Sygn. akt: KIO 1091/23
WYROK
z dnia 9 maja 2023 roku
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Irmina Pawlik
Michał Pawłowski
Katarzyna Poprawa
Protokolant:
Mikołaj Kraska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2023 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej w dniu 17 kwietnia 2023 r. przez wykonawcę Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim w postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego Skarb Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie, w imieniu
i na rzecz którego postępowanie prowadzi Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi
przy udziale wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia BUDiA -Standard Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Oleśnicy, B.-DROG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z
siedzibą w Łubowie oraz T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. Firma Produkcyjno-HandlowoUsługowa T. B. z siedzibą w Rudnikach zgłaszających przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie
zamawiającego
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu Skarbowi Państwa - Generalnemu Dyrektorowi Dróg
Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym uznanie za bezskuteczne dokonanego przez wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia BUDiA - Standard Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z
siedzibą w Oleśnicy, B.-DROG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w
Łubowie oraz T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa
T. B. z siedzibą w Rudnikach zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji zawartych w wyjaśnieniach
z dnia 27 marca 2023 r. oraz w załącznikach do tego pisma w całości;
2. kosztami postępowania obciąża zamawiającego Skarb Państwa – Generalnego
Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie i:
2.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie: piętnaście tysięcy
złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
2.2. zasądza od zamawiającego Skarbu Państwa – Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z
siedzibą w Warszawie na rzecz odwołującego Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie:
osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą
uzasadnione koszty postępowania poniesione przez odwołującego z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia
pełnomocnika.
Stosownie do art. 579 ust. 1 i 580 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U.
z 2022 r. poz. 1710 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za
pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ……………………………….………
Sygn. akt: KIO 1091/23
Uz as adnienie
Zamawiający Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie, w imieniu i na
rzecz którego działa Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi (dalej jako „Zamawiający”)
prowadzi postępowanie w trybie przetargu nieograniczonego na „Całoroczne (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg
krajowych zarządzanych przez GDDKiA Oddział w Łodzi wraz z wszystkimi elementami na dk nr 12, 83, 72 na
odcinkach administrowanych przez Rejon Sieradz” (nr postępowania: O/ŁO.D-3.2421.24.2022). Ogłoszenie o
zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z dnia 5 października 2022 r. pod numerem
2022/S 192544189 Do ww. postępowania o udzielenie zamówienia zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 11
września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1710 ze zm., dalej „ustawa Pzp”). Wartość
szacunkowa zamówienia przekracza progi unijne, o których mowa w art. 3 ustawy Pzp.
W dniu 17 kwietnia 2023 r. wykonawca Przedsiębiorstwo Robót Drogowo-Mostowych Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim (dalej jako „Odwołujący”) wniósł odwołanie wobec czynności
Zamawiającego polegających na:
1. nieprawidłowej ocenie czynności zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie wyjaśnień rażąco niskiej
ceny, złożonych przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia BUDiA - Standard Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Oleśnicy, B.-DROG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Spółka komandytowa z siedzibą w Łubowie oraz T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. Firma
Produkcyjno-Handlowo-Usługowa T. B. z siedzibą w Rudnikach (dalej jako „Przystępujący”) w dniu 27 marca 2023
r., oraz wszystkich dokumentów
(załączników) złożonych wraz z wyjaśnieniami, w tym mających na celu wykazanie braku rażąco niskiej ceny oferty
Wykonawcy, i w konsekwencji uznanie, że wyjaśnienia te oraz dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, co też
nie zostało wykazane przez Przystępującego;
2. braku udostępnienia Odwołującemu wyjaśnień Przystępującego w zakresie rażąco niskiej ceny wraz z
wszystkimi załącznikami do tych wyjaśnień, w tym do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, mimo że
Wykonawca ten nie wykazał skutecznie, iż stanowią one (wszystkie) tajemnicę przedsiębiorstwa;
ewentualnie z ostrożności procesowej
3. zaniechania odrzucenia z postępowania oferty złożonej przez Przystępującego w sytuacji, w której oferta ta
powinna zostać odrzucona z Postępowania z uwagi na okoliczności opisane w szczegółach w uzasadnieniu
odwołania;
a w każdym przypadku
4. nieuzasadnionego wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej.
Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:
1. art. 18 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej
konkurencji („u.z.n.k.”) poprzez uznanie, że Wykonawca w prawidłowy sposób wykazał, że informacje ujęte w
wyjaśnieniach odnoszących się do ceny oferty oraz dokumenty mające potwierdzać, że oferta Przystępującego nie
zawiera rażąco niskiej ceny, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa tego Wykonawcy, podczas gdy Wykonawca w
uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., a
w szczególności że: - zastrzeżone dokumenty mają wartość gospodarczą; - Konsorcjum dokonało prawidłowego
zastrzeżenia, obejmując tajemnicą przedsiębiorstwa jedynie dopuszczalny zakres informacji (wyłącznie informacje
stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa); - informacje te są poufne i strzeżone w odpowiedni sposób, co
doprowadziło do zaniechania ich odtajnienia i uniemożliwienia konkurencyjnym wykonawcom przeprowadzenia
weryfikacji oceny Zamawiającego w zakresie uznania, że oferta Przystępującego nie zawiera rażąco niskiej ceny;
2. art. 16 ust. 1 i 3 oraz art. 18 ust. 3 ustawy Pzp i art. 74 ustawy Pzp w zw. z ar. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez brak
odtajnienia i udostępnienia przez Zamawiającego zastrzeżonych przez Przystępującego informacji (wyjaśnień
RNC wraz z wszystkimi załącznikami), mimo takiego obowiązku (art. 74 ustawy Pzp), w sytuacji, w której
informacje te nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym ww. Wykonawca nie wykazał spełnienia przesłanek
z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
ewentualnie – z ostrożności procesowej
3. art. 226 ust. 1 pkt 8 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty Przystępującego pomimo iż istotne
części składowe oferty (o czym przesądziła już Izba) tego wykonawcy są rażąco niskie w stosunku do przedmiotu
zamówienia i niewystarczające do jego wykonania, co też winno skutkować odrzuceniem oferty tego wykonawcy,
czego jednak Zamawiający zaniechał, a co doprowadziło do wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej;
4. art. 226 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy Pzp poprzez brak
odrzucenia oferty Przystępującego, a w konsekwencji jej wybór, podczas gdy oferta ta jest niezgodna z warunkami
zamówienia i zawiera błędy w obliczeniu ceny, gdyż oferta tego wykonawcy faktycznie nie obejmuje wszystkich
elementów składających się na przedmiot zamówienia, na co wskazuje wycena Konsorcjum w zakresie grupy
prac nr 1 – Nawierzchnia, która to wycena nie pokrywa
nawet minimalnych kosztów związanych z jej elementami składowymi (całkowitych kosztów wykonania danych pozycji
jednostkowych), w tym kosztu zakupów niezbędnych do wykonania prac materiałów;
5. art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp w zw. z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. poprzez zaniechanie odrzucenia oferty
Przystępującego, pomimo że jej złożenie stanowi czyn nieuczciwej konkurencji polegający na celowym,
sztucznym zaniżeniu wartości poszczególnych pozycji cenowych ujętych w Tabeli Elementów Rozliczeniowych
(„TER”) w Grupie prac nr 1 – Nawierzchnia, tj. co najmniej pozycji nr 10.1, 17.1 oraz 18.2, co w rezultacie pozwoliło
temu wykonawcy obniżyć wartość globalną swojej oferty i uzyskać przedmiot zamówienia, czego nie można
jednak uznać za uczciwą konkurencję;
a w konsekwencji
6. art. 16 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej
konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości.
Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania i nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej, przeprowadzenia ponownego badania i oceny ofert, odtajnienia wyjaśnień złożonych przez
Przystępującego w zakresie cen jednostkowych wraz ze złożonymi załącznikami do tych wyjaśnień, w tym dowodami
dołączonymi do zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa, ewentualnie odrzucenia oferty złożonej przez Przystępującego
już na obecnym etapie z uwagi na jej złożenie w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji, a przy tym zawierającej
rażącą cenę lub też błąd w obliczeniu ceny.
Na wstępie odwołania przedstawiono stan faktyczny, opisując dotychczasowy przebieg postępowania o udzielenie
zamówienia oraz wskazując na wyrok Izby w sprawie KIO 300/23, w wyniku którego Zamawiający wezwał
Przystępującego do wyjaśnień dotyczących wyliczenia części składowych ceny. Odwołujący podkreślił, że Zamawiający
niesłusznie ocenił, iż wyjaśnienia Przystępującego oraz złożone przez tego Wykonawcę dokumenty stanowią tajemnicę
przedsiębiorstwa. Zastrzeżenie tych informacji przez Przystępującego, a następnie odmowa ich udostępnienia przez
Zamawiającego ma wyłącznie na celu utrudnienie weryfikacji złożonych wyjaśnień. Dlatego też Odwołujący w pierwszej
kolejności wnioskuje o odtajnienie ww. dokumentów, aby mógł się zapoznać z nieznanymi mu obecnie okolicznościami,
co też pozwoli uniknąć w przyszłości stawiania dalszych zarzutów, w tym iż złożone wyjaśnienie wraz z dowodami nie
uzasadniają rażąco niskiej ceny, co z kolei skutkować będzie przedłużeniem postępowania. Odwołujący wyjaśnił, iż z
ostrożności procesowej postawił również dalej idące zarzuty. Być może Izba, która ma dostęp do wyjaśnień, już na ich
podstawie stwierdzi, że oferta tego Wykonawcy powinna zostać
odrzucona. Zdaniem Odwołującego oferta Przystępującego okazała się najkorzystniejszą w postępowaniu w związku z
rażącym zaniżeniem cen jednostkowych kilku pozycji do poziomu, który nie pozwala na ich wykonanie, a nawet zakup
niezbędnych materiałów. Gdyby przyjąć wartość rynkową tych pozycji, która pozwala choćby na zakup niezbędnych
materiałów do wykonania poszczególnych prac, oferta Przystępującego uplasowałaby się na drugim miejscu.
Uzasadniając zarzut dotyczący tajemnicy przedsiębiorstwa Odwołujący wskazał na prymat zasady jawności
postępowania o udzielenie zamówienia oraz art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Podkreślił, że Zamawiający, badając uzasadnienie
zastrzeżenia danego dokumentu tajemnicą przedsiębiorstwa, zobowiązany jest do dokładnej weryfikacji, czy dany
wykonawca wykazał, że konkretna informacja wypełnia łącznie wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 11 ust. 2
u.z.n.k. Wskazać bowiem należy, że tajemnica przedsiębiorstwa - jako wyjątek od zasady jawności postępowania - musi
być interpretowana w ograniczony i ścisły sposób, a interpretację tę należy odczytywać poprzez obowiązek, a nie
uprawnienie Zamawiającego, czy wykonawcy. Zamawiający w każdym przypadku powinien indywidualnie zbadać, w
odniesieniu do każdego dokumentu (a wręcz informacji) zastrzeżonego jako tajny, czy zachodzą przesłanki tajemnicy
przedsiębiorstwa, zwłaszcza, że decyduje o tym treść dokumentu (informacje w nim zawarte). Tym samym bardzo
precyzyjnie i dokładnie należy odnosić się do treści poszczególnych dokumentów. Może bowiem zdarzyć się, że
tajemnicą przedsiębiorstwa faktycznie jest objęta tylko część dokumentu, nie zaś jego całość. W takim przypadku
zastrzeżenie całej treści dokumentu jest nieuprawnione. Odwołujący powołał się na orzecznictwo potwierdzające ww.
stanowisko. W ocenie Odwołującego Przystępujący nie sprostał obowiązkowi wykazania, że zastrzeżone informacje
stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (a już na pewno, że wszystkie z nich, niejako en bloc), w tym przede wszystkim nie
wykazało, że mają one jakąkolwiek wartość gospodarczą czy też zachowana jest ich poufność.
Zdaniem Odwołującego Przystępujący niezasadnie utajnił całość dokumentacji. Przystępujący dokonał ogólnego
utajnienia wszystkich przedłożonych wraz z wyjaśnieniami załączników (oraz samych wyjaśnień), nie usiłując nawet
przeprowadzić odpowiedniej selekcji informacji tam uwzględnionych (co najwyżej pogrupował je w bardzo ogólne
katalogi). Zdaniem Odwołującego celem przedmiotowego działania jest w rzeczywistości utrudnienie innym
wykonawcom próby oceny oferty tego wykonawcy pod kątem rażąco niskiej ceny. Zamawiający nie odtajnił nawet
Załączników nr 1- 5 wymienionych in fine Załącznika nr 1 – Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa, które nie są
zasadniczo wskazane jako tajemnica przedsiębiorstwa, skoro w uzasadnieniu zastrzeżenia informacji wskazane
zostało, że: „(...) zastrzegam jako tajemnicę przedsiębiorstwa: (…) - zakreślone na
szaro (w przedmiotowy sposób) w treści Wyjaśnień oraz załączników (…)” zaś ww. załączniki wymienione in fine
Załącznika nr 1 nie spełniają tego warunku. Co więcej, Przystępujący w ogóle nie wykazał, że dokumenty te mają
jakąkolwiek wartość gospodarczą. Podkreślenia przy tym wymaga, że analiza ich treści jest istotna choćby z punktu
widzenia wykazania braku spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Odwołujący podkreślił, iż wszelkie wyjątki od
zasady jawności powinny być interpretowane ściśle. W trakcie badania zasadności dokonanego zastrzeżenia analizie
podlega nie tylko kwestia potrzeby objęcia danych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa, ale także ustalenia, czy cała
treść zastrzeżonego dokumentu uzasadnia objęcie go tajemnicą przedsiębiorstwa. Nie jest zasadne i dopuszczalne
obejmowanie zastrzeżeniem całego dokumentu w sytuacji, kiedy – ewentualnie - tylko pewna jego część odpowiada
wymaganiom wskazanym w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W przypadku uznania, że jedynie fragment informacji zawartych w
załącznikach do Wyjaśnień stanowi informacje wrażliwe dla Przystępującego, należałoby „zakryć” jedynie stosowany
wycinek dokumentacji, czego jednak nie dokonano w postępowaniu. Na potwierdzenie swojego stanowiska Odwołujący
przywołał orzecznictwo Izby i TSUE. Odwołujący podkreślił, że Przystępujący „mechanicznie” zastrzegł całe wyjaśnienia
oraz wszystkie załączniki, np. wzór dokumentu, który, nie mając żadnej wartości gospodarczej, również został utajniony.
Podobnie rzecz ma się np. z ofertami dostawców
(podwykonawcami), które z pewnością zawierają (również) informacje niestanowiące tajemnicy przedsiębiorstwa.
Mogłyby one zostać udostępnione np. bez samych nazw poszczególnych firm. Zamawiający jednak zdecydował o
utrzymaniu w tajemnicy wszystkiego, bez względu na wartość takich informacji, co jest zachowaniem błędnym,
naruszającym przepisy ustawy Pzp. W ocenie Odwołującego Przystępujący miał możliwość przedłożenia wyjaśnień z
ewentualnie „zakrytymi” fragmentami wrażliwymi, które w ocenie tego wykonawcy nie powinny zostać ujawnione.
Przystępujący nie udowodnił przy tym, że charakter zastrzeżonych informacji, jest tego rodzaju, że muszą być
traktowane jako nierozerwalna całość podlegająca ochronie. Zdaniem Odwołującego za nieuzasadnioną uznać należy
akceptację tego typu zachowań przez Zamawiającego, który nie przeprowadził analizy całości zastrzeżonych wyjaśnień i
załączników, akceptując automatycznie czynność dokonaną przez Przystępującego. Odwołujący wskazał też, że
Zamawiający poza dokonaniem rzetelnej analizy zastrzeżenia informacji w charakterze tajemnicy przedsiębiorstwa, w
przypadku utrzymaniu ich utajniania, winien wskazać, czego w istocie one dotyczą, co pozwoli zagwarantować
wykonawcom prawo do skorzystania z procedury odwoławczej przewidzianej Pzp. Z obowiązku tego Zamawiający
ponownie się nie wywiązał, gdyż z treści Wyjaśnień nie sposób odczytać wyczerpującego katalogu zastrzeżonych
informacji (czy chociażby ich charakteru). Zamawiający nie poinformował również o tym w jakikolwiek inny sposób.
