Sygn. akt: KIO 202/24; KIO 204/24
WYROK
Warszawa, dnia 13 lutego 2024 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Przemysław Dzierzędzki
Elżbieta Dobrenko
Danuta Dziubińska
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 r. odwołań wniesionych do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej:
A. w dniu 19 stycznia 2024 r. przez wykonawcę Budimex S.A. w Warszawie (sygn. akt KIO 202/24);
B. w dniu 19 stycznia 2024 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Gap Insaat
Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka Akcyjna, Istambuł, Turcja, Fabe Polska sp. z o.o. w Warszawie, „SP „Sine Midas
Stroy” sp. z o.o. Aktobe, Kazachstan, działająca przez oddział w Polsce - „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. oddział
w Polsce (sygn. akt KIO 204/24)
w postępowaniu prowadzonym przez Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie,
Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie
przy udziale:
1.
uczestników po stronie zamawiającego w postępowaniu o sygn. akt KIO 202/24:
A. wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia Gap Insaat
Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka Akcyjna, Istambuł, Turcja, Fabe Polska sp. z o.o. w Warszawie, „SP „Sine Midas Stroy” sp.
z o.o. Aktobe, Kazachstan, działająca przez oddział w Polsce - „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. oddział w Polsce
B. wykonawcy Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie
2.
uczestników po stronie zamawiającego w postępowaniu o sygn. akt 204/24:
A. wykonawcy Budimex S.A. w Warszawie
B. wykonawcy Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie
orzeka:
1. uwzględnia częściowo odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 w zakresie zarzutu opisanego
w pkt IV uzasadnienia odwołania i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy Mostostal
Warszawa S.A. w Warszawie:
a) jako podlegającego wykluczeniu z udziału w postępowaniu na podstawie art.
109 ust. 1 pkt 8 oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Prawo zamówień publicznych,
b) który nie wykazał spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie
zdolności technicznej i zawodowej, opisanego w pkt 8.2.4.1. lit. c IDW;
2. w pozostałym zakresie oddala odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 202/24,
3. uwzględnia odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 i nakazuje zamawiającemu unieważnienie
czynności wyboru oferty najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego oraz
powtórzenie czynności badania i oceny ofert,
4. kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 obciąża Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie w
części 1/3 oraz Budimex S.A. w Warszawie w części 2/3 i:
4.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr (słownie: dwudziestu
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawcę Budimex S.A. w Warszawie tytułem wpisu od
odwołania,
4.2. zasądza od wykonawcy Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie na rzecz wykonawcy Budimex S.A.
w Warszawie kwotę 6.666 zł 67 gr (słownie: sześciu tysięcy sześciuset sześćdziesięciu sześciu złotych
sześćdziesięciu siedmiu groszy);
5. kosztami postępowania w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 obciąża Skarb Państwa -Generalny Dyrektor Dróg
Krajowych i Autostrad w Warszawie, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie i:
5.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20.000 zł 00 gr (słownie: dwudziestu
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia Gap Insaat Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka Akcyjna, Istambuł, Turcja, Fabe Polska sp. z o.o. w
Warszawie, „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. Aktobe, Kazachstan,
działająca przez oddział w Polsce - „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. oddział w Polsce tytułem wpisu od odwołania,
kwotę 3.600 zł 00 gr (słownie: trzech tysięcy sześciuset złotych zero groszy) poniesioną przez odwołującego tytułem
wynagrodzenia pełnomocnika,
5.2. zasądza od Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, Generalnej
Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Lublinie na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia Gap Insaat Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka Akcyjna, Istambuł, Turcja, Fabe Polska sp. z o.o.
w Warszawie, „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. Aktobe, Kazachstan, działającą przez oddział w Polsce -„SP „Sine
Midas Stroy” sp. z o.o. oddział w Polsce kwotę 23.600 zł 00 gr (słownie: dwudziestu trzech tysięcy sześciuset
złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania i
wynagrodzenia pełnomocnika.
Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie -Sądu Zamówień Publicznych.
Przewodniczący: ………………….…
Sygn. akt: KIO 202/24; KIO 204/24
Uz as adnienie
Skarb Państwa - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w Warszawie, Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i
Autostrad Oddział w Lublinie, zwany dalej „zamawiającym”, prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na
podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, zwanej dalej „ustawą Pzp” lub
„Pzp”, którego przedmiotem jest „Projekt i budowa drogi ekspresowej S17 Piaski – Hrebenne”, odcinek nr 3: węzeł
„Krasnystaw Północ” („Krasnystaw I”) wraz z węzłem – węzeł „Izbica” („Tarzymiechy”) wraz z węzłem”.
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 28 grudnia 2023 r., nr 2022/S
250-731064.
Wobec czynności i zaniechań zamawiającego w ww. postępowaniu w dniu 19 stycznia 2024 r. do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej wnieśli odwołania:
a) wykonawca Budimex S.A. w Warszawie, zwany dalej „odwołującym Budimex” lub „odwołującym I”,
b) wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Gap Insaat Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka
Akcyjna, Istambuł, Turcja, Fabe Polska sp. z o.o. w Warszawie, „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. Aktobe,
Kazachstan, działająca przez oddział w Polsce - „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. oddział w Polsce, zwani dalej
„odwołującym Gap” lub „odwołującym II”.
Zarządzeniem Prezesa Izby odwołania zostały oznaczone odpowiednio sygn. akt KIO 202/24 i sygn. akt KIO 204/24 oraz
zostały połączone do wspólnego rozpoznania.
KIO 202/24
Odwołujący I zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy Pzp w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 5)
ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) ustawy Pzp, w zw. z art. 110 ust. 2 ustawy Pzp i w zw. z art. 16
ustawy Pzp i art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia z Postępowania i odrzucenia oferty
Mostostal, a w konsekwencji wybór oferty tego Wykonawcy, pomimo że w niniejszej sprawie zmaterializowały się
wobec Acciona, a w konsekwencji - wobec Wykonawcy przesłanki wykluczenia, o których mowa w przepisach art.
108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a także art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz pkt 10) ustawy
Pzp, co doprowadziło do naruszenia zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców,
proporcjonalności i przejrzystości postępowania, i co zostało opisane szczegółowo w treści uzasadnienia
niniejszego odwołania (zarzut nr 1),
2) art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) i b) ustawy Pzp w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt
5) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8) oraz 10) ustawy Pzp w zw. z art. 112 ust. 2 pkt 4) w zw. z art. 119
ustawy Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia z Postępowania i odrzucenia oferty Mostostal, a w konsekwencji
wybór oferty tego Wykonawcy podczas gdy, z uwagi na podleganie wykluczeniu przez podmiot udostępniający
Wykonawcy zasoby w zakresie zdolności technicznej i zawodowej, tj. Acciona i brak możliwości zastąpienia w
okolicznościach niniejszej sprawy tego podmiotu przez inny podmiot trzeci, Mostostal nie mógł posłużyć się
zasobami udostępnionymi przez Acciona, a w konsekwencji nie wykazał spełniania warunku udziału w
postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej, co doprowadziło do naruszenia zasady uczciwej
konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości postępowania, i co zostało
opisane szczegółowo w treści uzasadnienia niniejszego odwołania (zarzut nr 2),
3) art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp w zw. z art. 110 ust. 2 ustawy Pzp i w zw. z art. 16 ustawy Pzp i art. 17 ust. 2
ustawy Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia z Postępowania i odrzucenia oferty Mostostal, chociaż Wykonawca
ten podlega wykluczeniu ze względu na okoliczność, że Acciona zawarła wraz z innymi wykonawcami
porozumienie zbiorowe, którego celem było zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie konkurencji, z uwagi na
uznanie przez Izbę Konkurencji Zarządu Krajowej Komisji Rynków i Konkurencji (Comisión Nacional de los
Mercados y la Competencia, dalej jako: „CNMC”), że Acciona naruszyła art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1
ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(dalej jako: „TFUE”), czego skutkiem było ukaranie Acciona karą w wysokości ponad 29,4 milionów euro, co
doprowadziło do naruszenia zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i
przejrzystości postępowania, i co zostało opisane szczegółowo w treści uzasadnienia niniejszego odwołania
(zarzut nr 3),
4) art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 2 ustawy Pzp i w zw. z art. 16 ustawy Pzp i art. 17 ust. 2
ustawy Pzp poprzez zaniechanie wykluczenia z Postępowania i odrzucenia oferty Mostostal, chociaż Wykonawca
ten podlega wykluczeniu w związku z zawinionym poważnym naruszeniem obowiązków zawodowych przez
Acciona, ze względu na uznanie przez CNMC, że Acciona naruszyła art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 ustawy
15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE w odniesieniu do zawarcia wraz z innymi
wykonawcami porozumienia zbiorowego, którego celem było zapobieżenie, ograniczenie lub zakłócenie
konkurencji, a skutkiem, zgodnie z uchwałą CNMC, ukaranie Acciona karą w wysokości ponad 29 milionów euro,
co doprowadziło do naruszenia zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania
wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości postępowania, i co zostało opisane szczegółowo w treści uzasadnienia
niniejszego odwołania (zarzut nr 4),
5) art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) ustawy Pzp w zw. z art. 109 ust. 2 ustawy Pzp, w zw. z art. 108 ust. 1 pkt 5)
ustawy Pzp i z art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp i w zw. z art. 16 ustawy Pzp i art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez
zaniechanie wykluczenia z Postępowania i odrzucenia oferty Mostostal, chociaż Acciona, a w konsekwencji –
Mostostal, w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa, a przynajmniej lekkomyślności lub
niedbalstwa, przedstawili Zamawiającemu informacje wprowadzające w błąd oraz zataili informacje, mające wpływ
na decyzje podejmowane przez Zamawiającego, dotyczące sytuacji Acciona, a mianowicie tego, że Acciona nie
jest winna poważnego wykroczenia zawodowego oraz nie zawarła z innymi wykonawcami porozumienia mającego
na celu zakłócenie konkurencji, a zatem nie podlega wykluczeniu, mimo że CNMC uznało, że Acciona naruszyła
art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE,
czego skutkiem było ukaranie Acciona karą w wysokości ponad 29,4 milionów euro, co powinno zostać
uwzględnione w oświadczeniu składanym w ramach formularza Jednolitego Europejskiego Dokumentu
Zamówienia (dalej jako: „JEDZ”), co miało wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego z uwagi na fakt,
że oferta Wykonawcy została wybrana jako najkorzystniejsza, co doprowadziło do naruszenia zasady uczciwej
konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości postępowania, i co zostało
opisane szczegółowo w treści uzasadnienia niniejszego odwołania (zarzut nr 5).
Odwołujący I wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty Mostostal jako najkorzystniejszej;
2) powtórzenia czynności badania i oceny ofert wykonawców biorących udział w Postępowaniu;
3) wykluczenia Mostostal z Postępowania, a w konsekwencji odrzucenia oferty Mostostal na podstawie
okoliczności opisanych w uzasadnieniu Odwołania;
4) uznania oferty złożonej przez niego za najkorzystniejszą w Postępowaniu.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący I wskazał, że w dokumentacji prowadzonego Postępowania, w pkt 10:
„Podmiotowe środki dowodowe” (str. 16) Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej jako: „SWZ”), w ust. 10.6 lit. f)
Zamawiający określił, że w celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu o udzielenie
zamówienia Wykonawca składa: (…)
f ) oświadczenie Wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1
ustawy Pzp, w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez Zamawiającego, o których mowa
w:
- art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp dotyczących zawarcia z innymi Wykonawcami porozumienia mającego na celu
zakłócenie konkurencji,
- art. 109 ust. 1 pkt 5-10 ustawy Pzp.
Zdaniem odwołującego I powyższe oznacza, że Zamawiający w ramach Postępowania zdecydował się na weryfikację
m.in. fakultatywnych przesłanek wynikających z art. 109 ust. 1 pkt 5), 8) oraz 10) ustawy Pzp, mające znaczenie dla
przedmiotowej sprawy, a ponadto Zamawiający weryfikuje również standardowo obligatoryjne przesłanki wykluczenia,
wśród których znajduje się również ta ujęta w ramach art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp.
Jednocześnie, zgodnie z treścią pkt 11 ust. 11.5 SWZ, co stanowi powielenie przepisu art. 119 ustawy Pzp: Zamawiający
ocenia, czy udostępniane Wykonawcy przez podmioty udostępniające zasoby zdolności techniczne lub zawodowe lub
ich sytuacja finansowa lub ekonomiczna, pozwalają na wykazanie przez Wykonawcę spełniania warunków udziału w
postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej oraz zdolności technicznej lub zawodowej, a także bada,
czy nie zachodzą wobec tego podmiotu podstawy wykluczenia, które zostały przewidziane względem Wykonawcy.
Kolejno odwołujący I wskazał, że w treści złożonego przez siebie formularza JEDZ Mostostal w ramach Części II:
Informacje dotyczące wykonawcy lit. C Informacje na temat polegania na zdolności innych podmiotów wskazał, że będzie
polegał na zdolności innych podmiotów w celu spełnienia kryteriów i zasad kwalifikacji. W związku z powyższym
Mostostal załączył do złożonej przez siebie oferty Zobowiązanie do oddania do dyspozycji Wykonawcy niezbędnych
zasobów na potrzeby realizacji zamówienia podpisane przez Acciona w dniu 30 maja 2023 r. Wraz z ofertą Mostostal
załączony został również formularz JEDZ Acciona, w którym wykonawca ten udzielił następujących odpowiedzi na
kluczowe z perspektywy odwołania pytania:
porozumienia z innymi wykonawcami mające na celu zakłócenie konkurencji
Czy wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienia mające na celu zakłócenie konkurencji?
Proszę podać odpowiedź NIE
winien poważnego wykroczenia zawodowego
Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? W stosownych przypadkach zob. definicje w prawie
krajowym, stosownym ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia.
Proszę podać odpowiedź NIE
winien wprowadzenia w błąd, zatajenia informacji lub niemożności przedstawienia wymaganych dokumentów lub
uzyskania poufnych informacji na temat przedmiotowego postępowania
Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji:
a) był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku
podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji;
b) zataił te informacje;
c) nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję
zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz
d) przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję
zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w
postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje,
które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?
Proszę podać odpowiedź NIE
Kolejno odwołujący I wskazał, że w ramach wykazu „Zdolność techniczna lub zawodowa – Wykaz robót budowlanych” z
dnia 21 grudnia 2023 r. Mostostal w celu oceny spełniania przez Wykonawcę warunku zdolności technicznej lub
zawodowej, których opis został umieszczony w pkt 8.2.4.1. IDW wymienił pod pozycją nr 3 inwestycję pn. „Droga
szybkiego ruchu A-63, Oviedo – La Espina, Odcinek: Doriga – Cornellana” Zadanie obejmowało budowę mostu nad rzeką
Narcea o obciążeniu dla klasy A i długości całkowitej obiektu 875 m mierzonej pomiędzy skrajnymi dylatacjami obiektu”
zrealizowaną przez Acciona Construcción S.A. na rzecz Administración General del Estado, Ministerio de Fomento.
Zdaniem odwołującego I w związku z powyższym należy uznać, że korzystanie z zasobów podmiotu trzeciego,
deklarowane w ofercie, zostało podtrzymane.
Zdaniem odwołującego I w związku z powyższym należy stwierdzić, że Acciona w odniesieniu do pytań w formularzu
JEDZ odnoszących się do przesłanek wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp (przesłanka obligatoryjna), jak
również do przesłanek fakultatywnych określonych w ramach art. 109 ust. 1 pkt 5), pkt 8) i pkt 10) ustawy Pzp
udzieliła odpowiedzi negatywnej. W ocenie odwołującego I Acciona tym samym nie dopełniła względem Zamawiającego
obowiązku informacyjnego polegającego na przekazaniu mu informacji o wydaniu względem Acciona uchwały CNMC,
zgodnie z którą stwierdzono, że doszło do bardzo poważnego naruszenia art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 ustawy
15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE, czego skutkiem było ukaranie Acciona karą w
wysokości ponad 29,4 milionów euro.
Kolejno odwołujący I wskazał, że w dniu 15 grudnia 2023 r. działając na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy Pzp
Zamawiający wezwał Mostostal do złożenia podmiotowych środków dowodowych, również tych potwierdzających brak
występowania względem Wykonawcy podstaw do wykluczenia. W odpowiedzi na to wezwanie, w dniu 21 grudnia 2023 r.
Wykonawca przekazał komplet dokumentów, wśród których znalazły się również oświadczenia o aktualności danych dla
Mostostal, jak i dla Acciona. W treści swojego oświadczenia o aktualności danych zawartych w oświadczeniu, o którym
mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca Acciona podał, że informacje zawarte w oświadczeniu tym, w zakresie
podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez Zamawiającego pozostają aktualne. Acciona wprost podała, że
aktualne pozostają oświadczenia dotyczące podstaw wykluczenia zarówno opisane w art. 108 ust. 1, jak i 109 ust. 1
ustawy Pzp.
Zdaniem odwołującego I, z powyższego wynika, że Acciona najpierw w sposób świadomy i celowy nie uwzględniła w
ramach składanego przez siebie oświadczenia w treści formularza JEDZ informacji na temat uchwały CNMC, a później
w sposób świadomy i celowy potwierdziła składane oświadczenia w zakresie ich aktualności. W ocenie Odwołującego I
okoliczności te przesądzają, że wobec Acciona spełnione zostały przesłanki art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a także
art. 109 ust. 1 pkt 5) oraz pkt 8), a co najmniej art. 109 ust. 1 pkt 10) ustawy Pzp, zatem Acciona, a w konsekwencji
Mostostal podlega na tej podstawie wykluczeniu z Postępowania, a jego oferta powinna zostać odrzucona. Zamawiający
został wprowadzony w błąd co do sytuacji Acciona, a w konsekwencji co do sytuacji Mostostal w ramach niniejszego
Postępowania, ponieważ Zamawiający nie otrzymał informacji umożliwiających mu dokonanie samodzielnej oceny
okoliczności towarzyszących wskazanemu przypadkowi związanemu z uchwałą CNMC. W konsekwencji tego
zaniechania, Zamawiający (niesłusznie i niezgodnie z przepisami ustawy Pzp) wybrał ofertę Mostostal jako
najkorzystniejszą.
Odwołujący I dodatkowo wskazał, że zgodnie z informacjami zamieszczonymi przez Mostostal na własnej stronie
internetowej Mostostal informuje, że „od 1999 roku strategicznym partnerem Mostostal Warszawa jest Acciona SA. (…)
Głównym udziałowcem Mostostal Warszawa jest Acciona Construcción SA.”. Zdaniem odwołującego I zarówno Acciona
jak i Mostostal musiały być świadome istnienia decyzji CNMC i również w sposób świadomy i w określonym celu
postanowiły tego faktu nie ujawniać w ramach Postępowania
prowadzonego przez Zamawiającego. Według odwołującego I działanie takie stanowi naruszenie przepisów ustawy Pzp,
o których szczegółowo mowa w dalszej części odwołania.
W uzasadnieniu zarzutu dotyczącego uczestniczenia w porozumieniu mającym na celu zakłócenie konkurencji (art. 108
ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp) Odwołujący I przywołał treść art. 101 TFUE.
Odwołujący I podniósł, że zgodnie z treścią art. 62 ust. 1 hiszpańskiej ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie
konkurencji, „naruszenia określone w niniejszej ustawie dzieli się na drobne, poważne i bardzo poważne.” Zgodnie z ust.
4 lit. a) art. 62 tej ustawy (podstawa prawna, na której oparła się CNMC), „do bardzo poważnych naruszeń należy
zaliczyć: a) Zachowania sklasyfikowane w art. 1 tej ustawy oraz w art. 101 TFUE.”
Odwołujący I wskazał, że zgodnie z art. 1 hiszpańskiej ustawy o ochronie konkurencji zabronione są wszelkie praktyki,
które mają na celu, wywołują lub mogą wywoływać skutek w postaci zapobiegania, ograniczania lub zakłócania
konkurencji w całości lub części rynku krajowego, które przykładowo dotyczą ustalania – bezpośrednio lub pośrednio –
cen lub innych warunków handlowych, ograniczania lub kontroli produkcji, inwestycji, podziału rynku lub źródeł dostaw, a
także stosowania w relacjach handlowych nierównych warunków stawiających niektórych konkurentów w niekorzystnej
sytuacji w porównaniu z innymi. Zdaniem odwołującego I, hiszpańskie przepisy dotyczące zawierania porozumień
mających wpływ na konkurencję są bardzo zbliżone do art. 101 TFUE, a także do art. 6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o
ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm.). Odwołujący I podniósł, że zgodnie z art. 108
ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę jeżeli zamawiający może
stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienie mające
na celu zakłócenie konkurencji. Odwołujący I podniósł, że przesłanka ta, ze względu na swoją wagę, jest określana
mianem obligatoryjnej, co oznacza, że zamawiający są zobowiązani do weryfikacji jej wystąpienia w każdym
postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
Odwołujący I wskazywał, że zawarte w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów sformułowanie „porozumienie
ograniczające konkurencję” jest pojęciem węższym niż to użyte w ustawie Pzp – „porozumienia mające na celu
zakłócenie konkurencji”. Świadczy to dużo większej wadze przykładanej do wszelkich tego rodzaju porozumień
zawieranych między podmiotami funkcjonującymi w ramach systemu zamówień publicznych. W ramach tego systemu
kluczowa pozostaje weryfikacja rzetelności i profesjonalizmu wykonawcy, której musi dokonać sam zamawiający.
Odwołujący I podniósł, że zgodnie z treścią uchwały CNMC z dnia 5 lipca 2022 r. Acciona naruszyła art. 62 ust. 4 lit. a) w
związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o
ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE. Działania spółki wskazują na wystąpienie daleko idących, wieloletnich nadużyć.
Zgodnie z treścią uchwały CMNC organ ten nałożył na sześć głównych firm budowlanych w Hiszpanii kary sięgające 200
mln euro za wpływanie na konkurencyjność przetargów w ramach budownictwa infrastrukturalnego, który to proceder
trwał nieprzerwanie przez ponad 25 lat. Firmy zgromadzone w ramach porozumienia, w tym Acciona, spotykały się co
tydzień i podejmowały decyzje w sprawie zamówień publicznych. Wymieniały się m.in. informacjami na temat swojej
strategii przetargowej, dzieliły się przetargami, ustalały kolejność wykonawców w ramach przetargów. Spółki
jednocześnie nie mogły modyfikować bez swojej wiedzy przyjętego planu działania i np. złożyć bez wiedzy pozostałych
członków grupy swojej własnej oferty. Praktyki te wpływały na tysiące postępowań na terenie rynku właściwego, czyli
Hiszpanii. Zasady działania członków grupy zmieniały się z biegiem czasu, dostosowując do aktualnych warunków, co
wskazuje dodatkowo na świadome działanie mające na celu systematyczne ograniczanie konkurencji. Postępowanie
członków grupy na wiele lat doprowadziło do zmniejszenia różnorodności i pogorszenia jakości ofert składanych w
postępowaniach przetargowych na terenie Hiszpanii, właściwie do petryfikacji całego rynku.
Odwołujący I podniósł, że swoim działaniem Acciona uczestniczyła w porozumieniach mających na celu zakłócenie
konkurencji, a tym samym doszło do spełnienia wszystkich elementów obligatoryjnej podstawy wykluczenia określonej w
ramach art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp. Taka kwalifikacja postępowania Acciona wynika również wprost z
zastosowanej przez CNMC podstawy wymierzenia kary, którą jest bardzo poważne naruszenie art. 62 ust. 4 lit. a) w
związku z art. 1 hiszpańskiej ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE. Odwołujący I
wskazał, że zgodnie z art. 111 pkt 4) ustawy Pzp, w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp
obowiązuje 3-letni okres wykluczenia z postępowania od dnia zaistnienia zdarzenia będącego podstawą wykluczenia,
czyli w tym przypadku od wydania uchwały CNMC, tj. od 5 lipca 2022 r.
Odwołujący I wskazał, że w dniu złożenia oferty w niniejszym postępowaniu Acciona musiała mieć świadomość istnienia
decyzji CNMC, podobnie jak musiała ją mieć w dniu złożenia oświadczenia o aktualności oświadczeń składanych
pierwotnie w ramach formularza JEDZ. Powyższa konstatacja jest istotna o tyle, że data 5 lipca 2022 r. jest faktycznie
najwcześniejszą datą, od której Acciona była zobowiązana do informowania zamawiających o zaistnieniu uchwały CNMC
– to wtedy bowiem mogła powziąć informację o negatywnej ewaluacji podejmowanych przez siebie czynności
związanych z uczestnictwem w porozumieniu ograniczającym konkurencję, również bowiem z tej uchwały dowiedziała
się o nałożeniu na nią kary w wysokości 29,4 mln euro.
