawiającego prezentowane na rozprawie w zakresie kontroli postępowania z
odpadami usuniętymi ze składowiska to jednak brak takiego wymogu w opisie przedmiotu zamówienia nie stanowi
zdaniem Izby naruszenia ustawy pzp. Wprowadzenie takiego wymogu stanowi wyłącznie uprawnienie Zamawiającego, a
jak wskazał w odpowiedzi na odwołanie: „Odpady powstałe w wyniku przeprowadzenia procesu unieszkodliwiania D10,
są odpadami, których wytwórcą jest Wykonawca i w jego gestii jest postępowanie z nimi zgodnie z przepisami prawa.”
Dlatego też Izba nie stwierdziła w zakresie tego żądania naruszenia ustawy pzp.
Zarzut naruszenia art. 112 ust. 1, art. 112 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy pzp, poprzez sformułowanie warunków udziału w
postępowaniu dotyczących zdolności technicznej lub zawodowej oraz posiadania uprawnień do prowadzenia działalności
gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy.
Zarzut potwierdził się.
W odniesieniu do tej grupy zarzutów i żądań Odwołujący podnosił, że warunki udziału w postępowaniu zostały
sformułowane w sposób nadmierny, eliminując z postępowania wykonawców zdolnych do należytej realizacji
zamówienia. Izba podzieliła stanowisko Odwołującego, że warunki dotyczące uprawnień wykonawcy, a także
doświadczenia wykonawcy i doświadczenia osób zostały ustalone na maksymalnym a nie minimalnym poziomie
zdolności, w sposób nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia i ograniczający konkurencję w postępowaniu.
Na wstępie podnieść należy, że zasada proporcjonalności, o której mowa w art. 16 ustawy pzp nakazuje zachowania
adekwatnego do danej sytuacji, tym samym musi być ono odpowiednie w okolicznościach danej sprawy, a podejmowane
działania muszą odpowiadać założonym celom. W myśl art. 112 ust. 1 ustawy pzp zamawiający jest zobligowany
formułować warunki udziału w postępowaniu oraz wymagane od wykonawców środki dowodowe, w sposób
proporcjonalny do przedmiotu zamówienia, z uwzględnieniem potrzeb danego zamówienia (specyfiki, zakresu) oraz
umożliwiający ocenę zdolności wykonawcy do należytego wykonania zamówienia. W odniesieniu do zasady
proporcjonalności Izba podziela stanowisko wyrażone w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 4 października 2019
r., sygn. akt: KIO 1859/19, iż: „zgodnie z tą zasadą nakaz przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie
zamówienia w sposób proporcjonalny, z uwzględnieniem zachowania konkurencji wśród wykonawców ubiegających się
o udzielenie zamówienia, nie jest tożsamy z nakazem dopuszczenia do zamówienia wszystkich podmiotów, w tym
niezdolnych do jego realizacji w należyty sposób, lub dopuszczenia wszystkich rozwiązań istniejących na rynku, w tym
nieodpowiadających potrzebom zamawiającego.” W tym kontekście wskazania wymaga, że ustanowione warunki
udziału w postępowaniu muszą spełniać tzw. test proporcjonalności, którego przeprowadzenie ma wykazać, czy
podejmowane działania są niezbędne i adekwatne do wybranego celu (tak też: wyrok TSUE z dnia 16 września 1999 r. w
sprawie C-414/97).
Warunki udziału w postępowaniu zamawiający winien wyrażać jako minimalne poziomy zdolności co skutkuje tym, iż za
zdolnego do wykonania zamówienia uznaje się wykonawcę,
który wykaże spełnienie minimalnych wielkości, określonych przez zamawiającego. Należy przy tym uwzględniać
specyfikę zamówienia, w tym jego rodzaj, przedmiot, zakres, sposób wykonania, wartość i sposób płatności. Celem
stawiania przez zamawiających warunków udziału w postępowaniu, jest zapewnienie, aby zamówienie zostało
powierzone podmiotowi dającemu rękojmię jego należytej realizacji. Zamawiający zobowiązany jest przy tym zachować
równowagę pomiędzy jego tak rozumianym interesem, a interesem wykonawców. Chodzi o to, aby poprzez
wprowadzenie nadmiernych wymagań, nie nastąpiło wyeliminowanie z postępowania wykonawców zdolnych do jego
należytego wykonania (tak też: wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt KIO 1922/17).