Podsumowując tę część argumentacji Odwołujący wskazał, iż 7
Przystępujący nie wykazał, że całość wyjaśnień i dokumentacji przedłożonych Zamawiającemu zawiera informacje
stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, a przez to zasługuje na utajnienie, pomimo wąskiego postrzegania wyjątku od
zasady jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający natomiast bezrefleksyjnie
zaakceptował utajnienie Wyjaśnień oraz załączonych do nich dokumentów oraz dokonał niezasadnej akceptacji
zastrzeżonej tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie złożonych wyjaśnień, czym dopuścił się naruszenia fundamentalnej
zasady jawności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.
Dalej Odwołujący podniósł, iż Przystępujący nie wykazał wartości gospodarczej przekazywanych wyjaśnień i
dokumentów. W ramach złożonych wyjaśnień, Konsorcjum usiłowało wykazać wartość gospodarczą informacji, które w
istocie dotyczą trzech pozycji kosztorysu ofertowego (spośród kilkuset pozycji, w tym spośród 68 pozycji wycenianych
przez wykonawców tylko w ramach GRUPA PRAC NR 1 – Nawierzchnia - w formularzu TER). Już tylko ta okoliczność
stawia pod znakiem zapytania ich wartość gospodarczą. Trudno bowiem zrozumieć, jak nawet znajomość wyliczenia
tych pozycji, a w szczególności charakterystycznych dla nich kosztów (np. siatki stalowej, Slurry Seal), wpłynie na
konkurencyjność w przyszłości. Tym bardziej, że – po pierwsze - w trakcie całej rozprawy przed Krajową Izbą
Odwoławczą, która miała miejsce w związku z pierwszym wyborem oferty Konsorcjum, Wykonawca ten przekonywał,
że pozycje te są całkowicie nieistotne (nic nie znaczące) i błahe z punktu widzenia całej oferty. Obecnie natomiast mają
dla niego stanowić wartość gospodarczą, co do której udostępnienie informacji spowoduje - aktualnie i w przyszłości niepowetowaną stratę gospodarczą po jego stronie (stanowią o jego przewadze konkurencyjnej). Po drugie,
Przystępujący do wyceny tych pozycji podchodzi dość „frywolnie”, co pokazuje, że nie są one pochodną jakiejś ściśle
określonej generalnej metodologii wyceny, ale w pewnym sensie raczej dziełem przypadku (lub też wynikiem całkowitego
abstrahowania od rzeczywistej wartości kosztów ich wykonania). Konsorcjum w treści wyjaśnień wskazało m.in., że:
„Zawarcie w Wyjaśnieniach szczegółowych kalkulacji kosztów odnoszących się do poszczególnych elementów
przedmiotu zamówienia, ujawnia wykorzystywane przez Wykonawcę strategie budowania ceny ofertowej oraz strategie
organizacji – minimalizujące koszty wykonywania usług i robót, a przez to wpływające na konkurencyjność Wykonawcy”,
podczas gdy Wykonawca ten nie zastosowało tożsamych strategii budowania ceny dla pozycji nr 10.1, 17.1 oraz 18.2,
znajdujących się w Grupie prac nr 1 Nawierzchnia, w postępowaniach niemalże tożsamych czasowo i zakresowo, gdzie
ceny ww. pozycji oferowanych przez Przystępującego są diametralnie odmienne (nawet dziesięciokrotnie wyższe), a
termin złożenia ofert dzieliło zaledwie dwa dni. W ocenie Odwołującego powyższe stanowisko (dotyczące generalnej
wartości gospodarczej
zastrzeżonych informacji) zostało zajęte wyłącznie na potrzeby tego postępowania, a jego celem jest uniemożliwienie
innym wykonawcom weryfikacji oferty Konsorcjum, np. „metodologii wyceny” pozycji, które stanowią zaledwie 2%
wartości wyceny Zamawiającego. I gdyby tylko wyliczyć tę pozycję (18.2) w oparciu o ceny materiałów podane przez
samo Konsorcjum w innych pozycjach (które się pokrywają), rzeczywista wartość ceny jednostkowej rośnie z 15 zł do
ponad 500 zł. Pokazuje to, że na potrzeby tego postępowania Konsorcjum skrajnie, poniżej kosztów, nie doszacowało
m.in. tej pozycji cenowej. Odwołujący podkreślił, że Przystępujący sporządził argumentację dotyczącą udowodnienia
wartości gospodarczej informacji obszernie, aczkolwiek rażąco lakonicznie i ogólnikowo, a zbliżony sposób wyjaśnienia
był już poddany ocenie przez Izbę, która nie zgodziła się z Wykonawcą, utrzymując odtajnienie złożonych wyjaśnień w
zakresie rażąco niskiej ceny (wyrok KIO z dnia 4 marca 2022 roku, KIO 437/22). Odwołujący wskazał, że twierdzenia
Przystępującego nierzadko sprowadzają się do powtarzania „w koło” tej samej myśli przy użyciu nieco innych słów, np.
niezliczoną ilość razy Wykonawca powtarza, co zawierają wyjaśnienia, zamiast tłumaczyć, dlaczego stanowią one
tajemnicę przedsiębiorstwa.
Ponadto zdaniem Odwołującego znaczne fragmenty dotyczą tego, co Wykonawca zrobił, aby informacje te pozostały
tajne (s. 5 i 6). Po drugie, zamiast uzasadniać wartość gospodarczą, Przystępujący przywołuje rozliczne orzecznictwo
KIO. Nierzadko orzecznictwo to stanowi jedyny argument, dlaczego dany zestaw informacji stanowi tajemnicę
przedsiębiorstwa. Odwołujący nie kwestionuje istoty orzecznictwa Izby, niemniej jednak – po pierwsze – nie może być to
główny argument uzasadniający, że poszczególne informacje mają wartość gospodarczą – po drugie – każdy
wykonawca ma obowiązek wykazania wartości swoich informacji, a nie wywodzenia ich z ogólnie przyjętego uznania
tych informacji w orzecznictwie za tajemnicę (w jakiejś innej sprawie odnośnie innego wykonawcy). Po trzecie
Przystępujący sięga aż do orzecznictwa z 2013 roku, które dość mocno ewoluowało w stronę bardziej restrykcyjnego
podejścia Izby. Odwołujący na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał orzecznictwo Izby. Zauważył, że
Konsorcjum nie przedłożyło żadnych dowodów celem potwierdzenia, że wartość gospodarcza zastrzeżonych informacji
jest realna. Ograniczono się jedynie do zdawkowych twierdzeń, jakoby rzekomo „Utrata przedmiotowych informacji przez
Spółkę rodzi zagrożenie wykorzystania ich przez konkurentów w przyszłych przetargach w celu uzyskania przewagi
konkurencyjnej lub w celu osłabienia pozycji Spółki na rynku”, czy innych w rzeczywistości pustych frazesów, co nie
wyczerpuje kwestii udowodnienia z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., iż zastrzeżone informacje stanowią wartość gospodarczą.
Tradycyjnie bowiem także tutaj pojawia się beletrystyka o „długoletnim doświadczeniu Spółki i wypracowanej pozycji na
rynku, które stanowi w istocie trudną do wycenienia wartość” (s. 8). Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa
przedłożone przez
Konsorcjum zasadniczo równie dobrze mógłby złożyć każdy wykonawca ze swoimi wyjaśnieniami. Pokazuje to ich
ogólnikowość i brak rzeczowości. Zdaniem Odwołującego brakuje przede wszystkim rzetelnej (a nie tylko gołosłownej)
analizy w zakresie faktycznej wartości gospodarczej chronionych informacji. Z perspektywy fundamentalnej zasady, jaką
jest zasada jawności, kluczowe jest bowiem, aby wykonawca domagający się ochrony danych informacji/ dokumentów
nie ograniczał się do gołosłownych deklaracji, ale był w stanie wykazać faktyczne skutki ewentualnego odtajnienia
dokumentów. Wykonawca w tym zakresie próbuje wskazywać na konkretne liczby, które – po pierwsze – są
abstrakcyjne (równie dobrze mógłby wpisać coś zupełnie innego), nieudowodnione, a także – niekiedy – wręcz
irracjonalne. Na przykład Przystępujący wskazuje, iż wartością gospodarczą (poprzez brak poniesienia szkody) ma być
brak zapłaty kar umownych z umów z kontrahentami. Gdyby samo zastrzeżenie kar umownych wystarczało do
wykazania wartości gospodarczej, wszyscy wykonawcy przedstawialiby takie umowy (nie stanowi to większego
problemu; w końcu to wykazujący wartość gospodarczą zobowiązuje się do zapłaty takiej kary). Ugruntowane jest
natomiast w orzecznictwie KIO stanowisko, że wykonawca biorący udział w przetargach musi się liczyć z obowiązkiem
odtajnienia informacji go dotyczących. Odwołujący podkreślił, że choć Przystępujący powołuje się na jakąś wyjątkowa
„metodologię” wyceny oferty czy też model dotyczący współpracy z innymi podmiotami, w tym jakieś „szczególne”
zasady negocjacji, w żaden sposób nie prezentuje, czym te rozwiązania różnią się od powszechnie występujących u
innych (nie są charakterystyczne i podobne wszystkim), co ewentualnie stanowiłoby wstęp do przyjęcia, że maja one
wartość gospodarczą. W tym kontekście zdaniem Odwołującego warto wspomnieć choćby o przedłożonych ofertach
podwykonawców, co do których w ogóle w szczegółach Konsorcjum nie uzasadnia, dlaczego mają wartość
gospodarczą. Odwołujący podkreślił, że nie domaga się odtajnienia stricte np. „modelu dotyczącego współpracy”. Wnosi
jedynie o odtajnienie dokumentacji, która pozwoli mu na weryfikację realności zaoferowanej przez Konsorcjum Budia
ceny w postępowaniu. Co ważne, sam przedmiot zamówienia nie wymaga wdrożenia czy zastosowania jakichkolwiek
modeli czy „metodologii” obliczenia zaoferowanej ceny. Odwołujący podaje w tym miejscu w wątpliwość faktyczną
zasadność zastosowania takiego rozwiązania (a z pewnością jakiegoś nietypowego sposobu podejścia do wyceny przez
Wykonawcę). Podobnie jak w przypadku kwestii wartości gospodarczej, tak w przypadku kwestii know-how, Konsorcjum
poprzestało na gołosłownych twierdzeniach, niepopartych jakimikolwiek dowodami. Odwołujący podkreślił, że samo
złożenie oświadczenie przy dokonaniu analizy wartości gospodarczej czy opisu w związku z tym know-how jest
niewystarczające, toteż Wykonawca nie wykazał wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji. Odwołujący powołał
się na orzecznictwo Izby.
Odwołujący wskazał także na brak wykazania poufności i podjęcia stosownych działań w tym zakresie. Odwołujący
podkreślił, że nie ma dostępu do treści dokumentów, wskazanych jako załączniki do pisma z zastrzeżeniem tajemnicy
przedsiębiorstwa (Regulamin kontraktowania etc.), dlatego też ma utrudnioną możliwość odniesienia się do podjętych
przez Konsorcjum działań. Zdaniem Odwołującego trudno stwierdzić, na jakiej podstawie Zamawiający uznał te
załączniki jako tajemnica przedsiębiorstwa. Nie zostały one przekazane Odwołującemu, a samo zastrzeżenie do nich się
nie odnosi (ich nie obejmuje). Konsorcjum wspomina o nich zasadniczo jako o dowodach na podjęcie stosownych
działań. Nie stanowi to wykazania, iż stanowią one tajemnicę przedsiębiorstwa. Po drugie, Konsorcjum składa się z
trzech podmiotów. O ile dokumenty te nie dotyczą działalności każdego z nich (a tak zdaje się jest), tj. zostały
wprowadzone u każdego z konsorcjantów osobno nie sposób uznać, że doszło do skutecznego wykazania poufności i
podjęcia stosownych działań w tym zakresie. Obowiązywanie tych dokumentów u jednego z konsorcjantów zda się na
nic, o ile pozostali nie wprowadzili tych rozwiązań u siebie. Po trzecie, w przedłożonych dokumentach brak jest
dowodów, że pracownicy zapoznali się z tymi dokumentami, zostali zobowiązani do ich przestrzegania, a przede
wszystkim Konsorcjum weryfikuje, że proponowane rozwiązania rzeczywiście obowiązują (są przestrzegane).
Wykonawca ten wprowadzi wspomina o zobowiązaniu pracowników wynikających z umowy o pracę, ale takich umów nie
przedkłada (brak jakichkolwiek dowodów w tym zakresie). Może to świadczy o wyłącznie „formalnym” (na potrzeby np.
zastrzegania tajemnicy przedsiębiorstwa) a nie faktycznym (rzeczywistym) funkcjonowaniu tych dokumentów na co
dzień. Po czwarte, sam dokument o nazwie Polityka bezpieczeństwa brzmi jak standardowa procedura RODO, która
funkcjonuje obecnie (musi) u każdego przedsiębiorcy. Przepisy Pzp natomiast wiedzą, jak sobie z takimi informacjami,
zawierającymi dane osobowe, radzić (np. art. 74 Pzp). W związku z powyższymi kwestiami, co najmniej wątpliwe jest
spełnienie przez Konsorcjum również przesłanki nr 2 i 3, które są niezbędne do skutecznego zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa. Jednocześnie Odwołujący wskazał, że wyjaśnienia ani pozostałe utajnione dokumenty, nie stanowią
istotnej wartości gospodarczej dla Wykonawcy, a ich utajnienie ma wyłącznie na celu uniemożliwienie weryfikacji przez
konkurentów wypełnienie wymagań Zamawiającego.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego złożenia oferty w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji Odwołujący wskazał,
iż analiza oferty, w tym kosztorysu ofertowego Przystępującego wskazują, że wykonawca ten w sposób nierzetelny
wycenił wszystkie pozycje kosztorysu. W szczególności wartość cen jednostkowych poszczególnych pozycji
zaoferowane zostały poniżej realnych kosztów wykonania. W ocenie Odwołującego, Konsorcjum celowo zaniżyło
niektóre pozycje kosztorysu ofertowego w tym postępowaniu,
aby w rezultacie obniżyć, w sposób niezauważony, wartość globalną swojej oferty i w tej sposób uzyskać przedmiot
zamówienia. Odwołujący wskazał, że Przystępujący zaniżył również takie pozycje kosztorysu ofertowego jak: Pozycje
kosztorysu TER zawarte w GRUPIE PRAC NR 3 - Korpus drogi: 2.1, 4.1, 4.2, 9.1, Pozycje kosztorysu TER zawarte w
GRUPIE PRAC NR 4 - Odwodnienie: 2.1, 12. 3, Pozycje kosztorysu TER zawarte w GRUPIE PRAC NR 5 - Chodniki,
ścieżki rowerowe: 2.2, Pozycje kosztorysu TER zawarte w GRUPIE PRAC NR 6 - Oznakowanie: 4.2. Skrajnie
niedoszacowane są pozycje kosztorysu TER zawarte w Grupie Prac 1 – Nawierzchnia, a mianowicie: Pozycja 10.1 –
Wykonywanie warstwy ścieralnej ze Slurry Seal, Pozycja 17.1 – Wzmocnienie nawierzchni siatką stalową z warstwą
klejącą Slurry Seal na bazie modyfikowanej emulsji bitumicznej, Pozycja 18.2 – Naprawa wgłębna przełomów typu
ciężkiego – wykonanie nowej konstrukcji nawierzchni w miejscu występowania przełomu. Na tle szacunkowej wartości
zamówienia, w tym poszczególnych cen jednostkowych oszacowanych przez Zamawiającego, można dostrzec,
„szacunkowo” na jakim poziomie, winny były ukształtować się ceny wykonawcy w analizowanych pozycjach TER
(Odwołujący przedstawił dane w formie tabeli). Podkreślił, że analiza porównawcza wskazanych pozycji cen
jednostkowych oszacowanych przez samego Zamawiającego oraz cen jednostkowych zaoferowanych przez
Konsorcjum prowadzi do jednoznacznych wyników, iż wartość ceny jednostkowej Konsorcjum za pozycję 10.1 stanowi
43% wartości szacunkowej tej ceny przyjętej przez Zamawiającego, pozycja 17.1 stanowi 28% wartości szacunkowej tej
ceny przyjętej przez Zamawiającego, zaś cena Konsorcjum z pozycji 18.2 stanowi zaledwie 2% wartości szacunkowej
ceny przyjętej przez Zamawiającego. Wszystkie zaoferowane przez Konsorcjum w ww. pozycjach ceny jednostkowe
zostały przyjęte przy tożsamych ilościach, jak przyjęte przez Zamawiającego przy szacowaniu ceny z dnia 2 września
2022r. Wartość Zamawiającego w ostatniej pozycji wynosi bowiem blisko 700 tys. zł. Natomiast Przystępujący przyjął
cenę 15 tys. zł. Ponadto nierealne są również ceny zaoferowane w pozycjach 10.1 oraz 17.1. Kluczowe dla nich jest, że
usługę wykonania tych dwóch pozycji oferuje ograniczona liczba podwykonawców na rynku, a rynkowa cena usługi
związanej ze wzmocnieniem nawierzchni siatką stalową z warstwą klejącą Slurry Seal na bazie modyfikowanej emulsji
bitumicznej w momencie ofertowania (grudzień 2022) mieściła się w przedziale od 49zł/netto za 1m2 do 65,00 zł/netto za
1m2, zaś wykonanie warstwy ścieralnej ze Slurry Seal w momencie ofertowania mieściła się w przedziale od 38,50
zł/netto za 1m2 do 46,00 zł/netto za 1 m2. Powyższa okoliczność dodatkowo utwierdza w przekonaniu, że wartości cen
jednostkowych zaoferowane przez Konsorcjum znacząco obiegają od cen, które faktycznie są ofertowane na rynku.
