Sygn. akt: KIO 200/23
WYROK
z dnia 6 lutego 2023 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Ewa Sikorska
Protokolant:
Wiktoria Ceyrowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2023 roku w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 18 stycznia 2023 r. przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: K. N.,
J. N. w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu – Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie
Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie:
- unieważnienie czynności wyboru najkorzystniejszej oferty,
- odrzucenie ofert wykonawców: B. R., P. Ł., Ł. R.,
- wezwanie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Z. P., P. P., do złożenia wyjaśnień,
w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu,
- dokonanie ponownej oceny ofert;
2. kosztami postępowania obciąża Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd
Gospodarki Wodnej w Szczecinie i:=
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście
tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: K. N., J. N. tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki
Wodnej w Szczecinie na rzecz wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: K. N., J.
N. kwotę 19 401 zł 96 gr (słownie: dziewiętnaście tysięcy czterysta jeden złotych dziewięćdziesiąt sześć
groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania,
wynagrodzenia pełnomocnika, opłaty skarbowej od pełnomocnictw i dojazdu na posiedzenie Izby.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U.
z 2022 r., poz. 1710 ze zm.), na niniejszy wyrok, w terminie 14 dnia od dnia jego doręczenia, przysługuje skarga, za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej, do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Sygn. akt: KIO 200/23
Uzasadnienie
Zamawiający – Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie –
prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego, którego przedmiotem jest usługa kompleksowa eksploatacja, obsługa i konserwacja urządzeń wodnych wraz z odcinkowym utrzymaniem koryt cieków naturalnych na
terenie PGW WP RZGW w Szczecinie.
Postępowanie prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 roku – Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2022 roku, poz. 1710 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.z.p.
W dniu 18 stycznia 2023 r. wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia: K. N., J. N. (dalej: odwołujący)
wnieśli odwołanie w zakresie części 14 „Nadzór Wodny Stargard” na:
1. czynność zamawiającego polegającą na wyborze oferty Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Leśne B. R.”, jako oferty najkorzystniejszej, mimo iż oferta tego wykonawcy nie
została prawidłowo zabezpieczona wadium ewentualnie z uwagi na fakt, że oferta ta zawiera rażąco niską cenę;
2. niezgodną z przepisami czynność zamawiającego polegającą na zaniechaniu odrzucenia oferty Pana P. Ł.
prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Transport Ciężarowy i Roboty Ziemne P. Ł.”,
mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu jako oferta zawierająca rażąco niską cenę;
3. niezgodną z przepisami czynność zamawiającego polegającą na zaniechaniu odrzucenia oferty Pana Ł. R.
prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł. R.”, mimo że oferta tego
wykonawcy nie została prawidłowo zabezpieczona wadium ewentualnie z uwagi na fakt, że złożona oferta tego
wykonawcy stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
polegający na zaniżeniu kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie
wynagrodzenia za pracę pracowników jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie
obwiązujących, a w konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej, ewentualnie poprzez
zaniechanie wezwania tego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących
wyliczenia ceny za realizację przedmiotu zamówienia wraz z koniecznością złożenia w tej mierze dowodów.
4. niezgodną z przepisami czynność zamawiającego polegającą na zaniechaniu odrzucenia oferty konsorcjum
firm: Z. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Z. P.”, P. P.,
prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P.”, mimo że
oferta tego wykonawcy stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji, polegający na zaniżeniu kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez
przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za pracę jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie
obowiązujących, a w konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej, ewentualnie poprzez
zaniechanie wezwania tego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących
wyliczenia ceny za realizację przedmiotu zamówienia wraz z koniecznością złożenia w tej mierze dowodów,
zarzucając zamawiającemu:
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Leśne B. R.”, mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu, ponieważ nie została prawidłowo
zabezpieczona wadium, czym zamawiający naruszył art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy P.z.p.,
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana B. R. prowadzącego odrzucenia oferty Konsorcjum firm: Z. P.,
prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Z. P.”, . P., prowadzący
jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P.”, mimo że oferta tego
wykonawcy stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
polegający na zaniżeniu kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie
minimalnego wynagrodzenia za pracę jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie
obowiązujących, a w konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej, ewentualnie poprzez
zaniechanie wezwania tego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących
wyliczenia ceny za realizację przedmiotu zamówienia wraz z koniecznością złożenia w tej mierze dowodów.
zarzucając zamawiającemu:
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Leśne B. R.” mimo, że oferta ta podlegała odrzuceniu, ponieważ nie została prawidłowo
zabezpieczona wadium, czym zamawiający naruszył art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy P.z.p.,
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Leśne B. R.”, mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu jako oferta zawierająca rażąco niską cenę
i zaniechanie jej odrzucenia, w sytuacji kiedy oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia, czym zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy P.z.p.,
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana P. Ł. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą „Transport Ciężarowy i Roboty Ziemne P. Ł.”, mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu jako oferta
zawierająca rażąco niską cenę i zaniechanie jej odrzucenia, w sytuacji kiedy oferta ta zawiera rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia, czym zamawiający naruszył art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6
P.z.p.,
dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana Ł. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł. R.”, mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu ponieważ nie została prawidłowo
zabezpieczona wadium, czym zamawiający naruszył art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy P.z.p.,
•
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana Ł. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł. R.” mimo, że oferta ta podlegała odrzuceniu ponieważ stanowi czyn nieuczciwej
konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegający na zaniżeniu kosztów
realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie minimalnego wynagrodzenia za
pracę jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących, a w konsekwencji do
nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej, czym zamawiający naruszył art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1
pkt 7 ustawy P.z.p.,
• dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana Ł. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą
pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł.R.”, mimo że cena oferty tego wykonawcy jest rażąco niska w stosunku do
przedmiotu zamówienia, budzi wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, poprzez
zaniechanie wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oferty, czym zamawiający naruszył art. 224 ust. 1
ustawy P.z.p.;
- dokonanie wadliwego badania treści oferty Konsorcjum firm: Z. P., prowadzący jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Z. P.”, P. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod
firmą: „Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P.” mimo, że oferta ta podlegała odrzuceniu ponieważ stanowi czyn
nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegający na zaniżeniu
kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie minimalnego
wynagrodzenia za pracę jako wartość niższą
niżeli wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących, a w konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny
ofertowej, czym zamawiający naruszył art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy P.z.p.,
• dokonanie wadliwego badania treści oferty konsorcjum firm: Z. P., prowadzący jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Z. P.”, P. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod
firmą: „Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P.”, mimo że cena oferty tego wykonawcy jest rażąco niska w stosunku
do przedmiotu zamówienia, budzi wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia, poprzez
zaniechanie wezwania do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny oferty, czym zamawiający naruszył art. 224 ust. 1
ustawy P.z.p.;
Odwołujący wnieśli o uwzględnienie odwołania w całości i nakazanie zamawiającemu:
1) unieważnienia czynności wyboru oferty wykonawcy Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Leśne B. R.” jako oferty najkorzystniejszej;
2) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownego badania i oceny ofert;
3) nakazanie zamawiającemu odrzucenia, oferty Pana B. R. prowadzącego jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Leśne B. R.”:
- z uwagi na brak należytego wniesienia wadium przez ww. wykonawcę ewentualnie, w przypadku
nieuwzględnienia zarzutu zaniechania odrzucenia oferty z uwagi na brak zabezpieczenia oferty tego wykonawcy
wadium,
- jako oferty zawierającej rażąco nisko cenę;
4) nakazanie zamawiającemu odrzucenia oferty Pana P. Ł. prowadzącego jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Transport Ciężarowy i Roboty Ziemne P. Ł.” jako oferty zawierającej rażąco niską cenę;
5) nakazanie zamawiającemu odrzucenia oferty Pana Ł. R. prowadzącego jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł. R.”
- z uwagi na brak należytego wniesienia wadium przez ww. wykonawcę
- ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu zaniechania odrzucenia oferty z uwagi na brak
zabezpieczenia oferty tego wykonawcy wadium, odrzucenie ww. oferty jako oferty stanowiącej czyn nieuczciwej
konkurencji,
- ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzuty dot. czynu nieuczciwej konkurencji nakazanie
Zamawiającemu wezwania ww. wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących
wyliczenia ceny za realizację przedmiotu zamówienia;
6) nakazanie zamawiającemu odrzucenia oferty Konsorcjum firm: Z. P., prowadzący jednoosobową działalność
gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Z. P.”, P. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod
firmą: „Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P.”
- odrzucenie ww. oferty jako oferty stanowiącej czyn nieuczciwej konkurencji,
- ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia zarzuty dot. czynu nieuczciwej konkurencji nakazanie
Zamawiającemu wezwania ww. wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów dotyczących
wyliczenia ceny za realizację przedmiotu zamówienia, jak również
7) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego według spisu
kosztów, który zostanie przedłożony na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą.