Zdaniem odwołującego I Mostostal składając ofertę, w której uwzględnił poleganie na zasobach podmiotu trzeciego, jakim
jest Acciona, ponosi odpowiedzialność za rzetelność i
prawidłowość dokumentów przekazywanych przez ten podmiot. W szczególności, że obie spółki należą do tej samej
grupy kapitałowej i mają bardzo silne powiazania biznesowe. Wykonawca powinien zweryfikować oświadczenia
przekazane przez podmiot, na którego zasobach polega, bo ponosi za te oświadczenia odpowiedzialność jak za swoje
własne. Konsekwencją niefrasobliwości i braku rzetelności w tej kwestii jest sankcja w postaci konieczności wykluczenia
wykonawcy i odrzucenia oferty.
Zdaniem odwołującego I, ustalenie wystąpienia przesłanki wykluczenia na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp
generuje z kolei konieczność wdrożenia tzw. procedury self-cleaningu, „samooczyszczenia”, do której po stronie Acciona
nie doszło. Zamawiający nie miał zatem szansy ocenić (zgodnie z dyspozycją art. 110 ust. 3 ustawy Pzp), czy mimo
zaistnienia elementów wypełniających podstawę wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp wobec Acciony i w
konsekwencji konieczności wykluczenia Wykonawcy z Postępowania, wykonawca ten wdrożył czynności wystarczające
do wykazania swojej rzetelności.
Odwołujący I podkreślał, że chociaż Acciona nie składała w tym Postępowaniu własnej, odrębnej, samodzielnej oferty,
była jednak zobowiązana do złożenia odpowiednich oświadczeń dotyczących występowania wobec niej podstaw
wykluczenia. Zatajając informację na temat posiadania w swojej historii przypadku nałożenia kary z tytułu poważnego
naruszenia zasad konkurencji w postaci uczestnictwa w porozumieniu ograniczającym konkurencję, wprowadziła
Zamawiającego w błąd co do braku podstaw do wykluczenia. Zdaniem odwołującego I istotne znaczenie ma fakt, że
ofertę w tym Postępowaniu składał Mostostal, a więc spółka, której Acciona jest strategicznym partnerem i głównym
udziałowcem. Skoro Mostostal był wykonawcą w tym Postępowaniu, powinien był dochować należytej staranności w
weryfikacji sytuacji podmiotowej spółki, która użycza jej zasoby. W szczególności biorąc pod uwagę fakt, że obie spółki
należą do tej samej grupy kapitałowej. Powyższa okoliczność tylko dodatkowo uzasadnia konieczność wykluczenia
Acciona, a w konsekwencji Wykonawcy na opisywanej podstawie i odrzucenie oferty Wykonawcy z Postępowania.
W uzasadnieniu zarzutu dotyczącego poważnego wykroczenia zawodowego (art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp)
odwołujący I wskazał, że w rozpatrywanym przypadku Acciona doszło do nałożenia na tą spółkę kary pieniężnej, która
była wynikiem uchwały ustalającej naruszenie przez Acciona zasad uczciwej konkurencji w postaci uczestnictwa w
porozumieniu ograniczającym konkurencję, który to proceder trwał nieprzerwanie przez ćwierć wieku. Wspomniana kara
pieniężna ma wartość niebagatelną, bowiem opiewa na kwotę 29,4 mln euro. Co więcej, zgodnie z treścią uchwały
CNMC, nie przysługuje od niej odwołanie administracyjne. Odwołujący I argumentował, że biorąc pod uwagę, że
nałożona
na Acciona kara odnosi się do art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji
oraz art. 101 TFUE, została nałożona m.in. za działanie polegające na zapobieżeniu, ograniczeniu lub zakłóceniu
konkurencji, ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen, ograniczaniu lub kontrolowaniu inwestycji, podziale rynku,
stosowaniu wobec partnerów handlowych nierównych warunków do świadczeń równoważnych i stwarzaniu im przez to
niekorzystnych warunków konkurencji, które stanowią bardzo poważne naruszenia, nie sposób zakwalifikować takiego
postępowania inaczej niż jako spełniającego wszystkie przesłanki podstawy wykluczenia z postępowania opisanej w
ramach art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp. Odwołujący I podkreślał, że przez ponad 25 lat Acciona stanowiła istotną część
grupy sześciu spółek, które działały w sposób zorganizowany i przemyślany, dostosowując dodatkowo stosowane
metody do zmieniającej się rzeczywistości związanej z wprowadzaniem nowego prawa czy nowych metod
podejmowanych przez instytucje i organy państwowe w celu zapewnienia przestrzegania podstawowych zasad
prowadzenia postępowań o udzielenie zamówienia publicznego na terenie Hiszpanii.
Zdaniem odwołującego I w tych okolicznościach sprawy w szczególności ze względu na zidentyfikowaną podstawę
naruszenia oraz wysokość naliczonej kary, a także wszystkie okoliczności faktyczne, że Acciona podlega wykluczeniu z
Postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a w konsekwencji wykluczeniu podlega Wykonawca,
którego oferta podlega odrzuceniu.
W uzasadnieniu zarzutu przedstawienia informacji wprowadzających w błąd / zatajenie informacji (art. 109 ust. 1 pkt 8) i
pkt 10 ustawy Pzp odwołujący I wskazał, że pytanie znajdujące się w części III: „Podstawy wykluczenia”, lit. C: „Podstawy
związane z niewypłacalnością, konfliktem interesów lub wykroczeniami zawodowymi”, dotyczące wprowadzenia w błąd i
zatajenia informacji, skorelowane z art. 109 ust. 1 pkt 8) i pkt 10) ustawy Pzp brzmi następująco: Czy wykonawca znalazł
się w jednej z poniższych sytuacji: a) był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji
wymaganych do weryfikacji braku podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji; b) zataił te
informacje; c) nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję
zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz d) przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces
podejmowania decyzji przez instytucję zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą
dać mu nienależną przewagę w postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić
wprowadzające w błąd informacje, które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub
udzielenia zamówienia?
Odwołujący I zwrócił uwagę, polegający na składaniu oświadczeń standardowy formularz służy także zachowaniu
przejrzystości i transparentności procedur, zgodnie z którymi Zamawiający prowadzi postępowanie. Aby zamawiający
posiadał pełną wiedzę na temat podmiotowej sytuacji wykonawców składających ofertę, a zatem mógł prowadzić
postępowanie w sposób jak najbardziej transparentny, powinien otrzymać kompletne dane o sytuacji Wykonawcy.
Powinien mieć zatem możliwość zweryfikowania sytuacji podmiotowej danego wykonawcy w kontekście przypadków, do
których nawiązuje art. 108 ust. 1 pkt 5), jak i art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp. W związku z tym, że okoliczności
dotyczące statusu wykonawców istotne z perspektywy art. 108 ust. 1 pkt 5), jak i art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp są w
najpełniejszym stopniu znane bezpośrednio samym wykonawcom, zamawiający często nie mają odpowiednich
narzędzi, pozwalających im na samodzielne powzięcie informacji na temat sytuacji wypełniających przesłanki art. 108
ust. 1 pkt 5) oraz art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, w szczególności jeśli mają miejsce w innym kraju, poza terytorium
RP – jak ma to miejsce w niniejszym przypadku. Mogą zatem polegać tylko na oświadczeniach i ew. dowodach
przekazywanych przez samych wykonawców. Jest to w aktualnym stanie faktycznym kwestia kluczowa, bowiem
wykonawcy składający formularze JEDZ nie podejmują samodzielnie decyzji co do kwalifikacji konkretnego przypadku w
zakresie przesłanek wykluczenia. Muszą jedynie wskazać fakt zaistnienia określonego przypadku i opisać okoliczności
mu towarzyszące, wykazując tym samym, że nie zasługują na wykluczenie, ew. wdrożyć procedurę self-cleaningu.
Odwołujący I wskazał, że podmiot udostępniający zasoby, tj. Acciona, nie uwzględniła w ramach swojego oświadczenia
zawartego w formularzu JEDZ faktu istnienia uchwały CNMC stwierdzającej udział tej spółki w porozumieniu
ograniczającym konkurencję nakładającej na Acciona karę w wysokości 29,4 mln euro i stwierdzającej bardzo poważne
naruszenie przez tą spółkę przepisów dotyczących ochrony konkurencji. Jednocześnie treść pytania zawarta w
formularzu JEDZ jest jasna i odnosi się do obiektywnie określonej okoliczności polegającej na stwierdzeniu zawarcia z
innymi wykonawcami porozumienia mającego na celu zakłócenie konkurencji.
Odwołujący I zwrócił uwagę, że pytanie ze standardowego formularza JEDZ odnoszące się do zawierania z innymi
wykonawcami porozumień mających na celu zakłócenie konkurencji nie zawiera elementów subiektywnych, takich jak np.
„przyczyny leżące po jego stronie”, „istotne”, „w znacznym stopniu lub zakresie”, co oznacza, że pytanie to jest
zobiektywizowane, w przeciwieństwie na przykład właśnie do treści art. 109 ust. 1 pkt 7) ustawy Pzp, który tego rodzaju
wartościujące elementy zawiera w swojej dyspozycji.
Zdaniem odwołującego I, poprzez zatajenie informacji dotyczących istnienia uchwały CNMC stwierdzającej udział
Acciona w porozumieniu ograniczającym konkurencję, nakładającej na Acciona karę w wysokości 29,4 mln euro i
stwierdzającej bardzo poważne
naruszenie przez tą spółkę przepisów dotyczących ochrony konkurencji Wykonawca pozbawił Zamawiającego,
będącego gospodarzem postępowania, możliwości dokonania samodzielnej oceny przesłanek wykluczenia, a także –
wobec braku wdrożenia w związku z tą sytuacją procedury self-cleaningu – również weryfikacji jego rzetelności, przy
uwzględnieniu wagi i szczególnych okoliczności czynu wykonawcy.
Odwołujący I argumentował, że Acciona dwukrotnie w ramach tego Postępowania oświadczała, że nie występują wobec
niej żadne przesłanki wykluczenia, w tym nie zawierała porozumień mających na celu ograniczenie konkurencji, a także
biorąc pod uwagę, że Acciona jest strategicznym partnerem i głównym udziałowcem Mostostalu, działanie tego
wykonawcy w postaci zatajenia informacji w ramach JEDZ nosi znamiona rażącego niedbalstwa, a co najmniej
lekkomyślności lub niedbalstwa prowadzących do wytworzenia w Zamawiającym błędnego przekonania, że w historii
wykonawcy nie miały miejsca żadne przypadki wypełniające definicję ustawową wynikającą z art. 108 ust. 1 pkt 5) ustawy
Pzp ani art. 109 ust. 1 pkt 5) ustawy Pzp, a tym samym – że oferta Mostostal jest najkorzystniejszą w Postępowaniu. W
rzeczywistości bowiem oferta ta powinna podlegać odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2) lit. a) ustawy Pzp.
Zdaniem odwołującego I, mimo świadomości istnienia uchwały CNMC stwierdzającej udział Acciona w porozumieniu
ograniczającym konkurencję nakładającej na Acciona karę w wysokości 29,4 mln euro i stwierdzającej bardzo poważne
naruszenie przez tą spółkę przepisów dotyczących ochrony konkurencji, wykonawca zadeklarował zupełnie inny stan
faktyczny w ramach składanych przez siebie dokumentów podlegających weryfikacji.
Zdaniem odwołującego I, zarówno Acciona jak i Mostostal, będąc spółkami z jednej grupy, najwcześniej pozyskały
informacje na temat uchwały CNMC i miały w istocie najwięcej czasu, by dokonać niezbędnych czynności
udaremniających ewentualne przyszłe wykluczenie z przetargów publicznych w Polsce. Nie tylko jednak nic w tym
przedmiocie nie zrobiły, to jeszcze w sposób świadomy i celowy zatajały rzeczone informacje przed Zamawiającym.
Ponieważ taka decyzja została świadomie podjęta, Acciona nie zdecydowała się również na wdrożenie procedury selfcleaningu, co mogło tę spółkę uchronić przed wykluczeniem, w przypadku gdyby Zamawiający uznał przeprowadzoną
procedurę za wdrożoną skutecznie i w sposób, który umożliwia ocenę rzetelności wykonawcy, a także za procedurę
wdrożoną terminowo.
Zdaniem odwołującego I, wskazane wyżej zaniedbania Wykonawcy mają więc charakter rażący, bo ich waga
zdecydowanie przekracza brak zwykłej staranności, której można wymagać od takiego wykonawcy jak Mostostal przy
weryfikacji podstawowych informacji dotyczących sytuacji podmiotowej – czy to jego, czy podmiotu udostępniającego
zasoby, tj. Acciona, tym bardziej, że nieprawdziwe informacje zostały w stosunku do tego wykonawcy następczo
podtrzymane.
Zdaniem odwołującego I, nawet gdyby uznać, że wskazane powyżej zaniedbania wykonawcy nie kwalifikują się do
zastosowania wobec niego art. 109 ust. 1 pkt 8) ustawy Pzp (z czym Odwołujący I się nie zgadzał), to jego zdaniem są
one wystarczające do przypisania temu wykonawcy lekkomyślności lub niedbalstwa w rozumieniu art. 109 ust. 1 pkt 10)
ustawy Pzp, w wyniku których Acciona przedstawiła Zamawiającemu informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć
istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w Postępowaniu.
Zdaniem odwołującego I, wykonawca Mostostal, składając ofertę, mimo posiadanych możliwości weryfikacji, w żaden
racjonalny sposób nie upewnił się, że deklarowana sytuacja podmiotowa Acciona odpowiada rzeczywistości. Gdyby
Mostostal podjął próbę takiej realnej weryfikacji, nie wprowadziłby Zamawiającego w błąd odnośnie do niewystępowania w
odniesieniu do Acciona, a tym samym Mostostal, sytuacji zawarcia porozumienia naruszającego uczciwą konkurencję.
Odwołujący I wskazał, że wykonawca Mostostal przekazał Zamawiającemu nieprawdziwe i wprowadzające w błąd
informacje dotyczące sytuacji podmiotowej podmiotu, z którego zasobów korzysta, a o której niewątpliwie miał pełną
wiedzę, a ponadto nie dochował należytej staranności co do weryfikacji podanych informacji. Nieprawdziwe informacje
podane przez wykonawcę Acciona miały wpływ na decyzje Zamawiającego w Postępowaniu, bo ostatecznie oferta
Mostostal została w Postępowaniu wybrana jako najkorzystniejsza. Powyższe wypełnia przesłanki art. 109 ust. 1 pkt 8) i
10) ustawy Pzp, a tym samym wykonawca Mostostal powinien zostać wykluczony z Postępowania, a jego oferta
odrzucona. Na marginesie powyższych rozważań dotyczących sytuacji Mostostal i Acciona, Odwołujący I wskazał, że
analogiczną, choć nie tożsamą sytuację rozpatrywała Krajowa Izba Odwoławcza w ramach wyroku z dnia 28 listopada
2022 r. (sygn. akt KIO 2960/22), który został następnie potwierdzony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia
30 marca 2023 r. oddalającym skargę (sygn. akt XXIII Zs 5/23).
Odwołujący I podniósł również, że Acciona pełni w ramach niniejszego Postępowania funkcję podmiotu udostępniającego
Wykonawcy zasoby w zakresie zdolności technicznej i zawodowej. W ramach reżimu Prawa zamówień publicznych
występuje co do zasady możliwość zastąpienia jednego podmiotu trzeciego – innym. Zdaniem odwołującego I w tych
jednak okolicznościach sprawy dokonanie takiej czynności nie jest możliwe. W niniejszym Postępowaniu doszło do
naruszenia podstawowych zasad prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a także wystąpiły
zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne przesłanki wykluczenia, na skutek zaistnienia okoliczności jednolicie
piętnowanych zarówno w prawie krajowym jak i europejskim. Odwołujący I podniósł, że nie można zastąpić informacji
nieprawdziwej informacją prawdziwą, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadami uczciwej konkurencji i równego traktowania
wykonawców. Argumentował, że w
tym Postępowaniu Acciona złożyła nieprawdziwe oświadczenia dotyczące własnej sytuacji podmiotowej, a zatem nie ma
możliwości zastąpienia już w tych okolicznościach tego podmiotu przez inny podmiot trzeci. W konsekwencji należy
uznać, że Mostostal nie wykazał również spełniania warunku udziału w Postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i
zawodowej.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie w sprawie o sygn. akt KIO 202/24, w której uwzględnił zarzuty
przedstawione w odwołaniu w całości.
Do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 202/24po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie
wykonawca Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie. Wniósł sprzeciw wobec uwzględnienia przez zamawiającego
zarzutów przedstawionych w odwołaniu w całości. Złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania. W
piśmie i trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 po stronie zamawiającego zgłosili przystąpienie
wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia Gap Insaat Yatirim Ve Diş Ticaret Spółka Akcyjna, Istambuł,
Turcja, Fabe Polska sp. z o.o. w Warszawie, „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. Aktobe, Kazachstan, działająca przez
oddział w Polsce - „SP „Sine Midas Stroy” sp. z o.o. oddział w Polsce. Nie wniósł sprzeciwu wobec uwzględnienia przez
zamawiającego zarzutów przedstawionych w odwołaniu w całości.
KIO 204/24
Odwołujący II zarzucił zamawiającemu naruszenie:
1. art. 16 pkt 1-3 Pzp, art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP, art. 223 ust. 1 Pzp, art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 8 ust. 1 Pzp
mające wpływ na wynik postępowania przez odrzucenie jawiącej się jako najkorzystniejsza swej oferty, podczas
gdy oferta ta nie podlegała odrzuceniu, bowiem jej treść nie była niezgodna z warunkami zamówienia w myśl art.
226 ust. 1 pkt 5 Pzp, ponieważ:
jego odpowiedzi nie dotyczyły treści oferty w rozumieniu art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, a w szczególności nie stanowiły
wyjaśnień treści oferty w rozumieniu art. 223 ust. 1 Pzp, zatem nie mogły prowadzić do uznania niezgodności tej treści z
warunkami zamówienia, bowiem zgodnie z pkt 12 formularza ofertowego, stanowiącego załącznik do Tomu I SWZ
(IDW), wykonawcy zobowiązują się do zawarcia umowy na zasadach zgodnych z SWZ
(12. OŚWIADCZAMY, że zapoznaliśmy się z Warunkami Kontraktu, określonymi w SWZ i zobowiązujemy się, w
przypadku wyboru naszej oferty, do zawarcia umowy zgodnej z niniejszą ofertą, na warunkach określonych w SWZ, w
miejscu i terminie wyznaczonym przez Zamawiającego), a więc także wykonania przedmiotu zamówienia zgodnego z
SWZ (warunkami zamówienia), co jest wyłączną treścią ich oferty jako oświadczenia woli składanego w terminie
składania ofert potwierdzającego zgodność z warunkami zamówienia, tym samym na podstawie odpowiedzi na pytania
Zamawiającego, udzielonych po złożeniu oferty, a które nie dotyczą treści oferty, a zatem nie stanowią wykładni
autentycznej treści oferty jako oświadczenia woli wykonawcy, a jedynie niewiążące założenia projektowe do wyceny,
które w żaden sposób nie zostały ujawnione przed składaniem ofert w formie oświadczenia woli, nie można stwierdzić,
że treść oferty jest niezgodna z warunkami zamówienia i podlega odrzuceniu; ewentualnie
nawet gdyby przyjąć, że jego odpowiedzi:
- z dnia 2 sierpnia 2023 r. na wezwanie Zamawiającego z dnia 18 lipca 2023 r. w zakresie przedłożenia ujętych w
cenie Oferty obiektów inżynierskich, z określeniem lokalizacji obiektu, typu obiektu (wiadukt, most, przejście dolne
dla średnich zwierząt itp.), klasy obciążenia, wskazanie długości obiektu, szerokości i rodzaju, konstrukcji oraz
sposobu posadowienia obiektu.[…]”;
- z dnia 21 sierpnia 2023 r. na wezwanie Zamawiającego z dnia 10 sierpnia 2023 r. w przedmiocie dodatkowych
pytań w zakresie posadowienia obiektów inżynierskich;
- z dnia 8 września 2023 r. na wezwanie Zamawiającego z dnia 1 września 2023 r. w przedmiocie udzielenia
przez niego dodatkowych wyjaśnień m.in. w zakresie posadowienia mostu na rzece Łopuszance (obiekt nr 16 – wg
Tabeli nr 1);
- z dnia 14 września 2023 r. na wezwanie Zamawiającego z dnia 12 września 2023 r. w przedmiocie o
uzupełnienie przekazanego przekroju podłużnego obiektu nr 16, w km 12+107 o dane takie jak:
- poziom wody normalnej (w metrach n.p.m.),
- poziom wielkiej wody (w metrach n.p.m.),
- poziom wielkiej wody spiętrzonej (w metrach n.p.m.),
- poziom góry fundamentu podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.),
- poziom spodu fundamentu podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.),
- sposób posadowienia podpór i przyczółków.
stanowią wyjaśnienia treści oferty w rozumieniu art. 223 ust. 1 Pzp (czemu Odwołujący II stanowczo przeczył, brak było
sprzeczności przedstawionych przez niego założeń projektowych z warunkami zamówienia w rozumieniu art. 226 ust. 1
pkt 5 Pzp. Z jego odpowiedzi dotyczących założeń do wyceny nie wynika bowiem, że w założeniach
projektowych do wyceny założył on sprzecznie z punktem 1.2.16.2.5a PFU, iż dokona posadowienia bezpośredniego
podpór mostów zlokalizowanych na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym.
2. 16 pkt 1-3 Pzp, art. 239 ust. 1 i 2 Pzp, art. 242 ust. 1 pkt 1 Pzp przez naruszające zasady
uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości oraz proporcjonalności badanie i ocenę ofert
oraz wybór jako oferty najkorzystniejszej oferty złożonej przez Mostostal Warszawa S.A. i odrzucenie jawiącej się jako
najkorzystniejsza w zakresie ceny swej oferty, podczas gdy za najkorzystniejszą należało uznać niepodlegającą
odrzuceniu jego ofertę.
Odwołujący II wniósł o nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności Zamawiającego w postaci:
a) wyboru oferty najkorzystniejszej,
b) odrzucenia swej oferty,
2) przeprowadzenia ponownie badania i oceny ofert oraz pominięcia przy badaniu i ocenie ofert pytań i
odpowiedzi w zakresie, w jakim nie dotyczą one treści złożonej przez niego oferty, tj. w zakresie, w jakim
wskazano w zarzutach na brak związku z treścią oferty, skutkującym jej odrzuceniem
ewentualnie przeprowadzenia ponownie badania i oceny ofert
W uzasadnieniu odwołania odwołujący II wskazał, że wada czynności Zamawiającego w zakresie niezgodnego z
przepisami PZP odrzucenia jego oferty i wyboru jako najkorzystniejszej oferty innego wykonawcy wynika z oparcia się na
jego odpowiedziach na pytania, które nie dotyczą treści oferty. Zdaniem odwołującego II Zamawiający wywiódł z tych
odpowiedzi w sposób niezgodny z Pzp, że dotyczą treści oferty i świadczą o jej niezgodności z warunkami SWZ.
Według odwołującego II wynika to z faktu, że odpowiedzi na pytania, które mają świadczyć o rzekomej niezgodności
treści oferty z SWZ, w istocie nie dotyczą treści oferty wykonawcy, a niewiążących założeń projektowych na cele
oszacowania wartości zamówienia, które nigdy nie zostały przed terminem składania ofert uzewnętrznione wobec
Zamawiającego. Nie mogą więc w żaden sposób stanowić oświadczenia woli wykonawcy w przedmiocie oferty, ani nie
są też jego wykładnią autentyczną. Wykonawca bowiem zgodnie z pkt 12 formularza ofertowego składa jasne i klarowne
oświadczenie woli, że zawrze umowę na zasadach zgodnych z SWZ, a więc tym samym jego zobowiązanie odpowiada
SWZ, w szczególności w zakresie wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z PFU. Tak złożone
oświadczenie nie budzi żadnych wątpliwości co do jego treści. Jeśli zaś Zamawiający ma wątpliwość co do tego, co
oznacza wykonać przedmiot umowy zgodnie z SWZ, to nie stanowi to o niejasności treści oświadczenia woli wykonawcy
w przedmiocie oferty, lecz o tym, iż SWZ, zwłaszcza PFU narusza treść art. 99 ust. 1 Pzp. Przepis ten nakazuje
bowiem, by opisywać przedmiot zamówienia „w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą dostatecznie
dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wymagania i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie
oferty”.