Podnieść także należy, że to zamawiający jako gospodarz postępowania kształtuje warunki udziału w postępowaniu
mając na względzie charakter i specyfikę przedmiotu zamówienia. Niemniej jednak uprawnienie zamawiającego w
zakresie formułowania warunków udziału w postępowaniu nie jest nieograniczone i powinno opierać się jak już wskazano
na zasadzie proporcjonalności, równości, uczciwej konkurencji oraz posiadać uzasadnienie w potrzebach
zamawiającego.
Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy zdaniem Izby Zamawiający naruszył ww. zasady, a w postępowaniu
odwoławczym nie wykazał, aby tak wysoki poziom ustanowionych warunków udziału był konieczny i niezbędny dla celu,
jaki Zamawiający planuje osiągnąć.
Zarzut dotyczący warunku w zakresie uprawnień wykonawcy.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podnosił, że Zamawiający sformułował warunek w sposób nadmierny do
przedmiotu zamówienia wymagając odpowiednich zezwoleń na przetwarzanie odpadów i wpisów zawierających
wszystkie cztery kody odpadów, które zidentyfikował biegły w pobranej próbie. Odwołujący argumentował, że
wystarczające dla realizacji przedmiotowego zamówienia jest posiadanie uprawnień na przetwarzanie odpadów w
zakresie kodów 160305* oraz 168101* odnoszących się w sposób kompleksowy do odpadów niebezpiecznych.
Pozostałe kody 160303* oraz 150110* bardzo rzadko występują u podmiotów prowadzących odzysk i są właściwe
wyłącznie dla podmiotów prowadzących instalacje termicznego unieszkodliwienia. Odwołujący powołując się na podobne
realizacje dotyczące zagospodarowania nielegalnych składowisk wskazał, że warunek w obecnym brzmieniu jest
nadmierny, a w sytuacji dopuszczenia procesów odzysku, nieadekwatny do przedmiotu zamówienia.
Izba podzieliła stanowisko Odwołującego i Przystępujących. Zauważyć należy, że Zamawiający na obecnym etapie nie
ma wiedzy co do wszystkich kodów odpadów, które
mogą wystąpić na składowisku, tym samym żądanie uprawnień co do wszystkich kodów aktualnie zidentyfikowanych nie
jest adekwatne do przedmiotu zamówienia. Co więcej, sam Zamawiający stwierdza w odpowiedzi na odwołanie, że:
„skład chemiczny odpadów zdeponowanych na terenie objętym zamówieniem nieustannie ulega zmianom, ponieważ
wraz z rozszczelnieniem się kolejnych pojemników dochodzi do wycieku i mieszania się substancji w nich
zdeponowanych, a w przypadku substancji wysoce reaktywnych, dochodzi do reakcji chemicznych, w wyniku których
powstają nowe niebezpieczne substancje.” Kody odpadów, o których pozostawienie wnioskował Odwołujący odnoszą się
w sposób ogólny do odpadów niebezpiecznych, co zdaniem Izby jest poziomem wystarczającym jako warunek
dopuszczający wykonawców do postępowania. Jak sam Zamawiający stwierdza w odpowiedzi na odwołanie: „Pomimo
tego, iż nie podniesiono zarzutu dotyczącego uwzględnienia w zamówieniu kodu 16 81 01*, wyjaśniam, że ten kod został
przyjęty przez zamawiającego, ponieważ jest najbardziej ogólny i pozwala na zagospodarowanie wszystkich odpadów
zdeponowanych na terenie, których nie da się bliżej zidentyfikować.” Zamawiający zatem przyznaje, że ww. kod odpadu
ma charakter najbardziej kompleksowo odzwierciedlający przedmiot zamówienia, a jak już wskazano, warunki powinny
być określane na minimalnych poziomach zdolności. Dodatkowo, Izba nakazała dopuszczenie w postępowaniu
procesów odzysku, stąd konieczne może okazać się dostosowanie warunków do przedmiotu zamówienia i
dopuszczenia do postępowania kręgu wykonawców posiadających odpowiednie w tym zakresie zezwolenia, jak
