Sygn. akt: KIO 2419/22
WYROK
z dnia 28 września 2022 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Osiecka-Baran
Protokolant: Rafał Komoń
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2022 r., w Warszawie, odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 15 września 2022 r. przez
wykonawcę K. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo
Usługowo - Handlowe EcoTech K. W. z siedzibą
w Stopnicy w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Gminę Radgoszcz
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru
oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty Odwołującego
oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wezwanie Odwołującego
w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych do uzupełnienia
dokumentu, tj. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu
odpadów komunalnych wydanego przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia
14 grudnia 2012 r. o odpadach.
2. Kosztami postępowania odwoławczego obciąża zamawiającego Gminę Radgoszcz i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 7 500 zł 00 gr (słownie:
siedem tysięcy pięćset złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę K. W.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe EcoTech K. W. z siedzibą w Stopnicy, tytułem wpisu od odwołania;
2.2. zasądza od zamawiającego Gminy Radgoszcz na rzecz wykonawcy K. W.
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo Handlowe EcoTech K. W. z siedzibą w Stopnicy kwotę
11 100 zł 00 gr (słownie: jedenaście tysięcy sto złotych zero groszy) stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania w kwocie 7 500 zł
oraz wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 3 600 zł.
Stosownie do art. 579 i art. 580 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od
dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej
do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ..............................................
Sygn. akt KIO 2419/22
Gmina Radgoszcz, dalej „Zamawiający”, prowadzi postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego w trybie podstawowym pn. Odbiór i zagospodarowanie odpadów
komunalnych z nieruchomości zamieszkałych z terenu Gminy Radgoszcz w okresie od 1
października 2022 roku do 30 września 2023 roku. Postępowanie prowadzone jest na
podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.
U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.), dalej „ustawa Pzp”. Ogłoszenie o zamówieniu zostało
zamieszczone w Biuletynie Zamówień Publicznych w dniu 19 sierpnia 2022 r. pod numerem
2022/BZP 00311630/01.
W dniu 15 września 2022 r. wykonawca K. W. prowadzący działalność gospodarczą
pod firmą Przedsiębiorstwo Usługowo - Handlowe EcoTech K. W. z siedzibą w Stopnicy,
dalej „Odwołujący”, wniósł odwołanie, zarzucając Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. c) ustawy Pzp przez odrzucenie oferty Odwołującego w
sytuacji kiedy jego oferta nie mogła być odrzucona, jeżeli Zamawiający zaniechał wezwania
do uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego,
2. art. 128 ust. 1 ustawy Pzp przez zaniechanie wezwania do uzupełnienia
podmiotowego środka dowodowego,
3. art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 2 ustawy Pzp przez przeprowadzenie postępowania w
sposób naruszający zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców, co przejawia się w szczególności odrzuceniem oferty Odwołującego w wyniku
zaniechania wezwania do uzupełnienia podmiotowego środka dowodowego, który nie został
pierwotnie złożony na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości, nakazanie Zamawiającemu:
unieważnienia wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienia odrzucenia oferty
Odwołującego, dokonania ponownej oceny ofert z uwzględnieniem oferty Odwołującego oraz
wezwania Odwołującego do uzupełnienia decyzji właściwego organu na prowadzenie
działalności w zakresie transportu odpadów komunalnych,
Do postępowania odwoławczego w ustawowym terminie nie przystąpił żaden
wykonawca.
Pismem z dnia 23 września 2022 r. Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie,
wnosząc o jego oddalenie.
Uwzględniając dokumentację z przedmiotowego postępowania o udzielenie
zamówienia publicznego, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia i stanowiska
stron, złożone w pismach procesowych, jak też podczas rozprawy, Izba stwierdziła, iż
odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Izba dopuściła w niniejszej sprawie dowody z dokumentacji postępowania,
w szczególności z: ogłoszenia o zamówieniu, specyfikacji warunków zamówienia, oferty
Odwołującego, informacji o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz odrzuceniu oferty
Odwołującego. Izba wzięła również pod uwagę stanowiska wyrażone w odwołaniu,
odpowiedzi na odwołanie, a także oświadczenia i stanowiska stron wyrażone ustnie do
protokołu posiedzenia i rozprawy w dniu 26 września 2022 r.