Jednocześnie odwołujący wnieśli o:
I. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentacji postępowania przetargowego, w tym z protokołu
wraz z załącznikami, na okoliczności podane w odwołaniu, dowodów zawnioskowanych w treści uzasadnienia
odwołania, na okoliczności tam wskazane, a załączonych do niniejszego odwołania;
II. zobowiązanie Zamawiającego do przedstawienia historii rachunku bankowego prowadzonego przez Bank
Gospodarstwa Krajowego Nr: 70 1130 1017 0020 1510 6790 0006 wskazanego w sekcji 8.4 specyfikacji warunków
zamówienia jako właściwy do uiszczenia wadium w formie pieniężnej przez wykonawców ubiegających się o
udzielenie zamówienia, za okres od dnia 27 września 2022 r. do dnia 31 października 2022r. godzina 10:00 (termin
składania ofert) – ze wskazaniem godziny zaksięgowania środków na rachunku zamawiającego – na okoliczność
potwierdzenia:
- czy Pan B. R. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Leśne B. R.” wniósł
wadium w formie pieniężnej na część 14 NW Stargard w kwocie 16.200,00 zł wymaganej w sekcji 8.1. pkt 14 SWZ
wpisując w tytule przelewu zgodnie z sekcją 8.4. SWZ „wadium w sprawie nr SZ.ROZ.2810.25.2022 – Część 14”
oraz
- czy Pan Ł. R. prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne Ł. R.” wniósł
wadium w formie pieniężnej, na część 14 NW Stargard w kwocie
16.200,00 zł wymaganej w sekcji 8.1. pkt 14 SWZ wpisując w tytule przelewu zgodnie z sekcją 8.4. SWZ „wadium
w sprawie nr SZ.ROZ.2810.25.2022 – Część 14”.
Odwołujący wskazali, iż mają interes w uzyskaniu przedmiotowego zamówienia publicznego, ponieważ złożyli ofertę m.
in. na część 14: Nadzór Wodny Stargard, która pod względem ceny odpowiada wartości, jaką zamawiający chce
przeznaczyć na sfinansowanie przedmiotowego zamówienia. Nadto, w przypadku uwzględnienia odwołania,
zamawiający zobligowany będzie do oceny oferty odwołującego w świetle kryteriów oceny ofert, a zatem możliwy jest
wybór oferty odwołujących (dotychczas sklasyfikowanej na drugim miejscu po dokonaniu oceny ofert) jako oferty
najkorzystniejszej, co z uwagi na spełnianie wszystkich warunków udziału w postępowaniu przez odwołujących, jawi się
jako wysoce prawdopodobne. Zatem nieuzyskanie zamówienia przez odwołującego, w świetle ww. argumentów może
skutkować szkodą w jego majątku. Interes wyraża się również w tym, że dokonanie czynności związanych z usunięciem
naruszeń ujawnionych w trakcie postępowania warunkują nie tylko prawidłowość w zakresie stosowania przepisów
ustawy P.z.p. przez zamawiającego, ale przede wszystkim dają realna szansę uzyskania zamówienia przez
odwołujących.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 1 lutego 2023 roku zamawiający wniósł o:
1. oddalenie odwołania w całości,
2. zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania według rachunków, które
zostaną przedłożone na rozprawie.
Izba ustaliła, co następuje:
Zamawiający prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia na usługi w trybie przetargu nieograniczonego, o wartości
powyżej kwot określonych według art. 3 ust. 1 ustawy P.z.p. pn.: „„Usługa kompleksowa - eksploatacja, obsługa i
konserwacja urządzeń wodnych wraz z odcinkowym utrzymaniem koryt cieków naturalnych na terenie PGW WP RZGW
w Szczecinie, numer SZ.ROZ.2810.25.2022, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod numerem od
numerem 2022/S 186-526883 z dnia 27/09/2022.
Zamawiający podzielił przedmiotowe zamówienie na części. Odwołujący złożyli ofertę m. in. na realizację zadania nr 14 –
Nadzór Wodny Stargard.
W Sekcji 15 Specyfikacji Warunków Zamówienia („SWZ”), zamawiający opisał kryteria, jakimi kierować się będzie przy
wyborze oferty wraz z podaniem znaczenia tych kryteriów:
„Oferty oceniane będą na podstawie następujących kryteriów:
• Cena brutto - waga 60%
• Mnożnik Wysokości Kar Umownych – waga 40%”
W ramach przedmiotowego postępowania dla części 14 kwota, którą zamawiający zamierzał przeznaczyć na wykonanie
zadania została określona przez zamawiającego na kwotę 808 706,95 zł.
Szacunkowa wartość zamówienia dla części 14 wynosi 748 802,73 zł, co stanowi równowartość 168 134,26 euro.
W postępowaniu złożono 7 ofert, w tym:
- Oferta Konsorcjum P. – 524.199,96 zł netto
- Oferta Ł. R. – 524.162,94zł netto
- Oferta P. Ł. – 464.400,00zł netto
- Oferta B. R. - 417.363,72 zł
Zgodnie z rozdz. 8 SWZ „Wadium”, wykonawcy składający ofertę na zadania 14 obowiązani, są przed upływem terminu
składania ofert, wnieść wadium w wysokości 16 200 zł.
Zgodnie z rozdz. 10 ust. 10.1 pkt 10.1.1 SWZ, na ofertę składają się:
1) dla wszystkich części – formularz oferty zgodny w treści z załącznikiem nr 1 do SWZ,.
2) Dla części 7 (NW Kołobrzeg) – szczegółowy formularz cenowy dla elementu II (rzeka Stramniczka w km 0 +
000 – 1 + 550) zgodny w treści z Załącznikiem Nr 1a do SWZ.
W dniu 13 stycznia 2023 roku odwołujący zwrócił się do zamawiającego o przekazanie protokołu postępowania o
udzielenie zamówienia publicznego z załącznikami:
1. ofertami: 1) Ł. R., 2) Konsorcjum: P. P. Z. P., 3) B. R., 4) P. Ł., wraz z kompletem dokumentów złożonych z
daną ofertą,
2. korespondencją pomiędzy Zamawiającym a ww. wykonawcami,
3. pismami, informacjami i wszelkimi innymi materiałami przedłożonymi przez ww. wykonawców w toku
postępowania,
4. kartami indywidualnej oceny ofert ww. wykonawcy, jeśli doszło do takiej oceny przez datą udostępnienia.
W odpowiedzi zamawiający przesłał odwołującemu żądane przez niego dokumenty. W dokumentach przekazanych
odwołującemu brak było dowodów wniesienia wadium przez B. R. i Ł. R. .
W dokumentacji postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przekazanej przez zamawiającego Krajowej Izbie
Odwoławczej brak jest dowodów wniesienia wadium przez B. R. i Ł. R. . W dokumentacji postępowania znajdują się
natomiast dowody wniesienia wadium przez innych wykonawców.
Pismem z dnia 7 grudnia 2022 roku zamawiający zwrócił się do wykonawcy B. R. pismem następującej treści:
Zamawiający, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, działając na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp
wzywa Państwa o doprecyzowanie złożonych wyjaśnień w zakresie RNC z dnia 02.12.2022 r. i przekazanie
dodatkowych informacji dla wyliczenia ceny dla zadania częściowego nr 13: NW Pyrzyce i 14: NW Stargard.
Przesłane wyjaśnienia przez Wykonawcę nie udowadniają Zamawiającemu, że cena nie jest rażąco niska. W zadaniu
częściowym nr 13: NW Pyrzyce, Wykonawca przedstawia 3 osoby przez 10 dni miesięcznie i nie gwarantuje
właściwego wykonania nakładów r-g, w kosztorysie Zamawiającego wynika, że potrzebne są śr. 2,83 etaty miesięcznie
(3 osoby) przez okres dni roboczych tj. 168 godzin. Natomiast w zadaniu częściowym nr 14: NW Stargard, Wykonawca
przedstawia 3 osoby przez 15 dni miesięcznie co również nie gwarantuje właściwego wykonania nakładów r-g, w
kosztorysie Zamawiającego wynika, że potrzebne są śr. 6,17 etaty miesięcznie (6 osób) przez okres dni roboczych tj.
168 godzin. Przy tym zadaniu r-g stanowią ważny element i należy zapewnić niezbędną obsługę pracowników przez
okres pełnego miesiąca.
Wykonawca zobowiązany jest nie tylko do sformułowania twierdzeń dotyczących ceny lub kosztu oferty, dlatego
Zamawiający wzywa o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące ilości niezbędnej obsady pracowniczej ale również do
przedstawienia dowodów na ich poparcie, tak aby na ich podstawie zamawiający mógł zweryfikować złożone
wyjaśnienia.
Pozyskanie od Państwa dodatkowych informacji w zakresie ilości niezbędnej obsady pracowniczej pozwolą
Zamawiającemu dokonać należytego badania i oceny złożonej oferty.