Więcej, ceny zaoferowane przez Konsorcjum nie pozwalają na zakup nawet tych podstawowych materiałów
niezbędnych do wykonania prac. Jedynie dla dalszych celów porównawczych
Odwołujący przedstawił ceny jednostkowe, które sam zaoferował w tym pozycjach i które zbliżone są do wartości
oszacowanych przez Zamawiającego.
O tym, że celowe, nierynkowe zaniżenie wskazanych cen jednostkowych przez Przystępującego miało realny wpływ na
wynik postępowania i w rezultacie doprowadziło do sytuacji, w której utrudniło Odwołującemu (który dokonał prawidłowej
kalkulacji poszczególnych cen) dostęp do przedmiotu zamówienia stanowi fakt, iż jeśli do kalkulacji Konsorcjum w
zakresie powyższych, skrajnie zaniżonych pozycji podłożyłoby się np. szacunkowe ceny tych jednostek, na podstawie
których Zamawiający oszacował wartość całego zamówienia, wówczas ceny oferty Przystępującego wyniosłaby 49 280
946,57 zł, a zatem byłaby wyższa (w zakresie podstawowym) o 374 259,90 zł od oferty Odwołującego (!). Jeśli zaś do
kalkulacji podstawiłoby się wartości cen jednostkowych, które przyjął sam Odwołujący, wówczas cena oferty Konsorcjum
wyniosłaby 49 462 642,17 zł i byłaby droższa od oferty Odwołującego aż o 521 979,90 zł. Nie da się zatem nie dostrzec,
iż w obu analizowanych przypadkach, to oferta Odwołującego uplasowałaby się na pierwszym miejscu w rankingu ofert i
w rezultacie to Odwołujący uzyskałby przedmiot zamówienia. Wyłącznie zatem dzięki zaoferowaniu w powyższych
pozycjach cen jednostkowych, które nie pozwalają na sfinansowanie wszystkich prac i zakup niezbędnych materiałów
(są zatem niewykonalne w tych cenach), Konsorcjum uzyskało zamówienie.
Zdaniem Odwołującego fakt, iż zaniżenie wskazanych powyżej cen nie jest dziełem przypadku, a samo Konsorcjum jest
świadome zdecydowanie wyższych kosztów ich wykonania, wynika na przykład z oferty tego wykonawcy złożonej w
innym postępowaniu 2 dni wcześniej niż w obecnym postępowaniu. Dokładnie te same pozycje zostały wycenione na
zupełnie innym, znacznie wyższym, ale przede wszystkim – rynkowym poziomie. I tak chociażby: w postępowaniu pn.:
„Całoroczne (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i
Autostrad Oddział w Łodzi wraz z wszystkimi elementami na drogach krajowych nr 42, 74j, 91c na odcinkach
administrowanych przez Rejon Radomsko” – oferta składana w dniu 6 grudnia 2022 r. (a zatem raptem 2 dni przed
złożeniem oferty w tym Postępowaniu), zaś analizowane pozycje zostały wycenione na poziomie: Pozycja 10.1
Wykonanie warstwy ścieralnej ze Slurry Seal – cena jednostkowa netto – 66,00 zł, Pozycja 17.1 Wzmocnienie
nawierzchni siatką stalową z warstwą klejącą Slurry Seal na bazie modyfikowanej emulsji bitumicznej – cena
jednostkowa netto – 70,00 zł, Pozycja 18.2 Naprawa wgłębna przełomów typu ciężkiego -wykonanie nowej konstrukcji
nawierzchni w miejscu występowania przełomu – cena jednostkowa netto – 150,00 zł. Na tym samym lub nawet
wyższym (!) poziomie wycenione zostały wskazane pozycje w postępowaniu pn.: "Całoroczne (bieżące i zimowe)
utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział
w Łodzi wraz ze wszystkimi elementami na drogach krajowych nr 12, 48, 74 na odcinkach administrowanych przez
Rejon Opoczno” – termin składana ofert w tym postępowaniu również wyznaczony był na 6 grudnia 2022 r.: Pozycja 10.1
Wykonanie warstwy ścieralnej ze Slurry Seal – cena jednostkowa netto – 66,00 zł, Pozycja 17.1 Wzmocnienie
nawierzchni siatką stalową z warstwą klejącą Slurry Seal na bazie modyfikowanej emulsji bitumicznej – cena
jednostkowa netto – 85,00 zł, Pozycja 18.2 Naprawa wgłębna przełomów typu ciężkiego - wykonanie nowej konstrukcji
nawierzchni w miejscu występowania przełomu – cena jednostkowa netto – 150,00 zł. Odwołujący wskazał, iż dziwi skąd
tak znacząca zmiana decyzji Konsorcjum przy wycenie. Co takiego stało się w ciągu dwóch dni, że np. cena
jednostkowa: w pozycji 18.2 zmniejszyła się z 150 zł do 15 zł, a zatem z wartości razem za tę pozycję z 150 tys. zł do
ceny 15 tys. zł (dziesięciokrotnie); w pozycji 17.1 z ceny jednostkowej 85 zł do ceny 12 zł (z wartości blisko 1 mln 400
tys. zł do 190 tys. zł za tę pozycję – różnica 1 mln 200 tys. zł); w pozycji 10.1 z ceny jednostkowej 66 zł do 18 zł, z zatem
z wartości 264 tys. zł do 72 tys. zł – różnica blisko 200 tys. zł. W celu przejrzystego przedstawienia, jaki wpływ miało
zaniżenie przez Konsorcjum poszczególnych cen jednostkowych, Odwołujący przedstawił tabelę porównawczą, w której
wskazano jakie wartości miałyby globalne ceny za daną pozycję, gdyby pozycje te wycenione zostały zgodnie z
rynkowymi wartościami, takimi jak zaoferowane zostały przez Konsorcjum w innych, wskazanych wyżej
postępowaniach. Odwołujący zaprezentował też w formie tabeli, jaki wpływ na cenę ostateczną miało zaniżenie cen
jednostkowych analizowanych pozycji. Odwołujący wskazał, iż jeśli tylko przyjąć własne ceny Przystępującego z oferty
złożonej dwa dni później (tj. przedmiotowej oferty), to udało się „wypracować obniżenie oferty” o wartość półtora miliona
złotych (1,5 mln zł). Gdyby zatem Konsorcjum nie zaniżyło analizowanych cen jednostkowych, wówczas wartość jego
oferty wyniosłaby (1) 48 982 099,87 zł lub (2) 49 222 099,87 zł. W obu tych przypadkach, oferta Konsorcjum byłaby
droższa od oferty Odwołującego, a w konsekwencji – Konsorcjum nie uzyskałoby przedmiotu zamówienia. Już choćby
zasady doświadczenia życiowego pozwalają na ustalenie, że metodologia wyceny ww. pozycji z Grupy PRAC NR 1 –
Nawierzchnia, uniemożliwiają uzyskanie rabatów i wartości cen jednostkowych w okresie czasowym dwóch dni od
wymienionych postępowań, w których wystąpiły tożsame pozycje kosztorysowe, na poziomach zawartych w ofercie
Konsorcjum w niniejszym postępowaniu.
Odwołujący podniósł, iż w świetle art. 226 ust. 1 pkt 7 ustawy Pzp zamawiający, dokonując badania i oceny ofert, ma
obowiązek ustalić, czy nie została ona złożona w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.z.n.k. znamiona czynu nieuczciwej konkurencji wyczerpuje
działanie przedsiębiorcy, które jest sprzeczne z prawem lub dobrymi
obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. Katalog czynów stanowiących
nieuczciwą konkurencję ma charakter otwarty, tzn. za czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu u.z.n.k. może być
każde zachowanie, które jest sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, a którego konsekwencją jest naruszenie
interesu innego przedsiębiorcy. W świetle orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej za czyn nieuczciwej konkurencji
uznawana jest praktyka manipulowania ceną oferty poprzez określanie cen jednostkowych w taki sposób, że ich część
określana jest na poziomie rażąco niskim, w oderwaniu od rzeczywistych kosztów i nakładów koniecznych do realizacji
wyodrębnionej części zamówienia. Brak obiektywnego uzasadnienia dla dokonywania takiej operacji wskazuje, że
jedynym jej celem jest zamierzona optymalizacja wyceny przedmiotu zamówienia, która pozwala na uzyskanie przewagi
nad innymi wykonawcami. Takie działanie w sposób oczywisty prowadzi do wynaturzeń pozbawiających ekonomicznego
sensu cały system zamówień publicznych, a także ewidentnie narusza interes innych przedsiębiorców (wykonawców)
oraz klienta (zamawiającego). Odwołujący powołał się na orzecznictwo. W jego ocenie nie da się nie dostrzec, że
wartości cen jednostkowych wskazane przez Konsorcjum są rażąco zaniżone, a ich wartość nie pokrywa nawet kosztu
zakupu materiałów niezbędnych do zrealizowania prac objętych tymi pozycjami (o czym więcej w dalszej części). Tak
znacząca, widoczna i wysoka różnica w proporcjach wartości poszczególnych pozycji nie może być bowiem uznana
jedynie za element kalkulacji. Tym samym, istnieją wyraźne podstawy do tego by przyjąć, że oferta Konsorcjum złożona
została w warunkach czynu nieuczciwej konkurencji i powinna była zostać odrzucona. Zamawiający uchybił jednak temu,
czym naruszył przepisy ustawy Pzp. Nie sposób zdaniem Odwołującego przeoczyć okoliczności wystąpienia związku
przyczynowo- skutkowego pomiędzy zaoferowaniem cen dla ww. pozycji przez Konsorcjum w niniejszym postępowaniu,
na poziomie diametralnie odmiennym od cen zaoferowanych dwa dni wcześniej dla tożsamych pozycji w dwóch ww.
postępowaniach na rzecz tożsamego Zamawiającego i dla podobnych co do parametrów klasy dróg (drogi G i GP), ale
już po otwarciu ofert w tych postępowaniach.
Uzasadniając zarzuty dotyczące zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego z uwagi na rażąco niską cenę oraz
błędu w obliczeniu ceny, Odwołujący wskazał, iż zaniżenie wartości poszczególnych pozycji skutkuje brakiem
możliwości wykonania zakresów przypisanych do tych pozycji za zaoferowane ceny. Odwołujący podkreślił, że poz. 10.1
oraz 17.1 są wykonywane przez specjalistyczny sprzęt (a w szczególności 17.1) i są wykonywane przez nieliczne
podmioty w kraju, więc nieprawidłowa wycena powoduje, że nie da się ich zrealizować, a przez to taka oferta jest
niezgodna z warunkami zamówienia. Dodał, iż pkt 17.5 SWZ wymaga, by każda cena jednostkowa zawarta w Ofercie
powinna obejmować
całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym.
Dodatkowo pozycja 17.1 jest istotna z uwagi na fakt, że zastosowanie siatki stalowej podnosi parametry nośności drogi.
Jest to najszybszy i najtańszy dostępny na rynku sposób podniesienia parametrów drogi bez konieczności
przebudowywania całej konstrukcji drogi (co wiąże się z dużymi kosztami oraz długotrwałymi utrudnieniami w ruchu).
Przy ocenie realności ceny należy mieć na uwadze również to, że dla każdej z kwestionowanych pozycji Zamawiający
nie zapewnia minimalnych ilości ich wykonania, a przez to przy niskim poziomie zleceń danych pozycji, ich cena
jednostkowa uzyskana od podmiotów specjalistycznych i dostawców materiału będzie adekwatnie wyższa, niż przy
zapewnieniu wykonania danej pozycji w przewidywalnym krótkim okresie czasu wykonania i przy dużych ilościach
zlecenia konkretnej pozycji, a sam Zamawiający poprzez treść § 24 ust. 6 PPU nie zapewnia wykonawcom minimalnych
ilości wykonania tych pozycji. Odwołujący wskazał też co zgodnie z SST powinny obejmować poszczególne pozycje.
Ponadto zauważył, iż składowe robót w pozycji 18.2 dają łączną cenę poziomie 503,00 zł netto, przy uwzględnieniu
wymaganych do wykonania i rozliczenia robót z pozycji 18.2, zaś Konsorcjum zbiorczą pozycję zawierającą te wszystkie
elementy w poz. 18. 2 formularza TER 1 wyceniło wielokrotnie poniżej (33-krotnie) wartości sumy tych poszczególnych
robót. Dla zobrazowania powyższego Odwołujący przedstawił wycenę poszczególnych pozycji składających się na poz.
18.2 zgodnie z ofertą Konsorcjum. Powyższe okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, że zaoferowane przez
Przystępującego ceny jednostkowe stanowią czyn nieuczciwej konkurencji, zawierają rażąco niską cenę i nie pokrywają
wszystkich kosztów realizacji poszczególnych prac. Odwołujący wskazał na orzecznictwo Izby dotyczące błędu w
obliczeniu ceny.
Zamawiający w dniu 4 maja 2023 r. złożył odpowiedź na odwołanie, w której wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Ponadto poinformował, iż w dniu 27 kwietnia 2023 r. do Zamawiającego, ze strony Konsorcjum wpłynęło pismo wraz z
załącznikami treścią, którego Przystępujący ujawnił w części informacje zawarte w dokumentach, tj.: Regulamin Pracy i
Polityka bezpieczeństwa Spółki. W związku z tym w tym samym dniu Zamawiający przekazał wykonawcom, w tym
Odwołującemu informacje, które zostały odtajnione przez Konsorcjum. Zamawiający podniósł ponadto, iż w treści
odwołania nie doszukał się argumentacji dotyczącej zarzutów opisanych wyżej w pkt 2 i pkt 6 odwołania, wobec czego
uznać należy, że Odwołujący w sposób prawidłowy nie postawił tych zarzutów. Zamawiający wniósł o pominięcie
zarzutów z pkt 2 i 6 odwołania, jako niedookreślonych, a tym samym takich, które należy uznać za niepostawione, które
powinny pozostać bez rozpoznania.
Odnosząc się do zarzutu z pkt 1 Zamawiający wskazał, iż jest on w jego ocenie bezzasadny. Zamawiający dokonał
stosownego badania informacji zastrzeżonych przez
Konsorcjum i doszedł do przekonania o prawidłowości objęcia przez Konsorcjum części informacji zawartych w
wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny klauzulą „tajemnica przedsiębiorstwa”. Wykonawca bowiem wypełnił obowiązek
wynikający z art. 18 ust. 3 ustawy Pzp i wykazał kumulatywne wystąpienie przesłanek opisanych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Zamawiający zaprzeczył, aby treść pisma z dnia 27 marca 2023 r. była w całości utajniona. Przystępujący przekazał owe
pismo w dwóch wersjach, tj. jedno zawierające informacje o charakterze tajemnicy przedsiębiorstwa oraz w wersji
niezawierającej informacji poufnych. Zamawiający udostępnił Odwołującemu „wersję jawną”, tj. tą, która nie zawiera
informacji posiadających walor tajemnicy przedsiębiorstwa.