Izba ustaliła, co następuje.
Przedmiotem zamówienia jest odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych z
nieruchomości zamieszkałych z terenu Gminy Radgoszcz w okresie od 1 października 2022
roku do 30 września 2023 roku.
Zgodnie z Rozdziałem 6.1.2. lit. b) specyfikacji warunków zamówienia na podstawie
art. 112 ustawy Pzp, Zamawiający określił warunki udziału w postępowaniu dotyczące
uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika
to z odrębnych przepisów. Zamawiający uznał powyższy warunek za spełniony, jeżeli
wykonawca wykaże, że posiada zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie
transportu odpadów komunalnych wydane przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14
grudnia 2012 r. o odpadach. W celu potwierdzenia spełnienia przez wykonawcę powyższego
Zamawiający zażądał zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu
odpadów komunalnych wydanego przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia
2012 r. o odpadach.
Dalej, Izba ustaliła, że Zamawiający w dniu 29 sierpnia 2022 r. wezwał Odwołującego
na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp do złożenia podmiotowych środków dowodowych, w
tym zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów komunalnych
wydanego przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Odwołujący udzielił odpowiedzi na ww. pismo w dniu 1 września 2022 r., nie
załączając decyzji właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie transportu
odpadów komunalnych wydanej przez właściwy organ.
Zamawiający w dniu 12 września 2022 r. poinformował wykonawców o wyborze oferty
najkorzystniejszej oraz odrzuceniu oferty Odwołującego na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit.
c) ustawy Pzp wskazując, że warunkiem potwierdzenia spełniania warunków udziału w
postępowaniu było złożenie ważnego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie
transportu odpadów komunalnych, a brak złożenia takiego dokumentu powoduje, ze oferta
Odwołującego podlega odrzuceniu.
Uwzględniając powyższe, Izba zważyła, co następuje.
W pierwszej kolejności Izba ustaliła, że nie zaszła żadna z przesłanek, o których
stanowi art. 528 ustawy Pzp, skutkujących odrzuceniem odwołania.
W drugiej kolejności Izba stwierdziła, że Odwołującemu przysługiwało prawo do
skorzystania ze środka ochrony prawnej, gdyż wypełniono materialnoprawną przesłankę
interesu w uzyskaniu zamówienia, określoną w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp, kwalifikowaną
możliwością poniesienia szkody, będącej konsekwencją zaskarżonych w odwołaniu
czynności.
Dalej, Izba, uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w
szczególności zakres zarzutów podniesionych w odwołaniu, doszła do przekonania, iż w
niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy,
które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik postępowania o udzielenie
zamówienia, a tym samym, na podstawie art. 554 ust. 1 ustawy Pzp, rozpoznawane
odwołanie zasługiwało na uwzględnienie.
Izba uznała, że potwierdziły się zarzuty naruszenia przez Zamawiającego przepisów
wskazanych w odwołaniu. Odwołujący podnosił, że złożył w wyznaczonym terminie
wymagane dokumenty poza zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie transportu
odpadów komunalnych. Powyższe zaniechanie wynikało jedynie ze zwykłego przeoczenia
podczas kompletowania dokumentów. Zdaniem Odwołującego, w takich okolicznościach
Zamawiający był zobowiązany, w oparciu o art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, do wezwania
Odwołującego do uzupełnienia brakującego zezwolenia i dopiero w przypadku nieuzupełnia
ww. dokumentu, mógłby odrzucić ofertę Odwołującego. Zatem, odrzucenie jego oferty było
przedwczesne i nieuprawnione.