Odwołujący II argumentował, że nie kwestionuje zgodności z Pzp czynności zadania przez Zamawiającego pytań, a
jedynie wskazuje, iż udzielone odpowiedzi nie mogły prowadzić do odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt Pzp
z powodu niezgodności oferty z warunkami zamówienia, albowiem pytania te nie dotyczyły treści oferty. W
szczególności nie stanowiły wyjaśnień treści oferty w rozumieniu art. 223 ust. 1 PZP, które mogłyby prowadzić do
uznania niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia. Oferta nie zawiera żadnych niejasności, bowiem
zobowiązanie do zawarcia umowy zgodnie z SWZ, a więc w tym wykonania przedmiotu umowy zgodnie z PFU jest
jasne i klarowne, tym samym nie wymaga wyjaśnienia. Argumentował, że złożył ofertę na wykonanie odcinka drogi
ekspresowej zgodnie z SWZ, nie zaś na wykonanie odcinka drogi ekspresowej z obiektem nr 16 na posadowieniu
pośrednim lub na posadowieniu bezpośrednim o sposobie uregulowania cieku zgodnym z Koncepcją Programową i pod
warunkiem, że warunki gruntowe pod podporą nr 5 są takie same jak pod podporą nr 4.
Co do zarzutu braku niezgodności treści oferty z warunkami zamówienia z uwagi na brak związku pytań zamawiającego
z treścią oferty Odwołujący II podkreślił w pierwszej kolejności, iż zgodnie z pkt 12 formularza ofertowego
przygotowanego przez Zamawiającego i stanowiącego załącznik do Tomu I SWZ (Instrukcja dla Wykonawców – IDW)
wykonawcy składają następujące oświadczenie:
(1 2. OŚWIADCZAMY, że zapoznaliśmy się z Warunkami Kontraktu, określonymi w SWZ i zobowiązujemy się, w
przypadku wyboru naszej oferty, do zawarcia umowy zgodnej z niniejszą ofertą, na warunkach określonych w
SWZ, w miejscu i terminie wyznaczonym przez Zamawiającego).
Zdaniem odwołującego II, powyższe oświadczenie w sposób jasny i klarowny potwierdza zgodność oferowanego
świadczenia z SWZ, bowiem wskazuje, że umowa zostanie zawarta zgodnie z ofertą i na warunkach określonych w
SWZ. Jako że formularz ofertowy w żaden sposób nie precyzuje dodatkowo przedmiotu świadczenia wykonawcy, a
jedynie określa cenę (essentialia negoti) i pozacenowe kryteria oceny ofert. Wyłącznie wiążący do identyfikacji
zaoferowanego świadczenia – które ma zostać opłacone przez Zamawiającego charakter - ma treść SWZ. Wykonawca
zgodnie z formularzem ofertowym
po prostu oferuje przedmiot zamówienia zgodny z SWZ i tym samym w świetle tego oświadczenia nie można
powiedzieć, że został zaoferowany przedmiot niezgodny z SWZ. Podkreślenia wymaga, iż Zamawiający nieprzypadkowo
stosuje tak lakoniczny w swej treści formularz ofertowy, albowiem zapewnia mu to klarowność i porównywalność ofert
wykonawców oraz przerzuca na wykonawców zdecydowanie większe ryzyko, niż miałoby to miejsce, gdyby oferta
precyzowała na przykład choćby wstępny projekt obiektów inżynierskich czy przebieg niwelety.
Odwołujący II argumentował, że podstawą odrzucenia oferty na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 PZP jest wyłącznie
niezgodność jej treści z warunkami zamówienia. Treść oferty stanowi uzewnętrznione w formularzu ofertowym
oświadczenie woli. W kontekście przedstawionego wyżej pkt 12 formularza ofertowego oświadczenie woli wykonawcy
nie zawiera niejasności i nie ulega wątpliwości, że wykonawca na jego mocy oferuje przedmiot zamówienia zgodny z
SWZ. Tak brzmiące oświadczenie woli w szczególności nie wymaga wyjaśnień na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp,
stanowiących wykładnię autentyczną oświadczenia woli, albowiem nie zawiera niejasności. „Wyjaśnienia” wymaga
mianowicie tylko to, co „niejasne”. W oświadczeniu o zawarciu umowy na zasadach zgodnych z SWZ niejasne może
być wyłącznie rozumienie poszczególnych zapisów SWZ, ale ta niejasność obciąża Zamawiającego na podstawie art. 99
ust. 1 Pzp. Zdaniem odwołującego II fakt zadania tożsamych lub zbliżonych pytań kilku wykonawcom świadczy jedynie, iż
(nieistniejący w rzeczywistości) problem ze zrozumieniem SWZ co najwyżej stanowi wadę dokumentacji.
Odwołujący II argumentował, że przedmiot zamówienia typu „zaprojektuj i wybuduj” zgodnie z art. 103 ust. 2 Pzp nie
istnieje w dacie jego oferowania. Ma on zostać dopiero zaprojektowany i wybudowany dokładnie na podstawie SWZ, a
konkretnie Programu Funkcjonalno-Użytkowego stanowiącego opis przedmiotu zamówienia, formułujący warunki
brzegowe projektowania. W tym zakresie przedmiot zamówienia różni się istotnie chociażby od dostawy, gdzie
oferowany produkt jest produkowany seryjnie wedle określonych parametrów, a nie pod szczególne zamówienie
zamawiającego, a tym samym te parametry mogą się okazać niezgodne z PFU. Jeśli zatem wykonawca oświadcza
wprost, że jego świadczenie będzie zgodne z SWZ, to nie można przyjąć, że jego oferta jest niezgodna z SWZ i podlega
odrzuceniu.
Odwołujący II argumentował, że kontrakt typu „Zaprojektuj i wybuduj” immanentnie w ramach PFU przyznaje wykonawcy
określony zakres swobody projektowej, która umożliwia optymalizację kosztową projektu i umożliwia konkurencję
zaoferowaną ceną. Jednocześnie swoboda projektowa zabezpiecza zamawiającego przed dopłatą wynagrodzenia
wykonawcy, a wykonawca musi mieć świadomość, że w ramach swobody projektowej nie należy mu się dodatkowe
wynagrodzenie. Typowym przykładem optymalizacji projektu jest ukształtowanie
przez wykonawcy niwelety drogi ekspresowej, w zakresie której ma on swobodę projektową. Stąd też przebieg niwelety
w postępowaniu jak niniejsze nie jest wiążący – wiążące pozostaje jedynie punkt dowiązania do sąsiednich odcinków.
Odwołujący II argumentował, że celem racjonalnej wyceny oferty wykonawca musi przyjąć określone założenia
projektowe, w tym m. in. przebieg niwelety wraz z obiektami inżynierskimi, czy sposób wzmocnienia podłoża, ale nie
oznacza to, że są one w jakikolwiek sposób wiążące wobec faktu, że nie stanowią treści jego oferty jako oświadczenia
woli. Mają one charakter wewnętrzny, nie podlegają uzewnętrznieniu, ani zakomunikowaniu zamawiającemu przed
terminem składania ofert w jakikolwiek sposób. Nie mogą zatem stanowić treści oferty wykonawcy, ani nawet jej
wyjaśnień jako wykładni autentycznej zgodnie z art. 223 ust. 1 Pzp. Wykonawca bowiem zobowiązuje się wykonać
przedmiot zamówienia nie zgodnie z przyjętymi przez siebie, wewnętrznymi założeniami do wyceny, ale zgodnie z
zakresem przyznanej mu w PFU swobody projektowej, co chroni zarówno wykonawcę z uwagi na możliwość
optymalizacji kosztowej, jak i zamawiającego z uwagi na brak potrzeby dopłaty wynagrodzenia wykonawcy w ramach
swobody projektowej. Przyjęte założenia projektowe wykonawcy stanowią jego ryzyko, że może dojść do konieczności
zastosowania innych rozwiązań w ramach swobody projektowej wyznaczonej granicami PFU. Z tego względu
wykonawcy do podstawowej wyceny oferty doliczają sobie tzw. premię za ryzyko, tym większą, im większa niepewność
co do określonych rozwiązań projektowych. Ta premia jest w istocie rezerwą na wypadek, gdyby określone założenia do
wyceny okazały się błędne lub niewykonalne – bowiem błędność tych założeń nie ma wpływu na skuteczność i ważność
złożonej oferty. Przyjęcie założeń projektowych jest konieczne, gdyż bez nich nie sposób byłoby wycenić ofertę, nie
oznacza to jednak, że wykonawca ma de facto zaprojektować na potrzeby wyceny obiekt w najdrobniejszych
szczegółach, z uwzględnieniem wszystkich zapisów PFU. Nie jest to możliwe choćby dlatego, że na etapie PFU niepełne
jest rozpoznanie geologiczne z uwagi na brak dostępu Zamawiającego przed uzyskaniem decyzji ZRID do terenu
budowy. Można zatem stwierdzić z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że obiekt, który wycenia
wykonawca na podstawie PFU do oferty nie jest tym obiektem, który ostatecznie zaprojektuje i wykona, choć niewątpliwie
jest do niego zbliżony. Czy to świadczy o niezgodności oferowanego przedmiotu z SWZ? Oczywiście że nie, gdyż
przyjęte założenia projektowe nie mają żadnego związku z treścią oferty, a w szczególności nie stanowią wyjaśnień jej
treści, która jest krótka, jasna i klarowna – tak jak chciał to osiągnąć Zamawiający.
Odwołujący II podkreślał, że przedmiotowe pytania są elementem szerszej, wieloletniej i niezgodnej z PZP praktyki
GDDKiA odrzucania prawidłowych ofert wykonawców na podstawie ich rzekomej niezgodności z SWZ w kontekście
odpowiedzi na pytania o niewiążące założenia projektowe do wyceny oferty. Odwołujący II wskazał, że założenia
projektowe do wyceny oferty nie stanowią żadnego innego dokumentu, ani oświadczenia składanego przez wykonawcę,
na jakiej zatem podstawie miałby zamawiający żądać ich wyjaśnień? Wskazywał, że oświadczenie o zawarciu umowy
na warunkach SWZ stanowi treść formularza ofertowego, a nie jakiegokolwiek innego dokumentu, czy oświadczenia.
Wprost jest zatem ofertą (treścią oferty). Odwołujący II argumentował, że wykonawca, wyceniając ofertę, dokonuje
pewnych przybliżeń i niewiążących założeń projektowych, które jednak mogą się okazać nieprzydatne na etapie
rzeczywistego projektowania i budowy obiektu. Odwołujący II podkreślał, że wykonawca na etapie wyceny oferty nie ma
obowiązku de facto zaprojektować przedmiotu zamówienia w najdrobniejszych szczegółach tak, by uwzględnić
wszystkie wymagania PFU. Z natury rzeczy wykonawca dokonuje założeń i przybliżeń w tym zakresie, nie tworząc
wszak projektu budowlanego, na którego wykonanie zwykle ma ok. rok czasu.
Odwołujący II argumentował, że jednocześnie wykonawca z tego względu zakłada w wycenie określoną premię za
ryzyko, mając świadomość, że jego założenia mogą się okazać pod pewnymi względami nietrafne, w szczególności
wobec bardziej szczegółowego rozpoznania geologicznego. Póki zaś oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, należy
uznać, że jest możliwe wykonanie przedmiotu zamówienia za podaną cenę, nawet jeśli wykonawca dokonał nazbyt
optymistycznych założeń projektowych, które następnie musiał zrewidować. Co istotne, na mocy pkt 12 formularza
ofertowego w sposób bezsprzeczny zobowiązuje się wykonać przedmiot zamówienia na zasadach zgodnych z SWZ, w
tym PFU, a Zamawiający ma to prawo wyegzekwować, sam lub za pośrednictwem fachowego konsultanta – Inżyniera na
mocy warunków kontraktowych FIDIC.
Odwołujący II, z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez Izbę, że jego odpowiedzi na pytania dotyczyły treści
oferty (czemu odwołujący II zaprzeczał), a tym samym mogły być podstawą odrzucenia oferty z powodu niezgodności z
warunkami zamówienia na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp, podniósł, iż taka niezgodność nie miała miejsca w
zakresie żadnego zarzutu Zamawiającego. Odwołujący II argumentował, że treść oferty jest zobowiązaniem strony,
jakiekolwiek inne informacje: „związane z ofertę”, „dotyczące, koncepcji, analiz, itp.”, „stopnia gotowości wykonawcy”,
„założenia prowadzące do złożenia oferty” w oczywisty sposób nie są jej treścią. Co innego treść oferty, co innego
weryfikacja ofert i ustalenie stopnia gotowości, co innego podstawowe założenia koncepcyjne, co innego możliwość
uznania oferty za spełniającą wymogi SWZ, co innego koncepcje analizy i ryzyka wiążące się z realizacją przedmiotu
zamówienia. Próbując nieco dopasować charakter założeń, koncepcji i innych wskazanych wyżej określeń do treści
czynności prawnych, można się odwołać do instytucji reservatio mentalis, czyli wewnętrznych zastrzeżeń. Polega ona
na tym, iż składający oświadczenie dokonuje
czynności prawnej w oparciu o wewnętrzne zastrzeżenia – zamiar wykonania czynności w określony sposób – tutaj
zgodnie z koncepcjami a nie złożonym w treści oferty oświadczeniem. Zdaniem odwołującego II takie wewnętrzne
zastrzeżenie nie ma żadnego wpływu na ważność i treść czynności. Stąd też poznanie odpowiedzi na pytania w żaden
sposób nie pozostaje w związku z treścią zobowiązania, a więc treścią oferty.
Odwołujący II wskazał, że Zamawiający uznał, że przyjęte przez Wykonawcę bezpośrednie posadowienie mostu na
rzece Łopuszance jest jednoznacznie sprzeczne z PFU. Zamawiający twierdził, że przyjęte do wyceny rozwiązanie
projektowe Wykonawcy w zakresie posadowienia bezpośredniego jest sprzeczne z pkt 2.1.16.2.5a) – Posadowienie
wymagania szczególne PFU. Zgodnie z tym punktem „podpory mostów, zlokalizowane na terenie pokrytym wodą przy
przepływie miarodajnym, powinny być posadowione na fundamentach pośrednich. Dno cieku wokół fundamentu podpory
powinno być umocnione (np. materacem faszynowo-kamiennym) w sposób odpowiedni do przewidywanego
zagrożenia”. Wobec tego Zamawiający w uzasadnieniu odrzucenia oferty stwierdza, iż: „Podkreślić należy, że dla obiektu
(mostowego) nr 16, Konsorcjum GAP do Oferty przyjęło rozwiązania projektowe w których podpory tj.:
- podpora nr 1 posadowiona została na rzędnej 188,81 m n.p.m.,
- podpora nr 2 posadowiona została na rzędnej 188,86 m n.p.m.,
- podpora nr 3 posadowiona została na rzędnej 188,32 m n.p.m.,
- podpora nr 4 posadowiona została na rzędnej 187,66 m n.p.m.,
- podpora nr 5 posadowiona została na rzędnej 187,16 m n.p.m.,
- podpora nr 6 posadowiona została na rzędnej 186,94 m n.p.m.,
znajdują się na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym (rzędna wody miarodajnej tj. poziom wielkiej wody
wynosi: 190,21 m n.p.m.), nie zostały posadowione na fundamentach pośrednich - co jest niezgodne z ww.
wymaganiami Zamawiającego”.
Zdaniem odwołującego II, wskazywana przez Zamawiającego sprzeczność ma charakter pozorny, bowiem (i) w SWZ
brak jest wiążącego wskazania poziomu wody miarodajnej, (ii) Wykonawca podał własny poziom wody miarodajnej
jedynie przybliżony, co też zastrzegł w odpowiedzi z 14 września 2023 r. i tylko dla rozwiązania z KP, (iii) Wykonawca na
tym etapie postępowania jedynie wyceniał ofertę i pokazał na jednoznaczne pytanie przekrój obiektu (nie gruntu pod
obiektem i cieków), który przyjął do wyceny – a przyjął po prostu rozwiązanie najdroższe.
Odwołujący II podniósł, że poziom wody miarodajnej, został przyjęty przez niego w sposób szacunkowy, a zatem nie ma
charakteru ostatecznego, ani wiążącego - nie można zatem przyjąć, iż teren, na którym zlokalizowano podpory będzie
pokryty wodą, tym bardziej
iż zależy to tak od ostatecznego ukształtowania terenu, który podczas budowy będzie w całości podlegał zmianom z
powodu prowadzenia robót ziemnych i fundamentowych jak od rozwiązania koryta – te kwestie nigdy nie pytał
Zamawiający.
Zdaniem odwołującego II, w postanowieniach SWZ nie sposób doszukać się określenia bezpośredniego czy nawet
pośredniego poziomu wody miarodajnej. Odczytując dane z KP oraz przedstawionego szkicu, który Wykonawca załączył
do odpowiedzi z 14 września 2023 r., dane kształtują się następująco:
Q 0,3%
spiętrzone
Q 0,3%
Q 0,5%
SSQ
wg niewiążącej Koncepcji
Programowej
Szacunki projektanta dla koryta
istniejącego
Szacunki projektanta dla koryta
poszerzonego
190,29
190,23
nie określono
188,87
190,25
190,21
nie określono
188,87
nie określono
189,91
189,60
188,66
Odwołujący II wskazał, że ostatnia pozycja, to jest obliczenia dla koryta poszerzonego, dotyczą jednego z wariantów
analizowanych podczas wyceny, w którym koryto uległoby poszerzeniu, zapewniając zatrzymanie wody w jego
granicach, bez ingerowania w inne parametry gruntu.
Zdaniem odwołującego II Zamawiający zdawał sobie sprawę z braku wiążącego określenia parametrów wody
miarodajnej, co wynika wręcz z samego pytania. W piśmie z dnia 12 września 2023 r. Zamawiający w pkt 3 b) zapytał
Wykonawcę: „Jeżeli w przypadku przyjętego przez Wykonawcę do Oferty posadowienia bezpośredniego podpór i
przyczółków obiektu Nr 16 w km 12+107 zajdzie konieczność zastosowania posadowienia pośredniego, czy w Ofercie
uwzględniono ryzyko Wykonawcy ewentualnego zaprojektowania i wykonania posadowienia pośredniego podpór i
przyczółków obiektu w km 12+107 i nie wpłynie to na Zaakceptowaną Kwotę Kontraktową i Czas na Ukończenie?”.
Według odwołującego II Zamawiający zdawał sobie sprawę z dwóch faktów – poziom wody miarodajnej jest nieznany, a
woda wg szacunkowych obliczeń zalewa grunt na jedynie na wysokość kilkudziesięciu centymetrów (podany poziom
posadowienia fundamentów pozostaje właściwie bez znaczenia – jego wskazanie jest dla niego pewną manipulacją,
mającą pokazywać znaczniejsze, nieprawdziwe różnice wysokości). Dokładne pomiary podczas procesu projektowania,
poziomy terenu przed i za przeszkodą mogą spowodować, że do zalania terenu nie dojdzie.
Odwołujący II wskazał, że w odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 14 września 2023 r. potwierdził, że uwzględnił
wszelkie tego typu ryzyka projektowe, a zatem także
ryzyko zmiany posadowienia z bezpośredniego na pośrednie, bowiem przyjęte rozwiązania nie mają charakteru
ostatecznego z uwagi na brak wiążących danych o poziomach wody: „Jednocześnie wyjaśniamy, iż podane wartości
stanowią dane szacunkowe, gdyż
szczegółowe informacje w ww. zakresie Wykonawca będzie posiadał po wykonaniu obliczeń hydraulicznohydrologicznych, wykonaniu operatów wodnoprawnych z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz aktualnych
poziomów wód miarodajnych, których wykonanie stanowi część przedmiotu umowy na wykonanie zamówienia
publicznego i którymi Wykonawca na etapie kalkulacji ofertowej nie dysponuje.
Na przekazanym przekroju uzupełniono także poziomy fundamentów i posadowienia, które również będą wynikały z
ostatecznych opracowań projektowych branży mostowej, wykonanych przez Wykonawcę po podpisaniu umowy i na jej
podstawie. W związku z powyższym, prosimy o traktowanie ww. danych jako poglądowych i szacunkowych oraz
przyjęcie że ostatecznie możliwe jest, że dane w ww. wykonanych opracowaniach projektowych mogą się różnić, gdyż
przekazywane wcześniej jak i obecnie przekroje obiektu, mają charakter rysunków roboczych.
Brak obowiązku szczegółowych, gotowych rozwiązań na obecnym etapie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie
Krajowej Izby Odwoławczej. Tak zatem, brak jakiegokolwiek elementu na takim rysunku nie przesądza o jego
nieuwzględnieniu przez Wykonawcę (zob. wyrok KIO 2587/22). Jest to wyłącznie kwestia ogólności (poglądowości)
przedłożonych szkiców. Wykonanie szczegółowych rysunków i przekrojów, jako jeden z elementów zobowiązań
kontraktowych (zakresu prac projektowych), zostanie przygotowane w opracowanej dokumentacji projektowej, w której
rozwiązania zapewniać będą funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania zgodne z SWZ, przepisami prawa, decyzją o
środowiskowych uwarunkowaniach i zasadami wiedzy technicznej. (…)
W odpowiedzi na powyższe pytanie w pierwszej kolejności wyjaśniamy, że Wykonawca dokonał interpretacji
przekazanych przez Zamawiającego w dokumentacji postępowania wszelkich istotnych danych dotyczących topografii
Placu Budowy i warunków podpowierzchniowych, hydrologicznych, klimatycznych i środowiskowych na Placu Budowy
tak aby uzyskać w zakresie praktycznie możliwym (biorąc pod uwagę koszt i czas), wszelkie konieczne informacje
odnośnie ryzyk, nieprzewidzianych zagrożeń oraz innych okoliczności, które mogą wpływać na Ofertę lub Roboty.
Zaoferowana przez Wykonawcę Zaakceptowana Kwota Kontraktowa została oparta na danych, interpretacjach,
niezbędnych informacjach, inspekcjach, badaniach i upewnieniu się, co do wszelkich odnośnych spraw w zakresie
wymienionym powyżej.
Biorąc pod uwagę formułę niniejszego postępowania („zaprojektuj i zbuduj”) oraz charakter oferowanej ceny (ryczałtowy),
Wykonawca uwzględnił w swojej ofercie różnego
rodzaju ryzyka w sytuacjach przewidzianych w tym zakresie w Warunkach Kontraktu (projektowane postanowienia
umowy – Tom II SWZ)”.
Zdaniem odwołującego II brak wiążącego określenia poziomu wody miarodajnej powoduje brak możliwości uznania oferty
za niezgodną z SWZ na podstawie jakichkolwiek wniosków wyciąganych przez Zamawiającego z takiej danej, co
właściwie powinno kończyć rozważania odwołania, jednak z ostrożności przedstawił dalsze argumenty.
Odwołujący II wskazał również, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie -Krajowy Zarząd Gospodarki
Wodnej, prowadzi na platformie ISOK (Informatyczny System Osłonny Kraju) zawierającej obowiązujące mapy terenów
zagrożenia powodziowego (). W systemie tym brak jest danych dla cieku Łopuszanka – z powodu braku zagrożenia,
które sprawia, między innymi na skutek swojej znikomej zupełnie objętości. Na załączonych do odpowiedzi szkicach ciek
ma wymiary mniej więcej rowu melioracyjnego i taki jest jego rzeczywisty stan.
Zdaniem odwołującego II, zupełnie odrębny argument za niepoprawnością stanowiska Zamawiającego wynika z innego
fragmentu PFU. W części informacyjnej zawarto punkt 3.1. Na liście aktów prawnych pod pozycją 138 znajduje się m.in.
wytyczne WR-M-12 „Wytyczne obliczania świateł drogowych mostów i przepustów hydraulicznych”.
Odwołujący II wskazał, że w wytycznych WR-M-12 w punkcie 4.4 znajduje się postanowienie:
4.4 Wartości prawdopodobieństwa przewyższenia dla przepływów miarodajnych
1) w odniesieniu do mostów, wartość prawdopodobieństwa przewyższenia przepływów dla wszystkich klas drogi
należy przyjmować równą 0,5%.
Odwołujący zwrócił uwagę, że tymczasem zamawiający wskazał: znajdują się na terenie pokrytym wodą przy przepływie
miarodajnym (rzędna wody miarodajnej tj. poziom wielkiej wody wynosi: 190,21 m n.p.m.), nie zostały posadowione na
fundamentach pośrednich - co jest niezgodne z ww. wymaganiami Zamawiającego.