W zakresie charakteru informacji i ich wartości gospodarczej Zamawiający stwierdził, iż zastrzeżone przez Konsorcjum
informacje zaliczają się do katalogu informacji, które zasługują na ochronę, ponieważ Przystępujący w ich treści jasno
wskazał, że Konsorcjum zastrzegło jako tajemnicę przedsiębiorstwa część wyjaśnień rażąco niskiej ceny, a konkretnie:
szczegółowe kalkulacje ceny ofertowej według klasyfikacji wewnętrznej, obowiązującej u Wykonawcy, wyliczenia
kosztów w podziale na czynniki cenotwórcze dot. danej pozycji TER 1, poszczególne elementy założeń, informacje
opisowe dot. kosztów ponoszonych przez Wykonawcę, stosowanej metodologii i warunków współpracy z kontrahentami
na rynku, informacje odnoszące się do kontaktów z innymi kontrahentami oraz informacje zawarte w dokumentach od
kontrahentów (w tym oferty kontrahentów, umowy podwykonawcze), w tym dane o kontrahentach oraz warunki charakter
współpracy. Zamawiający powołał się w tym zakresie na stosowne orzecznictwo. Zdaniem Zamawiającego charakter
zastrzeganych informacji bez wątpienia predysponuje zastrzegane informacje do tego, aby je umieścić w katalogu
informacji wskazanych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.. Zamawiający prezentuje pogląd, że Przystępujący w sposób prawidłowy
wykazał wartość gospodarczą zastrzeganych informacji Co więcej, Konsorcjum w złożonym piśmie wyraźnie
skwantyfikowało wartość poniesionej szkody w przypadku ujawnienia zastrzeżonych informacji, zaś sposób jej
wyliczenia został wyraźnie opisany przez Konsorcjum, a tym samym nie sposób uznać, że jest to kwota „z sufitu”, co
zdaje się twierdzić Odwołujący w treści uzasadnienia odwołania.
Zamawiający nie zgodził się też z Odwołującym, który sprowadza argumentację w tym zakresie jedynie do poziomu
kosztowego wyjaśnianych pozycji, próbując zdyskredytować wartość gospodarczą zastrzeganych informacji. Tego
rodzaju argumentację należy uznać za chybioną, bowiem „istotność” nie może być postrzegana jedynie przez pryzmat
zaoferowanej ceny, co znajduje wprost odzwierciedlenie nie tylko w poglądach doktryny, ale również orzecznictwie Izby.
Za chybione należy uznać również stanowisko Odwołującego poprzez wykorzystywanie innych postępowań, w których
wykonawca ubiegał się o udzielenie
zamówienia i w konsekwencji zdawał się twierdzić, że Konsorcjum nie może posiadać i stosować strategii budowania
ceny ofertowej, bowiem w innym postępowaniu zaoferowało cenę wyższą. W tym aspekcie Zamawiający zauważył, że
wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienie nie jest zobowiązany za każdym razem do stosowania identycznej
strategii budowania ceny, a jest to determinowane chociażby określonymi warunkami, które towarzyszą danemu
zamówieniu, np. danemu wykonawcy z różnych względów może zależeć na pozyskaniu danego kontraktu (np. ze
względów prestiżowych może chcieć posiadać dany kontrakt lub klienta w swoim zasobie swojego doświadczenia), co
wcale nie oznacza, że w innym przypadku nie może chcieć zastosować innej ceny. Odwołujący przytacza również
orzecznictwo Izby, które odnosi do Przystępującego, jednak sam już zauważa, że nie dotyczyło ono tożsamych
okoliczności faktycznych, a co najwyżej „zbliżonego sposobu wyjaśnienia”, co przesądza o tym, że nie można w sposób
tak prosty, jak chciałby Odwołujący, przenosić stanowiska Izby na niniejszy stan faktyczny.
Zamawiający nie zgodził się również ze stwierdzeniem, że Przystępujący „zamiast uzasadniać wartość gospodarczą to
przywołuje rozliczne orzecznictwo Izby”. Już pobieżna analiza stanowiska Konsorcjum, które zostało zaprezentowane na
str. od 3 do 10 – załącznika nr 1 stanowiącego uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa wskazuje, że
przywołane orzecznictwo należy odczytywać jedynie jako wsparcie stanowiska Przystępującego a nie jego zastąpienie,
co sugeruje Odwołujący. Zamawiający zwrócił uwagę na konkretne informacje i liczby jakie podał Przystępujący w tej
części uzasadnienia na temat poziomu straty związanej z ujawnieniem informacji (str. 4), informacje na temat kształtu
kontraktowania (str. 5), sposobu zachowania warunków poufności (str. 6), sposobu i nakładów związanych z
przygotowaniem oferty (7-8), rozbicia kosztów związanych z poniesieniem szkody (str. 8). Odwołujący wydaje się
traktować wyjaśnienia złożone przez Przystępującego w sposób bardzo wybiórczy i wybiera z nich jedynie poszczególne
elementy, którym następnie nadaje „wygodne” znaczenie, pomijając cały kontekst, w którym osadzony jest taki element.
Za chybione zdaniem Zamawiającego należy uznać twierdzenie Odwołującego, który w uzasadnieniu odwołania domaga
się złożenia w tym zakresie dowodów. Zamawiający wyjaśnia, że mianem wartości gospodarczej informacji określa się
jej przydatność do prowadzenia określonej działalności, budowania dzięki takiej informacji przewagi konkurencyjnej, czy
maksymalizacji zysków. Wartości gospodarczej należy upatrywać również w takich informacjach, których ujawnienie
może spowodować, bądź powoduje, szkodę dla podmiotu, którego tajemnica została naruszona. Zamawiający powołał
się w tym zakresie na orzecznictwo. Na kanwie przytoczonych poglądów w ocenie Zamawiającego za prawidłowe i
wyczerpujące należy uznać opisanie przez Konsorcjum tego, w czym upatruje wartości gospodarczej zastrzeganych
informacji, a także wskazanie
konkretnej wymiernej szkody, którą wykonawca poniesie w związku z ujawnieniem zastrzeżonych informacji.
Zauważenia wymaga, że Odwołujący kwestionuje wyliczenia Przystępującego nie podając przy tym żadnych konkretnych
powodów, dlaczego uznaje je za nieprawidłowe. Podsumowując Zamawiający prezentuje pogląd, że Przystępujący jasno
i klarownie wskazał i opisał charakter zastrzeganych informacji a także wykazał ich wartość gospodarczą.
Następnie Zamawiający odniósł się do drugiej z przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k., podnosząc, iż najlepszym
potwierdzeniem spełnienia ww. przesłanki jest szereg stwierdzeń Odwołującego zawartych w treści uzasadnienia
odwołania, z których wynika, że Odwołującemu nie jest dostępna wiedza na temat zastrzeżonych informacji, a ponad
wszelką wątpliwość zaliczany jest choćby ze względu na naturę przedmiotowego sporu – do podmiotów zajmujących się
tego rodzaju informacjami. Niemniej jednak Przystępujący również zapewnił o tej okoliczności w treści uzasadnienia
tajemnicy przedsiębiorstwa, wskazując, że zastrzeżone dane nie zostały upublicznione ani na stronach internetowych
członków Konsorcjum, ani w materiałach promocyjnych, czy w toku innych postępowań. Zamawiający weryfikując
przytoczoną informację stwierdził, iż zawarte w części tajnej wyjaśnień rażąco niskiej ceny materiały, tj. metodologia
obliczania ceny, zasady kalkulacji kosztów i warunki umów z kontrahentami, nie są danymi, które można znaleźć na
stronie internetowej któregokolwiek z członków Konsorcjum.
Odnosząc się do podjęcie działań w celu utrzymania zastrzeżonych informacji w poufności Zamawiający zauważył, że
Konsorcjum wskazało w treści uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa cztery główne kierunki podjętych działań: 1) na
pierwszym miejscu Przystępujący wskazał, wspomniane już w przedmiotowej opinii ograniczenie liczby pracowników z
dostępem do utajnionych informacji i zobowiązanie osób posiadających ów dostęp do przestrzegania specjalnych zasad
i procedur, na potwierdzenie czego Konsorcjum załączyło dowód w postaci Regulaminu Pracy, na podstawie którego
pracownicy są zobowiązani m.in. do zachowania w poufności wszystkich dostępnych informacji, w tym informacji
stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa pracodawcy; 2) w drugiej kolejności Przystępujący wskazał szczególne
zabezpieczenia techniczne podjęte w celu zachowania poufności zastrzeżonych informacji (przechowywanie
dokumentów w zamykanych szafach/sejfach, albo na zabezpieczonych serwerach, monitoring i alarm w budynku); 3) po
trzecie Przystępujący wskazał, iż w ramach jego przedsiębiorstwa funkcjonuje specjalna Polityka bezpieczeństwa (którą
załączył w charakterze dowodu), na podstawie której obowiązują szczególne reguły przetwarzania danych i zapewnienia
bezpieczeństwa informacji; na koniec Przystępujący podkreślił, że stosuje w kontaktach z kontrahentami odpowiednie
klauzule dot. poufności informacji, na potwierdzenie czego załączył wzór zasad
zachowania poufności z kontrahentami. Odnosząc się do zarzutu Odwołującego dotyczącego braku podstawy
udostępnienia załączników, które są związane z zastrzeżeniem przez Konsorcjum tajemnicy przedsiębiorstwa
Zamawiający wyjaśnia, że treść załączników została wyraźnie wskazana w opisie lub została oznaczona kolorem
szarym, co zgodnie z intencją Przystępującego wskazuje, że powinny pozostać one w poufności. Potwierdzeniem
powyższego wydaje się również stanowisko Przystępującego, który z własnej inicjatywy w dniu 27 kwietnia 2023 r. złożył
oświadczenie o ujawnieniu część dokumentów w postaci Regulaminu Pracy i Polityki bezpieczeństwa Spółki natomiast
pozostałe pozostawił w poufności. Zamawiający był uprawniony do stwierdzenia, że deklaracje złożone przez
Konsorcjum w uzasadnieniu zastrzeżenia obejmują wszystkich członków Konsorcjum, co znajduje jednoznaczne
odzwierciedlenie w wyjaśnieniach Przystępującego, który stwierdził, że „członkowie Konsorcjum podkreślają, że
ograniczona liczba pracowników ma dostęp do przedmiotowych informacji” itp. Kolejno Zamawiający podniósł, że
Konsorcjum co prawda składa się z trzech podmiotów, ale kluczowym jest, iż Pan T. B. jest osobą, która łączy wszystkie
trzy podmioty. wszystkie trzy podmioty. Natomiast w pozostałych dwóch (BUDiA Standard i DROG-BUD) wspólnikami
są: T. B. oraz G. B.. Tym samym zasadnym jest stwierdzenie, że deklaracje złożone przez Konsorcjum w uzasadnieniu
zastrzeżenia obejmują wszystkich członków Konsorcjum, bowiem trudno uznać, aby te same informacje były chronione
przez jeden z podmiotów, a przez drugi nie, skoro podmioty te mają tych samych wspólników. Nadto Zamawiający
zwrócił uwagę, że podmioty wchodzące w skład Konsorcjum nie są dużymi przedsiębiorstwami (np. T. B., prowadzący
działalność gospodarczą pod firmą: "B." Firma Produkcyjno - Handlowo – Usługowa T. B.), które muszą posiadać w
swych zasobach ściśle sformalizowaną politykę bezpieczeństwa informacji, bowiem w przypadku tego rodzaju
podmiotów dostęp do informacji poufnych ma zwykle niewielki krąg osób. Zamawiający powołał się na stosowne
orzecznictwo.
Zamawiający podkreślił, iż w orzecznictwie Izby wskazuje się, że analiza w zakresie wypełnienia ww. przesłanki nie
powinna być dokonywana ad casum. Nie zawsze „wykazanie” wymaga przedstawienia określonych dokumentów, a w
niektórych przypadkach wystarczającym jest wiarygodne przedstawienie okoliczności uzasadniających określone
stanowisko przepis nie precyzuje, jakie to mają być konkretnie czynności związane z podjęciem działań w celu
zachowania poufności, a tymczasem sposobów i środków ochrony każdej informacji jest wiele. Mogą być to zarówno
środki o charakterze technicznym, organizacyjnym jak i prawnym. Nie ma przy tym środków “lepszych” i “gorszych” czy
jakiegoś obowiązku stosowania ich obszernego katalogu. W interesie przedsiębiorcy leży bowiem stosowanie jak
najbardziej efektywnych środków materialne nie mają jednak pierwszorzędnego znaczenia, stanowią one uzupełnienia
wyjaśnień poczynionych
w uzasadnieniu. Co ważne i zwraca się na to uwagę w orzecznictwie, podobnie jak w przypadku wyjaśnień rażąco niskiej
ceny, dowodem mogą być nie tylko załączane dokumenty, ale także szczegółowe opisy zawarte w treści uzasadnienia.
Podsumowując, Zamawiający stoi na stanowisku, że brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez
Zamawiającego przepisu art. 18 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. z uwagi na to, że Przystępujący wykazał
w sposób dostateczny, że zastrzeżone informacje posiadają walor tajemnicy przedsiębiorstwa o określonej wartości
gospodarczej, nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej a także podjęto wobec nich odpowiednie działania celem
zachowania ich w poufności. W związku z tym ww. zarzut należy uznać za niezasadny.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 16 ust. 1 i 3 oraz art. 18 ust. 3 i art. 74 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Zamawiający z ostrożności, na wypadek gdyby Izba nie podzieliła jego argumentacji zasadzającej się na tym, iż ww.
zarzut powinien zostać pominięty podniósł, iż z powodów opisanych w pkt 1 powinien zostać oddalony jako zarzut de
facto wynikowy.
Kolejno Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie odniósł się do zarzutów zgłoszonych przez Odwołującego „z
ostrożności”, które traktuje jako tzw. „zarzuty ewentualne”.
Przystępujący w dniu 4 maja 2023 r. złożył pismo procesowe, w którym wniósł o oddalenie odwołania w całości,
prezentując argumentację zbieżną ze stanowiskiem Zamawiającego.
W zakresie dotyczącym tajemnicy przedsiębiorstwa Przystępujący podniósł w szczególności, że zarzuty odwołania
mają charakter blankietowy i abstrakcyjny, nie korespondują ze stanem faktycznym. Zakwestionował także objęcie
zakresem zarzutów dokumentów załączonych do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy. Zauważył, że Odwołujący nie
jest pewien, jakie konkretnie dokumenty mają być odtajnione (wskazał na pkt 55 odwołania i zawarte tam słowo „raczej”),
a jego żądanie nie odnosi się do przedstawienia konkretnych dokumentów. Przystępujący podniósł także, że Odwołujący
nie odnosi się do treści zastrzeżenia, stawiając hipotezę o jego ogólności. Nie zgodził się też ze stanowiskiem, jakoby
objął przedmiotem zastrzeżenia „obszerny katalog informacji” a nie informację wskazaną w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Podkreślił, że nie zastrzegł całych wyjaśnień, a jedynie ich część w zakresie spełniającym przesłanki tajemnicy
przedsiębiorstwa. Przystępujący wskazał, że oprócz szczegółowego uzasadnienia i złożonych oświadczeń,
Przystępujący dołączył do pisma również dowody potwierdzające spełnienie przesłanek, w tym wartość gospodarczą i
działania mające na celu dochowanie poufności (Regulamin kontraktowania; Regulamin Pracy; Polityka bezpieczeństwa
Spółki; Zasady zachowania poufności, umowa ramowa). Jednocześnie w treści samego uzasadnienia zastrzeżenia,
Przystępujący 21
przedstawił nie tylko uzasadnienie prawne (jak zdaje się sugerować Odwołujący), ale również złożył oświadczenia i
opisał szereg działań podejmowanych przez Przystępującego, w tym mających na celu zachowanie informacji w
poufności. Wskazał na zakres zastrzeżonych informacji wymieniony w uzasadnieniu zastrzeżenia.
Odnosząc się do wartości gospodarczej informacji Przystępujący podniósł w szczególności, iż zastrzeżone informacje
składają się na całokształt know-how Przystępującego przy zamówieniach o podobnym przedmiocie, a na ich podstawie
można w łatwy sposób wywnioskować jakie prawdopodobne dane do kalkulacji Odwołujący przyjmie w ofertach przy
podobnych zamówieniach – co stanowi o stałym walorze gospodarczym zastrzeżonych informacji. To z kolei rodzi
niebezpieczeństwo dla pozycji Odwołującego na rynku, co dodatkowo potwierdza wartość gospodarczą informacji.