Jednocześnie Zamawiający informuje, że Oferta w której Wykonawca nie udowodnił, że cena nie jest rażąco niska
podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Pismem z dnia 24 listopada 2022 roku zamawiający wezwał wykonawcę Bartosza Rakowskiego do złożenia wyjaśnień:
Zamawiający — Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1, ust. 4
ustawy z dnia 1 1 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. z 2022 r., poz. 1710) zwraca się o udzielenie
wyjaśnień względem wysokości zaoferowanej ceny za przedmiot zamówienia.
Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, które w
szczególności mogą dotyczyć:
1.
Zarządzania procesem świadczonych usług.
2.
Wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług.
3.
Oryginalności usług oferowanych przez wykonawcę.
4. Zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej.
5.
Zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
6.
Zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska,
7.
Zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta
do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej,
ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.
U. z 2018 r. poz. 2177) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie.
Zamawiający weryfikując ofertę ustalił, że Wykonawca oferuje wykonanie przedmiotu zamówienia za kwotę:
- 0 44,10% niższą od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed
wszczęciem postępowania — w części nr 13, - 0 44,26% niższą od wartości zamówienia powiększonej o należny
podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania — w części nr 14.
Wyjaśnienia Wykonawcy będą oceniane przez Zamawiającego w oparciu o przedstawione czynniki obiektywne mające
wpływ na zaoferowaną cenę. Wykonawca w wyjaśnieniach musi wykazać, iż zaproponowana cena nie jest rażąco niska
— wyjaśnienia muszą być konkretne i wyczerpujące a przedstawione dowody powinny potwierdzać, że zaproponowane
ceny zostały skalkulowane w sposób rzetelny i umożliwiający wykonanie zamówienia zgodnie z warunkami określonymi
przez Zamawiającego. Wykonawca powinien mieć świadomość, iż celem wyjaśnień jest umożliwienie dokonania przez
Zamawiającego prawidłowej oceny, dlatego wyjaśnienia muszą zawierać informację przydatne dla owej oceny.
Jednocześnie Zamawiający przypomina, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie
zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy. Ponadto, zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, Zamawiający
odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z
dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.
Pismem z dnia 2 grudnia 2022 roku wykonawca B. R. udzielił następującej opowieści:
W związku z Państwa wezwaniem SZ.ROZ.2810.25.7.2022.KT z dnia 24.11.2022 r. firma Usługi Leśne B. R., z siedzibą
przy ul. Młyńska 7b, 78-630 Człopa, wyjaśnia i potwierdza, że cena oferty na zadaniu pn. „Usługa kompleksowa –
eksploatacja, obsługa i konserwacja urządzeń wodnych wraz z odcinkowym utrzymaniem koryt cieków naturalnych na
terenie PGW WP RZGW w Szczecinie” część 13 oraz 14, uwzględnia wszystkie wymagania SWZ i obejmuje wszystkie
koszty konieczne do poniesienia dla prawidłowej realizacji przedmiotowej usługi wraz z zyskiem Wykonawcy.
Poniżej przedstawiam szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wyliczenia ceny w szczególności w zakresie: zarządzania
procesem świadczonych usług, oszczędności metody wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych,
wyjątkowo sprzyjających warunków wykonania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, oryginalności projektu
wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego
wynagrodzenia za pracę oraz wskazuję szczególne okoliczności pozwalające na zaoferowanie korzystnej ceny.
Nadmieniam iż zgodnie z SWZ cena oferty ma charakter ceny ryczałtowej t.j. ceny określonej za wykonanie całego
przedmiotu zamówienia.
1. Zarządzania procesem świadczonych usług
Cena oferty obejmuje wszystkie koszty konieczne do poniesienia przez Wykonawcę w celu realizacji zamówienia
zgodnie z wymaganiami Specyfikacji Istotnych Warunków
Zamówienia, i obejmuje wszystkie wydatki, czynności i wymagania, składające się na wykonanie zamówienia, określone
w SWZ; w tym w przedmiarze robót stanowiącym integralną część kosztorysu nakładczego ślepego oraz we wzorze
umowy. Koszty te między innymi obejmują:
•
koszty zatrudnienia (wynagrodzenie z pochodnymi) zespołu pracowników o
kwalifikacjach zgodnych z wymaganiami SWZ w całym okresie realizacji zamówienia,
•
koszty dojazdów, przejazdów i pobytów delegacyjnych pracowników
Wykonawcy,
•
koszty mobilizacji Wykonawcy,
•
koszty sprzętu niezbędnego do wykonania przedmiotu zamówienia,
•
koszty zatrudnienia personelu administracyjnego i pomocniczego (których
wartość przyjęta do ustalenia ceny jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę), koniecznego do realizacji obowiązków wynikających z przedmiotu zamówienia
•
koszty uprzątnięcia terenu po zakończeniu robót
Kalkulacja kosztów dla przedmiotowego zamówienia oparta jest na doświadczeniu z realizacji podobnych zamówień,
które pozwoliły na zastosowanie sprawdzonych w praktyce wielkości nakładów na poszczególne kategorie kosztów oraz
stawek jednostkowych. Dane do kalkulacji kosztów przyjęte zostały na podstawie rzeczywistych kosztów rejestrowanych
przez nas w trakcie realizacji poszczególnych projektów, a także po wnikliwej analizie zakresów i terminów realizacji tego
kontraktu.
Wykonawca znając zakres usługi, jak również posiadając doświadczenie w realizacji zamówień o tożsamych zakresach,
zaoferował cenę ofertową w oparciu o czynniki cenotwórcze umożliwiające wykonanie zamówienia w sposób terminowy,
zgodny z SWZ oraz zakładający zysk, jednocześnie biorąc pod uwagę kształtowanie się wyników przetargów w okresie
ostatnich 5 lat.
2. Doświadczenie w realizacji zamówień podobnych i rzeczywista kalkulacja cen.
Kalkulacja ceny ofert oparta jest na kilkuletnim doświadczeniu w realizacji zamówień publicznych, w tym wielu zamówień
o podobnym zakresie. Liczne z tych zamówień zostały już należycie ukończone, co potwierdzają listy referencyjne
Zamawiających. Pozwoliło to na bardzo wiarygodne oszacowanie niezbędnych nakładów zarówno w wymiarze
rzeczowym
(skład i kwalifikacje pracowników, czas zaangażowania w trakcie realizacji zamówienia, sprzęt, itp.), jak i finansowym
(stawki jednostkowe poszczególnych kategorii kosztów).
Firma Usługi Leśne B. R. w latach 2021-2022 r. wykonywała zadnie pn. „Usługa kompleksowa – eksploatacja, obsługa i
konserwacja urządzeń wodnych wraz z odcinkowym utrzymaniem koryt cieków naturalnych na terenie PGW WP RZGW
w Szczecinie” NW Pyrzyce.
Przedstawione wyżej doświadczenie pozwoliło Wykonawcy na oszacowanie realnych czynników cenotwórczych, które
gwarantują prawidłowe wykonanie zamówienia wraz z zyskiem dla Wykonawcy.
Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wyliczenia ceny:
1) Zadanie częściowe nr 13 NW Pyrzyce Koszty ponoszone przez Wykonawcę miesięcznie:
a)
Paliwo: koszty dojazdów 200 zł dziennie x 10 dni = 2 000,00 zł; paliwo do
koparki: 500 zł x4 dni = 2 000,00 zł + koszty paliwa do traktora 500 x 4 dni = 2 000,00 zł + paliwo do kosiarek spalinowych
200 zł x 10 dni = 2 000,00 zł; razem: 8 000,00 zł
b) Koszty wynagrodzeń Pracowników: 200 zł/8h x 3 osoby x 10 dni = 6 000,00 zł
c)
Pozostałe koszty tj. woda, ubezpieczenie, materiały = 500,00 zł
Łącznie koszty ponoszone miesięcznie przez Wykonawcę = 14 500,00 zł
Koszty za 12 m-cy: 174 000,00 zł netto
Cena oferty: 211 153,56 zł netto; 228 045,84 zł brutto Zysk: 37 153,56 zł
2) Zadanie częściowe nr 14 NW Stargard (netto: 417 363,72; brutto: 450 752,82) za m-c: 34 780,31 zł netto; 37
562,73 zł brutto) Koszty ponoszone przez Wykonawcę:
d)
Paliwo: koszty dojazdów 200 zł dziennie x 15 dni = 3 000,00 zł; paliwo do
koparki: 2 szt. x 500 zł x 10 dni = 10 000,00 zł + koszty paliwa do traktora 500 x 10 dni = 5 000,00 zł + paliwo do kosiarek
spalinowych 200 zł x 20 dni = 4 000,00 zł; razem: 22 000,00 zł
e) Koszty wynagrodzeń Pracowników: 200 zł/8h x 3 osoby x 15 dni = 9 000,00 zł
f)
Pozostałe koszty tj. woda, ubezpieczenie, materiały = 1 000,00 zł
Łącznie miesięczne koszty ponoszone przez Wykonawcę = 32 000,00 zł
Koszty za 12 m-cy: 372 000,00 zł netto
Cena oferty: 417 363,72 zł netto; 450 752,82 zł brutto Zysk: 45 363,72 zł
Wykonawca w sposób właściwy skalkulował cenę, biorąc pod uwagę aspekty rzeczowe, finansowe, doświadczenie oraz
potencjał firmy.