przykładowo w postępowaniu przywołanym przez Przystępującego WIT-KRIS prowadzonym przez Miasto Gorlice, gdzie
zamawiający wymagał: „Wykonawca zobowiązany jest wykazać się posiadaniem: aktualnych decyzji administracyjnych
uprawniających go do prowadzenia ostatecznego procesu unieszkodliwiania lub ostatecznego procesu odzysku i
unieszkodliwiania odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych o kodzie 16 81 01*, do prowadzenia zbierania odpadów, w
tym odpadów niebezpiecznych; indywidualnego numeru rejestrowego o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r o odpadach (tekst jednolity Dz. U z 2020 r. poz. 797 ze zm.); aktywnego konta w Bazie danych o
produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO).” Izba zauważa, że również w postępowaniach, na które
powołał się Odwołujący w odwołaniu zamawiający albo w ogóle nie określali kodów w warunku, albo określali je
alternatywnie bądź powoływali się na kod 16 81 01* dotyczący ogólnie odpadów niebezpiecznych. W sytuacji, gdy
wszystkie kody odpadów nie są znane Zamawiający należytą realizację co do zagospodarowania odpadów o innych
kodach nieobjętych uprawnieniami wykazanymi na etapie składania ofert i tak może zabezpieczyć poprzez wymaganie
odpowiednich zezwoleń w trakcie wykonania zamówienia. Podobnie w pkt 7.2.
OPZ Zamawiający uregulował kwestię posiadania odpowiednich zezwoleń przez instalację w sytuacji, gdy zostaną
zidentyfikowane odpady nienadające się do procesów unieszkodliwiania i konieczne będzie przetworzenie ich w inny
sposób. Zdaniem Izby warunek w obecnym brzmieniu jest nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia, dlatego zgodnie
z wnioskiem Odwołującego nakazała usunięcie z warunku dwóch kwestionowanych przez Odwołującego kodów
odpadów.
Zarzut dotyczący warunku w zakresie doświadczenia wykonawcy.
Co do powyższego zarzutu Odwołujący podnosił, że warunek został sformułowany w sposób identyczny do przedmiotu
zamówienia eliminując z postępowania wykonawców zdolnych do jego należytej realizacji. Odwołujący argumentował, że
brak jest uzasadnienia dla rozdzielenia osobno doświadczenia w usunięciu, załadunku i transporcie (pierwszy warunek)
oraz doświadczenia w unieszkodliwieniu (drugi warunek) co ma w jego ocenie na celu uprzywilejowanie dwóch
podmiotów. Wskazywał, że prawidłowo sformułowany warunek powinien minimalizować kody (Zamawiający nie posiada
wiedzy o wszystkich odpadach na składowisku – nie była przeprowadzana pełna inwentaryzacja) i jednocześnie odnosić
się do całości przedmiotu zamówienia bez wyekstrahowania w jego treści składowych realizacji zamówienia.
Stanowisko Odwołującego, jak również Przystępujących po jego stronie zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej
kolejności Izba zauważa, że Zamawiający wymaga wykazania się aż trzema usługami (co nie było kwestionowane) o
określonym zakresie rozdzielonym na dwa warunki. Dodatkowo, Zamawiający wymaga, aby referencyjne usługi dotyczyły
określonej ilości odpadów (również element nie podważany w odwołaniu) ale odpadów o wszystkich czterech kodach,
które na ten moment udało się Zamawiającemu zidentyfikować. Zarzuty odwołania koncentrowały się zatem wokół
rozdzielenia poszczególnych zakresów w osobnych warunkach oraz podania wszystkich kodów odpadów znanych
Zamawiającemu. Zdaniem Izby słusznie Odwołujący podnosił mając na względzie wysokie wymagania warunku już w
zakresie liczby usług jak i ilości odpadów, że dodatkowe rozdzielanie zakresów oraz wskazanie na konkretne kody
odpadów powoduje, że warunek doświadczenia wykonawcy został ukształtowany na maksymalnym a nie minimalnym
poziomie zdolności.