Odwołujący nie dostrzega również zawartych w umowach z podwykonawcami klauzul poufności, które to potwierdzają
dochowanie działań mających na celu zachowanie tajemnicy. Przystępujący w treści uzasadniania zastrzeżenia
wyraźnie wskazał wprost, że zawiera z takim partnerem umowę, w której taki podmiot zobowiązuje się do zachowania w
tajemnicy informacji poufnych – które to obejmują w szczególności know-how projektów, specyfikacji, dokumentów,
danych stanowiących tajemnice prawnie chronioną, które obejmują w szczególności dane osobowe klientów oraz dane
objęte tajemnicą przedsiębiorstwa – a do czego w żadnym stopniu nie odniósł się Odwołujący. Przystępujący dołączył
przedmiotowy dokument jako wzór oraz w odniesieniu do kontrahenta składającego ofertę. W związku z podejmowaną
współpracą, partner jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy wszelkich materiałów, dokumentów oraz informacji, w
szczególności technicznych, technologicznych, handlowych i organizacyjnych, w tym ujęte w Wyjaśnieniach jako
„tajemnica przedsiębiorstwa” - na co wyraźnie Przystępujący wskazał w treści uzasadnia zastrzeżenia. W zakresie
stanowiska Odwołującego, że Przystępujący we wcześniejszym postępowaniu przed KIO wskazywał na brak istotności
danych pozycji dla realizacji niniejszego zamówienia, Przystępujący podkreślił, że informacje będące przedmiotem
kalkulacji posiadają wartość gospodarczą niezależnie od tego w jakim stosunku pozostają wobec określonych części
zamówienia. Nawet jeśli ten stosunek można wyrazić określoną proporcją, to brak jest podstaw to uznania, że jej wynik
stanowi punkt odniesienia do wartości danej informacji. Ponadto niezrozumiałe jest przyjęcie, by Przystępujący miał
rzekomo nie uzasadnić wartości gospodarczej, a jedynie przywoływać orzecznictwo KIO. Przystępujący przedstawił
bowiem szerokie uzasadnienie dla poczynionego zastrzeżenia, w tym wyjaśnił na czym polega wartość gospodarcza
zastrzeżonych informacji. Nie chcąc powielać całego uzasadnienia w tym zakresie, Przystępujący dla przykładu
przedstawił wybrane fragmenty, w których to uzasadnił – wbrew twierdzeniom Odwołującego – wartość gospodarczą.
Dalej Przystępujący wskazał, że sposób, metody i założenia do kalkulacji oraz wynikające z tego wartości kosztów
poszczególnych elementów składowych – tak również na potrzeby niniejszego zamówienia publicznego – stanowią
indywidualny dorobek handlowy Przystępującego. Opiera on się na wieloletnim doświadczeniu i zaangażowania
specjalistów. Przystępujący wykazał, że wewnątrz działalności funkcjonuje określony model dotyczący współpracy z
innymi podmiotami, określający w szczególności zasady prowadzenia negocjacji, składania i przyjmowania ofert – co
reguluje przedłożony Zamawiającemu do wyjaśnień Regulamin kontraktowania. Jego treść określa zasady prowadzenia
negocjacji przez osoby występujące w imieniu wykonawcy oraz zawierania umów z kontrahentami – ukazując sposób
współpracy, metody wyboru kontrahentów czy same nakłady przeznaczane na prowadzenie negocjacji. Został on
opracowany na podstawie wieloletniego doświadczenia i znalazł również zastosowanie przy opracowywaniu kalkulacji
czy poszukiwaniu kontrahentów na potrzeby opracowania oferty w niniejszym postępowaniu. W ten sposób ukazano
model funkcjonowania Odwołującego w ramach przygotowywania ofert, nie tylko na potrzeby niniejszego zamówienia, a
co dodatkowo wykazało wartość gospodarczą zastrzeżonych informacji – co podkreślał w uzasadnieniu Przystępujący.
przy podejmowaniu współpracy z kontrahentem, Przystępujący zawarł z takim partnerem umowę i podpisał zasady
zachowania poufności. W ten sposób uregulowane zostały z kontrahentem wynegocjowane warunki współpracy, w tym
zobowiązanie się do zachowania w tajemnicy informacji poufnych – które to obejmują w szczególności know-how,
projektów, specyfikacji, dokumentów, danych stanowiących tajemnice prawnie chronioną, które obejmują w
szczególności dane osobowe klientów oraz dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. W wyraźny sposób wskazywał na
to Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia, odwołując się do tych dokumentów. Wykonawca dołączył również
przedmiotowy dokument w odniesieniu do kontrahentów składających przedłożone oferty. W związku z podejmowaną
współpracą, partner jest zobowiązany do zachowania w tajemnicy wszelkich materiałów, dokumentów oraz informacji, w
szczególności technicznych, technologicznych, handlowych i organizacyjnych. Podsumowując wskazano, iż
Przystępujący w uzasadnieniu zastrzeżenia informacji wystarczająco precyzyjnie opisał okoliczności świadczące o tym,
że informacje przez niego zastrzeżone posiadają wartość gospodarczą. Utajnienie poszczególnych dowodów,
stanowiących załączniki do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy, stanowi naturalną konsekwencję zastrzeżenia
dokumentów wyjściowych, w szczególności szczegółowych kalkulacji, ofert podwykonawczych. Z uwagi na unikalny
charakter tych dokumentów, ich dedykowanie do tego konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, czy też
wskazywanie w ich treści informacji, które pośrednio mogłyby prowadzić do ujawnienia nazw podmiotów
współpracujących, zastrzeżenie ich przez Przystępującego nie powinno budzić wątpliwości.
Odnosząc się do kwestii zachowania informacji w poufności i podejmowania działań w tym zakresie, Przystępujący
podniósł, iż Odwołujący pomija opis tych działań, wraz ze złożonymi oświadczeniami i powołaniem na określone
dokumenty. Przystępujący podkreślał, że bezpieczeństwo we współpracy z podmiotami zewnętrznymi zapewniane jest
poprzez zawarcie odpowiednich klauzul dotyczących poufności informacji – w umowach lub w innych aktach prawnych.
Przystępujący korzysta wyłącznie z usług takich podmiotów, które dają wystarczające gwarancje wdrożenia
odpowiednich środków ochrony o charakterze technicznym i organizacyjnym, by w odpowiedni sposób chronić
przekazywane informacje. Przy czym z podmiotami zawiera umowy ramowe, zawierające m.in. klauzule poufności, kary
umowne za naruszenie i inne zasady współpracy. Przystępujący wskazywał również obowiązki pracowników co do
zachowania informacji w tajemnicy ujęte są również w zawartych z nimi umowach oraz w treści obowiązującego w
Regulaminu Pracy. Jednym z obowiązków pracowniczych jest dbanie o dobro zakładu pracy, jego mienie i interesy
ekonomiczne, jak również zachowywanie w tajemnicy informacji dotyczących zakładu pracy, stosowanych technologii,
wyników ekonomicznych, zatrudnionych pracowników itp. Z kolei na zasadzie § 14 ust. 10 Regulaminu, każdy pracownik
jest zobowiązany do zachowania poufności dostępnych informacji, w tym m.in. informacji stanowiących tajemnicę
przedsiębiorstwa, do których pracownik ma dostęp z tytułu wykonywania obowiązków służbowych (w czasie trwania
umowy i po jej wygaśnięciu). W związku z podejmowaną współpracą, kontrahent jest zobowiązany do zachowania w
tajemnicy wszelkich informacji, w szczególności technicznych, technologicznych, handlowych i organizacyjnych – na co
wskazywał Przystępujący, a co zostało potwierdzone dowodami. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że w zakres takich
danych wchodzą również informację ujęte w wyjaśnieniach jako „tajemnica przedsiębiorstwa”. Przystępujący wyraźnie
podkreślał również, że funkcjonuje u niego Polityka bezpieczeństwa. Nie można zgodzić się z Odwołującym, by rzekomo
dokument ten miał stanowić „standardową procedurę RODO”. Przykładowo, w dokumencie tym znajdują się odniesienia
do ewidencji osób upoważnionych czy też środków niezbędnych do zachowania poufności, również informacji
stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Zakres stosowania Polityki obejmuje wszystkie dane osobowe przetwarzane
przez Wykonawcę w związku z prowadzoną działalnością, w jakiejkolwiek formie, zarówno elektronicznej, jak i
papierowej. Dodatkowo, Przystępujący opisał również szereg podejmowanych działań, w tym sposób przechowywania
dokumentów, sposoby zabezpieczenia, monitoring – co również pozostało poza rozważaniami Odwołującego.
Niezrozumiałe jest również wskazywanie, by treść zastrzeżenia nie odnosiła się do zastrzeżonych dokumentów
dotyczących zachowania poufności. Podkreślić bowiem trzeba, w ślad za treścią zastrzeżenia, że poszczególne
klauzule poufności, warunki współpracy i kary umowne zostały zapisane w dokumentach odnoszących się do
współpracy z 24
podmiotami trzecimi. Absurdalnym jest twierdzenie Odwołującego o możliwości swobodnego rozprzestrzeniania się tych
informacji. Odwołujący nie dowodzi w żaden sposób tej okoliczności. Odwołujący nie uwzględnia tutaj tak formy
składania oświadczenia, a także faktu, iż wszystkie organizacje połączone są osobowo. Toteż wyjście informacji poza
upoważnione osoby wymagałoby jej przetworzenia i przekazania przez właścicieli firm, a więc podmiotów
zobowiązanych do zachowania tajemnicy.
Przystępujący wskazał ponadto, iż zastrzeżonych informacji nie sposób uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze – nie są
powszechnie dostępne, jak również nie jest możliwe ich pozyskanie w żadnej powszechnie dostępnej formie. W
szczególności poprzez załączenie zobowiązania o zachowaniu poufności pomiędzy Przystępującym a jego
kontrahentem, indywidualnych zobowiązań o zachowaniu poufności, ukazania warunków współpracy (w tym kar
umownych) wykazane zostało, że zastrzeżone przez Przystępującego informacje są chronione jako tajemnica
przedsiębiorstwa zarówno przez kontrahentów, jak też w ramach jego organizacji wewnętrznej i nie są łatwo dostępne
dla innych osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji. Dodatkowo, okoliczności te zostały w szczegółach
opisane w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
Przystępujący wskazał ponadto na subiektywizm Odwołującego. Zaznaczył, że przedstawione uzasadnienie
Przystępującego, w tym w świetle dowodów i złożonych oświadczeń, jest obiektywne, weryfikowalne i wiarygodne. W
jego treści przedstawiono poszczególne elementy składające się na wartość gospodarczą oraz potwierdzające poufność
informacji. Jednocześnie przedłożono dowody na potwierdzenie oraz złożono oświadczenia co do podejmowanych
działań, które to również stanowią formę wykazania. Zamawiający prawidłowo nie ujawnił przedmiotowych informacji,
które to stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Przystępujący powołał się na orzecznictwo i podniósł, że Odwołujący
buduje swoją argumentację w oparciu o wybiórcze fragmenty uzasadniania, de facto pomijając szczególnie istotne
część, tj. odnoszące się do opisów działań podejmowanych przez Przystępującego, złożonych przez niego oświadczeń,
przedkładanych dokumentów i odniesień do ich treści. Zaskakujące jest przy tym kwestionowanie przywoływania
orzecznictwa Izby, gdy jak sam Odwołujący stwierdził – stanowi ono wskazówkę dla wykonawców.
W dalszej części pisma odniesiono się do zarzutów ewentualnych, dotyczących zaniechania odrzuceniu oferty
Przystępującego.
Po przeprowadzeniu rozprawy z udziałem Stron i Uczestnika postępowania odwoławczego, na podstawie
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając akta sprawy odwoławczej, Krajowa Izba Odwoławcza
ustaliła i zważyła, co następuje.
Izba stwierdziła skuteczność przystąpienia zgłoszonego do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego
przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia BUDiA - Standard Spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością z siedzibą w Oleśnicy, B.-DROG Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z
siedzibą w Łubowie oraz T. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B. Firma Produkcyjno-HandlowoUsługowa T. B. z siedzibą w Rudnikach.
Izba stwierdziła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołań w całości na
podstawie art. 528 ustawy Pzp.
Ponadto Izba uznała, iż Odwołujący, jako podmiot, który złożył ofertę w postępowaniu i który kwestionuje czynność
wyboru oferty Przystępującego jako najkorzystniejszej, wykazał, iż posiada interes w uzyskaniu zamówienia oraz może
ponieść szkodę w wyniku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp, czym wypełnił materialnoprawne
przesłanki dopuszczalności odwołania, o których mowa w art. 505 ust. 1 ustawy Pzp.
Izba dokonała ustaleń faktycznych w oparciu o dokumentację postępowania o udzielenie zamówienia przekazaną przez
Zamawiającego, w szczególności SWZ wraz z załącznikami, oferty wykonawców, wyjaśnienia dotyczące wyliczenia
ceny wraz z załącznikami złożone przez Przystępującego oraz zawiadomienie o wyborze oferty najkorzystniejszej.
Izba dopuściła i przeprowadziła również dowody z dokumentów złożonych przez Odwołującego na rozprawie, tj. pisma
GDDKiA Oddział w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. w postepowaniu pn. „Całoroczne kompleksowe (bieżące i
zimowe) utrzymanie dróg krajowych na terenie Rejonu w Kaliszu”, wyciągu z odwołania Przystępującego w sprawie KIO
623/23, na okoliczności wskazane przez Odwołującego, wynikające z treści dokumentów, a także z dokumentów
złożonych przez Przystępującego w postaci kompilacji dokumentów z postępowań „Całoroczne (bieżące i zimowe)
utrzymanie dróg krajowych (…) na odcinkach administrowanych przez Rejon w Kaliszu” oraz „Całoroczne (bieżące i
zimowe) utrzymanie dróg krajowych (…) na odcinkach administrowanych przez Rejon Radomsko” – wyciąg z wezwań
Odwołującego do wyjaśnień na podstawie art. 224 ust. 2 pkt 1 ustawy Pzp z dnia 23 grudnia 2022 r. oraz wyciąg z
informacji o wyborze oferty i odrzuceniu oferty Odwołującego z dnia 2 maja 2022 r., a także umowy konsorcjum, na
okoliczności wskazane przez Przystępującego, wynikające z treści dokumentów.
Izba nie dokonywała oceny złożonych przez Odwołującego na rozprawie dokumentów uzyskanych w trybie dostępu do
informacji publicznej, tj. zestawienia cen pozycji kosztorysu TER w ramach realizowanych umów na utrzymanie dróg
krajowych zarządzanych przez GDDKiA Oddział w Łodzi Rejon w Piotrkowie Trybunalskim, Rejon w Wieluniu oraz
informacji
mailowa dotyczącej Rejonu w Opocznie, ponieważ dotyczyły one zarzutów wiążących się z zaniechaniem odrzucenia
oferty Przystępującego (zarzuty nr 3, 4 i 5 odwołania), które nie podlegały rozpoznaniu. Z analogicznych względów Izba
nie oceniała dowodów z załączonych do pisma Przystępującego umów dotyczących utrzymania dróg na terenie Rejonu
w Gnieźnie, Koninie, Środzie Wielkopolskiej i Lesznie.
Izba ustaliła, co następuje:
Przedmiotem zamówienia jest całoroczne (bieżące i zimowe) utrzymanie dróg krajowych zarządzanych przez
Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Łodzi Rejon w Sieradzu na drogach krajowych nr 12 od km
295+747 do km 324+692; 83 od km 25+668 do km 60+063; 72 od km 46+942 do km 95+297; 72 (71) od km 22+079 do
km 23+310, obejmujące usługi i roboty budowlane z zakresu bieżącego utrzymania dróg (BUD), zimowego utrzymania
dróg (ZUD) oraz bieżącego utrzymania czystości na obiektach inżynierskich (BUM).