Zważając na fakt, iż Zamawiający nie wyraża zgody na dokonanie modyfikacji w przedmiarach robót, Wykonawca
dopasował stawki robocizny, zysku i kosztów pośrednich, aby cena ryczałtowa odpowiadała wyżej wskazanym
kalkulacjom.
3. Wyjątkowo korzystne warunki:
Przyjęte zasady kalkulacji ceny oferty zostały dodatkowo zoptymalizowane dzięki wykorzystaniu doświadczenia
Wykonawcy w realizacji usług na rynku lokalnym. Doświadczenie Wykonawcy obejmuje kilkanaście zrealizowanych
zamówień o podobnym charakterze, zlokalizowanych m. in. w Człopie, Wałczu, Choszcznie, Drawsku Pomorskim,
Szczecinku, Stargardzie, Wronkach, Jastrowiu. Dzięki temu możliwa była bardzo wiarygodna ocena lokalnych warunków
realizacji zamówienia, wykorzystana w kalkulacji ceny oferty.
Istotną okolicznością pozwalającą na optymalizację ceny usługi w przedmiotowym zamówieniu jest fakt, iż Wykonawca:
- jest szefem firmy a zarazem jej pracownikiem, co wpływa istotnie na efektywność wykonywanych robót,
zmniejszając w znaczący sposób koszty pracy.
- przy realizacji zadania będzie korzystał z własnego sprzętu (piły, kosiarki, koparki itd.) Powyższy sprzęt nie jest
obciążony kredytami/ratami Posiada gwarancje, cyklicznie poddawany jest przeglądom gwarancyjnym oraz jest
własnością wyłącznie Wykonawcy.
- zna obiekty będące przedmiotem przetargu – wykonywał eksploatację w NW Pyrzyce jaki i NW Stargard w
latach poprzednich, ponadto posiada wieloletnie doświadczenie w świadczeniu usług z zakresu melioracji wodnych
- posiada Biuro zlokalizowane w Człopie (powiat wałecki) oraz lokalną kadrę w postaci etatowych
wykwalifikowanych pracowników. W trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji
Wykonawca będzie korzystał z posiadanych zasobów personalnych. Pozwoli to na znaczące obniżenie kosztów
dojazdów, noclegów i diet, które musiałby ująć w cenie oferty, w przypadku zamówienia poza rynkiem lokalnym. Koszty
pracownicze stanowią największy odsetek całości kosztów usługi tak, więc ograniczenie ich pozwala na oszacowanie
ceny usługi na konkurencyjnym poziomie do cen rynkowych.
-
posiada zaplecze sprzętu niezbędnego do realizacji przedmiotu zamówienia i
będzie korzystał wyłącznie z posiadanych zasobów. Konieczność wypożyczania sprzętu
znacznie zwiększyłaby koszty oferty.
- dysponuje wolnym potencjałem kadrowym i sprzętowym zapewniającym zgodnie z wymaganiem
Zamawiającego szybkie i sprawne współdziałanie podczas realizacji usługi, co w przypadku wyboru oferty
Wykonawcy pozwoli na zoptymalizowanie kosztów organizacji i zapewni szybką mobilizację.
- każdy pracownik jest wyposażony w niezbędny sprzęt ochrony osobistej (ubrania, rękawice itp.) wymagany
przepisami BHP. Zatem Wykonawca nie musi ponosić kosztów zaopatrzenia pracowników w kompletny sprzęt
BHP. Wydatki te zostały ograniczone wyłącznie do ewentualnych uzupełnień w przypadku wystąpienia braków
powstałych w trakcie realizacji inwestycji.
- Przy realizacji zadania będę korzystał z własnego sprzętu, który nie jest obciążony kredytami/ratami, posiada
gwarancje oraz cyklicznie poddawany jest przeglądom gwarancyjnym.
Wskazany powyżej potencjał będzie wykorzystywany dla realizacji usług będących przedmiotem niniejszego
zamówienia. Okoliczności te zostały w pełni wykorzystane w kalkulacji ceny naszej oferty.
Wykonawca w sposób właściwy skalkulował cenę, biorąc pod uwagę aspekty rzeczowe, finansowe, doświadczenie oraz
potencjał firmy.
Pismem z dnia 7 grudnia 2022 roku zamawiający ponownie zwrócił się do wykonawcy B. R. pismem następującej treści:
Zamawiający, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, działając na podstawie art. 223 ust. 1 ustawy Pzp
wzywa Państwa o doprecyzowanie złożonych wyjaśnień w zakresie RNC z dnia 02.12.2022 r. i przekazanie
dodatkowych informacji dla wyliczenia ceny dla zadania częściowego nr 13: NW Pyrzyce i 14: NW Stargard.
Przesłane wyjaśnienia przez Wykonawcę nie udowadniają Zamawiającemu, że cena nie jest rażąco niska. W zadaniu
częściowym nr 13: NW Pyrzyce, Wykonawca przedstawia 3 osoby przez 10 dni miesięcznie i nie gwarantuje
właściwego wykonania nakładów r-g, w kosztorysie Zamawiającego wynika, że potrzebne są śr. 2,83 etaty miesięcznie
(3 osoby) przez okres dni roboczych tj. 168 godzin. Natomiast w zadaniu częściowym nr 14: NW Stargard, Wykonawca
przedstawia 3 osoby przez 15 dni miesięcznie co również nie gwarantuje właściwego wykonania nakładów r-g, w
kosztorysie Zamawiającego wynika, że
potrzebne są śr. 6,17 etaty miesięcznie (6 osób) przez okres dni roboczych tj. 168 godzin. Przy tym zadaniu r-g stanowią
ważny element i należy zapewnić niezbędną obsługę pracowników przez okres pełnego miesiąca.
Wykonawca zobowiązany jest nie tylko do sformułowania twierdzeń dotyczących ceny lub kosztu oferty, dlatego
Zamawiający wzywa o dodatkowe wyjaśnienia dotyczące ilości niezbędnej obsady pracowniczej ale również do
przedstawienia dowodów na ich poparcie, tak aby na ich podstawie zamawiający mógł zweryfikować złożone
wyjaśnienia.
Pozyskanie od Państwa dodatkowych informacji w zakresie ilości niezbędnej obsady pracowniczej pozwolą
Zamawiającemu dokonać należytego badania i oceny złożonej oferty.
Jednocześnie Zamawiający informuje, że Oferta w której Wykonawca nie udowodnił, że cena nie jest rażąco niska
podlega odrzuceniu na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp.
Pismem z dnia 12 grudnia 2022 roku wykonawca B. R. udzielił następujących wyjaśnień:
(…) firma Usługi Leśne B. R., z siedzibą przy ul. Młyńska 7b, 78-630 Człopa, informuje, że podtrzymuje wyjaśnienia z
dnia 02.12.2022 r. dotyczące ceny oferty na zadaniu pn. „Usługa kompleksowa – eksploatacja, obsługa i konserwacja
urządzeń wodnych wraz z odcinkowym utrzymaniem koryt cieków naturalnych na terenie PGW WP RZGW w
Szczecinie” część 13 oraz 14, w której zostały uwzględnione wszystkie wymagania SWZ i objęto wszystkie koszty
konieczne do poniesienia dla prawidłowej realizacji przedmiotowej usługi wraz z zyskiem Wykonawcy.
Wykonawca bazując na swoim doświadczeniu i znajomości przedmiotowych urządzeń melioracyjnych dostosował
ofertę, która ma charakter ceny ryczałtowej do ceny oferty. Wykonawca wziął pod uwagę aspekty rzeczowe, finansowe,
doświadczenie oraz potencjał firmy, dopasowując stawki robocizny, zysku i kosztów pośrednich, tak aby cena ryczałtowa
odpowiadała poniższym kalkulacjom:
Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące wyliczenia ceny:
1) Zadanie częściowe nr 13 NW Pyrzyce Koszty ponoszone przez Wykonawcę miesięcznie:
a) Paliwo: koszty dojazdów 200 zł dziennie x 10 dni = 2 000,00 zł; paliwo do koparki: 500 zł x4 dni = 2 000,00 zł +
koszty paliwa do traktora 500 x 4 dni = 2 000,00 zł + paliwo do kosiarek spalinowych 200 zł x 10 dni = 2 000,00 zł;
razem: 8 000,00 zł
b) Koszty wynagrodzeń Pracowników: 200 zł/8h x 3 osoby x 10 dni = 6 000,00 zł
c)
Pozostałe koszty tj. woda, ubezpieczenie, materiały = 500,00 zł
Łącznie koszty ponoszone miesięcznie przez Wykonawcę = 14 500,00 zł
Koszty za 12 m-cy: 174 000,00 zł netto
Cena oferty: 211 153,56 zł netto; 228 045,84 zł brutto
Zysk: 37 153,56 zł
2) Zadanie częściowe nr 14 NW Stargard (netto: 417 363,72; brutto: 450 752,82) za m-c: 34 780,31 zł netto; 37
562,73 zł brutto) Koszty ponoszone przez Wykonawcę:
d)
Paliwo: koszty dojazdów 200 zł dziennie x 15 dni = 3 000,00 zł; paliwo do
koparki: 2 szt. x 500 zł x 10 dni = 10 000,00 zł + koszty paliwa do traktora 500 x 10 dni = 5 000,00 zł + paliwo do kosiarek
spalinowych 200 zł x 20 dni = 4 000,00 zł; razem: 22 000,00 zł
e) Koszty wynagrodzeń Pracowników: 200 zł/8h x 3 osoby x 15 dni = 9 000,00 zł
f)
Pozostałe koszty tj. woda, ubezpieczenie, materiały = 1 000,00 zł
Łącznie miesięczne koszty ponoszone przez Wykonawcę = 32 000,00 zł
Koszty za 12 m-cy: 372 000,00 zł netto
Cena oferty: 417 363,72 zł netto; 450 752,82 zł brutto
Zysk: 45 363,72 zł
Wykonawca posiada doświadczoną obsadę pracowniczą, która jest w stanie wykonać przedmiotowe zadanie, zgodnie z
powyższą kalkulacją, a zarzuty o dodatkowych etatach do wykonania zadania wydają się być bezpodstawne.