Odwołujący II wskazał, że na załączniku do kwestionowanej odpowiedzi wskazano: 190.25*** - Q0.3% spiętrzone
190.21** - Q 0.3% 188.87* - SSQ
Odwołujący II wskazał, że innymi słowy, nie tylko z dokumentów zamówienia nie wynika dlaczego poziom wody
miarodajnej należy przyjąć według wskaźnika prawdopodobieństwa Q 0.3%, ale z dokumentów wskazanych przez
Zamawiającego wynika zasadność przyjęcia wskaźnika Q 0,5% co oznacza przyjęcie niższego poziomu przepływu.
Odwołujący II podniósł, że ani w z SWZ, ani w Koncepcji Programowej nie podano poziomu wody miarodajnej dla Q
0.5%, nie podał takiego parametru Wykonawca, stąd też
nie da się wskazać, że przy prawidłowo wskazanym poziomie przepływu miarodajnego teren będzie zalewany, a zatem
nie można przesądzić, że należało zastosować posadowienie pośrednie – nawet gdyby poziom wody miarodajnej
stanowił wiążącą daną SWZ.
Odwołujący II podniósł, że bez specjalistycznych analiz, które są przedmiotem zamówienia i dopiero zostaną wykonane
na etapie realizacji umowy o zamówienie publiczne nie wiadomo, jaki będzie ostatecznie poziom wody miarodajnej. Z
uwagi na powyższe, Wykonawca również nie jest aktualnie w stanie przesądzić, czy dla mostu na rzece Łopuszance
będzie konieczne posadowienie pośrednie, czy bezpośrednie.
Odwołujący II podniósł, że w odniesieniu do przedstawionych przez siebie wartości poziomów wody w piśmie z dnia 14
września 2023 r. „podane wartości stanowią dane szacunkowe, gdyż szczegółowe informacje w ww. zakresie
Wykonawca będzie posiadał po wykonaniu obliczeń hydrauliczno-hydrologicznych, wykonaniu operatów wodnoprawnych
z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz aktualnych poziomów wód miarodajnych, których wykonanie stanowi
część przedmiotu umowy na wykonanie zamówienia publicznego i którymi Wykonawca na etapie kalkulacji ofertowej nie
dysponuje”, a zatem wyjaśnił w istocie, że na tym etapie nie jest możliwe wiążące i ostateczne określenie poziomów
wody, w tym poziomu wody miarodajnej. Wykonawca nie ma obowiązku wykonać na potrzeby wyceny oferty badań i
analiz, które ma wykonać w ramach Zaakceptowanej Ceny Kontraktowej. Zdaniem odwołującego II poziomy wody
miarodajnej mogą się zmieniać w czasie i będzie należało bazować na danych aktualnych na dzień projektowania,
wobec czego Wykonawca podkreślił w odniesieniu do przyjętego rozwiązania projektowego w zakresie posadowienia,
że: „Na przekazanym przekroju uzupełniono także poziomy fundamentów i posadowienia, które również będą wynikały z
ostatecznych opracowań projektowych branży mostowej, wykonanych przez Wykonawcę po podpisaniu umowy i na jej
podstawie. W związku z powyższym, prosimy o traktowanie ww. danych jako poglądowych i szacunkowych oraz
przyjęcie że ostatecznie możliwe jest, że dane w ww. wykonanych opracowaniach projektowych mogą się różnić, gdyż
przekazywane wcześniej jak i obecnie przekroje obiektu, mają charakter rysunków roboczych.
Odwołujący II podniósł także, że poziom wody miarodajnej powyżej aktualnego poziomu terenu nie musi przy tym
oznaczać, że teren przyległy do przedmiotowego obiektu będzie zalewany po zakończeniu prac budowlanych. Budowa
obiektu inżynierskiego zawsze wiąże się z robotami ziemnymi, przemieszczaniem dużych mas ziemnych oraz
niwelacjami terenu, które mogą skutkować podniesieniem poziomu terenu na mniejszym lub większym obszarze. Przy
niewielkim poziomie zalewania szacowanym na ~20cm (zakładając poprawność przybliżonych obliczeń hydrologicznych
oraz prawidłowe wysokościowe odwzorowanie terenu w udostępnionych materiałach poglądowych) nieznaczne
ewentualne podniesienie poziomu terenu (jeden z wycenianych wariantów) sprawi, że teren ten nie
zostanie przykryty wodą przy przepływie miarodajnym. „Wykonawca zastrzegł przy tym, iż „Brak obowiązku
szczegółowych, gotowych rozwiązań na obecnym etapie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Krajowej Izby
Odwoławczej. Tak zatem, brak jakiegokolwiek elementu na takim rysunku nie przesądza o jego nieuwzględnieniu przez
Wykonawcę (zob. wyrok KIO 2587/22). Jest to wyłącznie kwestia ogólności (poglądowości) przedłożonych szkiców.”
Odwołujący II wskazał, że w zakresie pytań dotyczących Mostu na rzece Łopuszance zadanych Zamawiającemu na
etapie przygotowania ofert, na pytanie 664: „Prosimy o potwierdzenie, że w przypadku cieków nie zespolonych z
przejściami dla zwierząt możliwa jest przebudowa i regulacja cieków” Zamawiający odpowiedział: „Zamawiający
wyjaśnia, że przebudowa i regulacja cieków powinna być uwzględniona w raporcie do ponownej oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko”. Zdaniem odwołującego II skoro PFU wedle wyjaśnień Zamawiającego dopuszcza
przebudowę i regulację cieków, to nie sposób jest obliczyć poziomu wody miarodajnej na podstawie wyłącznie
naturalnego koryta rzeki przedstawionego w Koncepcji Programowej i odwzorowanego w propozycji projektowej
wykonawcy. Z powodu braku takiego wymogu ze strony Zamawiającego, rysunek nie przedstawiał rozważanych
wariantów, tak aspektu potencjalnej ingerencji w koryto cieku, czy też podwyższenia poziomu terenu, a jedynie
przedstawiał przebieg obiektu mostowego.
Odwołujący II podkreślał dodatkowo, że również decyzja Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia
8 kwietnia 2016 r. znak: WOOŚ.4200.1.2011.LP o środowiskowych uwarunkowaniach przewiduje wprost, że w ramach
umocnienia i regulacji w korytach rzek i cieków należy przeprowadzić ponowną ocenę oddziaływania na środowisko (str.
12, pkt V.6 „[Stwierdzam konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania ….] Uszczegółowienia informacji
dotyczących […] zakresu koniecznych prac umocnieniowych i regulacyjnych w korytach rzek i cieków). Zdaniem
odwołującego II wszystko to pokazuje ewidentnie, że na tym etapie nie da się określić bez specjalistycznych obliczeń
hydrologicznych, jaki będzie poziom wody miarodajny, jaki będzie przebieg koryta w wyniku jego regulacji i jak w związku
z tym powinny być posadowione poszczególne podpory mostu na Łopuszance. Odwołujący II podkreślał również, że
koryto rzeki w stanie naturalnym ulega ciągłym zmianom, zatem kształt koryta dnia z etapu Koncepcji Programowej
może być obecnie nieaktualny na dzień rozpoczęcia wykonywania umowy. Tym bardziej oznacza to, że podany przez
Wykonawcę poziom wody miarodajnej ma jedynie charakter orientacyjny, szacunkowy.
Odwołujący II argumentował, że analogicznie, z odpowiedzi na pytanie nr 445 ewidentnie wynika, że Zamawiający ma
pełną świadomość, że szczegółowe parametry obiektów będą dopiero ustalane na etapie projektowania i jest to ryzyko
wykonawcy w kontekście przepuszczania tzw. wielkich wód. Wykonawca zapytał: „Dla estakady
zlokalizowanej w km. 12+107 (nad rzeką Łopuszanką), zapisy DŚU nakazują wykonanie obiektu o długości wynoszącej
465 m. Przyjęta długość jest niezasadna z uwagi na uwarunkowania terenowe. Dolina rzeki Łopuszanki w miejscu jej
przekroczenia drogą ekspresową wynosi ok. 260 m. Wykonywanie dłuższego obiektu będzie generowało wykonanie
wykopów w celu sztucznego, lokalnego poszerzania dolny. Jest to zabieg niekorzystny dla otaczającego środowiska.
Prosimy o jednoznaczne stanowisko Zamawiającego czy dopuszcza skrócenie estakady w ramach ponownej oceny
oddziaływania na środowisko”.
Zamawiający udzielił odpowiedzi: „Zamawiający wyjaśnia, że zgodnie z punktem V. DŚU ponowna ocena oddziaływania
na środowisko powinna m.in. uwzględnić uszczegółowienie informacji dotyczących lokalizacji i charakterystyki obiektów
mostowych z uwzględnieniem aspektu zapewnienia przepuszczenia wielkich wód. Jednocześnie w ramach ponownej
oceny oddziaływania na środowisko należy wykonać weryfikację i uszczegółowienie lokalizacji, rodzaju i parametrów
przejść dla zwierząt.
Ponieważ inwestycja będzie prowadzona w systemie "Projektuj i Buduj", do obowiązków Wykonawcy należy
opracowanie dokumentacji projektowej i uzyskanie wszelkich wymaganych warunków, opinii, uzgodnień i decyzji oraz
przyjęcie rozwiązań zapewniających funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania zgodnie z SIWZ, przepisami praw,
obowiązującymi normami technicznymi w tym zakresie oraz wiedza ekspercką. Zaprojektowane przez Wykonawcę
rozwiązania powinny zostać przedstawione w raporcie do ponownej oceny oddziaływania na środowisko i zatwierdzone
Postanowieniem RDOŚ na etapie postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Dodatkowo
Zamawiający informuje, że zgodnie z zapisami SP 10.30.10 Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien być oparty
na przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej obszaru inwestycji, a zaproponowane rozwiązania powinny być
następstwem wyników tej inwentaryzacji”.
Odwołujący II podniósł, że do celów oferty musiał jednak założyć do wyceny jeden z tych rodzajów posadowienia. W
przedmiotowym przypadku założone przez niego ostrożnościowo rozwiązanie projektowe w postaci posadowienia
bezpośredniego w postaci wzmocnienia gruntu kolumnami DSM 800 jest rozwiązaniem droższym zgodnie z
pozyskanymi z rynku ofertami, niż posadowienie pośrednie na palach CFA 600. Oznacza to, że oferta nie jest w żadnej
mierze niedoszacowana z uwagi na przyjęcie rozwiązania bezpośredniego.
wzmocnienie gruntu DSM 800 pale CFA 600
długość [m]
9 460
koszt jednostkowy [zł/mb] 250
4 400
I wartość [zł]
] ~ 2 400 000
] ~ 1 850 000
Odwołujący II argumentował, że pozyskana na etapie przygotowywania odwołania nowa oferta ową różnicę zmniejsza z
powodu wyższego kosztu pali CFA co świadczy o tym, jak bardzo założenia do wyceny zmieniają się w czasie, a
ostateczne rozwiązanie powstaje na etapie projektowania, gdzie Zamawiający nie dopuści rozwiązania niezgodnego z
PFU, nie zatwierdzając projektu.
wzmocnienie gruntu DSM 800
długość [m]
9 460
koszt jednostkowy [zł/mb] 250
wartość [zł]
~ 2 400 000
pale CFA 600
4 400
~ 2 025 000
Odwołujący II podniósł, że podpory „nie znajdują się na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym”, a jedynie
potencjalnie znalazłyby się na tym terenie, gdyby przyjęte przez niego na etapie wyceny szacunkowe, przybliżone
wartości okazały się na tyle trafne, że w istocie taka zależność by miała miejsce. Na chwilę obecną, bez
specjalistycznych wyliczeń, których wykonawca nie ma obowiązku wykonywać na etapie wyceny, gdyż stanowią
przedmiot zamówienia, za który ma otrzymać wynagrodzenie, nie da się powyższej zależności potwierdzić, ani
wykluczyć. Zdaniem odwołującego II skoro tak, to ani Zamawiający, ani Wykonawca nie ma też możliwości przesądzenia,
czy w danym miejscu będzie konieczność posadowienia pośredniego, czy też w ramach swobody projektowej
Wykonawca będzie mógł zadecydować, czy zastosuje posadowienie pośrednie, czy bezpośrednie. Sprzeczność z
zapisami PFU nie tylko nie ma więc charakteru jednoznacznego, ale czysto teoretyczny i pozorny, a Wykonawca
zaprezentował Zamawiającemu w sytuacji dwuznacznej rozwiązanie droższe, ale które może mieć inne zalety na etapie
wykonania czy eksploatacji – na przykład krótszy czas realizacji obiektu.
Odwołujący II wskazał, że niezgodność oferty z warunkami zamówienia skutkująca odrzuceniem oferty na podstawie art.
226 ust. 1 pkt 5 Pzp musi być jednoznaczna.
Odwołujący II podniósł, że biorąc pod uwagę znaną mu, częstą argumentację Zamawiającego, z najdalej posuniętej
ostrożności (brak takiego zarzutu w uzasadnieniu czynności Zamawiającego) podkreśla, że zna postanowienia PFU. Jak
wynika z Tabeli nr 1 do załącznika nr 4 do odpowiedzi z dnia 2 sierpnia 2023 r. w dwóch innych przypadkach – pozycja 4
i 17 (oznaczanie obiektu MS oznaczające most) – Wykonawca przyjął posadowienie pośrednie – z jego oceny wynikało,
że możliwość posadowienia bezpośredniego jest zupełnie iluzoryczna w przypadku obiektu nr 4 i nieistniejąca w
przypadku obiektu nr 17.
Odwołujący II wskazał, że na etapie przetargu wykonawca nie ma obowiązku wykonywać specjalistycznych analiz, które
będą dopiero przedmiotem zamówienia, celem ostatecznego przesądzenia takich parametrów jak poziom wody
miarodajnej. Uważał, że per analogiam można tu zastosować bogate orzecznictwo na gruncie art. 651 Kodeksu
cywilnego w zakresie braku obowiązku wykonawcy weryfikacji na etapie przetargu projektu zamawiającego pod kątem
jego błędów na podstawie wykonania specjalistycznych analiz.
Zdaniem odwołującego II, w kontekście powyższych zarzutów, uznać należy, iż proces oceny i badania ofert przebiegł
nieprawidłowo i doszło do odrzucenia oferty z najniższą ceną, która nie powinna podlegać odrzuceniu. Tym samym
proces wyboru najkorzystniejszej oferty na podstawie art. 239 ust. 1 i 2 Pzp był nieprawidłowy, bowiem nie uwzględniał
wszystkich ofert, które należało uwzględnić przy wyborze. Tym samym czynności odrzucenia jego oferty, jak i wybór
najkorzystniejszej oferty winny zostać unieważnione przez Zamawiającego.
Zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie w sprawie o sygn. akt KIO 204/24, w której wniósł o oddalenie odwołania. W
trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie
wykonawca Mostostal Warszawa S.A. w Warszawie. Złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania.
W piśmie i trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Do postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 po stronie zamawiającego zgłosił przystąpienie
wykonawca Budimex S.A. w Warszawie. Złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania. W piśmie i
trakcie rozprawy przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.
Uwzględniając całość dokumentacji z przedmiotowych postępowania, w tym w szczególności: ogłoszenie o zamówieniu,
postanowienia specyfikacji warunków zamówienia (SWZ), odpowiedzi na pytania dotyczące treści SWZ, modyfikacje
SWZ, oferty wykonawców, wezwania zamawiającego kierowane do wykonawców, odpowiedzi wykonawców na ww.
wezwania, zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej i odrzuceniu oferty odwołującego II, załączniki do pism
procesowych stron i uczestników, jak również biorąc pod uwagę oświadczenia,
stanowiska i dokumenty złożone przez strony i uczestników postępowania w trakcie posiedzenia i rozprawy, Krajowa
Izba Odwoławcza ustaliła i zważyła, co następuje:
KIO 202/24
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 108 ust. 1 Pzp stanowi, że Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się wykonawcę:
5) jeżeli zamawiający może stwierdzić, na podstawie wiarygodnych przesłanek, że wykonawca zawarł z innymi
wykonawcami porozumienie mające na celu zakłócenie konkurencji, w szczególności jeżeli należąc do tej samej
grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, złożyli
odrębne oferty, oferty częściowe lub wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, chyba że wykażą, że
przygotowali te oferty lub wnioski niezależnie od siebie;
Art. 109 ust. 1 Pzp stanowi, że Z postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający może wykluczyć wykonawcę:
5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w
szczególności gdy wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa nie wykonał lub
nienależycie wykonał zamówienie, co zamawiający jest w stanie wykazać za pomocą stosownych dowodów;
8) który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy
przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria
selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o
udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych
środków dowodowych;
10) który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć
istotny wpływ na decyzje podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Art. 119 Pzp stanowi, że Zamawiający ocenia, czy udostępniane wykonawcy przez podmioty udostępniające zasoby
zdolności techniczne lub zawodowe lub ich sytuacja finansowa lub
ekonomiczna, pozwalają na wykazanie przez wykonawcę spełniania warunków udziału w postępowaniu, o których mowa
w art. 112 ust. 2 pkt 3 i 4, oraz, jeżeli to dotyczy, kryteriów selekcji, a także bada, czy nie zachodzą wobec tego podmiotu
podstawy wykluczenia, które zostały przewidziane względem wykonawcy.
Art. 226 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
2) została złożona przez wykonawcę:
a) podlegającego wykluczeniu z postępowania lub
b) niespełniającego warunków udziału w postępowaniu.
Ustalono, że zamawiający prowadzi postępowanie, którego przedmiotem jest „Projekt i budowa drogi ekspresowej S17
Piaski – Hrebenne”, odcinek nr 3: węzeł „Krasnystaw Północ” („Krasnystaw I”) wraz z węzłem – węzeł „Izbica”
(„Tarzymiechy”) wraz z węzłem”.
Ustalono, że w SWZ zamawiający przewidział min.:
8.2. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące:
8.2.4. zdolności technicznej lub zawodowej:
1. dotyczącej Wykonawcy:
Wykonawca musi wykazać się wiedzą i doświadczeniem, w wykonaniu (zakończeniu) w okresie ostatnich 7 lat przed
upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej:
a) 1 zadania polegającego na budowie lub przebudowie dróg lub ulic o klasie drogi lub ulicy min. GP
dwujezdniowych o wartości robót co najmniej 200 000 000 PLN netto,
b) budowy lub przebudowy 2 obiektów mostowych o obciążeniu dla klasy A lub klasy I,
c) budowy lub przebudowy 1 obiektu mostowego o obciążeniu dla klasy A lub klasy I i długości całkowitej obiektu
co najmniej 300 m mierzonej pomiędzy skrajnymi dylatacjami obiektu.
d) budowy lub przebudowy 1 obiektu mostowego o obciążeniu dla klasy A lub klasy I i rozpiętości teoretycznej
przęsła co najmniej 50 m.
9.1. Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się Wykonawcę, w stosunku do którego zachodzi
którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 108 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp.
9.2. Dodatkowo Zamawiający wykluczy Wykonawcę:
5) który w sposób zawiniony poważnie naruszył obowiązki zawodowe, co podważa jego uczciwość, w
szczególności gdy Wykonawca w wyniku zamierzonego działania lub
rażącego niedbalstwa nie wykonał lub nienależycie wykonał zamówienie, co Zamawiający jest w stanie wykazać za
pomocą stosownych dowodów;
8) który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził Zamawiającego w błąd przy
przedstawianiu informacji, że nie podlega wykluczeniu, spełnia warunki udziału w postępowaniu lub kryteria
selekcji, co mogło mieć istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o
udzielenie zamówienia, lub który zataił te informacje lub nie jest w stanie przedstawić wymaganych podmiotowych
środków dowodowych;
10) który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił informacje wprowadzające w błąd, co mogło mieć
istotny wpływ na decyzje podejmowane przez Zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
10.4. Zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty, wezwie Wykonawcę, którego oferta została
najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia
podmiotowych środków dowodowych.
10.5. Na wezwanie Zamawiającego Wykonawca, o którym mowa w pkt. 10.4. IDW zobowiązany jest do złożenia
podmiotowych środków dowodowych, o których mowa w pkt. 10.6., 10.7., 10.8. IDW.
10.6. W celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia
Wykonawca składa:
f) oświadczenie Wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1
ustawy Pzp, w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez Zamawiającego, o których mowa
w:
art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp dotyczących zawarcia z innymi Wykonawcami porozumienia mającego na celu
zakłócenie konkurencji,
•
•
art. 109 ust. 1 pkt 5-10 ustawy Pzp;
11.1. Wykonawca może w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu, w stosownych
sytuacjach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia, lub jego części, polegać na zdolnościach technicznych
lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub ekonomicznej podmiotów udostepniających zasoby, niezależnie od
charakteru prawnego łączących go z nimi stosunków prawnych, z zastrzeżeniem postanowień pkt. 6.5. IDW.
11.5. Zamawiający ocenia, czy udostępniane Wykonawcy przez podmioty udostępniające zasoby zdolności
techniczne lub zawodowe lub ich sytuacja finansowa lub ekonomiczna, pozwalają na wykazanie przez
Wykonawcę spełniania warunków udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej lub finansowej oraz
zdolności
technicznej lub zawodowej, a także bada, czy nie zachodzą wobec tego podmiotu podstawy wykluczenia, które zostały
przewidziane względem Wykonawcy.
11.9. Wykonawca, w przypadku polegania na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby,
przedstawia oświadczenie, o którym mowa w pkt. 10.2. IDW podmiotu udostępniającego zasoby, potwierdzające
brak podstaw wykluczenia tego podmiotu oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu, w zakresie, w jakim
Wykonawca powołuje się na jego zasoby.
11.10. Na wezwanie Zamawiającego Wykonawca, który polega na zdolnościach lub sytuacji podmiotów
udostępniających zasoby na zasadach określonych w art. 118 ustawy Pzp, zobowiązany jest do przedstawienia w
odniesieniu do tych podmiotów podmiotowych środków dowodowych, o których mowa w pkt. 10.6. lit. a) oraz c)-g)
IDW
potwierdzających, że nie zachodzą wobec tych podmiotów podstawy do wykluczenia z postępowania. Do podmiotów
udostępniających zasoby stosuje się odpowiednio
postanowienia pkt. 10.7.1. - 10.7.3. IDW.
(por. SWZ, w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że termin składania ofert upłynął w dniu 6 czerwca 2023 r. Do upływu terminu składania ofert swą ofertę
zamawiającemu złożył m.in. wykonawca Mostostal Warszawa S.A.
(por. informacja z otwarcia ofert, w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku
elektronicznym).
Następnie ustalono, że do swej oferty wykonawca Mostostal Warszawa S.A. załączył dokument JEDZ. W formularzu
JEDZ wykonawca Mostostal w ramach Części II: Informacje dotyczące wykonawcy, lit. C Informacje na temat polegania
na zdolności innych podmiotów oświadczył, że będzie polegał na zdolności innych podmiotów w celu spełnienia kryteriów
i zasad kwalifikacji.
Ustalono także, że wykonawca Mostostal Warszawa S.A. załączył do złożonej przez siebie oferty Zobowiązanie do
oddania do dyspozycji Wykonawcy niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji zamówienia podpisane przez Acciona
Construcción S.A., w dniu 30 maja 2023 r. Zgodnie z zobowiązaniem, podmiot ten udostępnił wykonawcy Mostostal
Warszawa swój zasób w postaci wiedzy i doświadczenia celem wykazania spełniania warunku określonego w pkt. 8
SWZ „Warunki udziału w postępowaniu”, pkt 8.2.4 ppkt 1 lit.c) TOM I SWZ. Oświadczył tez, że jego wiedza i
doświadczenie nabyte podczas realizacji ww. zadania zostaną wykorzystane poprzez nasz udział w wykonaniu części
zamówienia jako podwykonawca części robót mostowych w okresie wykonywania przedmiotu zamówienia.
Ustalono także, że wraz z ofertą wykonawca Mostostal Warszawa S.A. złożył także formularz JEDZ Acciona
Construcción S.A. podpisany w dniu 30 maja 2023 r., w którym podmiot ten udzielił m.in. następujących odpowiedzi
pytania:
porozumienia z innymi wykonawcami mające na celu zakłócenie konkurencji
Czy wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienia mające na celu zakłócenie konkurencji?
Proszę podać odpowiedź
NIE
winien poważnego wykroczenia zawodowego
Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? W stosownych przypadkach zob. definicje w prawie
krajowym, stosownym ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia.