W ocenie składu orzekającego z powyższym stanowiskiem należy się zgodzić. Izba
ustaliła, że Zamawiający żądał przedłożenia na wezwanie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp
zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów komunalnych
wydanego przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
Bezspornie Odwołujący nie załączył w odpowiedzi na wezwanie powyższego zezwolenia.
Osią sporu było to, czy w rozpoznawanej sprawie wymagany przez Zamawiającego
dokument mógł być uzupełniony, czy też jego brak stanowił automatycznie podstawę do
odrzucenia oferty wykonawcy.
Zgodnie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta
została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni od
dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w
ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia, aktualnych na dzień złożenia
podmiotowych środków dowodowych. Stosownie do art. 266 ustawy Pzp do przygotowania i
prowadzenia przez zamawiających publicznych postępowania o udzielenie zamówienia
klasycznego o wartości mniejszej niż progi unijne stosuje się przepisy działu II, z wyjątkiem
przepisów art. 83, art. 86, art. 87 ust. 3, art. 88-90, art. 97 ust. 2, art. 124, art. 125 ust. 2 i 6,
art. 126, art. 127 ust. 1, art. 129, art. 130, art. 132-188, art. 220, art. 227 ust. 1, art. 257, art.
264 i art. 265, chyba że przepisy niniejszego działu stanowią inaczej. Oznacza to, że do
postępowań klasycznych o wartości poniżej progów unijnych art. 128 ust. 1 ustawy Pzp
znajdzie zastosowanie, w myśl którego jeżeli wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym
mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub
oświadczeń składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy,
zamawiający wzywa wykonawcę odpowiednio do ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia
w wyznaczonym terminie, chyba że: 1) wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu
albo oferta wykonawcy podlegają odrzuceniu bez względu na ich złożenie, uzupełnienie lub
poprawienie lub 2) zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania.
Z ww. przepisem koreluje art. 7 ust. 17 ustawy Pzp, zgodnie z którym ilekroć w
niniejszej ustawie jest mowa o podmiotowych środkach dowodowych - należy przez to
rozumieć środki służące potwierdzeniu braku podstaw wykluczenia, spełniania warunków
udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, z wyjątkiem oświadczenia, o którym mowa w
art. 125 ust. 1. Stosownie do §7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i
Technologii w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub
oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy z dnia 23 grudnia 2020 r.
(Dz.U. z 2020 r. poz. 2415) w przypadku zamówień na usługi, w celu potwierdzenia
spełniania przez wykonawcę warunków udziału w postępowaniu dotyczących wymaganych
uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej,
zamawiający może żądać odpowiedniego zezwolenia, licencji, koncesji lub potwierdzenia
wpisu do rejestru działalności regulowanej, jeżeli ich posiadanie jest niezbędne do
świadczenia określonych usług w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub miejsce
zamieszkania. Zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów
komunalnych wydane przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o
odpadach jest niewątpliwie dokumentem, o którym mowa w §7 ust. 2 pkt 1 ww.
rozporządzenia. Zatem jest to dokument podlegający uzupełnieniu w trybie art. 128 ust. 1
ustawy Pzp w sytuacji ziszczenia się przesłanek, o których mowa w tym przepisie.
Użyte w treści art. 128 ust. 1 ustawy Pzp sformułowanie „wzywa” rodzi po stronie
zamawiającego obowiązek dokonania czynności, wezwania do uzupełnienia dokumentów,
do których ww. przepis się odnosi. W zakresie wezwania do uzupełnienia podmiotowych
środków dowodowych nie może więc być dowolności i uznaniowości. Z przepisu tego
wynika, iż aby zaistniał obowiązek wezwania wykonawcy do uzupełnienia dokumentów,
zamawiający musi dokonać analizy, czy zostały spełnione łącznie trzy przesłanki. Po
pierwsze, należy stwierdzić że wykonawca nie złożył oświadczenia, o którym mowa w art.