Jak już zostało wskazane, zamawiający jest uprawniony konstruować stawiane wykonawcom warunki w taki sposób, aby
uzyskać jak najlepsze efekty, czyli gwarancję należytej realizacji zamówienia. Wbrew jednak stanowisku Zamawiającego,
uprawnienie to nie ma charakteru
absolutnego a zamawiający jest zobowiązany zweryfikować, czy postawione wymogi nie ograniczą konkurencji w
postępowaniu oraz czy osiągnięcie planowanego efektu nie jest także możliwe poprzez ustanowienie warunków na
niższym poziomie. Ustawa pzp precyzje, że warunki powinny być ustalane jako minimalne a nie maksymalne poziomy
zdolności. Zdaniem Izby, Zamawiający nie przeprowadził testu proporcjonalności i ustanawiając warunek dotyczący
doświadczenia wykonawcy kierował się wyłącznie własną, subiektywną oceną co do elementów warunku, które
zapewnią wybór wykonawcy dającego rękojmię należytego wykonania zamówienia. Zamawiający nie zweryfikował, czy
taki warunek nie jest nadmierny i nie powoduje, że wykonawcy zdolni do jego właściwego wykonania nie zostaną
wyeliminowani z postępowania.
Odnosząc się bowiem do argumentacji Zamawiającego, która w jego ocenie uzasadniała postawienie tak wysokich
wymagań to zdaniem Izby jest ona nie adekwatna do kwestionowanych wymogów warunków. Zamawiający uzasadniał
bowiem wymóg dotyczący ilości odpadów, który jednak nie był w odwołaniu podważany. Dalej Zamawiający wskazuje, że
w zakresie ilości 1000 Mg muszą znaleźć się kody odpadów wyszczególnione w warunku, ale również mogą inne co
zdaniem Zamawiającego powoduje, że warunek nie jest identyczny a podobny do przedmiotu zamówienia. Z
argumentacją Zamawiającego nie sposób się zgodzić. Na obecnym etapie nie są znane wszystkie kody odpadów
niebezpiecznych zalegających na składowisku, a Zamawiający ustalił w warunku cztery kody odpadów i niewątpliwie
takiego rodzaju usługa ma zostać przez wykonawcę wykazana w ramach ustalonego przez Zamawiającego warunku, co
czyni go tożsamym a nie podobnym z przedmiotem zamówienia. Co więcej, Zamawiający sam w odpowiedzi na
odwołanie wskazuje, że: „kierował się zasadą, aby wykonawca posiadał doświadczenie jak najbardziej zbliżone do
przedmiotu zamówienia, co w ocenie Zamawiającego zapewni właściwą oraz bezpieczną realizację przedmiotu
zamówienia.” Zamawiający nie wyjaśnił jednak, dlaczego wykonawca, który zrealizował usługę podobną do przedmiotu
zamówienia, ale nie obejmującą wszystkich kodów odpadów niebezpiecznych z warunku miałby posiadać
doświadczenie nie dające rękojmi należytego wykonania zamówienia w porównaniu z wykonawcą, który zrealizował
usługę obejmującą akurat cztery konkretne kody odpadów. Zamawiający nie uzasadnił jakie specyficzne doświadczenie
konieczne do wykonania zamówienia niesie wykazanie się przez wykonawcę usługą zagospodarowania akurat tych
kodów odpadów, które Zamawiający wyszczególnił w warunku. Z dowodów przedstawionych Przystępującego WIT-KRIS
oraz dokumentacji postępowań przywołanych przez Odwołującego w odwołaniu wynika, że w postępowaniach
podobnych na zagospodarowanie
odpadów niebezpiecznych zamawiający określali warunek doświadczenia wykonawcy w sposób ogólnie odnoszący się
do odpadów niebezpiecznych.
Z powyższego wynika, że Zamawiający nie zbadał, czy warunek jest proporcjonalny i nie zawęża niezasadnie kręgu
wykonawców dających gwarancję właściwego wykonania zamówienia. Zarówno Odwołujący, jak i Przystępujący
podnosili, że wyłącznie podmiot wskazany w opinii biegłego ma możliwość wykazania się tak ukształtowanymi
warunkami. Zamawiający na pytanie Izby nie sprecyzował, jakie podmioty spełniają kompilację warunków w tym
postępowaniu co umożliwiałoby im złożenie oferty.