Pismem z dnia 23 listopada 2022 roku zamawiający wezwał wykonawcę P. Ł. do złożenia wyjaśnień:
Zamawiający — Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie działając na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1, ust. 4
ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (DZ. U. z 2022 r., poz. 1710) zwraca się o udzielenie
wyjaśnień względem wysokości zaoferowanej ceny za przedmiot zamówienia.
Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny, które w
szczególności mogą dotyczyć:
1.
Zarządzania procesem świadczonych usług.
2.
Wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków usług.
3.
Oryginalności usług oferowanych przez wykonawcę.
4. Zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej.
5.
Zgodności z przepisami z zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego,
obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
6.
Zgodności z przepisami z zakresu ochrony środowiska,
7.
Zgodności z przepisami dotyczącymi kosztów pracy, których wartość przyjęta
do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki godzinowej,
ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.
U. z 2018 r. poz. 2177) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi związane jest realizowane
zamówienie.
Zamawiający weryfikując ofertę ustalił, że Wykonawca oferuje wykonanie przedmiotu zamówienia za kwotę:
- o 32,39% niższą od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed
wszczęciem postępowania — w części nr 12, - o 38,05% niższą od wartości zamówienia powiększonej o należny
podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania — w części nr 13, - o 37,98% niższą od
wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem
postępowania — w części nr 14, - o 32,00% niższą od wartości zamówienia powiększonej o należny podatek od
towarów i usług, ustalonej przed wszczęciem postępowania — w części nr 19.
Wyjaśnienia Wykonawcy będą oceniane przez Zamawiającego w oparciu o przedstawione czynniki obiektywne mające
wpływ na zaoferowaną cenę. Wykonawca w wyjaśnieniach musi wykazać, iż zaproponowana cena nie jest rażąco niska
— wyjaśnienia muszą być konkretne i wyczerpujące a przedstawione dowody powinny potwierdzać, że zaproponowane
ceny zostały skalkulowane w sposób rzetelny i umożliwiający wykonanie zamówienia zgodnie z warunkami określonymi
przez Zamawiającego. Wykonawca powinien mieć świadomość, iż celem wyjaśnień jest umożliwienie dokonania przez
Zamawiającego prawidłowej oceny, dlatego wyjaśnienia muszą zawierać informację przydatne dla owej oceny.
Jednocześnie Zamawiający przypomina, że zgodnie z art. 224 ust. 5 ustawy Pzp, obowiązek wykazania, że oferta nie
zawiera rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy. Ponadto, zgodnie z art. 224 ust. 6 ustawy Pzp, Zamawiający
odrzuca ofertę wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w wyznaczonym terminie lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z
dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny.
Pismem z dnia 30 listopada 2022 roku wykonawca P. Ł. udzielił następującej odpowiedzi:
W odpowiedzi na pismo z dnia 23 listopada 2022 wskazuję, że prowadzę przedsiębiorstwo Transport Ciężarowy i
Roboty Ziemne Ł. P. od 10 września 2000 roku zgodnie z ustawą z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności
gospodarczej. Po zapoznaniu się z specyfikacją warunków zamówienia, p SZ.ROZ.2810.25.2022 po zmianie nr 1 z dnia
3 października 2022 roku w pełni świadomie z zachowaniem cech racjonalności złożyłem ofertę Państwowemu
Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie.
Moja oferta ugruntowana jest wieloletnim doświadczeniem w prowadzeniu tego typu działalności gospodarczej oraz
rzetelnie wyliczonymi kosztami, które jako przedsiębiorca w jestem w stanie ponieść aby wywiązać się z
przedstawionego zamówienia zgodnie z oczekiwaniami Zamawiającego przy aktualnej inflacji cen. Wypracowane metody
i techniki świadczenia usług przez moją firmę pozwalają na przedstawienie oferty w konkurencyjnych cenach rynkowych
oraz wywiązanie się z niej w zakreślonym terminie.
Posiadam niezbędny w pełni sprawny sprzęt do kompleksowego wykonania zamówienia oraz zespół wykwalifikowanych
pracowników. Ponadto wskazuje, że pracownicy firmy Transport
Ciężarowy i Roboty Ziemne Ł. P. otrzymują wynagrodzenie miesięczne za pracę ustalone na podstawie przepisów
ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. (…)
za zadanie nr 14-Stargard opieram na przedmiarze przedstawionego przez Zamawiającego. Z kosztorysu wynika iż,
łączna liczba godzin z poszczególnych pozycji wymaga do obsługi godzinowej pracy zatrudnienia (16249,73:165=73), 99
etatów pracowników których wynagrodzenie w roku 2023 wynosi 3600 zł brutto za etat, czyli koszt pracowników to
99x3600 zł.=356 400 zł. brutto.
Następnym kosztem w tym zamówieniu są koszty związane z pracą maszyn i urządzeń takich jak przedstawia
kosztorys Zamawiającego są to: przyczepa, kosiarka pływająca, koparko-odmularka, traktor, rębak, samochód
dostawczy, podnośnik koszowy,
piła spalinowa przy czym łączna liczba godzin z kosztorysu wynosi po zsumowaniu 2120,24. Jednak przy pracy tych
maszyn i urządzeń nie mogę posłużyć się ustalonymi cenami rynkowymi ponieważ wymienione maszyny i urządzenia
posiadam w firmie na własność i nie muszę ich wynajmować przez co kosztem w ich pracy jest dla mnie paliwo i
amortyzacja, która przy cenie paliwa 8 zł. za litr i średniego zużycia 4 l/h wynosi 46 688,00 zł brutto + amortyzacja (w
obliczeniach zużycia paliwa odjąłem godziny przyczepy 661,3) KOSZT MASZYN I URZĄDZEŃ: 54 688,00 zł brutto.
Ostatnimi kosztami jakie z kosztorysu należy uwzględnić są koszty materiałów jak: deski iglaste, okucia do sznurów,
śruby i nakrętki, worki na śmieci + opłata za śmieci, farby + rozpuszczalniki, utylizacja padliny i śmieci ,siatka, beton,
smar zakup tych materiałów to kwota 10 500 zł brutto. Po zsumowaniu poszczególnych kosztów :
-
pracowniczych -356 400,00 zł
-
maszyn i urządzeń – 54 688,89 zł
-
materiałów -10 500,74 zł
RAZEM KOSZTY: 421 589,63 zł brutto
Moja cena zaoferowana w tym zadaniu nr 14-Stargard wynosi 501 552,00 zł brutto po odjęciu powyższych kosztów 421
589,63 zł brutto wychodzi zysk brutto 79 962,37 zł. Jest to zysk, który jest rentowny i opłacalny dla mojej firmy co
przedstawiłem obliczeniami na podstawie danych z kosztorysu Zamawiającego.
W dniu 13 stycznia 2023 roku zamawiający poinformował o wyborze najkorzystniejszej oferty w części 14 zamówienia, z
której wynikało, że oferta firmy Usługi Leśne B. R. została uznana za najkorzystniejszą. Oferta odwołujących została
sklasyfikowana jako czwarty w kolejności (przy czym dwóch wykonawców na miejscu trzecim uzyskało taki sam wynik
punktacji ze względu na przyjęte kryteria oceny ofert). Klasyfikacja ofert przedstawiała się w sposób następujący:
- oferta najkorzystniejsza - Usługi Leśne B. R.;
- druga w klasyfikacji - Transport Ciężarowy i Roboty Ziemne P. Ł.;
- trzecia w klasyfikacji - Konsorcjum: Inżynieria Wodno-Melioracyjna P. P. oraz Usługi Melioracyjne Ł. R. .
- czwarta w klasyfikacji – oferta odwołujących.