Proszę podać odpowiedź
NIE
winien wprowadzenia w błąd, zatajenia informacji lub niemożności przedstawienia wymaganych dokumentów lub
uzyskania poufnych informacji na temat przedmiotowego postępowania
Czy wykonawca znalazł się w jednej z poniższych sytuacji:
a) był winny poważnego wprowadzenia w błąd przy dostarczaniu informacji wymaganych do weryfikacji braku
podstaw wykluczenia lub do weryfikacji spełnienia kryteriów kwalifikacji;
b) zataił te informacje;
c) nie był w stanie niezwłocznie przedstawić dokumentów potwierdzających wymaganych przez instytucję
zamawiającą lub podmiot zamawiający; oraz
d) przedsięwziął kroki, aby w bezprawny sposób wpłynąć na proces podejmowania decyzji przez instytucję
zamawiającą lub podmiot zamawiający, pozyskać informacje poufne, które mogą dać mu nienależną przewagę w
postępowaniu o udzielenie zamówienia, lub wskutek zaniedbania przedstawić wprowadzające w błąd informacje,
które mogą mieć istotny wpływ na decyzje w sprawie wykluczenia, kwalifikacji lub udzielenia zamówienia?
Proszę podać odpowiedź
NIE
(por. oferta wykonawcy Mostostal Warszawa S.A., na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w dniu 15 grudnia 2023 r. zamawiający, działając na podstawie art. 126 ust. 1 ustawy Pzp wezwał
wykonawcę Mostostal Warszawa S.A. do złożenia
podmiotowych środków dowodowych. W wezwaniu zamawiający wskazał, że wykonawca zobowiązany jest złożyć m.in.
1. W celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia Wykonawców z udziału w postępowaniu, należy złożyć
następujące dokumenty: (…)
Z uwagi, iż Wykonawca polega na zdolnościach podmiotu udostępniającego zasoby, zgodnie z pkt 11.10 IDW
zobowiązany jest złożyć w odniesieniu do tego podmiotu, podmiotowe środki dowodowe, o których mowa w pkt 1 lit a)
oraz c)- g) potwierdzające, że w stosunku do tego podmiotu nie zachodzą podstawy do jego wykluczenia i składa
dokumenty zgodnie z opisem pkt 10.7.1-10.7.3 IDW.
2. W celu potwierdzenia spełniania przez Wykonawców warunków udziału w postępowaniu należy złożyć:
c) wykaz robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 7 lat, a jeżeli okres prowadzenia
działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz
podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających czy te roboty
budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne
dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli
Wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – inne odpowiednie
dokumenty.
(por. ww. wezwanie zamawiającego, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na ww. wezwanie zamawiającego wykonawca Mostostal Warszawa S.A., celem
wykazania warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w pkt 8.2.4. 1 IDW, złożył wykaz „Zdolność techniczna lub
zawodowa – Wykaz robót budowlanych” z dnia 21 grudnia 2023 r. W wykazie tym wymienił pod pozycją nr 3 inwestycję
pn. „Droga szybkiego ruchu A-63, Oviedo – La Espina, Odcinek: Doriga – Cornellana” Zadanie obejmowało budowę
mostu nad rzeką Narcea o obciążeniu dla klasy A i długości całkowitej obiektu 875 m mierzonej pomiędzy skrajnymi
dylatacjami obiektu” zrealizowaną przez Acciona Construcción S.A. na rzecz Administración General del Estado,
Ministerio de Fomento.
(por. ww. wykaz, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono także, że w odpowiedzi na ww. wezwanie zamawiającego wykonawca Mostostal Warszawa S.A. złożył także
m.in. oświadczenie o aktualności danych Acciona Construcción S.A. podpisane 19.12.2023 r. W treści swojego
oświadczenia o aktualności danych zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy Pzp wykonawca
Acciona Construcción S.A. podał, że aktualne pozostają oświadczenia dotyczące podstaw wykluczenia opisane w art.
108 ust. 1, jak i 109 ust. 1 ustawy Pzp.
(por. ww. oświadczenie, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w dniu 9 stycznia 2024 r. zamawiający zawiadomił odwołującego I o wyborze jako najkorzystniejszej
oferty wykonawcy Mostostal Warszawa S.A. Oferta odwołującego I została sklasyfikowana na miejscu drugim.
(por. ww. zawiadomienie, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
Ustalono także, że 5 lipca 2022 r. hiszpańska Izba Ochrony Konkurencji (IOK) Krajowej Rady Komisji ds. Rynków i
Konkurencji (CNMC) wydała decyzję. (por. dowód: ww. decyzja, złożona przez odwołującego I w dniu 8 lutego 2024 r.)
W postanowieniu tym stwierdzono m.in.:
grupa skupiająca firmy budowlane spotykała się co tydzień, aby analizować przetargi na roboty budowlane publikowane
na różnych platformach (strona 8.493).
Na tych spotkaniach firmy przekazywały sobie nawzajem decyzje o podziale -między nimi wszystkimi lub w podgrupie części lub całości prac, które obejmowały opracowania techniczne będące przedmiotem ofert składanych w ramach
przetargów na roboty budowlane i budownictwo kubaturowe ogłaszanych przez różne organy administracji publicznej w
Hiszpanii. Spotkania były również wykorzystywane do monitorowania prac zleconych w ramach grupy.
Ponadto, na spotkaniach spółki wymieniały się innymi poufnymi informacjami handlowymi, takimi jak zamiar lub brak
zamiaru wzięcia udziału w przetargach lub intencja utworzenia Konsorcjum oraz informacją nt. jego członków, co było
zrozumiałe w obliczu faktu podziału pracy, która stanowiłaby część tych ofert.
Grupa ta zwana jest dalej zamiennie Grupą lub G7.
(pkt 32 decyzji)
W skład grupy wchodził również podmiot Acciona (por. pkt 33 decyzji).
W punkcie 46 Decyzji CNMC wskazano następujące rodzaje usług, które były wspólnie zamawiane przez firmy
budowlane objęte Decyzją - weryfikacja przedmiarów, (…) - przekładki mediów, - objazdy,
- ochrona środowiska (OŚ), zastąpiono następujące wersje;
- wskazówki do prezentacji prac związanych z działaniami środowiskowymi (…) oraz
- dodatkowe wskazówki do prezentacji działań w zakresie ochrony środowiska (…),
- bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP), (…)
- Zasady dotyczące szczegółowej analizy budów spólki AENA, (…)
- zasady przygotowania opracowania planu zapewnienia jakości (PZJ), (…)
- dodatkowe uwagi do przygotowania prac geodezyjnych i geotechnicznych, (…)
- następujące wzory:
- formularza raportu zgodności Grupy, (…)
- formularza zamówień Grupy, (…)
- sposób płatności za prace zakontraktowane przez Grupę, który wynosił 180 dni. (…)
- lista spółek należących do grupy wraz z ich danymi kontaktowymi; oraz
- lista spółek powiązanych ze spółkami Grupy (…)
(373)
Artykuł 71 ust. 1 lit. b) ustawy 9/2017 z dnia 8 listopada o zamówieniach publicznych (LCSP) stanowi, że osoby, które
zostały prawomocnie ukarane za poważne naruszenie w zakresie zakłócenia konkurencji, podlegają zakazowi
zawierania umów z podmiotami należącymi do sektora publicznego. Rozstrzygnięcie niniejsze, które kończy
postępowanie w sprawie nałożenia sankcji i od którego nie przysługuje odwołanie administracyjne, dowodzi
odpowiedzialności kilku spółek za naruszenie art. 1 uok, które należy zakwalifikować jako naruszenie w zakresie
zakłócenia konkurencji, zgodnie ze wspomnianym art. 71 ust. 1 lit. b) LCSP. (…) (374)
Zakaz zawierania umów musi mieć określony czas trwania i zakres, tak więc w przypadku, gdy nie zostały one wyraźnie
określone w odpowiedniej uchwale administracyjnej lub sądowej, należy je ustalić w procedurze ad hoc (art. 72 ust. 2
LCSP). (…)
Niniejsza decyzja nie określa czasu trwania i zakresu zakazu zawierania umów. W związku z tym muszą one zostać
określone w drodze procedury przeprowadzonej zgodnie z art. 72.2 LCSP. W tym celu postanawia się przesłać
zaświadczenie o przyjęciu niniejszej decyzji do Junta Consultiva de Contratación Pública del Estado (Rady
Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych).
W pkt VII decyzji stwierdzono:
Po pierwsze. Izba orzeka, że w przedmiotowej sprawie doszło do bardzo poważnego naruszenia art. 62 ust. 4 lit. a) w
związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji i art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej, na warunkach określonych w czwartej podstawie prawnej.
Po drugie. Uznaje następujące podmioty jako odpowiedzialne za te naruszenia:
- Acciona Construcción, S.A.
- Dragados, S.A.
- FCC Construcción, S.A.
- Ferrovial Construcción, S.A.
- Obrascón Huarte Lain, S.A.
- Sacyr Construcción, S.A.
Po trzecie. Nakłada następujące kary na spółki uznane za odpowiedzialne: - Acciona Construcción, S.A.: 29.400.000 euro
(…)
Kolejno ustalono, że Acciona 26 września 2022 r. wniosła odwołanie od ww. Decyzji do Izby Postępowań
Administracyjnych Sądu Krajowego w Madrycie (Sala de lo Contencioso-Administrativo de la Audiencia Nacional en
Madrid), zaś sprawa jest w toku. Acciona nie zgadza się z ww. Decyzją. W charakterze dowodu w ww. postępowaniu
złożyła m.in. opinię KPMG - Ekspertyza ekonomiczna w ramach decyzji CNMC z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie
S/0021/20 Civil Works 2 z dnia 19 grudnia 2022 r. (por. załącznik nr 3 do pisma procesowego przystępującego
Mostostal).
Kolejno ustalono, że w dniu 22 grudnia 2022 r., Izba Postępowań Administracyjnych Sądu Krajowego w Madrycie wydała
postanowienie zabezpieczające, w którym postanowiła: Zawiesić wykonalność decyzji z dnia 5 maja lipca 2022 r.
wydanej przez Izbę ds. Konkurencji CNMC, w sprawie S/0021/20 - Civil works 2, zarówno w odniesieniu do nałożenia
kary pieniężnej w wysokości 29.400.000 euro, jak i co do przekazania decyzji o nałożeniu sankcji do Państwowej Rady
Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych w celu przeprowadzenia procedury mającej na celu określenie czasu trwania i
zakresu zakazu zawierania umów; (por. ww. postanowienie, załącznik nr 6 do pisma procesowego przystępującego
Mostostal z dnia 6 lutego 2024 r.).
Ustalono także, że w przypadku Acciona nie dokonano wpisu do rejestru, o którym mowa w art. 73.2 hiszpańskiej ustawy
9/2017 z 8 listopada (por. wyciąg z ww. rejestru, załącznik nr 8 do pisma procesowego przystępującego Mostostal)
Ustalono także, że na terenie Hiszpanii obowiązują następujące przepisy: ustawa 9/2017 z 8 listopada
Artykuł 71. Zakazy zawierania umów.
1. Nie mogą zawierać umów z podmiotami przewidzianymi w art. 3 niniejszej ustawy ze skutkami określonymi w
art. 73, osoby, wobec których zachodzi którakolwiek z poniższych okoliczności :
a) (…)
b) Zostały ukarane surowo za poważne naruszenie w sprawach zawodowych, które podważa ich uczciwość,
dyscyplinę rynkową, zakłóca zasady konkurencji, (…)
Art. 72
2. Zakaz zawierania umów z przyczyn przewidzianych w podpunktach a) i b) punktu 1 poprzedniego artykułu
będzie bezpośrednio rozstrzygany przez organy zamawiające, jeżeli wyrok lub uchwała administracyjna wyraźnie
określiły jego zakres i czas trwania, obowiązujący w okresie w nich wskazanym.
W przypadku, gdy wyrok lub decyzja administracyjna nie zawiera orzeczenia w sprawie zakresu lub czasu trwania
zakazu zawierania umów; w przypadkach określonych w podpunkcie e) rozdziału pierwszego poprzedniego artykułu;
oraz w przypadkach, o których mowa w rozdziale drugim, również poprzedniego artykułu, zakres i czas trwania zakazu
ustala się w drodze postępowania przeprowadzonego w tym celu, zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu.
3. Uprawnienie do określenia czasu trwania i zakresu zakazu zawierania umów w przypadku podpunktu a) i b)
rozdziału 1 poprzedniego artykułu, w przypadkach, w których nie pojawia się w odpowiednim zdaniu lub uchwale,
oraz uprawnienie do ogłoszenia zakazu zawierania umów w przypadku podpunktu e) rozdziału 1 poprzedniego
artykułu w odniesieniu do obowiązku przekazania informacji przewidzianych w art. 82.4 i art. 343, przysługuje
Ministrowi Finansów i Służby Cywilnej, na wniosek Państwowej Rady Doradczej ds. Zamówień Publicznych, lub
organom właściwym na poziomie Wspólnot Autonomicznych w przypadku wyżej wymienionego podpunktu e).
Art. 73
2. Wszystkie zakazy zawierania umów, z wyjątkiem tych, w których występuje którakolwiek z okoliczności
określonych w podpunktach c), d), g) i h) rozdz. pierwszej artykułu 71, po przyjęciu odpowiedniej uchwały, zostaną
niezwłocznie przekazane do rejestracji w Oficjalnym Rejestrze Oferentów i Niejawnych Przedsiębiorstw Sektora
Publicznego lub jego odpowiedniku we Wspólnotach Autonomicznych, w zależności od zakresu zakazu zawierania
umów i organu, który go ogłosił.
Organy zamawiające Wspólnot Autonomicznych, miast autonomicznych Ceuta i Melilla lub podmiotów lokalnych
znajdujących się na ich terytorium powiadamiają o zakazie zawierania umów odpowiednie Rejestry Oferentów Wspólnot
Autonomicznych lub, jeśli
takie nie istnieją, Oficjalny Rejestr Oferentów i Sklasyfikowanych Przedsiębiorstw Sektora Publicznego.
Wpis o zakazie zawierania umów w odpowiednim Rejestrze Oferentów wygasa po upływie 3 miesięcy od zakończenia
okresu jego obowiązywania i jest anulowany z urzędu we wspomnianym Rejestrze po upływie wyżej wymienionego
okresu.
3. Zakazy zawierania umów, o których mowa w art. 71 pkt. 1 a) i b), stają się skuteczne od dnia, w którym wyrok
lub decyzja administracyjna stają się ostateczne w przypadkach, w których wyrok lub decyzja administracyjna
określają zakres i okres obowiązywania zakazu.
We wszystkich innych przypadkach skutki będą wywoływane od daty wpisu do odpowiedniego rejestru.
Niezależnie od powyższego, w przypadkach przewidzianych w art. 71 pkt 1 a) i b), w przypadkach, w których skutki
zakazu zawierania umów powstają od momentu wpisu do odpowiedniego rejestru, organ właściwy do rozstrzygnięcia
postępowania w sprawie określenia zakresu i czasu trwania zakazu może przyjąć, z urzędu lub na wniosek strony,
środki tymczasowe, które uzna za stosowne w celu zapewnienia skuteczności decyzji, która może zostać przyjęta.
(por. załącznik nr 7 do pisma procesowego przystępującego Mostostal).
W sprawie o sygn. akt KIO 202/24 Izba zważyła, co następuje.
Odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 zasługiwało częściowo na uwzględnienie.
Zarzuty dotyczące naruszenia przez zamawiającego art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp (pkt II uzasadnienia odwołania) oraz art.
109 ust. 1 pkt 5 Pzp (pkt III uzasadnienia odwołania) Izba uznała za niezasadne, jako przedwczesne.
Odwołujący I uważał, że zamawiający zaniechał obowiązku wykluczenia przystępującego Mostostal z udziału w
postępowaniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp powołując się na fakt, że hiszpańska Izba
Ochrony Konkurencji (IOK) Krajowej Rady Komisji ds. Rynków i Konkurencji (CNMC) wydała decyzję z dnia 5 lipca 2022
r., w której stwierdziła, że Acciona Construcción, S.A.- podmiot, na którego zasoby powołał się Mostostal celem
wykazania warunku udziału w postępowaniu, naruszyła art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 hiszpańskiej ustawy
15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji oraz art. 101 TFUE.
Zdaniem odwołującego I tym samym zostało stwierdzone, że Acciona zawarła z innymi wykonawcami porozumienie
mające na celu zakłócenie uczciwej konkurencji (art. 108
ust. 1 pkt 5 Pzp), co powoduje także uznanie, że Acciona w sposób zawiniony poważnie naruszyła obowiązki zawodowe,
co podważa jego uczciwość (art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp).
Dodatkowo w pkt 22 odwołania odwołujący I podniósł, że zgodnie z art. 111 pkt 4 ustawy Pzp, w przypadku wystąpienia
przesłanki z art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp obowiązuje 3-letni okres wykluczenia z postępowania od dnia zaistnienia
zdarzenia będącego podstawą wykluczenia. Zdaniem odwołującego I okres wykluczenia na podstawie art. 108 ust. 1 pkt
5 Pzp w zw. z art. 111 pkt 4 Pzp należało w tym przypadku liczyć od dnia wydania uchwały CNMC, tj. od 5 lipca 2022 r.
Na wstępie Izba stwierdziła, że prawdą jest, iż 5 lipca 2022 r. hiszpańska Izba Ochrony Konkurencji (IOK) Krajowej Rady
Komisji ds. Rynków i Konkurencji (CNMC) wydała decyzję. W decyzji tej stwierdzono m.in.:
grupa skupiająca firmy budowlane spotykała się co tydzień, aby analizować przetargi na roboty budowlane publikowane
na różnych platformach (strona 8.493).
Na tych spotkaniach firmy przekazywały sobie nawzajem decyzje o podziale -między nimi wszystkimi lub w podgrupie części lub całości prac, które obejmowały opracowania techniczne będące przedmiotem ofert składanych w ramach
przetargów na roboty budowlane i budownictwo kubaturowe ogłaszanych przez różne organy administracji publicznej w
Hiszpanii. Spotkania były również wykorzystywane do monitorowania prac zleconych w ramach grupy.
Ponadto, na spotkaniach spółki wymieniały się innymi poufnymi informacjami handlowymi, takimi jak zamiar lub brak
zamiaru wzięcia udziału w przetargach lub intencja utworzenia Konsorcjum oraz informacją nt. jego członków, co było
zrozumiałe w obliczu faktu podziału pracy, która stanowiłaby część tych ofert.
Grupa ta zwana jest dalej zamiennie Grupą lub G7.
(pkt 32 decyzji)
Nie było także sporne, że w skład grupy wchodził również podmiot Acciona (por. pkt 33 decyzji).
Prawdą jest także, że w pkt VII decyzji hiszpańska Izba Ochrony Konkurencji (IOK) Krajowej Rady Komisji ds. Rynków i
Konkurencji (CNMC) stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie doszło do bardzo poważnego naruszenia art. 62 ust. 4 lit.
a) w związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji i art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej. Jako jeden z podmiotów odpowiedzialnych za te naruszenia została także uznana - Acciona Construcción,
S.A., a więc podmiot, na którego zasoby powołał się przystępujący Mostostal, celem wykazania warunku udziału w
postępowaniu.
(por. dowód: ww. decyzja, złożona przez odwołującego I w dniu 8 lutego 2024 r.)
Jednakże nie można było się zgodzić z odwołującym I, że okres wykluczenia Acciona na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5
Pzp i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp należało liczyć od dnia wydania decyzji CNMC, tj. od 5 lipca 2022 r., tak jak to wskazał w
pkt 22 odwołania.
Po pierwsze, odwołujący I nie dostrzegł, że w wydanej uchwale w pkt 374, CNMC wskazała, że Zakaz zawierania umów
musi mieć określony czas trwania i zakres, tak więc w przypadku, gdy nie zostały one wyraźnie określone w
odpowiedniej uchwale administracyjnej lub sądowej, należy je ustalić w procedurze ad hoc (art. 72 ust. 2 LCSP). (…).
Niniejsza decyzja nie określa czasu trwania i zakresu zakazu zawierania umów. W związku z tym muszą one zostać
określone w drodze procedury przeprowadzonej zgodnie z art. 72.2 LCSP. W tym celu postanawia się przesłać
zaświadczenie o przyjęciu niniejszej decyzji do Junta Consultiva de Contratación Pública del Estado (Rady
Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych).
Stosownie bowiem do art. 72 ust. 2 hiszpańskiej ustawy 9/2017 z 8 listopada (LCSP):
2. Zakaz zawierania umów z przyczyn przewidzianych w podpunktach a) i b) punktu 1 poprzedniego artykułu
będzie bezpośrednio rozstrzygany przez organy zamawiające, jeżeli wyrok lub uchwała administracyjna wyraźnie
określiły jego zakres i czas trwania, obowiązujący w okresie w nich wskazanym.
W przypadku, gdy wyrok lub decyzja administracyjna nie zawiera orzeczenia w sprawie zakresu lub czasu trwania
zakazu zawierania umów; w przypadkach określonych w podpunkcie e) rozdziału pierwszego poprzedniego artykułu;
oraz w przypadkach, o których mowa w rozdziale drugim, również poprzedniego artykułu, zakres i czas trwania zakazu
ustala się w drodze postępowania przeprowadzonego w tym celu, zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu.
Jak wynikało z przytoczonego fragmentu uchwały, CNMC, choć miała taką możliwość w świetle prawa hiszpańskiego, to
jednak odstąpiła od określenia w niej czasu trwania i zakresu zawierania umów przez Acciona z organami administracji,
odsyłając w tym zakresie do odrębnej procedury.
Skutkiem niezawarcia przez CNMC takiego rozstrzygnięcia w wydanej decyzji było to, że zakaz zawierania przez
Acciona umów z organami administracji nie wszedł w życie. Powyższe wynikało z art. 73 ust. 3 hiszpańskiej ustawy
LCSP. Stosownie bowiem do art. 73 ust. 3 hiszpańskiej ustawy 9/2017 z 8 listopada (LCSP):
3. Zakazy zawierania umów, o których mowa w art. 71 pkt. 1 a) i b), stają się skuteczne od dnia, w którym wyrok
lub decyzja administracyjna stają się ostateczne w przypadkach, w których wyrok lub decyzja administracyjna
określają zakres i okres obowiązywania zakazu.
We wszystkich innych przypadkach skutki będą wywoływane od daty wpisu do odpowiedniego rejestru.
Przystępujący Mostostal wykazał także, że w przypadku Acciona nie dokonano wpisu do rejestru, o którym mowa w art.
73 hiszpańskiej ustawy 9/2017 z 8 listopada.
(por. wyciąg z ww. rejestru, załącznik nr 8 do pisma procesowego przystępującego Mostostal).
Po drugie zaś, odwołujący I nie dostrzegł, że Acciona 26 września 2022 r. wniosła odwołanie od ww. Decyzji do Izby
Postępowań Administracyjnych Sądu Krajowego w Madrycie (Sala de lo Contencioso-Administrativo de la Audiencia
Nacional en Madrid), zaś sprawa jest w toku. Dostrzeżenia wymagało też, że w dniu 22 grudnia 2022 r., Izba Postępowań
Administracyjnych Sądu Krajowego w Madrycie wydała postanowienie zabezpieczające, w którym postanowiła:
Zawiesić wykonalność decyzji z dnia 5 lipca 2022 r. wydanej przez Izbę ds. Konkurencji CNMC, w sprawie S/0021/20 Civil works 2, zarówno w odniesieniu do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 29.400.000 euro, jak i co do przekazania
decyzji o nałożeniu sankcji do Państwowej Rady Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych w celu przeprowadzenia
procedury mającej na celu określenie czasu trwania i zakresu zakazu zawierania umów;
(por. ww. postanowienie, załącznik nr 6 do pisma procesowego przystępującego Mostostal z dnia 6 lutego 2024 r.).
Powyższe oznaczało, że Izba Postępowań Administracyjnych Sądu Krajowego w Madrycie zawiesiła skutki Decyzji
CNMC z dnia 5 lipca 2022 r. tak co do nałożenia grzywny, jak i wstrzymała procedurę, mającą na celu określenie czasu
trwania i zakresu zakazu zawierania umów, która – jak wskazano wcześniej - jest warunkiem koniecznym, aby zakaz ten
wszedł w życie.
Potwierdzeniem powyższego hiszpańskiego stanu prawnego i praktyki jego stosowania była także Opinia dotycząca
wykonalności zakazu zawierania umów z podmiotami sektora publicznego przez osoby, które zostały prawomocnie
ukarane za poważne naruszenia w obszarze zakłócania konkurencji, sporządzona przez prof. dr A. R. M.-L.. W opinii tej
jej autor stwierdził:
Z powyższych regulacji wynika, że zakaz zawierania umów staje się skuteczny dopiero po określeniu jego zakresu i
okresu obowiązywania oraz, w stosownych przypadkach, wpisaniu go do odpowiedniego rejestru3 .