W konsekwencji zarzut należało uwzględnić. Izba jednak nie będąc związana żądaniami odwołania orzekła inaczej niż
wnosił Odwołujący. Izba nakazała zmianę warunku dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej z pkt IX 4 lit. a) i b)
SWZ (w odniesieniu do doświadczenia wykonawcy) poprzez ustanowienie wymagania wykazania się usługami
podobnymi do przedmiotu zamówienia polegającymi na usunięciu, załadunku, transporcie, poddaniu odzyskowi lub
unieszkodliwieniu co najmniej 1000,00 Mg odpadów niebezpiecznych bądź alternatywne spełnienie tych wymagań co do
poszczególnych zakresów bez wskazywania w warunku kodów odpadów. Zaznaczenia wymaga, że uwzględnienie
zarzutu dotyczącego dopuszczenia w postępowaniu procesów odzysku może znaleźć również odzwierciedlenie w
warunku udziału w postępowaniu z uwagi na zmianę zakresu zamówienia. Dlatego też, Izba pozostawiła swobodę
Zamawiającemu w sformułowaniu ostatecznego brzmienia warunku zastrzegając jednak, że warunek powinien odnosić
się do wybranego przez Zamawiającego zakresu bez podawania konkretnych kodów odpadów a odwołując się do
określonej jej grupy zidentyfikowanej zresztą przez biegłego jako „odpady niebezpieczne”. Warunek może również
dopuszczać alternatywę co do poszczególnych zakresów jak chociażby w postępowaniu prowadzonym przez Miasto
Gorlice: „Wykonawca posiada doświadczenie w wykonaniu należycie co najmniej 2 (dwóch) usług polegających na
usunięciu i poddaniu ostatecznemu odzyskowi lub ostatecznemu unieszkodliwieniu odpadów niebezpiecznych lub
polegających na ostatecznym unieszkodliwieniu odpadów niebezpiecznych w ilości co najmniej 250 Mg w ramach każdej
usługi — wykonanych w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert a jeżeli okres prowadzenia
działalności jest krótszy — w tym okresie.” Rozdzielanie do odrębnych warunków poszczególnych zakresów jak podnosił
Odwołujący nie przekłada się na większe doświadczenie wykonawcy, a tym samym jest nieuzasadnione. Izba uznała, że
żądanie Odwołującego jako wskazujące na wykazanie się usługami dotyczącymi ogólnie zagospodarowania odpadów
było za daleko idące i nie charakteryzowało specyficznego
doświadczenia w zakresie usuwania, przetwarzania odpadów niebezpiecznych. Uwzględnienie wprost takiego żądania
mogłoby skutkować dopuszczeniem do postępowania wykonawcy, który nie posiada adekwatnego do przedmiotu
zamówienia doświadczenia. Niemniej jednak zarzut odwołania zasługiwał na uwzględnienie, Odwołujący
uprawdopodobnił, że postawienie takiego wymagania jest nadmierne i ograniczające konkurencję, dlatego też Izba
nakazała odpowiednią modyfikację warunku w zakresie doświadczenia wykonawcy.
Zarzut dotyczący warunku w zakresie doświadczenia personelu.
W odniesieniu do tego zarzutu Odwołujący podniósł analogiczną argumentację w zakresie powołania się w warunku
dotyczącym Koordynatora realizacji zamówienia i jego zastępców na wszystkie cztery kody odpadów. Izba w tym
zakresie przywołuje rozważania w zakresie zarzutu dotyczącego doświadczenia wykonawcy. Wymaganie, aby osoby
skierowane do realizacji zamówienia wykazały się doświadczeniem w koordynowaniu identycznych usług, w ramach
których występowały cztery konkretne kody odpadów jest wymaganiem nadmiernym i nieuzasadnionym. Zamawiający
nie wyjaśnił, czym różni się i jakie doświadczenie niesie koordynacja usługi obejmująca wskazane w warunku kody
odpadów od koordynacji usługi, która obejmuje tylko niektóre z nich bądź inne odpady niebezpieczne. Zdaniem Izby tak
ukształtowany warunek nie przekłada się na doświadczenie osoby, a wyłącznie prowadzi do nieuzasadnionego
ograniczenia konkurencji.