Stan faktyczny Izba ustaliła na podstawie dokumentów postępowania o udzielenie zamówienia, w tym: specyfikacji
warunków zamówienia, złożonych ofert, protokołu
postępowania o udzielenie zamówienia, korespondencji zamawiającego z wykonawcami, informacji o wyborze
najkorzystniejszej oferty.
Izba zważyła, co następuje:
Odwołanie jest zasadne.
W pierwszej kolejności Izba stwierdziła, że odwołujący są uprawnieni do korzystania ze środków ochrony prawnej w
rozumieniu art. 505 ust. 1 ustawy P.z.p. Okoliczność ta nie była pomiędzy stronami sporna.
Izba uznała za uzasadnione zarzuty naruszenia przez zamawiającego art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy
P.z.p., dotyczące zaniechania odrzucenia oferty wykonawców B. R. i Ł. R., pomimo że oferty te nie zostały w sposób
prawidłowy zabezpieczone wadium.
Zamawiający, wnosząc o oddalenie podniesionych w tym zakresie zarzutów wskazał, że wykonawcy wnieśli wadium
zgodnie z przepisami art. 97 ustawy P.z.p. oraz postanowieniami SWZ. Wadia zostały wniesione w pieniądzu na kwotę
określoną w pkt 8.1 SWZ na rachunek bankowy zamawiającego określony w pkt 8.4 SWZ i zostały zaksięgowane na
rachunku bankowym zamawiającego w dniu 28 października 2022r., a więc przed upływem terminu składania ofert, który
wyznaczony był na dzień 31 października 2022 r. do godz. 10:00. Zamawiający potwierdził, iż nie przekazał odwołującym
dowodów wniesienia wadium przez B. R. i Ł. R. . Zgodnie z warunkami określonymi w SWZ, zamawiający wymagał od
wykonawców dołączenia do oferty dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium w sytuacji gdy było ono wnoszone w
formie niepieniężnej. Zamawiający nie wymagał dołączenia do oferty dokumentu potwierdzającego wniesienie wadium w
sytuacji gdy było ono wnoszone w formie pieniężnej. B. R. i Ł. R. wnieśli wadium w formie pieniężnej. Wykonawcy nie
dołączyli do ofert dokumentów potwierdzających wniesienie wadium. Odwołujący zwrócili się do zamawiającego o
udostępnienie ofert B. R. i Ł. R. wraz z kompletem dokumentów złożonych z ofertą (a nie jak wskazano w odwołaniu:
wraz z wszelką dokumentacją dotyczącą oferty). Mając na uwadze, iż B. R. i Ł. R. nie złożyli wraz z ofertą dowodu
potwierdzenia wniesienia wadium, potwierdzenia te nie zostały udostępnione odwołującym.
Zamawiający wniósł o przeprowadzenie dowodów ze znajdujących się w aktach postępowania: 2 operacji potwierdzenia
operacji bankowych B. R. oraz z potwierdzenia operacji bankowej Ł. R. .
Izba przeanalizowała dokumenty postępowania złożone przez zamawiającego na nośniku CD i ustaliła, że brak jest w
nich dowodów uiszczenia wadiów przez B. R. i Ł. R..
Zgodnie z art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy P.z.p., zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli wykonawca nie wniósł wadium, lub
wniósł w sposób nieprawidłowy lub nie utrzymywał wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą lub złożył
wniosek o zwrot wadium w przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 2 pkt 3.
Izba uznała, że zamawiający nie udowodnił, że wykonawcy B. R. i Ł. R. wnieśli wadium zgodnie z rozdz. 8 SWZ. Izba
nakazała zatem zamawiającemu odrzucenie ofert wykonawców B. R. i Ł. R. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy
P.z.p.
Izba uznała za uzasadniony zarzut naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 ustawy P.z.p., poprzez
zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy B. R., mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu jako oferta zawierająca rażąco
niską cenę i zaniechanie jej odrzucenia, w sytuacji kiedy oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
Odwołujący podniósł, wskazany wykonawca nie przedstawił dowodów potwierdzających, że ujął w cenie oferty wszystkie
koszty realizacji przedmiotu zamówienia: brak dowodów posiadania zespołu ludzi, na który powołuje się wykonawca,
dowodów potwierdzających posiadanie sprzętu niezbędnego dla realizacji przedmiotowego zamówienia, dowodów
potwierdzających posiadanie środków transportu stanowiących własność wykonawcy, brak wskazania kalkulacji kosztów
pośrednich, brak ujęcia kosztów ubezpieczenia OC wymaganego przez zamawiającego w treści umowy, brak wykazania
kosztów pracowników administracyjnych, brak wykazania przyjęcia prawidłowej stawki roboczogodziny, przy ujęciu
choćby minimalnej stawki za roboczogodzinę zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w 2023 r., brak wykazania
kosztów transportu ludzi i sprzętu z siedziby wykonawcy do miejsca realizacji świadczenia, wykonawca nie wskazał jakie
przyjął koszty utylizacji odpadów i ich transportu do miejsca składowania i utylizacji.
Izba wskazuje, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p., jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części
składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub
wynikającymi z wyjaśnień, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych. Stosownie do ust. 5, obowiązek
wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy. Natomiast w myśl ust. 6,
odrzuceniu, jako oferta z rażąco niską ceną lub kosztem, podlega oferta wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień w
wyznaczonym terminie, lub jeżeli złożone wyjaśnienia wraz z dowodami nie uzasadniają podanej w ofercie ceny lub
kosztu. W myśl art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy P.z.p, zamawiający odrzuca ofertę, jeżeli zawiera rażąco niską cenę lub
koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.
W ocenie Izby, treść wyjaśnień ceny złożonych przez wykonawcę B. R. w dniach 2 i 12 grudnia 2022 r. nie wykazuje, by
jego oferta nie zawierała rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia. Odpowiedź udzielona przez
wykonawcę jest lakoniczna, ogólnikowa, a tym samym w żaden sposób nie potwierdza realności zaoferowanej przez ten
podmiot ceny za wykonanie przedmiotu zamówienia.
Podkreślenia wymaga, iż ciężar dowodu oznacza, że składane wyjaśnienia nie mogą ograniczać się do deklaracji
wykonawcy co do poziomu ponoszonych przez niego kosztów, ale powinny zmierzać do wykazania, że koszty te zostały
oszacowane rzetelnie i na rynkowym poziomie oraz odpowiadają wymaganiom przedmiotu zamówienia. Wykonawca
wezwany do wyjaśnień zobowiązany jest również do przedstawienia - bezpośrednio w odpowiedzi na wezwanie w trybie
art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p., - dowodów potwierdzających ponoszone przez niego koszty i okoliczności umożliwiające
ich obniżenie o konkretną wartość w stosunku do poziomu rynkowego/oszacowanego przez zamawiającego.
Wykonawca B. R., w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, wskazał jedynie wykaz kosztów, niemniej jednak nie
przedstawił żadnego sposobu wyliczenia tych kosztów. Wykonawca wskazał okoliczności, które w jego ocenie wpływają
na obniżenie ceny, jednakże nie wykazał, o ile umożliwiły mu one obniżenie ceny oferty. Jednocześnie podkreślić należy,
że takie okoliczności, jak: posiadanie specjalistycznego sprzętu, wykwalifikowana kadra, posiadane doświadczenie itp.
przysługują również innym wykonawcom biorącym udział w tym postępowaniu, zatem nie mogą być uznane za
wyjątkowe i pozwalające na znaczne obniżenie ceny, o ile nie zostaną przedłożone wraz z nimi szczegółowe wyliczenia
pozwalające na ustalenie, o ile wykonawca mógł z ich powodu obniżyć cenę oferty.
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone przez Krajową Izbę Odwoławczą na tle uprzednio obowiązującego art. 90
ustawy Prawo zamówień publicznych z 2004 r., które pozostaje aktualne również na tle aktualnie obowiązującego
brzmienia przepisu art. 224 ustawy P.z.p. z 2019 r., m.in. w wyroku z dnia 10 listopada 2017 r. KIO 2256/17, zgodnie z
którym „To na wykonawcy spoczywa obowiązek dowiedzenia, że zaoferowana przez niego cena nie jest rażąco niska.
Dlatego wykonawca musi przedstawić konkretne przyczyny zaoferowania niskiej ceny i poprzeć te wyjaśnienia
stosownymi dowodami, co wynika z zacytowanego wyżej art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo
zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 9339 ze zm.)". Analogicznie wypowiedziała się Izba w wyroku z dnia 31
października 2016 r. KIO 1903/16: "Według normy zawartej w art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo
zamówień publicznych (tej. Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 ze zm.) obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny, spoczywa na wykonawcy”.
Wykonawca B. R. zobowiązany był zatem do udowodnienia, iż zaoferowana cena ma charakter realny, znajduje
odzwierciedlenie w nakładach, które należy ponieść na zrealizowanie przedmiotu zamówienia oraz, iż zachodzą po
stronie tego wykonawcy obiektywne czynniki, które umożliwiają obniżenie ceny oferty do zaoferowanego poziomu.