W związku z tym, jeśli uchwała CNMC nie określa czasu jego obowiązywania i zakresu, a ukarana spółka złożyła
wniosek i uzyskała zawieszenie przekazania sprawy do Państwowej Rady Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych w
celu przeprowadzenia procedury jego ustalenia, zakaz zawierania umów nie jest wykonalny; to znaczy, nie
wywołuje on skutku prawnego w postaci uniemożliwienia spółce ukaranej decyzją CNMC dalszego bycia wykonawcą w
sektorze publicznym
(por. załącznik nr 5 do pisma procesowego przystępującego Mostostal).
W ocenie Izby, przeciwko stanowisku odwołującego I, który uważał, że zamawiający, już na tym etapie miał obowiązek
uznać Acciona za podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5
Pzp, przemawiała także konieczność respektowania przez organy państw członkowskich Unii Europejskiej zasady
wzajemnego zaufania, uznawanej za zasadę ogólną prawa Unii Europejskiej. W ocenie Izby, zamawiający krajowy
kierując się ww. zasadą, powinien respektować decyzje podjęte przez organy i sądy kompetentne w sprawach z zakresu
prawa konkurencji i zamówień publicznych, wydane w kraju pochodzenia zagranicznego wykonawcy. W tym zakresie
Izba podzieliła stanowisko wyrażone w opinii prawnej prof. dr hab. Piotra Bogdanowicza z dnia 4 lutego 2024 r. W opinii
tej wyrażono m.in. następujące stanowisko:
Zgodnie z zasadą wzajemnego zaufania, stanowiącą zasadę ogólną prawa Unii Europejskiej, oraz mając na uwadze
konieczność dokonywania prounijnej wykładni prawa krajowego, w tym przypadku art. 108 ust. 1 pkt 5 oraz art. 109 ust. 1
pkt 5 PZP w świetle art. 57 ust. 4 fit. d) lub c) Dyrektywy 2014/24/UE, Zamawiający — będący w świetle orzecznictwa
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej emanacją państwa — jest obowiązany uznać wstrzymanie wykonania
Decyzji CNMC na mocy Postanowienia Sądu, a tym samym uznać, że Decyzja CNMC nie wywołuje jakichkolwiek
skutków prawnych w kontekście ubiegania się przez Acciona o udzielenie zamówienia publicznego w Postępowaniu.
(…)
Zamawiający nie jest uprawniony do wykluczenia Acciona z Postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 lub art. 109
ust. 1 pkt 5 PZP, uznając uprzednio, iż wydanie Decyzji CNMC stanowi "wiarygodną przesłankę" w rozumieniu art. 108
ust. 1 pkt 5 PZP, że Acciona zawarła z innymi wykonawcami w Hiszpanii porozumienie mające na celu zakłócenie
konkurencji, lub, że wydanie Decyzji CNMC potwierdza, iż Acciona poważnie naruszyła obowiązki zawodowe, zgodnie z
art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP. Postanowienie Sądu powoduje bowiem, że wykonanie Decyzji CNMC zostało wstrzymane, a
tym samym nie doszło do wywarcia skutków prawnych określonych przez prawo hiszpańskie w związku z Decyzją
CNMC, tj. przekazania akt sprawy do Junta Consultiva de Contratación Póblica del Estado w celu rozpoczęcia procedury
związanej z ustaleniem zakresu i okresu wykluczenia Acciona z postępowań w sprawie zamówienia publicznego. Tym
samym wydanie Decyzji nie może mieć znaczenia z perspektywy oceny przez Zamawiającego wystąpienia podstaw
wykluczenia, o których mowa w art. 108 ust. 1 pkt 5 PZP lub art. 109 ust. 1 pkt 5 PZP.
Dodatkowo podkreślenia wymagało, że jeżeli odwołujący I uważał, że zamawiający, pomimo ww. faktów, jednak już na
tym etapie miał obowiązek uznać Acciona za podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt
5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp, to powinien odnieść się merytorycznie do dowodu złożonego przez przystępującego
Mostostal w postaci opinii KPMG - Ekspertyza ekonomiczna w ramach decyzji CNMC z dnia 5 lipca 2022 r. w sprawie
S/0021/20 Civil Works 2 z dnia 19 grudnia 2022 r. (por. załącznik nr 3 do pisma procesowego przystępującego
Mostostal). Opinia ta została złożona przez Acciona w ramach trwającej w Hiszpanii procedury sądowej. W opinii tej jej
autorzy przedstawiali argumenty, w których zwalczali stanowisko wyrażone przez CMMC w decyzji z dnia 5 lipca 2022 r.
Stanowisko odwołującego I zaś ograniczyło się jedynie do kwestionowania tej opinii jako niewiarygodnej z uwagi na to, że
została sporządzona na zlecenie Acciona. W ocenie Izby, sporządzenie tej opinii na zlecenie Acciona istotnie
nakazywało podchodzenie do analizy jej treści z dużą ostrożnością. Powyższe jednak nie zwalniało odwołującego I z
obowiązku merytorycznego odniesienia się do tego dowodu w sytuacji, gdy domagał się aby zamawiający, nie czekając
na rozstrzygnięcie sądu hiszpańskiego, już na tym etapie na podstawie nieprawomocnej decyzji CMCS miał uznać
Acciona za podlegającego wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp.
Wobec powyższego Izba stwierdziła, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym odwołujący I bezzasadnie
wywodził, jakoby Acciona już od dnia 5 lipca 2022 r. (czyli od dnia wydania decyzji przez CNMC) podlegała wykluczeniu
na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 Pzp i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp. W ocenie Izby stanowisko odwołującego I, jakoby w
stosunku do Acciona już rozpoczął się okres podlegania wykluczeniu na podstawie art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1
pkt 5 Pzp, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie zasługiwało na uwzględnienie. Wobec
powyższego Izba stwierdziła, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp, w
okolicznościach danej sprawy, podlegały oddaleniu, jako przedwczesne.
Zasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 109 ust. 1 pkt 8 i art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp (pkt IV uzasadnienia
odwołania w sprawie o sygn. akt KIO 202/24).
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga cel, dla którego wykonawcy składają zamawiającemu dokument JEDZ.
Jednym z celów składania tego dokumentu jest także zachowanie przejrzystości i transparentności procedur i
przedstawienie zamawiającemu kompletu informacji celem ustalenia, czy wobec wykonawcy zachodzą przesłanki
wykluczenia, w tym przypadku przesłanki z art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp. W oparciu o przekazywane
dane zamawiający powinien mieć zatem możliwość samodzielnego zweryfikowania sytuacji podmiotowej danego
wykonawcy w kontekście przypadków, do których nawiązuje art. 108 ust. 1 pkt 5, jak i art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
W analizowanej sprawie podmiot trzeci - Acciona w dokumencie JEDZ podpisanym w dniu 30 maja 2023 r udzielił m.in.
następujących odpowiedzi pytania: porozumienia z innymi wykonawcami mające na celu zakłócenie konkurencji
Czy wykonawca zawarł z innymi wykonawcami porozumienia mające na celu zakłócenie konkurencji?
Proszę podać odpowiedź
NIE
winien poważnego wykroczenia zawodowego
Czy wykonawca jest winien poważnego wykroczenia zawodowego? W stosownych przypadkach zob. definicje w prawie
krajowym, stosownym ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia.
Proszę podać odpowiedź
NIE
Jak wynikało z przywołanych fragmentów dokumentu JEDZ, podmiot Acciona nie poinformował zamawiającego, że 5
lipca 2022 r. została w stosunku do niego wydana decyzja hiszpańskiej Izby Ochrony Konkurencji (IOK) Krajowej Rady
Komisji ds. Rynków i Konkurencji (CNMC), w której stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie doszło do bardzo
poważnego naruszenia art. 62 ust. 4 lit. a) w związku z art. 1 ustawy 15/2007 z dnia 3 lipca o ochronie konkurencji i art.
101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie to pochodziło od kompetentnego organu hiszpańskiego,
właściwego w sprawach z zakresu ochrony konkurencji.
Zdaniem Izby, zatajenie ww. informacji miało doniosły charakter, gdyż pozbawiło zamawiającego możliwości
samodzielnej oceny, czy wobec Acciona zachodzą przesłanki wykluczenia z postępowania na podstawie art. 108 ust. 1
pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.
W ocenie Izby od ujawnienia informacji o wydaniu ww. decyzji z dnia 5 lipca 2022 r. nie zwalniała Acciona okoliczność, że
nie zgadzał się z tą decyzją i skorzystał z przysługujących mu wobec niej środków prawnych. Podkreślenia wymagało,
że obowiązkiem Acciona było jedynie zgodne z rzeczywistością udzielenie odpowiedzi na pytania zawarte w formularzu
JEDZ. Rolą wykonawcy było ujawnienie faktu wydania wobec niego decyzji CNMC i opisanie okoliczności wydania tego
rozstrzygnięcia. W ramach odpowiedzi na pytania zawarte w formularzu JEDZ Acciona miał również prawo uzasadnić,
dlaczego nie zgadza się z decyzją CNMC i jakie środki prawne wobec niej podjął. W ocenie Izby to nie do
decyzji wykonawcy należy ocena, czy podlega on wykluczeniu z postępowania na podstawie przesłanek wykluczenia.
Decyzja ta należy do zamawiającego, który ma prawo ją podjąć na podstawie całokształtu ujawnionych mu przez
wykonawcę informacji.
Zdaniem Izby, z obowiązku ujawnienia przez Acciona w dokumencie JEDZ faktu wydania wobec niego decyzji CNMC z
dnia 5 lipca 2022 r. nie zwalniał fakt, że w dniu 22 grudnia 2022 r., Izba Postępowań Administracyjnych Sądu Krajowego
w Madrycie wydała postanowienie zabezpieczające, w którym postanowiła:
Zawiesić wykonalność decyzji z dnia 5 lipca 2022 r. wydanej przez Izbę ds. Konkurencji CNMC, w sprawie S/0021/20 Civil works 2, zarówno w odniesieniu do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 29.400.000 euro, jak i co do przekazania
decyzji o nałożeniu sankcji do Państwowej Rady Konsultacyjnej ds. Zamówień Publicznych w celu przeprowadzenia
procedury mającej na celu określenie czasu trwania i zakresu zakazu zawierania umów;
(por. ww. decyzja, załącznik nr 6 do pisma procesowego przystępującego Mostostal z dnia 6 lutego 2024 r.).
Zdaniem Izby uzyskanie przez Acciona powyższego zabezpieczenia oznaczało jedynie zawieszenie skutków
(wykonalności) zaskarżonej decyzji z dnia 5 lipca 2022 r. Celem uzyskanego zabezpieczenia było jedynie zapobieżenie
wystąpienia nieodwracalnych dla Acciona skutków, gdyby decyzja została wykonana przed prawomocnym
zakończeniem się procedury sądowej. W ocenie Izby nic nie stało także na przeszkodzie, aby Acciona ujawniła tę
okoliczność zamawiającemu w dokumencie JEDZ.
Zachowanie Acciona, który pomimo spoczywającego na nim obowiązku nie ujawnił w JEDZ faktu wydania wobec niego
decyzji CNMC z dnia 5 lipca 2022 r., należało zatem uznać za działanie podjęte w warunkach rażącego niedbalstwa, a co
najmniej lekkomyślności lub niedbalstwa. Zdaniem Izby zachowanie Acciona odbiegało bowiem w sposób rażący od
staranności, której można było wymagać od niego, jako profesjonalisty. Należyta staranność profesjonalisty nakłada na
wykonawcę, który składa zamawiającemu dokumenty i oświadczenia, aby upewnił się czy deklarowany w nich stan
rzeczy odpowiada rzeczywistości.
Zachowanie Acciona mogło mieć także istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziło do wprowadzenia
zamawiającego w błąd, że po stronie Acciona nie występują żadne okoliczności, które mogą być interpretowane jako
mogące się wpisywać w przesłanki wykluczenia z art. 108 ust. 1 pkt 5 i art. 109 ust. 1 pkt 5 Pzp i w efekcie doprowadziło
do wyboru oferty przystępującego Mostostal jako najkorzystniejszej.
Zdaniem Izby w analizowanej sprawie niedopuszczalne jest skorzystanie przez Acciona z procedury samooczyszczenia,
o której mowa w art. 110 ust. 2 Pzp. Jak wskazuje
się w orzecznictwie Izby, skorzystanie z takiej możliwości uwarunkowane jest przyznaniem się podmiotu do określonych
faktów, co następnie otwiera mu drogę do opisania działań, jakie podjęto celem zapobieżenia wystąpieniu w przyszłości
podobnych naruszeń. Dowód podjęcia środków naprawczych powinien zostać przedstawiony z własnej inicjatywy przez
Acciona na etapie składania dokumentu JEDZ. Tymczasem w tej sprawie Acciona zataiła przed zamawiającym istotne
informacje dotyczące swej sytuacji podmiotowej.
Zdaniem Izby w analizowanej sprawie niedopuszczalne jest także zastąpienie podmiotu Acciona na podstawie art. 122
ustawy Pzp innym podmiotem ani samodzielne wykazanie przez Mostostal warunku udziału w postępowaniu, o którym
mowa w pkt 8.2.4.1 lit. c SWZ.
Dostrzeżenia wymagało, że Acciona zataiła przed zamawiającym istotne informacje dotyczące swej sytuacji
podmiotowej, a zatem nie ma możliwości zastąpienia tego podmiotu przez inny podmiot trzeci czy też umożliwienia
Mostostal samodzielnego wykazania spornego warunku. Jak wskazuje się bowiem w orzecznictwie Izby, nie ma
możliwości zastąpienia informacji nieprawdziwej – prawdziwą, gdyż byłoby to sprzeczne z zasadą uczciwej konkurencji i
równego traktowania wykonawców.
W konsekwencji należy uznać, że przystępujący Mostostal, który polegał na zasobach Acciona celem wykazania
warunku udziału w postępowaniu, o którym mowa w pkt 8.2.4.1. lit. c SWZ, nie wykazał również spełniania ww. warunku
udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej.
Skoro, jak stwierdzono, Acciona podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 i 10 ustawy Pzp,
to w konsekwencji na tej samej podstawie podlega wykluczeniu z postępowania przystępujący Mostostal. Wykonawca
ten, dążąc do uzyskania zamówienia posłużył się wprowadzającymi w błąd informacjami co do podstaw wykluczenia
podmiotu Acciona, na którego zasoby się powoływał, celem wykazania warunku, o którym mowa w pkt 8.2.4.1. lit. c SWZ.
Jak wykazał odwołujący I, zgodnie z informacjami zamieszczonymi przez Mostostal na własnej stronie internetowej
wykonawca ten informuje, że „od 1999 roku strategicznym partnerem Mostostal Warszawa jest Acciona SA. (…)
Głównym udziałowcem Mostostal Warszawa jest Acciona Construcción SA.”. Biorąc powyższe pod uwagę należało
przyjąć, że przestępujący Mostostal, w okolicznościach danej sprawy, musiał mieć świadomość istnienia decyzji CNMC
wydanej wobec swej spółki-matki i wskutek rażącego niedbalstwa dopuścił do sytuacji, w której Acciona w dokumencie
JEDZ nie ujawniła tego faktu zamawiającemu.
Wobec powyższego Izba stwierdziła, że zarzuty dotyczące naruszenia przez zamawiającego art. 109 ust. 1 pkt 8 i art.
109 ust. 1 pkt 10 Pzp, okazały się zasadne.
KIO 204/24
Art. 8 ust. 1 Pzp stanowi, że Do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników
konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych
stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360, 2337 i 2339 oraz z
2023 r. poz. 326), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 16 ustawy Pzp stanowi, że Zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w
sposób:
1) zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców;
2) przejrzysty;
3) proporcjonalny.
Art. 223 ust. 1 Pzp stanowi, że W toku badania i oceny ofert zamawiający może żądać od wykonawców wyjaśnień
dotyczących treści złożonych ofert oraz przedmiotowych środków dowodowych lub innych składanych dokumentów lub
oświadczeń. Niedopuszczalne jest prowadzenie między zamawiającym a wykonawcą negocjacji dotyczących złożonej
oferty oraz, z uwzględnieniem ust. 2 i art. 187, dokonywanie jakiejkolwiek zmiany w jej treści.
Art. 226 ust. 1 Pzp stanowi, że Zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli:
5) jej treść jest niezgodna z warunkami zamówienia.
Art. 239 ustawy Pzp stanowi, że:
1. Zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert określonych w dokumentach
zamówienia.
2. Najkorzystniejsza oferta to oferta przedstawiająca najkorzystniejszy stosunek jakości do ceny lub kosztu lub
oferta z najniższą ceną lub kosztem.
Art. 242 ust. 1 Pzp stanowi, że Najkorzystniejsza oferta może zostać wybrana na podstawie: 1) kryteriów jakościowych
oraz ceny lub kosztu; (…)
Ustalono, że zamawiający prowadzi postępowanie, którego przedmiotem jest „Projekt i budowa drogi ekspresowej S17
Piaski – Hrebenne”, odcinek nr 3: węzeł „Krasnystaw Północ” („Krasnystaw I”) wraz z węzłem – węzeł „Izbica”
(„Tarzymiechy”) wraz z węzłem”.
Kolejno ustalono, że zamawiający przewidział w SWZ m.in.:
16.5. Ofertę stanowi wypełniony Formularz „Oferta” oraz niżej wymienione wypełnione dokumenty:
1) Wykaz płatności (Tom IV SWZ);
2) Formularz „Kryteria pozacenowe”
16 .7. Zamawiający nie żąda złożenia wraz z Ofertą przedmiotowych środków dowodowych.
Kolejno ustalono, że zgodnie z pkt 12 formularza ofertowego, stanowiącego załącznik do Tomu I SWZ (IDW),
wykonawcy zobowiązani byli do złożenia m.in. następującego oświadczenia:
12. OŚWIADCZAMY, że zapoznaliśmy się z Warunkami Kontraktu, określonymi w SWZ i zobowiązujemy się, w
przypadku wyboru naszej oferty, do zawarcia umowy zgodnej z niniejszą ofertą, na warunkach określonych w
SWZ, w miejscu i terminie wyznaczonym przez Zamawiającego.
(por. wzór formularza ofertowego, w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że pkt 2.1.16.2.5a) PFU – Posadowienie wymagania szczególne, zamawiający przewidział m.in.:
„podpory mostów, zlokalizowane na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym, powinny być posadowione na
fundamentach pośrednich. Dno cieku wokół fundamentu podpory powinno być umocnione (np. materacem faszynowokamiennym) w sposób odpowiedni do przewidywanego zagrożenia”.
(por. PFU, w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w części informacyjnej PFU zawarto punkt 3.1. (wykaz aktów prawnych aktualnych lub
dotychczasowych (w zakresie wiedzy technicznej) oraz inne dokumenty).
Na liście aktów prawnych i dokumentów, pod pozycją 138, znajduje się m.in. wytyczne WR-M-12 „Wytyczne obliczania
świateł drogowych mostów i przepustów
hydraulicznych”.
W wytycznych WR-M-12 w punkcie 4.4 znajduje się postanowienie:
4.4 Wartości prawdopodobieństwa przewyższenia dla przepływów miarodajnych
1 ) w odniesieniu do mostów, wartość prawdopodobieństwa przewyższenia przepływów dla wszystkich klas drogi
należy przyjmować równą 0,5%.
(por. PFU oraz ww. wytyczne, złożone przez odwołującego II w charakterze dowodu).
Kolejno ustalono, że w reakcji na pytanie jednego z wykonawców o nr 664:
Prosimy o potwierdzenie, że w przypadku cieków nie zespolonych z przejściami dla zwierząt możliwa jest przebudowa i
regulacja cieków.
Zamawiający udzielił odpowiedzi: Zamawiający wyjaśnia, że przebudowa i regulacja cieków powinna być uwzględniona w
raporcie do ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
(por. odpowiedź z dnia 17 marca 2023 r. na pytanie nr 664, w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym przez
zamawiającego).
Kolejno ustalono, że w reakcji na pytanie jednego z wykonawców o nr 1445:
Dla estakady zlokalizowanej w km. 12+107 (na rzeką Łopuszanką), zapisy DŚU nakazują wykonanie obiektu o długości
wynoszącej 465 m. Przyjęta długość jest niezasadna z uwagi na uwarunkowania terenowe. Dolina rzeki Łopuszanki w
miejscu jej przekroczenia drogą ekspresową wynosi ok. 260 m. Wykonywanie dłuższego obiektu będzie generowało
wykonanie wykopów w celu sztucznego, lokalnego poszerzania dolny. Jest to zabieg niekorzystny dla otaczającego
środowiska. Prosimy o jednoznaczne stanowisko Zamawiającego czy dopuszcza skrócenie estakady w ramach
ponownej oceny oddziaływania na środowisko.
Zamawiający udzielił odpowiedzi:
Zamawiający wyjaśnia, że zgodnie z punktem V. DŚU ponowna ocena oddziaływania na środowisko powinna m.in.
uwzględnić uszczegółowienie informacji dotyczących lokalizacji i charakterystyki obiektów mostowych z uwzględnieniem
aspektu zapewnienia przepuszczenia wielkich wód. Jednocześnie w ramach ponownej oceny oddziaływania na
środowisko należy wykonać weryfikację i uszczegółowienie lokalizacji, rodzaju i parametrów przejść dla zwierząt.
Ponieważ inwestycja będzie prowadzona w systemie „Projektuj i Buduj”, do obowiązków Wykonawcy należy
opracowanie dokumentacji projektowej i uzyskanie wszelkich wymaganych warunków, opinii, uzgodnień i decyzji oraz
przyjęcie rozwiązań zapewniających funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania zgodnie z SIWZ, przepisami praw,
obowiązującymi normami technicznymi w tym zakresie oraz wiedza ekspercką. Zaprojektowane przez Wykonawcę
rozwiązania powinny zostać przedstawione w raporcie do ponownej oceny oddziaływania na środowisko i zatwierdzone
Postanowieniem RDOŚ na etapie postępowania w sprawie ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Dodatkowo
Zamawiający informuje, że zgodnie z zapisami SP 10.30.10 Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien być oparty
na przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej obszaru inwestycji, a zaproponowane rozwiązania powinny być
następstwem wyników tej inwentaryzacji.
(por. odpowiedź z dnia 7 kwietnia 2023 r. na pytanie nr 1445, w aktach sprawy, na nośniku elektronicznym złożonym
przez zamawiającego).
Kolejno ustalono, że termin składania ofert upłynął w dniu 6 czerwca 2023 r. Do upływu terminu składania ofert swą ofertę
zamawiającemu złożył m.in. odwołujący II. Odwołujący II w swym formularzu ofertowym złożył oświadczenie o treści:
12 . OŚWIADCZAMY, że zapoznaliśmy się z Warunkami Kontraktu, określonymi w SWZ i zobowiązujemy się, w
przypadku wyboru naszej oferty, do zawarcia umowy zgodnej z niniejszą ofertą, na warunkach określonych w
SWZ, w miejscu i terminie wyznaczonym przez Zamawiającego.
(por. oferta odwołującego II, w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku
elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 18 lipca 2023 r., zamawiający, działając na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp wezwał
odwołującego II o udzielenia wyjaśnień dotyczących treści złożonej Oferty. W wezwaniu zamawiający wskazał m.in.:
W celu weryfikacji Państwa Oferty pod kątem jej zgodności ze Specyfikacją Warunków Zamówienia, prosimy o
wyjaśnienie, czy Państwa Oferta uwzględnia wszystkie wymagania zawarte w SWZ, w tym w Programie FunkcjonalnoUżytkowym, Specyfikacjach na Projektowanie oraz WWiORB, a także prosimy o potwierdzenie, że w cenie Oferty
Wykonawca uwzględnił wszystkie koszty związane z realizacją czynności wymienionych m.in. w poniższych punktach.
Wyjaśnienia i przyjęte do sporządzenia Oferty założenia powinny w szczególności dotyczyć poniższych kwestii: (…)
28 .Prosimy o wskazanie ujętych w cenie Oferty obiektów inżynierskich, z określeniem lokalizacji obiektu, typu
obiektu (wiadukt, most, przejście dolne dla średnich zwierząt itp.), klasy obciążenia, wskazanie długości obiektu,
szerokości i rodzaju konstrukcji oraz sposobu posadowienia obiektu.
(por. wezwanie zamawiającego z dnia 18 lipca 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na wezwanie odwołujący II złożył pismo z dnia 2 sierpnia 2023 r. W piśmie tym, w
odpowiedzi na pytanie nr 28 wskazał, że Założenia dotyczące obiektów inżynierskich prezentuje tabela Nr 1 załącznika Nr
4 do pisma. Złożył załącznik nr 4, w którym przedstawił m.in. tabelę nr 1.