Co do zarzutu i żądania zmniejszenia liczby osób wymaganych przez Zamawiającego w warunku to Odwołujący
podnosił, że Zamawiający bardzo rygorystycznie określił wymogi związane z pełnieniem funkcji Koordynatora realizacji
zamówienia oraz jego zastępców mając na względzie fakt, iż dostępność takich osób jest ograniczona na rynku pracy
lub usług, a wymaganie de facto zespołu trzech osób eliminuje Odwołującego z postępowania.
Zamawiający natomiast wskazywał w odpowiedzi na odwołanie, że: „Zgodnie z zapisami SWZ prace na nieruchomości
związane z załadunkiem i transportem odpadów mogą odbywać się od poniedziałku do soboty, z wyłączeniem dni
ustawowo wolnych od pracy oraz mając na uwadze fakt, iż Zamawiający wymaga stałej obecności Koordynatora
realizacji zamówienia (Koordynatora Wykonawcy), bądź jego zastępcy na nieruchomości w czasie prowadzenia prac
polegających na realizacji przedmiotu zamówienia, wymóg zapewnienia co najmniej dwóch zastępców Koordynatora
realizacji zamówienia, w opinii Zamawiającego, jest uzasadniony. Powyższy wymóg zagwarantuje ciągły i prawidłowy
nadzór nad realizacją przedmiotu zamówienia w zakresie usuwania odpadów z nieruchomości, ich transportu
i unieszkodliwiania, również w sytuacji, w której z przypadków losowych lub innych, którym ani Wykonawca ani
Zamawiający nie będą mogli zapobiec, osoby powyższe nie będą mogły uczestniczyć w wykonaniu zamówienia.”
Odnosząc się do powyższego słusznie zdaniem Izby podnosił Odwołujący, że Zamawiający wymaga stałej obecności
Koordynatora lub zastępcy na nieruchomości w czasie prowadzenia prac, ale nie zastrzegł w opisie przedmiotu
zamówienia, że obecność taka musi zostać zapewniona przez całą dobę. Zgodnie z OPZ Zamawiający pozostawił
wykonawcom swobodę w ustaleniu harmonogramu realizacji prac (pkt 8 OPZ), a więc i w zakresie dotyczącym takiego
ich rozplanowania, aby zapewnić stałą obecność Koordynatora. Dodatkowo, jak sam Zamawiający wskazuje prace mogą
(ale nie muszą) odbywać się od poniedziałku do soboty. Nie ulega więc wątpliwości, że żądanie aż trzech osób o
tożsamym doświadczeniu nie znajduje uzasadnienia w przedmiocie zamówienia.
Zarzut nadmiernych wymagań warunku w odniesieniu do doświadczenia personelu potwierdził się niemniej jednak Izba
orzekła inaczej niż wnosił Odwołujący. Izba uwzględniła okoliczność podnoszoną przez Zamawiającego co do
wystąpienia sytuacji losowych i konieczności sprawnego, niezakłócającego prowadzenia prac, zastąpienia Koordynatora
realizacji zamówienia inną osobą o analogicznym doświadczeniu. Co prawda, Zamawiający przewidział w dokumentach
zamówienia procedurę zastąpienia ww. osób innymi osobami o tożsamych kwalifikacjach, niemniej jednak jej
zastosowanie w sytuacjach nagłych może być utrudnione bądź niemożliwe. Stąd Izba uznała, że wystarczającym dla
zbadania zdolności do należytego wykonania zamówienia będzie wykazanie się dysponowaniem jedną osobą
Koordynatorem realizacji zamówienia i jedną osobą zastępcą Koordynatora realizacji zamówienia. Dodatkowo Izba
podobnie jak w zakresie warunku dotyczącego doświadczenia wykonawcy uznała, że żądanie odwołania jest za daleko
idące w tym znaczeniu, że odnosi się do doświadczenia osób w koordynowaniu zagospodarowania odpadów, ale nie
odpadów niebezpiecznych. Izba mając na względzie uwzględnienie zarzutu dotyczącego dopuszczenia w postępowaniu
procesów odzysku uznała, że zakres ten może znaleźć również odzwierciedlenie w warunku udziału w postępowaniu.