125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń
składanych w postępowaniu lub są one niekompletne lub zawierają błędy. Po drugie, należy
ustalić, czy brakujące lub wadliwe ww. oświadczenia lub dokumenty przynależą do kategorii
oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych
dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu. Po trzecie, konieczne jest
zbadanie czy żądanie złożenia, poprawienia lub uzupełnienia ww. oświadczeń lub
dokumentów jest zasadne, czy też pomimo ich złożenia, poprawienia lub uzupełnienia oferta
wykonawcy podlega odrzuceniu albo zachodzą przesłanki unieważnienia postępowania.
Stosownie zaś do art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy Pzp zamawiający odrzuca ofertę
złożoną przez wykonawcę niespełniającego warunków udziału w postępowaniu. Przy czym
nie budzi wątpliwości, że obejmuje to również sytuację niewykazania spełniania tych
warunków, pomimo uprzedniego zastosowania art. 128 ust. 1 ustawy Pzp.
Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy należy
wskazać, że Odwołujący bezsprzecznie nie załączył w odpowiedzi na wezwanie
Zamawiającego z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp zezwolenia na prowadzenie działalności w
zakresie transportu odpadów komunalnych wydanego przez właściwy organ zgodnie z
ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, co było kwestią bezsporną pomiędzy
stronami. Bezsporna była również okoliczność, iż Zamawiający nie zastosował art. 128 ust. 1
ustawy Pzp, uznając że Odwołujący ww. zezwoleniem nie dysponuje, zgodnie ze
stanowiskiem prezentowanym w odpowiedzi na odwołanie.
W związku z powyższym, skoro Odwołujący nie przedłożył ww. zezwolenia na
wezwanie w trybie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp to skutkiem takiego działania winno być
wezwanie do uzupełnienia brakującego dokumentu, a nie odrzucenie oferty Odwołującego.
Czynność tę należy uznać za przedwczesną, wobec braku poprzedzenia jej wezwaniem, w
trybie art. 128 ust. 1 ustawy Pzp, umożliwiającym Odwołującemu uzupełnienie braków w
złożonych na wezwanie zamawiającego dokumentach. Po uzupełnieniu ww. dokumentu
Zamawiający będzie zobowiązany poddać ofertę Odwołującego wraz z uzupełnionym
dokumentem ponownej ocenie i wówczas podjąć ostateczną decyzję co do spełnienia
warunków udziału w postępowaniu przez Odwołującego.
Ponadto, nieprawidłowa jest praktyka odrzucenia oferty wykonawcy z postępowania o
udzielenie zamówienia w oparciu o domysły czy też domniemania zamawiającego. W
sytuacji, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności zwalniających zamawiającego z obowiązku
wystosowania wezwania do uzupełnienia dokumentów, jest on zobligowany do wykonania
dyspozycji art. 128 ust. 1 ustawy Pzp. Zamawiający nie wykazał, aby w tym postępowaniu
takie okoliczności zaszły, wobec czego uznać należy, że Zamawiający był zobligowany do
wezwania Odwołującego do uzupełnienia zezwolenia na prowadzenie działalności w
zakresie transportu odpadów komunalnych wydanego przez właściwy organ zgodnie z
ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ponieważ pierwotnie Odwołujący go nie złożył.
Reasumując, Izba uznała zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w odwołaniu za
zasadne, stwierdzając że odrzucenie oferty Odwołującego w wyniku zaniechania do
wezwania uzupełnienia podmiotowych środków dowodowych, które nie zostały pierwotnie
złożone na podstawie art. 274 ust. 1 ustawy Pzp stanowi naruszenie art. 128 ust. 1, art. 226
ust. 1 pkt 2 ppkt c) ustawy Pzp, a także art. 16 ust. 1 ustawy Pzp przez przeprowadzenie
postępowania w sposób naruszający zasadę zachowania uczciwej konkurencji i równego
traktowania wykonawców. Dlatego też Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie
czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty
Odwołującego oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym wezwanie
Odwołującego w trybie art. 128 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych do uzupełnienia
dokumentu, tj. zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów
komunalnych wydanego przez właściwy organ zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r. o
odpadach.
Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
na podstawie art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów
postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ....................................