Powinien był przedstawić wyjaśnienia konkretne i wyczerpujące, wraz z dołączeniem dowodów na potwierdzenie
podnoszonych twierdzeń i wskazywanych wartości. Złożone przez wykonawcę B. R. wyjaśnienia pozwalają na
stwierdzenie, że podmiot ten nie sprostał obowiązkowi wykazania, że cena została wyszacowana prawidłowo.
Odnosząc się do stanowiska zamawiającego wyrażonego w odpowiedzi na odwołanie i przedłożonych przez niego
dowodów, Izba wskazuje w pierwszej kolejności na treść art. 537 ustawy P.z.p., zgodnie z którym ciężar dowodu, że
oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na:
1) wykonawcy, który ją złożył, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego;
2) zamawiającym, jeżeli wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania odwoławczego.
W rozpoznawanym przypadku wykonawca B. R. nie zgłosił przystąpienia do postępowania odwoławczego i nie uzyskał
statusu uczestnika postępowania odwoławczego. Ciężar dowodu, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco
niskiej ceny, zgodnie z art. 537 pkt 2 ustawy P.z.p. spoczywał zatem na zamawiającym.
Izba wskazuje, że pomimo wyrażonego w art. 535 ustawy P.z.p. uprawnienia do przedstawiania dowodów do zamknięcia
rozprawy, przywilej ten nie może być wykorzystywany do uzyskania kolejnego terminu do złożenia dokumentów, które
powinny być złożone we wcześniejszych etapach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Umożliwienie
złożenia wymaganych dokumentów po raz kolejny postawiłoby
danego wykonawcę w sytuacji uprzywilejowanej wobec innych uczestników postępowania. Interpretacja art. 537 w
kontekście art. 535 ustawy P.z.p. powinna polegać na stwierdzeniu, że podnoszona przed Krajową Izbą Odwoławczą
argumentacja i składane dowody mają służyć obronie dotychczasowego stanowiska, złożonych wyjaśnień i poparciu
wcześniej przedłożonych dowodów. Ani strona, ani uczestnik postępowania odwoławczego nie mogą wykorzystywać
uprawnień i obowiązków wynikających ze wskazanych wyżej przepisów do dokonywania czynności, których zaniechano
wcześniej.
W rozpoznawanym przypadku wykonawca B. R. był dwukrotnie wzywany przez zamawiającego do złożenia wyjaśnień w
zakresie zaoferowanej ceny. Złożone przez niego wyjaśnienia zostały przez Izbę ocenione jako zbyt lakoniczne i ogólne i
nie dające podstaw do uznania, że cena tegoż wykonawcy nie jest rażąco niska. Wykonawca nie przedłożył żadnych
dowodów uzasadniających złożone wyjaśnienia. Zaniechania wykonawcy nie mogą być konwalidowane przez czynności
zamawiającego podejmowane w toku postępowania odwoławczego.
Z uwagi na powyższe Izba nie uwzględniła argumentacji zamawiającego i oddaliła złożone przez niego dowody, uznając
je za spóźnione. Izba nakazała zamawiającemu odrzucenie oferty wykonawcy B. R. na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 8
ustawy P.z.p.
Izba uznała za zasadny zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 226 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 224 ust. 6 P.z.p., przez
dokonanie wadliwego badania treści oferty Pana P. Ł. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą
„Transport Ciężarowy i Roboty Ziemne P. Ł.”, mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu jako oferta zawierająca rażąco
niską cenę i zaniechanie jej odrzucenia, w sytuacji kiedy oferta ta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
Izba w tym zakresie podtrzymuje stanowisko i argumentację zawarte wyżej, przy rozpoznawaniu analogicznego zarzutu
dotyczącego oferty wykonawcy Bartosza Rakowskiego. Również wykonawca P. Ł. złożył wyjaśnienia bardzo ogólne,
wskazał jedynie ogólny poziom kosztów, nie wykazując, w jaki sposób i o jakie kwoty udało mu się obniżyć zaoferowaną
cenę. Wykonawca nie złożył żadnych dowodów pozwalających na potwierdzenie, że ponoszone przez niego koszty są w
takiej wysokości, jakie wskazał w złożonych wyjaśnieniach. Również i w tym przypadku brak jest możliwości
konwalidowania nieprawidłowości stwierdzonych w złożonych wyjaśnieniach argumentacją i dowodami złożonymi przez
zamawiającego, które Izba oddaliła, uznając je za spóźnione.
Wskazując na powyższe Izba nakazała zamawiającemu odrzucenie oferty wykonawcy P. Ł. na podstawie art. 226 ust. 1
pkt 8 ustawy P.z.p.
Izba uznała za uzasadniony zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 224 ust. 1 P.z.p poprzez dokonanie wadliwego
badania treści oferty Pana Ł. R. prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Usługi Melioracyjne
Ł. R.”, jednak Izba nie podziela wszystkich podniesionych w tym zakresie przez odwołującego argumentów.
Odwołujący zarzucił, że wykonawca Ł. R., szacując cenę oferty, nie uwzględnił prawidłowej stawki roboczogodziny
(22,80 zł w okresie od stycznia 2023 r. do czerwca 2023, oraz stawki 23,40 zł w okresie od lipca 2023 r. do grudnia 2023
r.). Odwołujący wskazał, że prawidłowe określenie przez zamawiającego wartości przedmiotu zamówienia, od której
należy analizować występowanie rażąco niskiej ceny oferty, winno nastąpić przy uwzględnieniu prawidłowej stawki
roboczogodziny jako 22,80 zł w okresie od stycznia 2023r. do czerwca 2023, oraz stawki 23,40 zł w okresie od lipca
2023 r. do grudnia 2023 r. Wówczas, wartość przedmiotu zamówienia stanowiąca już w oparciu o stawki minimalne
wynagrodzenia wynosiłaby 848.195,32 netto oraz 916.050,95 zł brutto. Wykonawca Ł. R. złożył ofertę na realizację
przedmiotowego zamówienia na kwotę 524.163,00 zł netto, co stanowi brutto kwotę 566.096,04 zł. W tych
okolicznościach po pierwsze wartość oferty wykonawcy Ł. R. byłaby o 38,20 % niższa niżeli wartość zamówienia.
Następnie odwołujący, opierając się na informacjach zawartych w kosztorysie ofertowym wykonawcy Ł. R., podniósł, że
wykonawca Ł. R. znacząco zaniżył ceny pracy ciężkiego sprzętu tj. koparki oraz ciągnika i nie wycenił pozycji 44
kosztorysu.
W pierwszej kolejności Izba podkreśla, że podziela stanowisko zamawiającego wyrażone w odpowiedzi na odwołanie, iż
w sytuacji, w której złożenie kosztorysu ofertowego nie było wymagane (a tak było w niniejszym postępowaniu), opieranie
zarzutów na jego treści należy uznać za bezzasadne. Tym samym Izba nie uwzględniła tej części argumentacji
podniesionej w odwołaniu, która dotyczyła treści kosztorysu ofertowego wykonawcy Ł. R..
W ocenie Izby natomiast zasadne są argumenty dotyczące możliwości zaniżenia przez wykonawcę Ł. R. kosztów
związanych z zatrudnieniem pracowników, w tym zastosowania prawidłowej stawki roboczogodziny oraz pozostałych
kosztów pracowniczych. W ocenie Izby argumentacja podniesiona w odwołaniu uzasadnia wątpliwość, czy cena
zaoferowana przez wykonawcę Ł. R. jest zgodna z przepisami regulującymi koszty pracy.
Izba przeanalizowała argumentację zamawiającego zawartą w odpowiedzi na odwołanie i stwierdziła, że opiera się ona
w dużej mierze na hipotezach i próbie wykazywania, że zaoferowana cena jest realna przy przyjęciu pewnych założeń,
co do których zamawiający nie może mieć pewności, że wykonawca Ł. R. wziął je pod uwagę. Wskazać należy, że to
wykonawca, w przypadku wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 224 ustawy P.z.p., obowiązany jest – na wezwanie
zamawiającego – złożyć stosowne
wyjaśnienia co do zaoferowanej ceny, a zamawiający obowiązany jest wyjaśnienia te ocenić. Zamawiający nie jest
uprawniony do tego, by wymagane wyjaśnienia zastępować własnymi analizami.
Pomimo uwzględnienia zarzutu Izba nie nakazała zamawiającemu dokonywania żadnych czynności stanowiących
konsekwencję uwzględnienia odwołania w tym zakresie, tj. wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie
zaoferowanej ceny, a to z uwagi na fakt, że uwzględniła zarzut dotyczący zaniechania odrzucenia oferty wykonawcy Ł.
R. z uwagi na brak wykazania, że oferta tego wykonawcy została w sposób prawidłowy zabezpieczona wadium i
nakazała odrzucenie oferty Ł. R. .