Zgodnie z pkt 17.1 SWZ Tom I – IDW cena oferty zostanie wyliczona przez Wykonawcę w oparciu o Formularze cenowe
zamieszczone w Tomie IV SWZ, na które składają się m.in. w zakresie zamówienia podstawowego - Załącznik nr 2
Tabele Elementów Rozliczeniowych, Zbiorcze Zestawienie Kosztów: „Tabela Elementów Rozliczeniowych GRUPA
PRAC NR 1 - Nawierzchnia” (…). Zgodnie z pkt 17.4 Wykonawca powinien określić ceny jednostkowe netto oraz
wartości netto dla wszystkich pozycji wymienionych w tym formularzu. Wykonawca obliczając cenę oferty musi
uwzględniać wszystkie pozycje opisane w Formularzu cenowym. Wykonawca nie może samodzielnie wprowadzić
żadnych zmian do Formularza cenowego i Tabel. Tam, gdzie to wskazano w Tabelach, cena za wykonanie wskazanych
zakresów zamówienia nie może przekroczyć określonych przez Zamawiającego limitów. W pkt 17. 5 wskazano, iż każda
cena jednostkowa zawarta w Ofercie powinna obejmować całkowity koszt wykonania danej pozycji w przyjętej jednostce
czasu/ilości rozliczenia w Formularzu cenowym. Z kolei zgodnie z pkt 17.6 dla każdej pozycji wyszczególnionej w
Formularzu cenowym, jeśli składają się na nią elementy o zróżnicowanych kosztach, jednolita stawka jednostkowa
powinna zostać skalkulowana na zasadzie uśrednienie kosztów składowych. Wykonawcy winni wypełnić m.in. pozycje
kosztorysu Tabeli Elementów Rozliczeniowych Grupa Prac nr 1 – Nawierzchnia, w tym Pozycja 10.1 – Wykonywanie
warstwy ścieralnej ze Slurry Seal, Pozycja 17.1 – Wzmocnienie nawierzchni siatką stalową z warstwą klejącą Slurry
Seal na bazie modyfikowanej emulsji bitumicznej, Pozycja 18.2 – Naprawa wgłębna przełomów typu ciężkiego –
wykonanie nowej konstrukcji nawierzchni w miejscu występowania przełomu
W postępowaniu wpłynęło 5 ofert, w tym Odwołującego i Przystępującego. Zgodnie z szacunkiem Zamawiającego,
pozycja 10.1 wynosiła 41,78 zł, pozycja 17.1 wynosiła 42,22 27
zł, a pozycja 18.2 wynosiła 696,13 zł. Przystępujący zaoferował dla pozycji 10.1 - 18 zł, pozycji 17.1 - 12 zł, a dla pozycji
18.2 - 15 zł. Odwołujący zaś zaoferował dla pozycji 10.1 – 40,80 zł, pozycji 17.1 – 57,71 zł, a dla pozycji 18.2 – 603,45 zł.
W dniu 23 stycznia 2023 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyborze jako najkorzystniejszej oferty
Przystępującego.
Krajowa Izba Odwoławcza wyrokiem z dnia 17 lutego 2023 r., sygn. akt KIO 300/23, nakazała Zamawiającemu
unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym
wezwanie, w trybie art. 224 ust. 1 ustawy Pzp Przystępującego do złożenia wyjaśnień w zakresie cen jednostkowych
dotyczących pozycji nr 10.1, 17.1 oraz 18.2 znajdujących się w Grupie prac nr 1 – Nawierzchnia ujętych w Tabeli
Elementów Rozliczeniowych, jako tych które wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą
wątpliwości, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach
zamówienia.
Wykonując powyższy wyrok Zamawiający pismem z dnia 17 marca 2023 r. wezwał Przystępującego na podstawie art.
224 ust. 1 ustawy Pzp w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco nisko cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia, do
udzielenia wyjaśnień dotyczących jej elementów mających wpływ na wysokość ceny oferty. Zamawiający wezwał do
złożenia przez Wykonawcę szczegółowych wyjaśnień (wraz z dowodami) elementów, jakie Wykonawca wziął pod
uwagę przy kalkulacji cen podanych w Formularzu cenowym (Tabel Elementów Rozliczeniowych – TER) dla
zamówienia, a także wyliczeń lub kalkulacji cenowych przedstawiających sposób obliczenia zaproponowanych cen
jednostkowych, co umożliwi zbadanie oraz weryfikację dokonanych wyliczeń pod kątem rażąco niskiej ceny.
Zamawiający wezwał do złożenia szczegółowych wyjaśnień elementów, jakie Wykonawca wziął pod uwagę przy
kalkulacji cen dla niżej wymienionych pozycji TER dla grupy prac nr 1: 10.1, 17.1, 18.2. Zamawiający wskazał ponadto, iż
zgodnie z art. 224 ust. 4 ustawy Pzp Zamawiający żąda szczegółowych wyjaśnień w zakresie: - kosztów pracy, których
wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę albo minimalnej stawki
godzinowej, ustalonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za
pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177 oraz z 2019 r. poz. 1564) lub przepisów odrębnych właściwych dla spraw, z którymi
związane jest realizowane zamówienie; - kosztów wynikających z obowiązków w zakresie zgodności z przepisami z
zakresu prawa pracy i zabezpieczenia społecznego, obowiązującymi w miejscu, w którym realizowane jest zamówienie.
Zamawiający wskazał, iż wyjaśnienia mogą dotyczyć w szczególności: - zarządzania procesem produkcji,
świadczonych usług lub metody budowy; - wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo korzystnych warunków
dostaw, usług albo związanych z realizacją robót budowlanych; - oryginalności dostaw, usług lub robót budowlanych
oferowanych przez wykonawcę; - zgodności z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej; - zgodności z przepisami dotyczącymi z zakresu ochrony środowiska; - wypełniania
obowiązków związanych z powierzeniem wykonania części zamówienia podwykonawcy. Zamawiający dokonując oceny
weźmie również pod uwagę wszelkie inne czynniki, wpływające na wysokość ceny oferty, które wskaże Wykonawca,
jeżeli będą zgodne z prawem oraz nie zakłócają uczciwej konkurencji. W związku z powyższym, w celu umożliwienia
Zamawiającemu dokonania oceny zaoferowanej przez Wykonawcę ceny ofertowej, Zamawiający poprosił o szczegółowe
wyjaśnienie (wraz z dowodami) wskazanych pozycji kosztorysowych jakie obiektywne czynniki spowodowały obniżenie
ceny oraz w jakim stopniu dzięki tym czynnikom cena została obniżona, jednocześnie Wykonawca powinien wykazać
jakie indywidualne możliwości i okoliczności, dostępne i właściwe tylko dla Wykonawcy przy realizacji tego zamówienia,
umożliwiły obniżenie ceny oferty. Podsumowując, Zamawiający zwrócił się o udzielenie wyjaśnień dotyczących
elementów składowych oferty, mających wpływ na wysokość wyceny, w szczególności wskazania argumentów
potwierdzających realność, opłacalność i rynkowość dokonanej wyceny, wraz ze wskazaniem, czy Wykonawca
przewiduje wykonanie zamówienia bez poniesienia strat finansowych oraz bez konieczności finansowania zamówienia z
innych źródeł niż wynagrodzenie umowne. Wykonawca musi dostarczyć wystarczający materiał do sformułowania przez
Zamawiającego oceny zaoferowanej w ofercie kwoty, za którą ma zamiar wykonać przedmiot zamówienia. Poprosił o
przesłanie wszelkich informacji oraz dowodów, które Wykonawca uzna za istotne, na temat sposobu obliczenia ceny
zamówienia, a których Zamawiający nie wymienił powyżej.
Przystępujący w odpowiedzi na to wezwanie pismem z dnia 27 marca 2023 r. złożył wyjaśnienia, w których wskazał
(część jawna):
„Przedmiotowe wyjaśnienia zawierają nieujawnione do wiadomości publicznej informacje, o posiadające wartość
gospodarczą, mające w szczególności charakter organizacyjny i techniczny. Stanowią ona tajemnicę przedsiębiorstwa –
w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r. poz.
1913 z późn. zm.), dalej jako „u.z.n.k.”. Wobec powyższego, na zasadzie art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r.
- Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 z późn. zm.), dalej jako „p.z.p.”, zastrzegam jako tajemnicę
przedsiębiorstwa: 1) Szczegółowe kalkulacje ceny ofertowej według klasyfikacji wewnętrznej obowiązującej u
Wykonawcy – w szczególności w zakresie poszczególnych cen jednostkowych ujętych w treści przedmiotowych
Wyjaśnień (Grupa prac nr 1 Nawierzchnia: pozycje 10.1; 17.1; 18.2 TER 1 kosztorysu), w tym: - wyliczenia kosztów w
podziale na czynniki cenotwórcze
dotyczące danej pozycji TER 1 – w tym poszczególne koszty, stosowane marże, narzuty i założenia (m.in. ilościowe,
powierzchniowe), dotyczące w szczególności robocizny, materiałów, sprzętu; - poszczególne elementy założeń; 2)
Informacje opisowe dotyczące kosztów ponoszonych przez Wykonawcę, stosowanej metodologii i warunków
współpracy z kontrahentami na rynku, według klasyfikacji wewnętrznej obowiązującej u Wykonawcy -wycena oraz
przyjęty model kalkulacji (określony w pkt 1) odnosi się do tych informacji dotyczących kosztów ponoszonych przez
Wykonawcę i jego metodologii, jak również informacji odnoszących się do kontaktów z kontrahentami; 3) Informacje
odnoszące się do warunków współpracy z innymi kontrahentami (w tym wynikające z załączników), według klasyfikacji
wewnętrznej obowiązującej u Wykonawcy – wycena oraz model kalkulacji poszczególnych cen jednostkowych
(określona w pkt 1) przyjęty przez Wykonawcę opiera się na wyliczeniach zawartych w tych umowach; 4) Informacje
zawarte w dokumentach od kontrahentów (w tym oferty kontrahentów, umowy podwykonawcze), w tym dane o
kontrahentach oraz warunki i charakter współpracy; - zakreślone na szaro (w przedmiotowy sposób) w treści Wyjaśnień
oraz załączników. Z kolei nie są objęte tajemnicą przedsiębiorstwa następujące informacje: 1) przywołane stanowiska
doktryny i judykatury; 2) stanowisko Spółki w zakresie uzasadnienia tajemnicy przedsiębiorstwa. Wskazuje się, że takie
informacje mogą z powodzeniem zostać objęte tajemnicą przedsiębiorstwa na etapie składania przez wykonawcę
wyjaśnień w sprawie rażąco niskiej ceny jego oferty.
Szkoda w związku z ujawnieniem metodologii, cen jednostkowych i porozumienia w zakresie istotnych warunków umów,
wynosi co najmniej: 1) 10.000 zł (słownie: dziesięciu tysięcy złotych) za każde naruszenie związane z ujawnianiem
informacji dotyczących podstaw wyliczeń innym podmiotom aniżeli zobowiązanym umownie lub ustawowo do
przestrzegania tej informacji gospodarczej) w związku z zawartymi Umowami z kontrahentami; 2) 12.600 zł (słownie:
dwanaście tysięcy sześćset) tytułem wstępnych
kosztów związanych z zawarciem umowy z kontrahentem, uzyskaniem z tego tytułu stałej umowy o współpracy i
składających się na tym kosztów pracy pracowników podczas zawierania umowy i negocjacji; 3) 300.000 zł (słownie:
trzysta tysięcy złotych) dla każdego realizowanego kontraktu – za każde naruszenie związane z ujawnieniem informacji o
kanale dystrybucji, z uwagi na brak znajomości danych informacji przez inne podmioty; różnicy kosztów i nakładów, a
także zysku w przypadku konieczności zawarcia umów z innymi kontrahentami, które wyceniane są na kwotę
stanowiącą iloczyn kwot jednostkowych zafakturowanych odbiorcy końcowego, na podstawie cen jednostkowych
wynikających z oferty podwykonawcy/usługodawcy, a kwotą, którą bez upustów i rabatów określonych w Umowach z
kontrahentami Wykonawca – szacowana wartość szkody to od 5.000 zł do miliona złotych. Zastrzeżone przez
Wykonawcę informacje spełniają przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a tym samym podlegają skutecznemu zastrzeżeniu,
o czym w piśmie stanowiącym 30
Załącznik do niniejszych wyjaśnień.” Dalej nastąpiła treść wyjaśnień dotyczących ceny objęta tajemnicą przedsiębiorstwa
w całości.
Do wyjaśnień załączono Załącznik nr 1 – Zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa (dokument jawny). Na jego wstępie
wskazano analogiczne informacje, jak w jawnej części wyjaśnień, przywołane w akapicie pierwszym powyżej. Następnie
wskazano, co następuje:
„Informacje objęte „tajemnicą przedsiębiorstwa” zawierają szczegółowy sposób kalkulacji ceny oferty (w szczególności
wskazują na sposób kalkulacji poszczególnych cen jednostkowych), zasady kalkulacji kosztów, metodologię,
nazewnictwo, podejmowaną współpracę z podmiotami trzecimi czy też informację o dostępnych Spółce cenach zakupu
usług, materiałów – a co składa się na strategię działania Wykonawcy. Zastrzeżone przez Wykonawcę informacje
spełniają przesłanki z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., a tym samym podlegają skutecznemu zastrzeżeniu – na co poniżej
wskazano. Ujawnienie zastrzeżonych informacji wpłynęłoby negatywnie na możliwość efektywnego konkurowania
pomiędzy przedsiębiorcami – ułatwiając konkurentom rywalizację ze Wykonawcą w kolejnych postępowaniach o
udzielenie zamówienia publicznego. Wykonawca podkreśla, że informacje objęte niniejszym zastrzeżeniem zawierają w
szczególności dane, które ukazują szczegółowy sposób kalkulacji danych cen jednostkowych w oparciu o wieloletnie
doświadczenie i praktykę, obrazują kontrahentów oraz warunki współpracy. Informacje te dotyczą wypracowanej
metodologii w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, których to ujawnienie narazi na szkodę i będzie mogło
doprowadzić do naruszenia pozycji Wykonawcy na rynku. Zawarcie w Wyjaśnieniach szczegółowych kalkulacji kosztów
odnoszących się do poszczególnych elementów przedmiotu zamówienia, ujawnia wykorzystywane przez Wykonawcę
strategie budowania ceny ofertowej oraz strategie organizacji – minimalizujące koszty wykonywania usług i robót, a przez
to wpływające na konkurencyjność Wykonawcy. Ekonomiczna wartość niniejszych informacji wynika z faktu, że
zawierają one, przede wszystkim szczegółową kalkulację ceny ofertowej we wskazanych przez Zamawiającego cenach
jednostkowych pozycji – ukazując poszczególne elementy cenotwórcze i stosowaną metodologię. W obecnych realiach
rynkowych, przy zaciekłej rywalizacji wykonawców o zamówienia, doświadczeni wykonawcy – tacy jak członkowie
Konsorcjum, wypracowali takie strategie ubiegania się o zamówienia publiczne, które pozwalają im na złożenie
atrakcyjnych ofert, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wszelkich związanych z tym kosztów i ryzyka.
Informacje te pozwalają na prześledzenie strategii budowania przez Konsorcjum ceny ofertowej, przedstawiając sposób
wyceny ryzyka związanego z realizacją zamówienia (a co świadczy o ich organizacyjnym charakterze i może zostać
wykorzystane przez konkurentów, również w innych postępowaniach). Zastrzeżone informacje zawierają metody
kalkulacji ceny jak i konkretne dane cenotwórcze które to zostają przedstawione przez Konsorcjum na żądanie Zamawiającego. Informacje te stanowią jednak tajemnice
przedsiębiorstwa, co rodzi konieczność objęcia ich przedmiotem ochrony przez ich utajnienie przed innymi podmiotami
również tymi uczestniczącymi w przetargu. W tym duchu wypowiedziała się przykładowo Izba w wyroku z 30 marca
2018 r., KIO 496/18, wskazując na możliwość uznania kalkulacji cenowej za tajemnicę przedsiębiorstwa2. W kontekście
szczegółowych kalkulacji w orzecznictwie wyraźnie wskazuje się na ich wartość, zaznaczając możliwość ich
zastrzeżenia tajemnicą przedsiębiorstwa. Gdyby ustawodawca chciał objąć zakazem zastrzeżenia także szczegółową
kalkulację ceny, to w art. 8 ust. 3 p.z.p. wprowadziłby takie wyłączenie, podobnie jak to uczynił w stosunku do informacji
określonych w art. 86 ust. 4 p.z.p. (wyrok KIO z 10.04.2018 r., KIO 570/18, LEX nr 2515221).