Dlatego też, Izba pozostawiła swobodę Zamawiającemu w sformułowaniu ostatecznego brzmienia warunku zastrzegając
jednak, że warunek powinien odnosić się do wybranego przez Zamawiającego zakresu bez podawania konkretnych
kodów odpadów a odwołując się do określonej jej grupy zidentyfikowanej zresztą przez biegłego jako „odpady
niebezpieczne”. Podobnie jak warunek dotyczący doświadczenia wykonawcy, może również dopuszczać alternatywę co
do poszczególnych zakresów przedmiotowych.
Zarzut naruszenia art. 121 ustawy pzp poprzez wprowadzenie wymogów osobistego wykonania zamówienia w zakresie
jakim narusza to zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz nie jest to uzasadnione
przedmiotem zamówienia.
Zarzut zasługiwał na uwzględnienie.
W odniesieniu do powyższego zarzutu Odwołujący podnosił, że zastrzeżenie do osobistego wykonania przez
wykonawcę kluczowych zadań składających się na przedmiot niniejszego zamówienia w postaci załadunku, ważenia w
miejscu zdeponowania, transportu, usunięcia, ważenia w miejscu unieszkodliwiania oraz unieszkodliwiania w instalacji
odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01* jest nieuzasadnione i prowadzi do ograniczenia
konkurencji. Podnosił, że powierzenie części zamówienia podwykonawcy nie zwalnia wykonawcy od odpowiedzialności
za należyte wykonanie zamówienia. Ponadto wskazał, że w niniejszym postępowaniu zakres osobistego wykonania
kluczowych części zamówienia sprowadza się do praktycznie 99% jego zakresu.
Zamawiający natomiast w odpowiedzi na odwołanie argumentował, że: „Z uwagi na specyficzny i nietypowy charakter
zamówienia, lokalizację miejsca zdeponowania odpadów w pobliżu zabudowy mieszkalnej oraz infrastruktury krytycznej
(Elektrownia Bełchatów) oraz zagrożenia jakie stwarzają odpady objęte przedmiotem zamówienia, wprowadzenie na
nieruchomość, na której składowane są odpady podwykonawców np. w zakresie ważenia, załadunku bądź transportu
skutkowałoby nadmiernymi trudnościami w skoordynowaniu działań różnych wykonawców realizujących poszczególne
części zamówienia, co mogłoby poważnie zagrozić właściwemu wykonaniu zamówienia.”
Izba podzieliła w całości stanowisko Odwołującego i Przystępujących po jego stronie.
Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 121 ustawy pzp: „Zamawiający może zastrzec obowiązek osobistego
wykonania przez wykonawcę kluczowych zadań (…).” Zaznaczyć należy, że pomimo ustawowego uprawnienia
zamawiającego do zastrzeżenia w dokumentach zamówienia części zadań do osobistego wykonania przez wykonawcę
to nie ma ono charakteru absolutnego. Zauważyć trzeba, że każde takie ograniczenie przekłada się następnie na krąg
wykonawców dopuszczonych do postępowania, gdyż pozbawia wykonawcę możliwości powołania się na zasoby
podmiotu trzeciego celem spełnienia warunków udziału w postępowaniu, który byłby zobowiązany wykonać zamówienie
w zakresie w jakim te zasoby udostępnił. Izba w całości więc podziela stanowisko wyrażone w wyroku Krajowej Izby
Odwoławczej z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt: KIO 170/22, że:
„Zamawiający, chcąc wprowadzić ograniczenie swobody wykonawcy, co do wyboru części zamówienia, jaka zostanie
powierzona podwykonawcom, w tym posłużenia się zasobami podmiotu trzeciego, mając na uwadze zasadę
prowadzenia postępowania z zachowaniem zasad uczciwej konkurencji i niedoprowadzania do nieuzasadnionego
ograniczenia wykonawcom dostępu do zamówienia, powinien mieć na uwadze, że jest to wyjątek od zasady, co
oznacza, że nie może być interpretowany rozszerzająco. W związku z tym Zamawiający powinien wykazać, że w
okolicznościach danego stanu faktycznego występuje pełne uzasadnienie dla jego wprowadzenia. (...) zgodnie z zasadą
exceptiones non sunt extendendae, pojęcie "kluczowego zadania" użyte w art. 121 pkt 1 PrZamPubl nie może być
wykładane dowolnie, w sposób umożliwiający zamawiającemu arbitralne ustalanie obowiązku osobistego wykonania
zamówienia przez wykonawcę. Decyzja zamawiającego o uznaniu części danego zamówienia za kluczowe może
wpływać na konkurencję na rynku, powinna zatem następować wyłącznie w sytuacjach, które można uzasadnić w
obiektywny sposób. Zamawiający nie może bowiem stawiać wymagań ponad swe obiektywnie uzasadnione potrzeby.”