(por. pismo odwołującego II z dnia 2 sierpnia 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 10 sierpnia 2023 r., zamawiający, działając na podstawie 223 ust. 1 Pzp wezwał
odwołującego II do udzielenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących treści złożonej Oferty. W wezwaniu zamawiający
wskazał m.in.:
5. Wykaz obiektów inżynierskich (dot. odpowiedzi na pytanie nr 28 -załącznik nr 4 tabela 1) a) Czy Wykonawca
przyjmując parametry obiektów inżynierskich oraz konstrukcję i sposób posadowienia uwzględnił wszelkie ryzyka
wynikające z konieczności zrealizowania przedmiotu zamówienia zgodnie z warunkami zawartymi w decyzji o
środowiskowych uwarunkowaniach (DŚU), uwzględniając wszystkie ewentualne zmiany warunków wynikające z
procedury ponownej oceny oddziaływania na środowisko, usankcjonowane Postanowieniem organu ochrony
środowiska, a następnie decyzją ZRID a w przypadku zastrzeżeń organów, wniesionych pisemnie w formie m.in.
wezwania lub Postanowienia w ramach postępowania dotyczącego ponownej oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko lub w przypadku uwzględnionego odwołania od decyzji ZRID, uwzględnił
przywrócenie rozwiązań do zgodności z DŚU? Czy Wykonawca uwzględnił w Ofercie fakt, że ryzyko przywrócenia
rozwiązań do zgodności z DŚU nie wpłynie na Zaakceptowaną Kwotę Kontraktową i Czas na Ukończenie?
b) Czy Wykonawca potwierdza przyjęte sposoby posadowienia obiektów inżynierskich wyszczególnionych w
załączniku nr 4 w tabeli nr 1?
c) Czy Wykonawca, przyjmując sposób posadowienia obiektów inżynierskich, w szczególności obiektów w km
ok. 12+107,50 i w km ok 16+599,48, uwzględnił założenia rozpoznania geologicznego przekazanego przez
Zamawiającego na etapie postępowania przetargowego?
d) Czy Wykonawca potwierdza, że przyjęte obiekty inżynierskie o konstrukcji powłokowo-gruntowej spełniają
warunki wynikające z zapisów decyzji środowiskowej z dnia 08.04.2016 r., znak: WOOŚ.4200.1.2011.LP i
wymagania Zamawiającego?
(por. wezwanie zamawiającego z dnia 10 sierpnia 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na wezwanie odwołujący II złożył pismo z dnia 21 sierpnia 2023 r. W piśmie tym
wskazał w odpowiedzi na pytanie nr 5 wyjaśnił, co następuje: a) Wykonawca na wstępie wskazuje i pragnie wyraźnie
podkreślić, że ofertę sporządził zgodnie z dokumentacją Postępowania, w tym także przyjmując parametry obiektów
inżynierskich oraz konstrukcję i sposób posadowienia uwzględnił wszelkie ryzyka wynikające z konieczności
zrealizowania przedmiotu zamówienia zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego wyrażonymi w dokumentacji
Postępowania (dotyczy także ewentualnego przywrócenia rozwiązań do zgodności z DŚU). Uwzględniono zatem
wszelkie ryzyka
wynikające i wskazane w opracowanej i udostępnionej przez Zamawiającego dokumentacji Postępowania;
b) Wykonawca potwierdza przyjęte sposoby posadowienia obiektów inżynierskich wyszczególnionych w
załączniku nr 4 w tabeli nr 1;
c) Wykonawca, przyjmując sposób posadowienia obiektów inżynierskich, w szczególności obiektów w km ok.
12+107,50 i w km ok 16+599,48, uwzględnił założenia rozpoznania geologicznego przekazanego przez
Zamawiającego na etapie postępowania przetargowego;
d) Wykonawca potwierdza, że przyjęte obiekty inżynierskie o konstrukcji powłokowo-gruntowej spełniają warunki
wynikające z zapisów decyzji środowiskowej z dnia 08.04.2016 r., znak: WOOŚ.4200.1.2011.LP i wymagania
Zamawiającego.
(por. pismo odwołującego II z dnia 21 sierpnia 2023 r., w aktach postępowania, w
dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 24 sierpnia 2023 r., zamawiający, działając na podstawie 223 ust. 1 Pzp wezwał
odwołującego II do udzielenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących treści złożonej Oferty. W wezwaniu zamawiający
wskazał m.in.:
Wykaz obiektów inżynierskich (załącznik nr 4 tabela 1 do pisma znak: 02/S17/S3/CA/GDDKIA z dnia 02.08.2023 r.)
Z uwagi na udzielone dotychczas przez Wykonawcę odpowiedzi na pytania dotyczące obiektów inżynierskich,
Zamawiający zwraca się o wyjaśnienia:
a) Z przekazanej przez Zamawiającego na etapie postępowania przetargowego dokumentacji geologicznoinżynierskiej wynika, iż w lokalizacji obiektu inżynierskiego Nr 16 (w km 12+107) wskazanego w załączniku nr 4.
Tabela nr 1 do pisma Wykonawcy nr 02/S17/S3/CA/GDDKIA z dnia 02.08.2023 r. występują grunty m.in. takie jak
namuły, torfy, pyły. W związku z powyższym czy Wykonawca potwierdza przyjęty w Ofercie, wskazany w ww.
załączniku nr 4. Tabela nr 1, sposób posadowienia przedmiotowego obiektu Nr 16? Jeżeli tak, to na jakiej
podstawie?
b) Czy Wykonawca przyjmując do Oferty parametry obiektów inżynierskich, ich konstrukcję i sposób
posadowienia, z uwagi na usytuowanie obiektów w dolinach rzek, uwzględnił warunki hydrologiczne przekazane
przez Zamawiającego na etapie postępowania przetargowego?
(por. wezwanie zamawiającego z dnia 24 sierpnia 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na wezwanie odwołujący II złożył pismo z dnia 28 sierpnia 2023 r. W piśmie tym
wskazał m.in., co następuje:
Odnosząc się do powyższego pytania, Wykonawca na wstępie wskazuje, iż przygotowując ofertę działał w oparciu i z
uwzględnieniem dokumentacji Postępowania, w tym przede wszystkim PFU, a także przepisami prawa. W
szczególności zaś wskazujemy:
a) Tak, Wykonawca potwierdza wstępnie założony, wskazany w załączniku nr 4. Tabela nr 1 do pisma
Wykonawcy nr 02/S17/S3/CA/GDDKIA z dnia 02.08.2023 r. sposób posadowienia obiektu w km 12+107. Jeśli
chodzi o podstawę – niezależnie od analizy dokumentacji Postępowania, Wykonawca w szczególności wskazuje,
iż po analizie warunków gruntowych, na podstawie dokumentacji geologiczno-inżynierskiej i przeprowadzeniu
obliczeń sprawdzających posadowienia podpór obiektu, dla przedmiotowego mostu założono posadowienie
bezpośrednie na wzmocnionym podłożu.
b) Tak, Wykonawca niniejszym potwierdza, że niezależnie od innych działań Wykonawcy, przygotowując ofertę
uwzględnił w stosownym zakresie warunki hydrologiczne przekazane przez Zamawiającego na etapie
postępowania przetargowego.
(por. pismo odwołującego II z dnia 28 sierpnia 2023 r., w aktach postępowania, w
dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 1 września 2023 r., zamawiający, działając na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp wezwał
odwołującego II m.in. do udzielenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących treści złożonej Oferty. W wezwaniu
zamawiający wskazał m.in.: Zważywszy na uzyskaną odpowiedź, prosimy o przedstawienie dodatkowych wyjaśnień
Wykonawcy:
a) Prosimy o przekazanie rozwiązań projektowych (przekroju podłużnego) obiektu Nr 16 (w km 12+107) wymienionego w
załączniku nr 4. Tabela nr 1 do pisma Wykonawcy nr 02/S17/S3/CA/GDDKIA z dnia 02.08.2023 r. ze wskazaniem
lokalizacji (zgodnie z pikietażem drogi ekspresowej z Koncepcji Programowej) planowanych przyczółków i podpór
obiektu Nr 16, a także informację czy pokrywają się one z lokalizacją wykonanych otworów wiertniczych zawartych w
przekazanej przez Zamawiającego dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (jeżeli tak, to prosimy o wskazanie ich
numerów zgodnie z DGI).
b)W jaki sposób przy sporządzaniu Oferty i przyjęciu parametrów obiektu Nr 16 (w km 12+107) wymienionego w
załączniku nr 4. Tabela nr 1 do pisma Wykonawcy nr 02/S17/S3/CA/GDDKIA z dnia 02.08.2023 r. Wykonawca
uwzględnił zapisy decyzji środowiskowej z dnia 08.04.2016 r., znak: WOOŚ.4200.1.2011.LP w zakresie przejść dla
zwierząt?
(por. wezwanie zamawiającego z dnia 1 września 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na wezwanie odwołujący II złożył pismo z dnia 8 września 2023 r. W piśmie tym
wskazał m.in., co następuje: a)
Wykonawca przekazuje w załączeniu przekrój podłużny obiektu nr 16 km 12+107 z wskazaną lokalizacją podpór zgodnie
z pikietażem drogi ekspresowej z Koncepcji Programowej oraz opisaną lokalizacją otworów geologicznych.
Tak, potwierdzamy iż lokalizacja przyczółków i podpór obiektu pokrywają się z lokalizacją wykonanych otworów
wiertniczych zawartych w przekazanej przez Zamawiającego dokumentacji geologiczno-inżynierskiej oprócz podpory nr
5. Dla podpory nr 5 założono parametry gruntu jak dla sąsiedniej podpory nr 4. Numery otworów pokrywających się z
podporami obiektu przyjętego przez Wykonawcę, zgodnie z załączonym rysunkiem: III_OB_15_4; III_OB_15_5,
III_OB_15_6, III_OB_15_7, III_OB_15_8, III_OB_15_11,
III_OB_15_12, III_OB_15_13, III_OB_15_15, III_OB_15_16, III_OB_15_18. b)
W przygotowanej ofercie, Wykonawca uwzględnił wszystkie wymogi nakładane na inwestycję zapisami decyzji
środowiskowej z dnia 08.04.20l6r., znak: WOOŚ.4200.l.20ll.LP.
Obiekt nr 16 (w km l2+l07) wymieniony w załączniku nr 4. Tabela nr l do pisma Wykonawcy nr 02/Sl7/S3/CA/GDDKIA z
dnia 02.08.2023 r. jest mostem nad rzeką Łopuszanką pełniącym funkcje przejścia dolnego dla zwierząt średnich. W
związku z powyższym, uwzględniony w ofercie kształt obiektu 16 (w km l2+l07) w szczególności uwzględnia zapisy
decyzji środowiskowej zawarte punktach nr: 3.13, 3.15. 3.21 - 3.26, 3.28
Do wyjaśnień załączono m.in. przekrój podłużny trasy i przekrój obiektu
(por. pismo odwołującego II z dnia 8 września 2023 r., w aktach postępowania, w
dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że pismem z dnia 12 września 2023 r., zamawiający, działając na podstawie art. 223 ust. 1 Pzp
wezwał odwołującego II m.in. do udzielenia odpowiedzi: a) Prosimy o uzupełnienie przekazanego przekroju podłużnego
obiektu nr 16 w km 12+107 o poniższe dane:
- poziom wody normalnej ……… m n.p.m.
- poziom wielkiej wody …………. m n.p.m. o prawdopodobieństwie p=……………
- poziom wielkiej wody spiętrzonej …….. m n.p.m.
- poziom góry fundamentu podpór i ław przyczółków (w m n.p.m.)
- poziom spodu fundamentu podpór i ław przyczółków ( w m n.p.m.)
- sposób posadowienia podpór i przyczółków.
b) Jeżeli w przypadku przyjętego przez Wykonawcę do Oferty posadowienia bezpośredniego podpór i przyczółków
obiektu Nr 16 w km 12+107 zajdzie konieczność zastosowania
posadowienia pośredniego, czy w Ofercie uwzględniono ryzyko Wykonawcy ewentualnego zaprojektowania i wykonania
posadowienia pośredniego podpór i przyczółków obiektu w km 12+107 i nie wpłynie to na Zaakceptowaną Kwotę
Kontraktową i Czas na Ukończenie?.
(por. wezwanie zamawiającego z dnia 12 września 2023 r., w aktach postępowania, w dokumentacji przekazanej przez
zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w odpowiedzi na wezwanie odwołujący II złożył pismo z dnia 14 września 2023 r. W piśmie tym
wskazał m.in., co następuje:
Na wstępie, przed odpowiedzią na poszczególne pytania Zamawiającego, Wykonawca pragnie zaznaczyć, iż
przedstawione poniżej wstępne założenia zostały przygotowane na etapie sporządzania oferty i kalkulacji oferowanego
wynagrodzenia, które ma charakter ryczałtowy. Wykonawca przyjmując ww. założenia bazował na danych przekazanych
przez Zamawiającego oraz własnym doświadczeniu w zakresie niezbędnym do prawidłowej kalkulacji ofertowej. Z uwagi
jednak na to, że zamówienie będzie realizowane w formule „zaprojektuj i zbuduj”, szczegółowe dane w zakresie o który
dopytuje Zamawiający, będą wynikały z zaprojektowanych i zatwierdzonych przez Zamawiającego zgodnie z warunkami
umowy opracowań projektowych. W szczególności dotyczy to technologii, lokalizacji, rodzaju materiałów, profilów
projektowych itp. W związku z powyższym podane przez Wykonawcę w poniższych wyjaśnieniach informacje mają
charakter wstępnych założeń, które mogą ulec zmianom na etapie realizacji przedmiotu umowy.
(…)
a) Wykonawca w załączeniu przekazuje przekrój podłużny obiektu nr 16 w km 12+107 uzupełniony o wnioskowane
dane.
Jednocześnie wyjaśniamy, iż podane wartości stanowią dane szacunkowe, gdyż szczegółowe informacje w ww.
zakresie Wykonawca będzie posiadał po wykonaniu obliczeń hydrauliczno-hydrologicznych, wykonaniu operatów
wodnoprawnych z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz aktualnych poziomów wód miarodajnych, których
wykonanie stanowi część przedmiotu umowy na wykonanie zamówienia publicznego i którymi Wykonawca na etapie
kalkulacji ofertowej nie dysponuje.
Na przekazanym przekroju uzupełniono także poziomy fundamentów i posadowienia, które również będą wynikały z
ostatecznych opracowań projektowych branży mostowej, wykonanych przez Wykonawcę po podpisaniu umowy i na jej
podstawie. W związku z powyższym, prosimy o traktowanie ww. danych jako poglądowych i szacunkowych oraz
przyjęcie że ostatecznie możliwe jest, że dane w ww. wykonanych opracowaniach projektowych mogą się różnić, gdyż
przekazywane wcześniej jak i obecnie przekroje obiektu, mają charakter rysunków roboczych.
Brak obowiązku szczegółowych, gotowych rozwiązań na obecnym etapie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie
Krajowej Izby Odwoławczej. Tak zatem, brak jakiegokolwiek elementu na takim rysunku nie przesądza o jego
nieuwzględnieniu przez Wykonawcę (zob. wyrok KIO 2587/22). Jest to wyłącznie kwestia ogólności (poglądowości)
przedłożonych szkiców. Wykonanie szczegółowych rysunków i przekrojów, jako jeden z elementów zobowiązań
kontraktowych (zakresu prac projektowych), zostanie przygotowane w opracowanej dokumentacji projektowej, w której
rozwiązania zapewniać będą funkcjonalność i bezpieczeństwo użytkowania zgodne z SWZ, przepisami prawa, decyzją o
środowiskowych uwarunkowaniach i zasadami wiedzy technicznej. b)
W odpowiedzi na powyższe pytanie w pierwszej kolejności wyjaśniamy, że Wykonawca dokonał interpretacji
przekazanych przez Zamawiającego w dokumentacji postępowania wszelkich istotnych danych dotyczących topografii
Placu Budowy i warunków podpowierzchniowych, hydrologicznych, klimatycznych i środowiskowych na Placu Budowy
tak aby uzyskać w zakresie praktycznie możliwym (biorąc pod uwagę koszt i czas), wszelkie konieczne informacje
odnośnie ryzyk, nieprzewidzianych zagrożeń oraz innych okoliczności, które mogą wpływać na Ofertę lub Roboty.
Zaoferowana przez Wykonawcę Zaakceptowana Kwota Kontraktowa została oparta na danych, interpretacjach,
niezbędnych informacjach, inspekcjach, badaniach i upewnieniu się, co do wszelkich odnośnych spraw w zakresie
wymienionym powyżej.
Biorąc pod uwagę formułę niniejszego postępowania („zaprojektuj i zbuduj”) oraz charakter oferowanej ceny (ryczałtowy),
Wykonawca uwzględnił w swojej ofercie różnego rodzaju ryzyka w sytuacjach przewidzianych w tym zakresie w
Warunkach Kontraktu (projektowane postanowienia umowy – Tom II SWZ).
Do wyjaśnień załączono przekrój obiektu.
(por. pismo odwołującego II z dnia 14 września 2023 r., w aktach postępowania, w
dokumentacji przekazanej przez zamawiającego na nośniku elektronicznym).
Kolejno ustalono, że w dniu 9 stycznia 2024 r. zamawiający zawiadomił odwołującego II o wyborze jako najkorzystniejszej
oferty wykonawcy Mostostal Warszawa S.A. oraz o odrzuceniu oferty odwołującego II na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5
ustawy Pzp, gdyż jej treść jest niezgodna z dokumentami zamówienia. W uzasadnieniu faktycznym czynności
odrzucenia oferty odwołującego II zamawiający wskazał, co następuje:
Niezgodność treści Oferty z warunkami zamówienia obejmuje następujące elementy: niespełniony został warunek
określony w punkcie 2.1.16.2.5a) Program Funkcjonalno-Użytkowy (PFU).
Pismem z dnia 18.07.2023 r., znak: O/LU.D-3.2410.10.2022.34.AW Zamawiający zwrócił się do Konsorcjum GAP o
wyjaśnienie treści złożonej Oferty i wskazanie założeń/rozwiązań technicznych przyjętych do jej sporządzenia. Istotną
kwestią jest fakt, że zadane przez Zamawiającego pytanie nr 28 dotyczyło wskazania „[…] ujętych w cenie Oferty
obiektów inżynierskich, z określeniem lokalizacji obiektu, typu obiektu (wiadukt, most, przejście dolne dla średnich
zwierząt itp.), klasy obciążenia, wskazanie długości obiektu, szerokości i rodzaju konstrukcji oraz sposobu posadowienia
obiektu.[…]”
W odpowiedzi na ww. pismo Zamawiającego z dnia 18.07.2023 r., Konsorcjum GAP pismem nr 02/S17/S3/CA/GDDKIA
z dnia 02.08.2023 r. w Tabeli Nr 1 Załącznika Nr 4 przedstawiło zestawienie obiektów inżynierskich wraz z ich lokalizacją,
parametrami technicznymi, typem obiektu i konstrukcji oraz sposobem posadowienia obiektów jn.
Dodatkowo Wykonawca w piśmie z dnia 21.08.2023 r. nr 03/S17/S3/CA/GDDKIA, stanowiącym odpowiedź na zadane
przez Zamawiającego dodatkowe pytania (pismem z dnia 10.08.2023 r. znak: O/LU.D-3.2410.10.2022.36.AW),
potwierdził przyjęte sposoby posadowienia obiektów inżynierskich wyszczególnionych w ww. Załączniku Nr 4 w Tabeli nr
1.
W związku z koniecznością udzielenia przez Wykonawcę dodatkowych wyjaśnień m.in. w zakresie posadowienia mostu
na rzece Łopuszance (obiekt nr 16 – wg Tabeli nr 1), Zamawiający pismem z dnia 01.09.2023 r., znak: O/LU.D3.2410.10.2022.40.AW wystąpił o przedłożenie rozwiązań projektowych tj. przekroju podłużnego obiektu nr 16 (w km
12+107) wraz ze wskazaniem lokalizacji planowanych przyczółków i podpór obiektu nr 16, a także o przekazanie
informacji, czy pokrywają się one z lokalizacją wykonanych otworów wiertniczych zawartych w przekazanej przez
Zamawiającego dokumentacji geologiczno-inżynierskiej.
Z przekazanego przy piśmie Wykonawcy z dnia 08.09.2023 r. nr 05/S17/S3/CA/GDDKIA przekroju podłużnego obiektu nr
16 w km 12+107 (Załącznik nr 2 do pisma Wykonawcy) wynika, że każdy przyczółek i każda podpora pośrednia zostały
posadowione na wzmocnionym podłożu o minimalnym wskaźniku wzmocnienia gruntu wz=0,25.
W związku z tym, że Konsorcjum GAP w wyjaśnieniach z dnia 08.09.2023 r., znak: 05/S17/S3/CA/GDDKIA na przekroju
podłużnym drogi S17 nie przedstawiło wszystkich wymaganych danych, które umożliwiłyby weryfikację przyjętych do
Oferty przez Wykonawcę założeń, Zamawiający pismem z dnia 12.09.2023 r., znak: O/LU.D- 3.2410.10.2022.41.AW
zwrócił się o dodatkowe wyjaśnienia treści Oferty m.in. o uzupełnienie przekazanego przekroju podłużnego obiektu nr 16,
w km 12+107 o dane takie jak: - poziom wody normalnej (w metrach n.p.m.), - poziom wielkiej wody (w metrach n.p.m.),
- poziom wielkiej wody spiętrzonej (w metrach n.p.m.),
- poziom góry fundamentu podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.),
- poziom spodu fundamentu podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.), - sposób posadowienia podpór i
przyczółków.
W odpowiedzi na powyższe, Konsorcjum GAP w Załączniku nr 1 do pisma z dnia 14.09.2023 r. znak:
06/S17/S3/CA/GDDKIA przedstawiło przekrój podłużny obiektu nr 16 – MS(ES)/PZDsz-11 km 12+108 zawierający ww.
dane. Na przekroju podłużnym Wykonawca podał: rzędną wody normalnej, rzędną wielkiej wody, rzędną wielkiej wody
spiętrzonej, poziom góry fundamentu podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.) a także poziom spodu fundamentu
podpór i ław przyczółków (w metrach n.p.m.) jn. (■■■)
Fragment przekroju podłużnego obiektu MS(ES)/PZDsz-11 km 12+108 od podpory 4 do podpory 6.
Z wyjaśnień Wykonawcy wynika, że do Oferty przyjął rozwiązania projektowe dla obiektu (mostowego) nr 16, w których:
- rzędna wody normalnej wynosi: 188,87 m n.p.m.,
- rzędna wielkiej wody wynosi: 190,21 m n.p.m.,
- rzędna wielkiej wody spiętrzonej wynosi: 190,25 m n.p.m.
- poziom posadowienia przyczółka (podpory nr 1), w km 12+118 wynosi: 188,81 m n.p.m., a poziom góry
fundamentu tego przyczółka wynosi: 190,01 m n.p.m.,
- poziom posadowienia podpory nr 2, w km 12+136 wynosi: 188,86 m n.p.m., a poziom góry fundamentu podpory
nr 2 wynosi: 190,07 m n.p.m.,
- poziom posadowienia podpory nr 3, w km 12+161 wynosi: 188,32 m n.p.m., a poziom góry fundamentu podpory
nr 3 wynosi: 189,52 m n.p.m.
- poziom posadowienia podpory nr 4, w km 12+185 wynosi: 187,66 m n.p.m., a poziom góry fundamentu podpory
nr 4 wynosi: 188,86 m n.p.m
- poziom posadowienia podpory nr 5, w km 12+210 wynosi: 187,16 m n.p.m., a poziom góry fundamentu podpory
nr 5 wynosi: 188,36 m n.p.m.
- posadowienie przyczółka (podpory nr 6), w km 12+228 przyjęto na rzędnej 186,94 m n.p.m., a poziom góry
fundamentu tego przyczółka wynosi: 188,14 m n.p.m.
Ponadto Konsorcjum GAP podało informacje o rodzaju posadowienia, każdego przyczółka i każdej podpory pośredniej
tego obiektu mostowego, jako posadowienie bezpośrednie na wzmocnionym podłożu, o minimalnym wskaźniku
wzmocnienia gruntu rodzimego wz=0,25.
Biorąc pod uwagę przedstawione na etapie pytań technicznych wyjaśnienia Konsorcjum GAP, dotyczące sposobu
posadowienia obiektu nr 16 należy stwierdzić, że przyjęte przez Wykonawcę założenia do Oferty są niezgodne z
wymaganiami
Zamawiającego określonymi w punkcie 2.1.16.2.5a) – Posadowienie wymagania szczególne
Programu Funkcjonalno–Użytkowego, który wskazuje, że:
„podpory mostów, zlokalizowane na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym, powinny być posadowione na
fundamentach pośrednich. Dno cieku wokół fundamentu podpory powinno być umocnione (np. materacem faszynowokamiennym) w sposób odpowiedni do przewidywanego zagrożenia”.