Ponadto, Wykonawca zawarł również w przedstawionych wyjaśnieniach informacje składające się na strategię i
podejmowane działania w ramach współpracy z innymi podmiotami, które to ukazują w szczególności dane
identyfikujące te podmioty, sposób współpracy, oferowane ceny, wynegocjowane warunki oraz inne informacje, które to
łączą Wykonawcę z innym podmiotem na rynku. Przy czym podkreślić trzeba, że Wykonawca – jako podmiot z
wieloletnim doświadczeniem, z wypracowanymi kontaktami na rynku i wynegocjowanymi warunkami współpracy –
zwraca szczególną uwagę na konieczność zachowania tych informacji jako zastrzeżonych tajemnicą przedsiębiorstwa.
Umowy z takimi podmiotami (podmiotami prywatnymi) czy też składane przez nich oferty nie mają przymiotu jawności.
Informacje o portfelu kontrahentów spoza sektora publicznego oraz o warunkach współpracy posiadają wartość
gospodarczą uzasadniającą ich ochronę, w szczególności z uwagi na pozycję Wykonawcy na rynku. Z uwagi na brak
znajomości przez inne podmioty informacji o kanałach dystrybucji – które to Wykonawca wypracował w trakcie
wieloletniej praktyki z określonym kontrahentem i współpracy w ramach realizacji podobnych kontraktów, dane informacje
w szczególny sposób wpływają na jego pozycję na rynku. I tak, Wykonawca podkreśla, że posiadane przez niego
informacje o kanale dystrybucji stanowią szczególną wartość gospodarczą, a ich ujawnienie łączy się ze stratą na
poziomie co najmniej 300 000,00 zł – dla każdego realizowanego kontraktu. Izba w wyroku z 27 stycznia 2015 r., KIO
54/15 wskazała, że żaden przepis prawa nie obliguje stron stosunku z podmiotem prywatnym do ujawnienia informacji
dotyczących realizacji takiej umowy. Częstą praktyką przy zawieraniu tego typu umów jest bowiem zastrzeganie przez
strony tychże umów poufności wszelkich informacji w nich zawartych – tak ma to miejsce w przypadku Wykonawcy i
jego kontrahentów (zob. również pkt 2 i załączniki). Izba podkreśla, że tego typu informacje w postaci umów z
podmiotami prywatnymi czy otrzymywanymi ofertami są bowiem informacjami handlowymi posiadającymi wartość
gospodarczą i jako takie mają znaczenie dla prowadzonej działalności, w tym dla pozycji wykonawcy na rynku - brak jest
więc podstaw do ich odtajnienia. Podobnie w wyroku KIO z 31.03.2021 r., KIO 595/213. Co więcej, zastrzeżone
informacje mają szczególne znaczenie również z uwagi na długotrwałość współpracy Wykonawcy z kontrahentami. W
orzecznictwie Izby wskazuje się, że inna jest wartość informacji dotyczącej współpracy podejmowanej po raz pierwszy,
a inna stałej współpracy (wyrok KIO z 6.04.2022 r., KIO 759/22)
Nadto, już w tym miejscu Wykonawca wskazuje, że wewnątrz działalności funkcjonuje określony model dotyczący
współpracy z innymi podmiotami, określający w szczególności zasady prowadzenia negocjacji, składania i przyjmowania
ofert – co reguluje dołączony do Wyjaśnień Regulamin kontraktowania, stanowiący Załącznik nr 1. Jego treść określa
zasady prowadzenia negocjacji przez osoby występujące w imieniu Wykonawcy oraz zawierania umów z kontrahentami
– ukazując opracowany model działania, w tym sposób współpracy, metody wyboru kontrahentów czy same nakłady
przeznaczane na prowadzenie negocjacji. Został on opracowany na podstawie wieloletniego doświadczenia i znalazł
również zastosowanie przy opracowywaniu kalkulacji czy poszukiwaniu kontrahentów na potrzeby opracowania oferty w
niniejszym postępowaniu. Dowód: Regulamin kontraktowania. Wykonawca zawarł umowy, które nakładają obowiązek
zachowania poufności. Przedmiotowy obowiązek nabiera szczególnego znaczenia w kontekście wynegocjowanych
warunków współpracy i składanych ofert, które Wykonawca jest w stanie pozyskać dzięki swojemu wieloletniemu
doświadczeniu i pozycji na rynku (co potwierdza również wartość gospodarczą). Umowy z kontrahentami zawierają
zapisy dotyczące modelu wynagrodzeń, zostały wypracowane na podstawie rokowań oraz synergii wypracowanej
podczas wzajemnej wieloletniej współpracy. Zastrzeżenie możliwości umów w której Wykonawca wraz z jego
podwykonawcą została potwierdzona przez wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 listopada 2022 r., sygn. akt C54/21, który wskazał, że nie można wykluczyć konieczności odmowy dostępu do dotyczących tych zobowiązań danych
identyfikacyjnych na podstawie zakazu ujawniania, o którym mowa w art. 21 ust. 1 dyrektywy 2014/24, ani możliwości
takiej odmowy na podstawie art. 55 ust. 3 tej dyrektywy. Utrata przedmiotowych informacji przez Spółkę rodzi zagrożenie
wykorzystania ich przez konkurentów w przyszłych przetargach w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej lub w celu
osłabienia pozycji Spółki na rynku. Składają się one na strategię w ramach współpracy z innymi podmiotami,
umożliwiające prześledzenie kontaktów biznesowych Wykonawcy. Jednocześnie już w tym miejscu Wykonawca
wskazuje, że dochowuje on w stosunku do takich dokumentów szczególnych warunków poufności (o czym w pkt 2).
Pracownicy, którzy mają wiedzę o ofertach podwykonawców, podpisali zobowiązanie do zachowania poufności. Ponadto
oferty podwykonawców są przechowywane w określonym miejscu na serwerze i zabezpieczone hasłem, w firmie zaś
np. obowiązuje polityka zachowania poufności, a pracownicy są z niej systematycznie szkoleni.
Podsumowując, podkreślić trzeba, że informacje przedstawione przez wykonawcę obrazują know-how i metodologię
Wykonawcy, a przez co ujawnienie zastrzeżonych informacji pozwoliłoby na dotarcie przez konkurentów na rynku do
wiedzy i sposobu osiągania określonego rezultatu i prowadzenia działalności Wykonawcy, a co dla Wykonawcy stanowi
szczególną wartość gospodarczą – budującą jego pozycję na rynku. Także należy tu zauważyć, że Dyrektywa
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. – określająca minimalny standard ochrony dla
wskazanych informacji poufnych – jako przedmiot „tajemnicy przedsiębiorstwa” traktuje tajemnicę handlową i know-how.
W nawiązaniu do powyższego Wykonawca wskazuje, że dopuszczalność zastrzegania informacji zawartych w
wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny jako tajemnicy przedsiębiorstwa została przy tym wielokrotnie potwierdzona w
orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej i sądów. Tytułem przykładu można podać wyrok KIO z dnia 31.08.2018 r., KIO
1618/18, w którym wyjaśniono, że nie budzi zaś wątpliwości Izby, iż za tajemnicę przedsiębiorstwa można uznać
przedstawioną szczegółową kalkulację kosztów i przyjętą przez wykonawcę metodologię wyliczenia ceny stanowiącą w
praktyce o konkurencyjności finny na danym rynku. Z kolei w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 17.06.2019
r., XXIII Ga 148/19 doprecyzowano tajemnicą przedsiębiorstwa mogą być objęte kalkulacje ceny ofertowej (sposób
kalkulacji, przyjęte kwoty, źródła dostaw, ceny intonacje o podwykonawcach, ceny ofert na wykonanie robót
podwykonawczych, rozwiązania organizacyjne i zasady współpracy w ramach danej grupy, a także sposób kalkulacji
ceny zapewniający wykonawcy optymalizację zysków, to bowiem stanowi zbiór danych dotyczących prowadzenia
działalności gospodarczej, stanowiąc know-how przedsiębiorcy, wpływający na sposób budowania jego oferty. Dane te
mają zatem dla wykonawcy wartość gospodarczą, pozwalającą na utrzymywanie przewagi konkurencyjnej nad innymi
podmiotami działającymi w tej samej branży.
I tak, ze względu na charakter przedstawianych w wyjaśnieniach informacji – w szczególności co do sposobu kalkulacji
ceny jednostkowej wskazanych pozycji, szczegółowych kosztów, informacji o charakterze gospodarczym, technicznym,
technologicznym w zakresie proponowanych metod realizacji i proponowanych rozwiązań, handlowym i organizacyjnym
(oferty podwykonawców, umowy o współpracy) – posiadają wymierną wartość gospodarczą, a dalej mogą zostać objęte
tajemnicą przedsiębiorstwa. Kolejno, odnosząc się do poszczególnych informacji zastrzeżonych w treści wyjaśnień –
wskazując na ich wartość gospodarczą – podkreślić trzeba, że na całościowy know-how Wykonawcy składają się w
szczególności informacje o charakterze organizacyjnym, technicznym i technologicznym, które obejmują doświadczenie
i wiadomości przydatne do konkurowania przez Wykonawcę na rynku. Sposób, metody i założenia do kalkulacji oraz
wynikające z tego wartości kosztów poszczególnych elementów składowych – tak również 34
na potrzeby niniejszego zamówienia publicznego – stanowią indywidualny dorobek handlowy Wykonawcy. Opiera on się
na zwartych z kontrahentami, dołączonych umowach, wypracowanych warunkach współpracy – zarówno pod kątem
oferowanych cen, przedmiotu ofert jak i warunków dochowania poufności, wieloletnim doświadczeniu Wykonawcy i
zaangażowania specjalistów (pracowników). Posiadana przez członków Konsorcjum wiedza i doświadczenie, pozwala
na czynienie stosownych założeń – w tym elementy podlegające uwzględnieniu przy konkretnej analizie kosztu
składającego się na daną cenę jednostkową, tj. zastosowane poszczególne ceny czy roboczogodziny.
Przedłożona do Wyjaśnień kalkulacja kosztów i przyjęta metodologia w postępowaniu została sporządzona indywidualnie
dla danego kontraktu – w oparciu o metodologię budowania cen wypracowanej przez Wykonawcę oraz na podstawie
negocjacji, umów zawartych z kontrahentami i otrzymanych ofert, a szereg czynników jest wynikową powiązań i
rozliczeń ekonomiczno-finansowych wynikających z planowania i dywersyfikacji działalności Spółki – a co stanowi istotne
informacje gospodarcze i handlowa. Została ona opracowana na podstawie cen i założeń stanowiących tajemnicę
przedsiębiorstwa i wynikającą z ofert złożonych w toku postępowania I tak, Wykonawca szacuje, że na sporządzenie
oferty na potrzeby niniejszego postępowania wiązało się ze znacznymi nakładami. W związku z przygotowaniem
szczegółowej kalkulacji, nazewnictwa, opracowaniem metodologii do danego zamówienia, w ramach działalności pracy
Wykonawcy, pracownicy poświecili około 50 roboczogodzin – na co składało się w szczególności: wypracowanie przez
Spółkę i dostosowanie do danego zamówienia założeń początkowych, a które to umożliwiają obniżenie kosztów
(wykorzystaniu skali w jakiej świadczymy usługi; ocena i wyliczenie poszczególnych założeń do kalkulacji przez
pracowników Spółki, w szczególności co do: założenia ilościowe, powierzchniowe; poszczególne ceny jednostkowe;
założenia co do możliwości wykorzystania sprzętu własnego; koszty pracy (ilość, stawka roboczogodzin); uwzględnienie
konieczności transportu; wyliczenia w ramach poszczególnych grup prac co do sumarycznych kosztów i zysku;
poszukiwanie i prowadzenie negocjacji (zgodnie z Regulaminem kontraktowania) z podmiotami trzecimi
(podwykonawcami), pozyskanie wiążących ofert, zawarcie umów z Kontrahentami.
Mając powyższe na uwadze, Wykonawca jedynie szacunkowo wskazuje, iż powyższe czynności, związane z
przygotowaniem kalkulacji i opracowaniem informacji – zastrzeżonych jako „tajemnica przedsiębiorstwa”, mogą
oscylować w kwocie 10.000 zł. Na gruncie powyższego można wskazać w ślad za Izbą, że sposób kalkulacji ceny
odzwierciedla de facto konkretne „zasoby" przedsiębiorcy, dzięki którym ugruntowana jest jego pozycja na rynku.
Jednocześnie Wykonawca podkreśla, że opracowanie oferty, w tym kalkulacje w ramach poszczególnych cen
jednostkowych, było możliwe dzięki długoletniemu doświadczeniu Spółki i wypracowanej pozycji na rynku, które stanowi
w istocie trudną do 35
wycenienia wartość. W sytuacji ujawnienia informacji zastrzeżonych jako „tajemnica przedsiębiorstwa”, konkurenci będą
mogli wykorzystać zawartą w nich wiedzę, na którą to Wykonawca pracował wiele lat, działając na rynku. Straty z tym
związane są pewne i ujęte tylko jako suma kar i kosztów zawarcia umowy wynoszą 14.600 zł. Dodatkowo na stratę
składają się utracone korzyści w związku z ewentualnym rozwiązaniem umowy przez Kontrahenta, które wynoszą co
najmniej 10% względem cen wyjściowych. Szkoda w związku z ujawnieniem metodologii, cen jednostkowych i
porozumienia w zakresie istotnych warunków umów, wynosi co najmniej: 1) 10.000 zł (słownie: dziesięciu tysięcy
złotych) za każde naruszenie związane z ujawnianiem informacji dotyczących podstaw wyliczeń innym podmiotom
aniżeli zobowiązanym umownie lub ustawowo do przestrzegania tej informacji gospodarczej) w związku z zawartymi
Umowami z kontrahentami; 2) 12.600 zł (słownie: dwanaście tysięcy sześćset) tytułem wstępnych kosztów związanych
z zawarciem umowy z kontrahentem, uzyskaniem z tego tytułu stałej umowy o współpracy i składających się na tym
kosztów pracy pracowników podczas zawierania umowy i negocjacji; 3) 300 000,00 zł (słownie: trzysta tysięcy złotych)
dla każdego realizowanego kontraktu – za każde naruszenie związane z ujawnieniem informacji o kanale dystrybucji, z
uwagi na brak znajomości danych informacji przez inne podmioty; 4) różnicy kosztów i nakładów, a także zysku w
przypadku konieczności zawarcia umów z innymi kontrahentami, które wyceniane są na kwotę stanowiącą iloczyn kwot
jednostkowych zafakturowanych odbiorcy końcowego, na podstawie cen jednostkowych wynikających z oferty
podwykonawcy/usługodawcy, a kwotą, którą bez upustów i rabatów określonych w Umowach z kontrahentami
Wykonawca – szacowana wartość szkody to od 5.000 zł do miliona złotych.
Niemniej jednak, podkreślić trzeba, że nie są możliwe do przewidzenia wszystkie skutki, jakie może ze sobą nieść ich
ujawnienie podmiotom konkurencyjnym – trudno jest wskazać konkretną wartość (a co za tym idzie rozmiar szkody), jaką
przedstawiają dla Wykonawcy informacje zastrzeżone. Każde ujawnienie informacji to koszt nie mniejszy niż 2.000 zł,
przy czym każda ze Stron może od Strony naruszającej zasady poufności dochodzić naprawy szkody na zasadach
ogólnych. W piśmiennictwie podkreśla się, że zastrzegający nie jest zobowiązany do wskazywania kwoty konkretnej
wartości możliwej szkody. Przepis art. 11 ust. 2 z.n.k.u. stanowi, że ochrona dotyczy tylko takich poufnych informacji,
które posiadają wartość gospodarczą. Nie można tu przyjąć jednolitej miary wartości, wprowadzając np. jego sztywne
minimum. Nadto, podaje się, iż pojęcie wartości gospodarczej należy interpretować liberalnie. Każde naruszenie cudzej,
poufnej informacji, która wpływa na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym lub której naruszenie powoduje
wymierną szkodę dla danego przedsiębiorcy, stanowi czyn nieuczciwej konkurencji (J. Szwaja (red.), Ustawa o
zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2019).