Mając na względzie powyższe rozważania i argumentację przedstawioną przez Zamawiającego uznała, że Zamawiający
nie uzasadnił w sposób obiektywny potrzeby zastrzeżenia do osobistego wykonania zadań w zakresie załadunku,
ważenia w miejscu zdeponowania, transportu, usunięcia, ważenia w miejscu unieszkodliwiania oraz unieszkodliwiania w
instalacji odpadów o kodach 15 01 10*, 16 03 03*, 16 03 05*, 16 81 01*. Zamawiający nie sprecyzował, dlaczego
wykonanie tych zadań przez podwykonawcę: „skutkowałoby nadmiernymi trudnościami w skoordynowaniu działań
różnych wykonawców realizujących poszczególne części zamówienia, co mogłoby poważnie zagrozić właściwemu
wykonaniu zamówienia.”, szczególnie że przedmiotowe zamówienie nie zostało podzielone na części. Zamawiający nie
wykazał, że powierzenie wykonania zadania w tym zakresie podwykonawcy może rzeczywiście prowadzić do wad
wykonania zamówienia. Co więcej, takie postanowienie prowadzi do ograniczenia konkurencji w postępowaniu i dostępu
do zamówienia, a z drugiej strony na etapie jego realizacji Zamawiający dopuszcza w pełni podwykonawstwo w zakresie
kodów nieujawnionych, a także w sytuacji, gdy konieczne będzie przeprowadzenie innych procesów przetworzenia niż
unieszkodliwianie (pkt 7.2. OPZ). Na ograniczenie konkurencji w tym zakresie wskazuje równie opinia firmy Saba sp. z
o.o., w której stwierdzono, że: „Zamawiający określił wyjątkowo restrykcyjne wymagania dotyczące doświadczenia, które
znacząco ograniczają możliwość uczestnictwa w postępowaniu firmom takim jak Saba Sp. z o.o., mimo że spełniają one
wszystkie inne
techniczne i operacyjne warunki. (…) Firma Saba Sp. z o.o. uważa, że zmiana warunków przetargu ze szczególnym
uwzględnieniem wymogów dotyczących doświadczenia oraz możliwości realizacji zamówienia w formie
podwykonawstwa umożliwiłaby większej liczbie przedsiębiorstw równe uczestnictwo w postępowaniu przetargowym, co
przyniosłoby korzyści zarówno zamawiającemu jak i całemu rynkowi usług związanych z unieszkodliwianiem odpadów
niebezpiecznych.”
Dlatego też Izba nakazała zgodnie z wnioskiem Odwołującego usunięcie kwestionowanego zastrzeżenia.
Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 575 oraz art. 574
ustawy pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 5 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r., poz. 2437 ze zm.) zaliczając na
poczet niniejszego postępowania odwoławczego koszt wpisu od odwołania uiszczony przez Odwołującego i
wynagrodzenia pełnomocnika Odwołującego oraz zasądzając od Zamawiającego na rzecz Odwołującego koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania w wysokości 15 000,00 zł i wynagrodzenia
pełnomocnika w wysokości 3 600,00 zł na podstawie faktury Vat złożonej przez Odwołującego na rozprawie.
Izba, pomimo że jeden zarzut (żądanie dodania wymogu odnoszącego się do udokumentowania oraz zagospodarowania
odpadów powstałych po przetworzeniu odpadów w procesie unieszkodliwienia D10) oddaliła to mając na względzie wagę
zarzutów uwzględnionych odstąpiła od rozdzielenia kosztów postępowania obciążając nimi w całości Zamawiającego.
Przewodniczący: ………………………………