Izba pozostawiła bez rozpoznania zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7
ustawy P.z.p. przez dokonanie wadliwego badania treści oferty Ł. R., mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu, ponieważ
stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, polegający na
zaniżeniu kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie minimalnego
wynagrodzenia za pracę jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących, a w
konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej. Rozpoznanie tego zarzutu byłoby możliwe dopiero po
zbadaniu, czy wykonawca Ł. R. złożył ofertę z ceną skalkulowaną na podstawie stawek niższych niż stawki rynkowe. W
sytuacji, w której Izba nakazała zamawiającemu odrzucenie oferty wykonawcy na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 14 ustawy
P.z.p., brak jest podstaw do ustalenia, czy wykonawca Ł. R. skalkulował ofertę w sposób prawidłowy.
Izba uznała za uzasadniony zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p. poprzez dokonanie
wadliwego badania treści oferty konsorcjum firm: Z. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą:
„Usługi Melioracyjne Z. P.”, P. P., prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą: „Inżynieria WodnoMelioracyjna P. P.” poprzez zaniechanie wezwania tegoż wykonawcy do złożenia wyjaśnień w zakresie zaoferowanej
ceny. Izba jednakże nie podziela całości argumentacji podniesionej przez odwołującego przy uzasadnianiu
rozpoznawanego zarzutu.
Odwołujący podniósł, że wykonawcy Z. P. i P. P. złożyli ofertę na realizację przedmiotowego zamówienia na kwotę
524.200,00 zł netto, co stanowi brutto kwotę 566.136,00 zł. Wykonawcy nie załączyli do oferty kosztorysu, który miał
stanowić podstawę do ustalenia wysokości wyliczenia ceny.
W ocenie odwołującego zaoferowana cena nie pokrywa nawet kosztów zatrudnienia pracowników niezbędnych do
realizacji zamówienia, urlopów, wynagrodzeń chorobowych, urlopów okolicznościowych, Pracowniczych Planów
Kapitałowych, lekarskich badań
wstępnych i okresowych, szkoleń BHP, ekwiwalentu za pranie odzieży roboczej lub prania odzieży roboczej, a także
pozostałych kosztów realizacji zamówienia. Zamawiający określił wymagania w zakresie minimalnej liczby pracowników i
godzin ich pracy: „6,17 etaty miesięcznie (6 osób) przez okres dni roboczych tj. 168 godzin.”
W pierwszej kolejności Izba nie zgadza się z odwołującym, iż w przedmiotowym postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego wykonawcy obowiązani byli złożyć wraz z ofertą kosztorys ofertowy. Zgodnie z postanowieniami rozdz. 10
SWZ kosztorys był wymagany jedynie w przypadku składania ofert na zadania 7. Tym samym Izba nie uwzględniła tej
części argumentacji podniesionej w odwołaniu, która odnosiła się do braku kosztorysu ofertowego w ofercie
wykonawców Z. P. i P. P. .
W ocenie Izby natomiast zasadne są argumenty dotyczące możliwości zaniżenia przez wykonawców Z. P. i P. P.
kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników, w tym zastosowania prawidłowej stawki roboczogodziny oraz
pozostałych kosztów pracowniczych.
Izba podkreśla, że przy rozpoznawaniu zarzutu bez znaczenia pozostaje okoliczność, że odwołujący nie podniósł
zarzutu dotyczącego niewłaściwego ustalenia wartości zamówienia. Okoliczność ta miałaby znaczenie w sytuacji, gdyby
odwołujący podniósł wobec zamawiającego zarzut naruszenia art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy P.z.p. poprzez zaniechanie
wezwania do złożenia wyjaśnień wykonawcy, którego oferta jest o co najmniej 30% od wartości zamówienia. Taki zarzut
nie został podniesiony. Odwołujący podniósł natomiast zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p. i zaniechanie
wezwania do złożenia wyjaśnień wykonawcy, którego cena wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
Izba wskazuje, że – bez względu na okoliczność, czy wartość zamówienia została przez zamawiającego ustalona z
uwzględnieniem wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2023 roku, czy też nie – zamawiający na etapie
oceny ofert każdorazowo obowiązany jest zbadać, czy oferta danego wykonawcy nie narusza obowiązujących w tym
zakresie przepisów prawnych. W ocenie Izby argumentacja podniesiona w odwołaniu uzasadnia wątpliwość, czy cena
zaoferowana przez wykonawców Z. P. i P. P. jest zgodna z przepisami regulującymi koszty pracy. Izba w tym zakresie
podtrzymuje stanowisko i argumentację zawarte wyżej, przy rozpoznawaniu analogicznego zarzutu dotyczącego oferty
wykonawcy Ł. R. .
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p., jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się
rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z
wyjaśnień, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu,
lub ich istotnych części składowych. Stosownie do ust. 5, obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej
ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
Użyte w art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p. sformułowanie „budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania
przedmiotu zamówienia” wskazuje na wrażenie zamawiającego charakteryzujące się dużym stopniem subiektywności.
Przepisy ustawy P.z.p. w tym zakresie nie wskazują żadnych przesłanek uzasadniających konieczność wezwania
wykonawcy do złożenia wyjaśnień. Zamawiający może powziąć wątpliwości w oparciu o szereg czynników, w tym
doświadczenie nabyte przy udzielaniu tego rodzaju usług, znajomość cen obowiązujących na rynku, ceny innych ofert
złożonych w postępowaniu itp.
O ile dyspozycja przepisu odnosi się do subiektywnego wrażenia zamawiającego, podkreślić należy, że nie jest to
okoliczność, z której zamawiający może korzystać swobodnie, lecz musi wziąć pod uwagę aktualne realia rynkowe.
Zamawiający rozstrzygając, czy ma do czynienia z rażąco niską ceną, powinien mieć na uwadze w szczególności
„rzeczywistą relację wartości świadczenia pieniężnego do wartości świadczenia niepieniężnego”. Inny sposób dokonania
badania zaoferowanej w danym postępowaniu w przez wykonawcę ceny może prowadzić do krzywdzącego innych
wykonawców działania zamawiającego.
W wyroku z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt KIO 820/16, wydanym jeszcze na kanwie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29
stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 roku, poz. 1843 ze zm.), ale zachowującym swą
aktualność również pod rządami nowej ustawy P.z.p., Krajowa Izba Odwoławcza zwróciła uwagę, że zwroty „wydaje się”
czy „budzi wątpliwości zamawiającego” są pojęciami nieostrymi i należy uznać, że celowo zostały wprowadzone przez
ustawodawcę, by dać zamawiającym szerokie możliwości działania, a z których winni korzystać w uzasadnionych
sytuacjach, dla zapewnienia uczciwej konkurencji w postępowaniu oraz w celu wyboru wykonawcy, który za zaoferowaną
cenę rzeczywiście może wykonać zamówienie w sposób zgodny z oczekiwaniami i wymogami zamawiającego.
Jednocześnie należy wskazać, że przepis art. 90 ust. 1 wskazanej ustawy (a tym samym art. 224 ust. 1 ustawy P.z.p.)
nie może być odczytywany jedynie jako uprawnienie zamawiającego, nie podlegające kontroli. Przeciwnie, norma prawna
zawarta w tym przepisie przewiduje obowiązek przeprowadzenia procedury wyjaśniającej, a tym samym zaniechanie
tego obowiązku - gdy okoliczności sprawy wskazują o istnieniu uzasadnionych podstaw do zastosowania art. 90 ust. 1 może być podnoszone w ramach środków ochrony
prawnej. Należy przy tym dodać, że przepis ten stanowi, że „zamawiający zwraca się” o udzielenie wyjaśnień i złożenie
dowodów, a nie, że „zamawiający może zwrócić się”.
Krajowa Izba Odwoławcza uznała również, że obowiązek przeprowadzenia procedury wyjaśniającej - gdy zachodzą do
tego ustawowe przesłanki - wpisuje się w podstawową zasadę z art. 7 ust. 1 ustawy z 2004 roku, w postaci zapewnienia
uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Izba pozostawiła bez rozpoznania zarzut naruszenia przez zamawiającego art. 97 ust. 5 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 7
ustawy P.z.p. przez dokonanie wadliwego badania treści oferty Z. P. i P. P., mimo że oferta ta podlegała odrzuceniu,
ponieważ stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji,
polegający na zaniżeniu kosztów realizacji usługi poniżej stawek rynkowych, w szczególności poprzez przyjęcie
minimalnego wynagrodzenia za pracę jako wartość niższą niżeli wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących,
a w konsekwencji do nierealnego obniżenia wysokości ceny ofertowej. Rozpoznanie tego zarzutu będzie możliwe dopiero
po zbadaniu, czy wykonawcy Z. P. złożyli ofertę z ceną skalkulowaną na podstawie stawek niższych niż stawki rynkowe.
W sytuacji, w której Izba nakazała zamawiającemu wezwanie wykonawców do złożenia wyjaśnień w zakresie
zaoferowanej ceny, obecnie brak jest podstaw do ustalenia, czy wykonawcy Z. P. i P. P. skalkulowali ofertę w sposób
prawidłowy.
Wskazując na powyższe, Izba nakazała zamawiającemu wezwanie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Z. P., P. P., do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak na wstępie.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 575 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo
zamówień publicznych stosownie do wyniku postępowania oraz na podstawie § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Prezesa
Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich
rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ………………………………