Podkreślić należy, że dla obiektu (mostowego) nr 16, Konsorcjum GAP do Oferty przyjęło rozwiązania projektowe w
których podpory tj.:
- podpora nr 1 posadowiona została na rzędnej 188,81 m n.p.m.,
- podpora nr 2 posadowiona została na rzędnej 188,86 m n.p.m.,
- podpora nr 3 posadowiona została na rzędnej 188,32 m n.p.m.,
- podpora nr 4 posadowiona została na rzędnej 187,66 m n.p.m.,
- podpora nr 5 posadowiona została na rzędnej 187,16 m n.p.m.,
- podpora nr 6 posadowiona została na rzędnej 186,94 m n.p.m.,
znajdują się na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym (rzędna wody miarodajnej tj. poziom wielkiej wody
wynosi: 190,21 m n.p.m.), nie zostały posadowione na fundamentach pośrednich - co jest niezgodne z ww.
wymaganiami Zamawiającego.
Wykonawca przyjął niezgodne z wymaganiami Zamawiającego założenia. W konsekwencji złożona przez Wykonawcę
Oferta jest niezgodna z warunkami zamówienia i podlega odrzuceniu, jak wykazano powyżej.
(por. ww. zawiadomienie, na nośniku elektronicznym przekazanym przez zamawiającego).
W sprawie o sygn. akt KIO 204/24 Izba zważyła, co następuje.
Odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 zasługiwało na uwzględnienie.
Zamawiający odrzucił ofertę odwołującego II z powodu sprzeczności treści jego oferty z dokumentami zamówienia na
podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 Pzp.
Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie Izby, odrzucenie oferty wykonawcy na tej podstawie musi nastąpić w razie
stwierdzenia niebudzącej wątpliwości sprzeczności oferty wykonawcy z jednoznacznymi postanowieniami, wynikającymi
z dokumentów zamówienia.
Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego II wskazał, że treść oferty odwołującego II w
zakresie rozwiązań projektowych dla obiektu (mostowego) nr 16 miała być sprzeczna z postanowieniem punktu
2.1.16.2.5a) – Posadowienie
wymagania szczególne Programu Funkcjonalno–Użytkowego - „podpory mostów, zlokalizowane na terenie pokrytym
wodą przy przepływie miarodajnym, powinny być
posadowione na fundamentach pośrednich. Dno cieku wokół fundamentu podpory powinno być umocnione (np.
materacem faszynowo-kamiennym) w sposób odpowiedni do przewidywanego zagrożenia”.
Jak wynikało z postanowienia PFU, przywołanego przez zamawiającego, konieczność posadowienia podpór na
fundamentach pośrednich była wymagana przez zamawiającego tylko w przypadku, gdy zostaną zlokalizowane na
terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym. Po drugie zaś, wymóg ten dotyczył posadowienia pośredniego
jedynie podpór, a nie całego obiektu mostowego.
Dostrzeżenia wymagało jednak, że w dokumentach zamówienia zamawiający nie określił wiążącego poziomu
miarodajnego przepływu wody dla cieku Łopuszanka, który miał być pokonywany przez obiekt mostowy nr 16. Poziomu
miarodajnego zamawiający nie podał także w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego.
Nie było sporne między stronami, że do niewiążącej Koncepcji Programowej załączono „Analizę hydrologicznohydrauliczną” wykonaną w sierpniu 2020 r., w której wyliczono miarodajne poziomy wód w oparciu o nieaktualne już
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie (Dz. U. 2000 nr 63 poz. 735 z późniejszymi
zmianami). Nie było także sporne, że w dokumentach tych wartość prawdopodobieństwa przewyższenia przepływów
określono jako 0,3%.
Podkreślenia jednak wymagało, że w pkt 3.1. PFU, na liście aktów prawnych i dokumentów, pod pozycją 138, znajdowały
się m.in. wytyczne WR-M-12 „Wytyczne obliczania świateł drogowych mostów i przepustów hydraulicznych”. W
wytycznych WR-M-12 w punkcie 4.4 znajdowało się zaś postanowienie:
4.4 Wartości prawdopodobieństwa przewyższenia dla przepływów miarodajnych
1) w odniesieniu do mostów, wartość prawdopodobieństwa przewyższenia przepływów dla wszystkich klas drogi
należy przyjmować równą 0,5%.
Nie było sporne między stronami, że prawdopodobieństwo 0,3% oznacza, że należy przyjąć przepływy raz na 333 lata, a
prawdopodobieństwo 0,5 % – raz na 200 lat. Im rzadsze zjawisko, tym bardzie dotkliwe, bardziej katastroficzne. Dlatego
też woda miarodajna, którą określa w danych warunkach gruntowych poziom wielkiej wody jest wyższa dla
współczynnika Q 0,3%, a niższa dla współczynnika Q 0,5%.
Tymczasem zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego II nie wyliczył i nie podał poziomu
wody miarodajnej ustalonej zgodnie z wytycznymi, do których odwoływał się PFU. Zamawiający oparł się na
wyjaśnieniach odwołującego II
twierdząc, że poziom wody miarodajnej (rzędna wody miarodajnej tj. poziom wielkiej wody) wynosi: 190,21 m n.p.m.
Uszło jednak uwadze zamawiającego, że odwołujący II wyznaczył tę rzędną wg prawdopodobieństwa Q 0,3%, a
dodatkowo czyniąc to szacunkowo i zastrzeżeniami, o czym będzie mowa dalej. Zamawiający zatem nie tylko nawet nie
wykazał, ale nawet nie wskazał, jaki będzie poziom wody miarodajnej dla cieku Łopuszanka obliczony wg wytycznych, do
których sam odsyłał w PFU. W konsekwencji zamawiający nie może twierdzić, że na pewno podpory obiektu nr 16
zostaną zlokalizowane na terenie pokrytym wodą przy przepływie miarodajnym.
Na marginesie należało wskazać, że wyznaczenie przez odwołującego II w wyjaśnieniach rzędnych wg
nieobowiązującego prawdopodobieństwa Q 0,3%, zostało dopuszczone przez zamawiającego. Dostrzeżenia wymagało
bowiem, że w swym w wezwaniu zamawiający nie oczekiwał podania od niego poziomu wody miarodajnej ustalanej
zgodnie z wytycznymi. Jak wynikało wprost z treści wezwania, zamawiający oczekiwał podania rzędnej wysokiej wody
dla wybranego przez wykonawcę prawdopodobieństwa.
Niezależnie od błędu zamawiającego, który nie dostrzegł, że odwołujący II w swych wyjaśnieniach wyznaczył tę rzędną
wg prawdopodobieństwa Q 0,3% (a więc w sposób, w okolicznościach danej sprawy, mniej korzystny dla siebie), to
także w sposób nieprawidłowy odczytał intencje odwołującego II jako jego wiążące zobowiązanie do wykonania obiektu w
sposób opisany w wyjaśnieniach.
Zamawiający w uzasadnieniu czynności odrzucenia oferty odwołującego II pominął fakt, że wykonawca w swych
wyjaśnieniach zawarł istotne zastrzeżenia. Owszem wykonawca przekazał zamawiającemu w odpowiedzi na wezwanie
przekrój podłużny obiektu nr 16 w km 12+107 uzupełniony o wnioskowane w wezwaniu dane. W wyjaśnieniach poczynił
jednak pewne zastrzeżenia, które należało wziąć pod uwagę przy analizie składanego przekroju. Odwołujący II złożył
bowiem także następujące oświadczenie: Jednocześnie wyjaśniamy, iż podane wartości stanowią dane szacunkowe,
gdyż szczegółowe informacje w ww. zakresie Wykonawca będzie posiadał po wykonaniu obliczeń hydraulicznohydrologicznych, wykonaniu operatów wodnoprawnych z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz aktualnych
poziomów wód miarodajnych, których wykonanie stanowi część przedmiotu umowy na wykonanie zamówienia
publicznego i którymi Wykonawca na etapie kalkulacji ofertowej nie dysponuje.
Na przekazanym przekroju uzupełniono także poziomy fundamentów i posadowienia, które również będą wynikały z
ostatecznych opracowań projektowych branży mostowej, wykonanych przez Wykonawcę po podpisaniu umowy i na jej
podstawie. W związku z powyższym, prosimy o traktowanie ww. danych jako poglądowych i szacunkowych oraz
przyjęcie że ostatecznie możliwe jest, że dane w ww. wykonanych opracowaniach
projektowych mogą się różnić, gdyż przekazywane wcześniej jak i obecnie przekroje obiektu, mają charakter rysunków
roboczych.
Jak wynikało z przytoczonych fragmentów wyjaśnień odwołującego II, sygnalizował on wyraźnie zamawiającemu jedynie
poglądowy, szacunkowy charakter przekazywanego przekroju. Powyższe zastrzeżenia wykonawcy były uzasadnione. Z
uwagi na formułę postępowania, to jest projektuj i buduj, ostateczne wyznaczenie poziomu wody miarodajnej
dokonywane będzie dopiero po zawarciu umowy i na etapie projektowania, po przeprowadzeniu specjalistycznych
wyliczeń, wg prawidłowego wskaźnika prawdopodobieństwa, z uwzględnieniem kształtu terenu budowy, oraz w oparciu o
aktualne dane, których wykonawca nie miał obowiązku pozyskać na etapie szacowania ceny ofertowej.
Co więcej, dostrzeżenia wymagało, że w treści swego wezwania zamawiający wskazał ponadto:
b) Jeżeli w przypadku przyjętego przez Wykonawcę do Oferty posadowienia bezpośredniego podpór i przyczółków
obiektu Nr 16 w km 12+107 zajdzie konieczność zastosowania posadowienia pośredniego, czy w Ofercie uwzględniono
ryzyko Wykonawcy ewentualnego zaprojektowania i wykonania posadowienia pośredniego podpór i przyczółków obiektu
w km 12+107 i nie wpłynie to na Zaakceptowaną Kwotę Kontraktową i Czas na Ukończenie?.
Jak wynikało z powyższego fragmentu wezwania, zamawiający miał świadomość tego, że otrzymane wyjaśnienia mogą
mieć charakter poglądowy, szacunkowy i wstępny. Wykonawca w odpowiedzi na to ostatnie pytanie zamawiającego
potwierdził też, że Biorąc pod uwagę formułę niniejszego postępowania („zaprojektuj i zbuduj”) oraz charakter oferowanej
ceny (ryczałtowy), Wykonawca uwzględnił w swojej ofercie różnego rodzaju ryzyka w sytuacjach przewidzianych w tym
zakresie w Warunkach Kontraktu (projektowane postanowienia umowy – Tom II SWZ). Wykonawca zatem poinformował
zamawiającego, że w cenie ofertowej uwzględnił także ryzyko zmiany posadowienia z bezpośredniego na pośrednie.
W ocenie Izby zamawiający przy ocenie wyjaśnień nie uwzględnił powołanych wyraźnie zastrzeżeń i całokształtu
odpowiedzi odwołującego II, wywodząc wbrew ich treści, że przekazany przekrój obrazuje wiążący, niezamienialny
zamiar odwołującego II wykonania podpór spornego obiektu z zastosowaniem posadowienia bezpośredniego. Zdaniem
Izby powyższa treść wyjaśnień odwołującego II nakazywała ostrożność przy traktowaniu przekazywanych informacji jako
treści „oferty”, rozumianej jako stanowcze zobowiązanie wykonawcy do wykonania określonego świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie zamawiający dodatkowo przykładowo wskazał, że w miejscu podpór nr 4 i 5 obiektu nr 16
występują grunty słabonośne. Zamawiający wskazał bowiem m.in.: Z przekazanej Wykonawcom w tym Odwołującemu
na etapie postępowanie
przetargowego Dokumentacji Geologiczno-Inżynierskiej (DGI) wynika, że podpory pośrednie w pobliżu rzeki Łopuszanki
tj. podpora nr 4 i nr 5 zlokalizowane są na gruntach słabonośnych, gdzie miąższość gruntów słabonośnych wynosi od 2
m-3 m do nawet 10 m. Zgodnie z obowiązującą wiedzą techniczną grunty organiczne nie nadają się do bezpośredniego
posadowienia obiektów i wskazują na konieczność wgłębnego wzmocnienia podłoża gruntowego.
Na powyższą okoliczność wskazywał także w swym piśmie procesowym przystępujący Mostostal.
Dostrzeżenia wymagało, że powyższe okoliczności faktyczne nie stanowiły podstawy faktycznej czynności odrzucenia
oferty odwołującego II zaskarżonej w odwołaniu. Jeśli zamawiający uważał, że niemożliwość bezpośredniego
posadowienia podpór obiektu nr 16 wynika także z występowania na tym terenie gruntów słabonośnych, czy innych
warunków geologicznych, to argumentację w tym zakresie powinien przedstawić wykonawcy w uzasadnieniu czynności
odrzucenia jego oferty, czego jednak zabrakło.
Izba podziela zatem w całej rozciągłości stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 lipca
2011 r., XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy, sygn. akt sygn. akt XXIII Ga 416/11, iż „(…) Z punktu widzenia
Zamawiającego, oznacza to że nie może on zmienić ani rozszerzać podstawy faktycznej decyzji o wykluczeniu
wykonawcy z postępowania po wniesieniu przez tego drugiego odwołania. W świetle związania KIO, Sądu Okręgowego i
Odwołującego zarzutami podniesionymi w odwołaniu, sprzeczne z naczelną zasadą postępowania cywilnego, jaką jest
zasada równouprawnienia stron, byłoby dopuszczenie do rozszerzenia podstawy faktycznej decyzji o wykluczeniu
Odwołującego. Wobec związania swoimi zarzutami, Odwołujący nie mógłby bowiem odnieść się do nowych okoliczności
przedstawionych przez Zamawiającego, po wniesieniu odwołania. Z tych względów postępowanie Zamawiającego,
polegającego na przedstawieniu nowych dowodów w odpowiedzi na odwołanie i skardze, nie można traktować jedynie
jako rozszerzenia argumentacji zawartej w decyzji o wykluczeniu. Powyższej wykładni nie podważa zasada ekonomiki
procesowej ani zasada dyspozycyjności formalnej czyli rozporządzania przez stronę czynnościami procesowymi.
Zasady te aczkolwiek ważne, nie mogą mieć charakteru dominującego. Z punktu widzenia naczelnych zasad
postępowania cywilnego z pewnością ważniejszą rolę odgrywa zasada równouprawnienia stron a dokładniej zasada
równości środków procesowych. Podsumowując, skoro Odwołujący – wykonawca był związany swoimi zarzutami
zawartymi w odwołaniu to również Zamawiający był związany podstawą faktyczną decyzji od której to odwołanie
wniesiono. Dopuszczenie do rozszerzenia podstawy faktycznej decyzji przez Zamawiającego uniemożliwiłoby
jednocześnie Odwołującemu – wykonawcy przedstawienie zarzutów, co do tych nowych okoliczności. Wobec tego
dowody zgłoszone przez Zamawiającego jako dotyczące
okoliczności związanych z rozszerzoną podstawą faktyczną decyzji o wykluczeniu, nie mogły zostać uwzględnione (…)”.
Zasadnym wydaje w tym miejscu przywołanie również wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskie z dnia 28
stycznia 2010 r. w sprawie C-406/08 Uniplex, który wskazuje, iż: „W tym względzie należy przypomnieć, że zgodnie z
art. 1 ust. 1 dyrektywy 89/665 państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia, iż sprzeczne z prawem decyzje
instytucji zamawiających mogą skutecznie i możliwie szybko podlegać odwołaniu. Tymczasem fakt, że kandydat lub
oferent dowiaduje się, że jego kandydatura lub oferta zostały odrzucone nie pozwala mu na skuteczne wniesienie
odwołania. Takie informacje nie są wystarczające, aby umożliwić kandydatom lub oferentom wykrycie wystąpienia
naruszenia prawa, które może być przedmiotem odwołania. Wyłącznie po poinformowaniu zainteresowanego kandydata
lub oferenta o motywach wykluczenia go z postępowania o udzielenie zamówienia, może on nabrać wyraźnego
przekonania co do występowania ewentualnego naruszenia obowiązujących przepisów, jak też co do możliwości
wniesienia odwołania. Wynika z tego, że cel założony w art. 1 ust. 1 dyrektywy 89/665, jakim jest zagwarantowanie
skutecznych środków odwoławczych w razie naruszenia przepisów obowiązujących w zakresie zamówień publicznych,
może zostać osiągnięty, wyłącznie jeśli bieg terminów wyznaczonych do wniesienia takich środków odwoławczych
rozpoczyna się od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub powinien był dowiedzieć się o podnoszonym naruszeniu
rzeczonych przepisów”.
Dodatkowo przystępujący Mostostal podniósł w swym piśmie procesowym, że oferta odwołującego II podlegała
odrzuceniu z powodu niewniesienia wadium w sposób prawidłowy. Powyższy zarzut nie podlegał rozpoznaniu przez
Izbę. Po pierwsze, takie stanowisko przystępującego Mostostal okazało się sprzeczne ze stanowiskiem zamawiającego,
który nie odrzucił oferty odwołującego II z ww. powodu. Stanowisko uczestnika, jako sprzeczne ze stanowiskiem strony,
do której przystąpił, należało pominąć. Ponadto, zgodnie z art. 555 ustawy Pzp, Izba nie może orzekać co do zarzutów,
które nie zostały przedstawione w odwołaniu. Oferta odwołującego II nie została odrzucona z powodu złożenia
nieprawidłowego wadium, stąd też w odwołaniu próżno było szukać wywodów na ten temat.
Kierując się powyższymi rozważaniami, Izba stwierdziła, że odwołanie wniesione w sprawie o sygn. akt KIO 204/24
zasługiwało na uwzględnienie. Izba uznała bowiem, że czynność odrzucenia oferty odwołującego II z dnia 9 stycznia
2024 r., z takim niedostatecznym uzasadnieniem faktycznym i prawnym, jakie sporządził zamawiający, nie odpowiadała
prawu i powinna zostać unieważniona.
Stosownie do art. 553 ustawy Pzp, o oddaleniu odwołania lub jego uwzględnieniu Izba orzeka w wyroku. W pozostałych
przypadkach Izba wydaje postanowienie. Orzeczenia Izby, o którym mowa w pkt 1 - 3 sentencji, miały charakter
merytoryczny. Z kolei orzeczenia Izby zawarte w pkt 4, 5 sentencji miały charakter formalny, gdyż dotyczyły kosztów
postępowań, a zatem były postanowieniem. O tym, że orzeczenie o kosztach zawarte w wyroku Izby jest
postanowieniem przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z 8 grudnia 2005 r. III CZP 109/05 (OSN 2006/11/182). Z
powołanego przepisu art. 553 ust. 1 ustawy Pzp wynika zakaz wydawania przez Izbę orzeczenia o charakterze
merytorycznym w innej formie aniżeli wyrok. Z uwagi zatem na zbieg w jednym orzeczeniu rozstrzygnięć o charakterze
merytorycznym (pkt 1-3 sentencji) i formalnym (pkt 4 i 5 sentencji), całe orzeczenie musiało przybrać postać wyroku.
Zgodnie z przepisem art. 554 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, Krajowa Izba Odwoławcza uwzględnia odwołanie w całości lub w
części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów ustawy, które miało wpływ lub może mieć istotny wpływ na wynik
postępowania o udzielenie zamówienia, konkursu lub systemu kwalifikowania wykonawców.
W sprawie o sygn. akt KIO 202/24 stwierdzone przez Izbę naruszenia ustawy Pzp, miały wpływ na wynik postępowania.
Zamawiający wybrał bowiem jako najkorzystniejszą ofertę przystępującego Mostostal, który podlegał wykluczeniu z
udziału w postępowaniu.
W sprawie o sygn. akt KIO 204/24 stwierdzone przez Izbę naruszenia ustawy Pzp, mogą mieć istotny wpływ na wynik
postępowania. Zamawiający z naruszeniem ustawy Pzp odrzucił bowiem ofertę odwołującego II, która – w świetle
kryteriów oceny ofert, może być wybrana jako najkorzystniejsza.
W świetle art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, uwzględniając odwołanie, Izba może jeżeli umowa nie została zawarta:
a) nakazać wykonanie lub powtórzenie czynności zamawiającego albo
b) nakazać unieważnienie czynności zamawiającego, albo
c) nakazać zmianę projektowanego postanowienia umowy albo jego usunięcie, jeżeli jest niezgodne z przepisami
ustawy.
Na ww. podstawie Izba nakazała zamawiającemu:
1) W sprawie o sygn. akt KIO 202/24 - unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej, powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym odrzucenie oferty wykonawcy Mostostal
Warszawa S.A. w Warszawie:
a) jako podlegającego wykluczeniu z udziału w postępowaniu na podstawie art. 109 ust.
1 pkt 8 oraz art. 109 ust. 1 pkt 10 ustawy Pzp,
b) który nie wykazał spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie zdolności technicznej i zawodowej,
opisanego w pkt 8.2.4.1. lit. c IDW;
- w sposób wskazany w pkt 1 sentencji wyroku;
2) w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 - unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej, unieważnienie czynności odrzucenia oferty odwołującego II oraz powtórzenie czynności badania i
oceny ofert, w sposób wskazany w pkt 3 sentencji wyroku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 554 ust. 1 pkt 1 i art. 554 ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 1 i 3
sentencji.
Odnośnie zarzutów i żądań, których Izba nie podzieliła, na podstawie art. 554 ust. 2 ustawy Pzp, orzeczono jak w pkt 2
sentencji. Stosownie do przywoływanego przepisu, w przypadku uwzględnienia odwołania w części, w sentencji wyroku
Izba wskazuje, które zarzuty uznała za uzasadnione, a które za nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 557 ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba rozstrzyga o
kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 575 ustawy Pzp, strony oraz uczestnik postępowania
odwoławczego wnoszący sprzeciw ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, reguła ponoszenia przez strony kosztów postępowania odwoławczego stosownie do
wyników postępowania odwoławczego oznacza, że „obowiązuje w nim, analogicznie do procesu cywilnego, zasada
odpowiedzialności za wynik procesu, według której koszty postępowania obciążają ostatecznie stronę „przegrywającą”
sprawę (por. art. 98 § 1 k.p.c.)” Jarosław Jerzykowski, Komentarz do art.192 ustawy - Prawo zamówień publicznych, w:
Dzierżanowski W., Jerzykowski J., Stachowiak M. Prawo zamówień publicznych. Komentarz, LEX, 2014, wydanie VI.
W sprawie o sygn. akt KIO 202/24 Izba uwzględniła częściowo odwołanie w zakresie zarzutów opisanych w pkt IV
uzasadnienia odwołania. Odwołanie podlegało oddaleniu w zakresie pozostałych zarzutów, to jest zarzutów opisanych w
pkt II i III uzasadnienia odwołania. Odpowiedzialność za wynik postępowania ponosili zatem wnoszący sprzeciw
przystępujący Mostostal w części 1/3 oraz odwołujący I w części 2/3. Na koszty postępowania składał się wpis od
odwołania uiszczony przez odwołującego I w kwocie 20.000 zł.
Odwołujący I poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w wysokości 20.000 zł, tytułem wpisu od
odwołania, tymczasem odpowiadał za nie jedynie do wysokości 13.333,33 zł (20.000 zł x 2/3). Wobec powyższego Izba
zasądziła od wnoszącego sprzeciw Mostostal na rzecz odwołującego I kwotę 6.666,67 zł (20.000 zł – 13.333,33 zł),
stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi dotychczas przez odwołującego I, a kosztami postępowania, za
jakie odpowiadał w świetle jego wyniku.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 202/24 orzeczono
stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 2
pkt 1 w zw. z § 7 ust. 3 pkt 1 w rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie
szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania
wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
W sprawie o sygn. akt KIO 204/24 Izba uwzględniła odwołanie w całości. Odpowiedzialność za wynik postępowania
ponosił zatem w całości zamawiający. Na koszty postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 składał
się wpis od odwołania uiszczony przez odwołującego II w kwocie 20.000 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika
odwołującego II w wysokości 3.600 zł, ustalone na podstawie rachunków złożonych do akt sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę, o kosztach postępowania odwoławczego w sprawie o sygn. akt KIO 204/24 orzeczono
stosownie do wyniku postępowania - na podstawie art. 557 oraz art. 575 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 7 ust. 1
pkt 1 w zw. z § 5 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Wobec powyższego, o kosztach postępowań odwoławczych orzeczono, jak w sentencji.
Przewodniczący: ………………….…