Resumując, ujawnienie zastrzeżonych informacji rodzi realne zagrożenie dla sytuacji Wykonawcy na rynku poprzez
naruszenie jej relacji z podmiotami konkurencyjnymi (polegające m.in. na ułatwieniu konkurentom przewidzenia poziomu
ceny w innych postępowaniach, poznania szeroko pojętego know-how, strategii w ramach współpracy z podmiotami
trzecimi), a co za tym idzie może prowadzić do naruszenia chronionych interesów i narażenia na szkodę. Co więcej,
dodatkowe skutki, jakie może pociągać za sobą udostępnienie przedmiotowych informacji innym podmiotom (w tym
konkurentom), są trudne do przewidzenia. W szczególności zawarcie w wyjaśnieniach szczegółowych kalkulacji
kosztów odnoszących się do poszczególnych elementów przedmiotu zamówienia i współpracy z podmiotami trzecimi,
ujawnia wykorzystywane przez Wykonawcę strategie budowania ceny ofertowej. Powyższe jednoznacznie potwierdza
wartość gospodarczą informacji ujętych jako tajemnica przedsiębiorstwa przez Wykonawcę. Informacje te przedstawiają
samodzielną wartość handlową, w stopniu uzasadniającym konieczność ochrony przed ich bezprawnym ujawnieniem.
W dalszej kolejności wskazać trzeba, że informacje ujęte jako „tajemnica przedsiębiorstwa” zawarte w przedkładanych
Wyjaśnieniach i załącznikach, nie są informacjami powszechnie dostępnymi, a członkowie Konsorcjum podjęli
odpowiednie kroki zmierzające do zachowania tych informacji w tajemnicy. Po pierwsze, członkowie Konsorcjum
podkreślają, że ograniczona liczba pracowników ma dostęp do przedmiotowych informacji – a o czym świadczą przede
wszystkim ograniczenia organizacyjne związane z przepływem danych. Polegają one m. in. na wprowadzeniu
stosownych procedur wewnętrznego obiegu informacji, zabezpieczeniu hasłami danych zapisywanych na serwerze, itp.
System plików elektronicznych oparty jest o bazy danych – zainstalowane oprogramowanie umożliwia podgląd i edycję
plików dokumentacji tylko zalogowanym użytkownikom. Login oraz hasło są autoryzowane przez Zarząd, podobnej
autoryzacji wymaga dostęp poszczególnych pracowników. Każdy użytkownik posiada indywidualny login oraz hasło, a
dostęp do dokumentów stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jest zróżnicowany w zależności od zajmowanego
stanowiska. Dane do logowania do poszczególnych kont posiada tylko pracownik, do którego przypisane jest określone
konto. Dodatkowo, obowiązki pracowników co do zachowania informacji w tajemnicy ujęte są również w zawartych z
nimi umowach oraz w treści obowiązującego w Regulaminu Pracy (załącznik nr 2). Jednym z obowiązków
pracowniczych jest dbanie o dobro zakładu pracy, jego mienie i interesy ekonomiczne, jak również zachowywanie w
tajemnicy informacji dotyczących zakładu pracy, stosowanych technologii, wyników ekonomicznych, zatrudnionych
pracowników itp. Z kolei na zasadzie § 14 ust. 10 przywołanego Regulaminu, każdy pracownik jest zobowiązany do
zachowania poufności wszystkich dostępnych informacji, w tym m.in. informacji stanowiących tajemnicę
przedsiębiorstwa Pracodawcy, do 37
których pracownik ma dostęp z tytułu wykonywania obowiązków służbowych (zarówno w czasie trwania umowy o pracę
jak i po jej wygaśnięciu). Biorąc pod uwagę zakres zastrzeżonej tajemnicy w Wyjaśnieniach, szczególnie istotne jest tutaj
wskazanie wprost na informacje o charakterze organizacyjnym (m.in.: poufne informacje o kontrahentach, wszelkie
informacje co do podpisanych przez Spółkę z kontrahentami umów oraz ich wykonywania, w tym np. informacje
określające strony umowy, przedmiot umowy i sposób wykonania umowy oraz należne wynagrodzenie, tajemnice
handlowe, strategie biznesowe, kontakty handlowe, bazy danych kontrahentów, spisy kontrahentów oraz szczegóły
umów z nimi zawartych oraz inne informacje posiadające wartość gospodarczą). Dowód: Regulamin Pracy.
Po drugie, dokumentacja zawierająca niniejsze informacje handlowe jest przechowywana w formie papierowej i
zabezpieczona jest w zamykanych na klucz szafach lub sejfach, bądź w formie elektronicznej i wówczas zabezpieczona
jest na serwerze firmowym. Budynek, w którym znajdują się dokumenty objęty jest systemem alarmowym, monitoringiem
i zdalną ochroną. Wykonawca prowadzi monitoring wizyjny, m.in. właśnie w celach zachowania tajemnicy
przedsiębiorstwa, której ujawnienie mogłoby narazić Wykonawcę na szkodę. Po trzecie, u Wykonawcy funkcjonuje
Polityka bezpieczeństwa wraz z załącznikami i Instrukcją zarządzania zasobami informatycznymi oraz dokumentami
powiązanymi, która stanowi „Dokumentację przetwarzania danych osobowych”, która to określa zasady przetwarzania
danych osobowych i sposób ich ochrony z użyciem adekwatnych środków technicznych, organizacyjnych oraz procedur
bezpieczeństwa – w celu zabezpieczenia ich przed dostępem osób nieupoważnionych lub ich nieupoważnionym
wykorzystaniem. Zakres stosowania niniejszej Polityki obejmuje wszystkie dane osobowe przetwarzane przez
Wykonawcę w związku z prowadzoną działalnością, w jakiejkolwiek formie, zarówno elektronicznej, jak i papierowej.
Zapewnienie bezpieczeństwa danych dotyczy każdego etapu przetwarzania informacji, a zatem ich zbierania, utrwalania,
organizowania, porządkowania, przechowywania, adaptowania lub modyfikowania, pobierania, przeglądania,
wykorzystywania, ujawniania poprzez przesłanie, rozpowszechniania lub innego rodzaju udostępniania, dopasowywania
lub łączenia, ograniczania, usuwania lub niszczenia. Dowód: Polityka bezpieczeństwa. Nadto,
Wykonawca każdorazowo poddaje analizie ryzyka pod kątem czynności przetwarzania udostępnionych informacji i
wdrożonych środków bezpieczeństwa. Na podstawie
przeprowadzonej analizy ryzyka, wdraża się odpowiednie środki techniczne i organizacyjne, w celu zapewnienia ochrony
informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Oceniając, czy stopień bezpieczeństwa wdrożonych środków jest
odpowiedni, Wykonawca ma na względzie ryzyko związane z przetwarzaniem, w szczególności wynikające z
przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub 38
nieuprawnionego dostępu do poufnych danych. Co więcej, w przypadku pojawienia się takiej potrzeby, przyjęte środki
bezpieczeństwa są uaktualniane.
Po czwarte, podkreślić również trzeba, że bezpieczeństwo we współpracy z podmiotami zewnętrznymi zapewniane jest
poprzez zawarcie odpowiednich klauzul dotyczących poufności informacji – w umowach lub w innych aktach prawnych.
Wykonawca korzysta wyłącznie z usług takich podmiotów, które dają wystarczające gwarancje wdrożenia odpowiednich
środków ochrony o charakterze technicznym i organizacyjnym, by w odpowiedni sposób chronić przekazywane
informacje. Nadto, przy podejmowaniu współpracy z podmiotami trzecimi, Wykonawca zawiera z takim partnerem
umowę, w której to taki podmiot zobowiązuje się do zachowania w tajemnicy informacji poufnych – które to obejmują w
szczególności know-how, projektów, specyfikacji, dokumentów, danych stanowiących tajemnice prawnie chronioną,
które obejmują w szczególności dane osobowe klientów oraz dane objęte tajemnicą przedsiębiorstwa. Przedmiotowy
wzór takiej umowy stanowi Załącznik nr 4. Zasady i postanowienia w Polityce Bezpieczeństwa zostały zaakceptowane
przez jej Kontrahentów. Nadto, Wykonawca dołącza również przedmiotowy dokument w odniesieniu do kontrahentów
składających przedłożone oferty. W związku z podejmowaną współpracą, partner jest zobowiązany do zachowania w
tajemnicy wszelkich materiałów, dokumentów oraz informacji, w szczególności technicznych, technologicznych,
handlowych i organizacyjnych. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że w zakres takich danych wchodzą również
informację ujęte w Wyjaśnieniach jako „tajemnica przedsiębiorstwa”. Dowód: zasady zachowania poufności – wzór
obowiązujący w Spółce, zasady zachowania poufności z kontrahentem. I tak, Wykonawca wdrożył procedury
wewnętrzne odnoszące się do utrzymania w tajemnicy zastrzeżonych danych, podpisując klauzule poufności z osobami,
które uczestniczą w przygotowaniu dokumentów dla celów przetargu, oraz osobami, których dane obejmuje się
tajemnicą przedsiębiorstwa. Dostęp do takich informacji chroniony jest odpowiednimi zabezpieczeniami. Wykonawca ma
określoną politykę bezpieczeństwa co do przetwarzania danych. Opisane wyżej zabezpieczenia potwierdzają, że
Wykonawca podejmuje odpowiednie działania zmierzające do zachowania informacji w poufności, a co znajduje również
potwierdzenie w przedłożonych dokumentach.
Jednocześnie Wykonawca pragnie podkreślić, że zastrzeżone informacje nie są powszechnie znane czy też łatwo
dostępne dla innych osób. Wykonawca nie upublicznił zastrzeżonych informacji na żadnej stronie internetowej, w
materiałach promocyjnych czy w toku innego postępowania – dążąc do zachowania ich w tajemnicy, a o czym świadczą
również podjęte działania zmierzające do zachowania informacji w poufności opisane w pkt 2 powyżej. W kontekście
przedmiotowej przesłanki szczególnego znaczenia nabierają działania nakierunkowane na brak dostępu do
przedmiotowych informacji osób trzecich. Nie powtarzając szerokiego opisu działań ujętych w pkt 2 powyżej,
Wykonawca pragnie 39
podkreślić, że również w tym kontekście szczególne znaczenie i wartość ma funkcjonująca Polityka bezpieczeństwa,
Regulamin Pracy, jak również zasady zachowania poufności z kontrahentem. Dowód: Polityka bezpieczeństwa,
Regulamin Pracy, zasady zachowania poufności z kontrahentem. W tym miejscu można wskazać na orzeczenie Sądu
Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., w którym wskazano, że za takie informacje nie może być uznana wiedza, którą
osoba zainteresowana może uzyskać w zwykłej i dozwolonej drodze (wyrok SN z 7.03.2003 r., I CKN 89/01, LEX nr
583717). Tak więc, a contrario w sytuacji, gdy przedmiotowe dane nie są powszechnie dostępne, jak również nie jest
możliwe ich pozyskanie w żadnej powszechnie dostępnej formie, to spełniona została również druga z przesłanek
określonych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. I tak, z treści zastrzeżonych informacji wynika, iż zawierają one dane organizacyjne,
dotyczące tego konkretnego, a więc oferowanego w tym właśnie postępowaniu całorocznego utrzymania dane te istotnie
nie są powszechnie dostępne, gdyż nie mogą być uzyskane przez zainteresowanych, w tym także konkurentów, w
zwykłej i dozwolonej drodze, np. na stronie internetowej. Stanowią więc „know-how”, który korzysta z ochrony prawnej
wyznaczonej przez przepisy ustawowe, w tym ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Odtajnienie zastrzeżonych
informacji może dawać szanse na nieuprawnione korzystanie z pomysłu Wykonawcy co do szczegółowego opisu
sposobu kalkulacji ceny oferty, jak i składających się na strategię i sposób współpracy, a co potwierdza konieczność ich
zachowania jako informacji niejawnych.
Wobec powyższego przedmiotowe informacje stanowią dane poufne, nie są powszechnie znane czy też udostępniane
osobą zwykle zajmującym się takim rodzajem informacji. W szczególności z uwagi na fakt, że przedmiotowych danych
nie sposób pozyskać w jakikolwiek dozwolony prawem sposób, Wykonawca wskazuje, że w stosunku do zastrzeżonych
informacji spełniona jest również przesłanka braku ich ujawnienia do wiadomości publicznej. Reasumując, biorąc pod
uwagę powyższe uzasadnienie oraz przedłożone dokumenty (w tym regulaminy, umowy z kontrahentami), które
odnoszą się do zastrzeżonych informacji, nie ulega wątpliwości wykazanie przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Wykonawca wskazuje wprost na informacje, jakie zostały zastrzeżone. Zarówno szczegółowe kalkulacje cen
jednostkowych pozycji TER, sposób kalkulacji składający się na metodologię, jak i informacje wraz z warunkami
współpracy dotyczące kontrahentów, mają wartość gospodarczą dla wykonawcy – co zostało wyżej wykazane. Nie ulega
również wątpliwości fakt, że rzeczywiście umowy z podmiotami trzecimi, w tym kontrahentami (których oferty, kalkulacje
zostały zastrzeżone) zawierają klauzule o poufności. Co do wykazania przedmiotowych przesłanek, w piśmiennictwie
podaje się, że wykazanie może nastąpić za pomocą dowolnych środków, w tym złożenia oświadczenia uzasadniającego
dlaczego określone informacje mają przymiot tajemnicy przedsiębiorstwa lub przedstawienia innych dokumentów (M.
Stachowiak [w:] W. Dzierżanowski, Ł. Jaźwiński, J. Jerzykowski, M.
Kittel, M. Stachowiak, Prawo zamówień publicznych. Komentarz, Warszawa 2021, art. 18). Konsorcjum powyżej
przedstawiło obszerne uzasadnienie – podkreślając, że zastrzeżone informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Jednocześnie, oprócz powyższej argumentacji, Konsorcjum dołączyło szereg dowodów (w tym: Regulamin
kontraktowania; Regulamin Pracy; Polityka bezpieczeństwa Spółki, Umowa Zasady o zachowaniu poufności
obowiązująca pracowników) –potwierdzających spełnienie przesłanek. W orzecznictwie Izby podnosi się, że pod
pojęciem wykazania, o którym mowa w art. 8 ust. 3 p.z.p., rozumieć również przedstawienie stosownych dowodów na
jego potwierdzenie. Podnosi się, że nie można w tym upatrywać bezwzględnego obowiązku dowiedzenia zaistnienia
każdej z przesłanek wymienionych w art. 11 ust. 4 u.z.n.k. (wyrok KIO z 12.05.2017 r., KIO 542/17). Niemniej jednak,
Wykonawca przedkłada również dowody na rzeczywiste zachowywanie poufności w stosunku do informacji
zastrzeżonych w danym postępowaniu. U Wykonawcy stosowany jest monitoring oraz ograniczony jest zakres
pracowników mających dostęp do takich informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. Zastrzeżone informacje
nie są powszechnie dostępne w jakichkolwiek źródłach dostępnych publicznie, a opisane wyżej działania potwierdzają
podejmowanie stosownych działań zmierzających do zachowania informacji w poufności.
Podsumowując powyższe, w sytuacji szczegółowego uzasadnienia zasadności zastrzeżenia przez Spółkę, w tym
wskazania zakresu informacji oraz ewentualnych dalszych konsekwencji, przy jednoczesnym przedstawieniu
dokumentów, które jednocześnie stanowią element składanych wyjaśnień, nie sposób jest kwestionować braku
skutecznego wykazania elementów „tajemnicy przedsiębiorstwa” z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.”
Zamawiający w dniu 6 kwietnia 2023 r. zawiadomił wykonawców o ponownym wyborze oferty Przystępującego jako
najkorzystniejszej w postępowaniu. Zamawiający udostępnił Przystępującemu jedynie część wyjaśnień z dnia 27 marca
2023 r., którą Przystępujący oznaczył jako jawną oraz uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa (bez
załączników).
W dniu 27 kwietnia 2023 r. Zamawiający udostępnił ponadto Przystępującemu część informacji zawartych w
dokumentach Regulamin Pracy i Polityka bezpieczeństwa spółki, którą Przystępujący ujawnił w toku postępowania, po
wniesieniu odwołania.
Izba zważyła, co następuje:
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, poczynione ustalenia faktyczne oraz orzekając w
granicach zarzutów zawartych w odwołaniu, Izba stwierdziła, iż odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Izba za zasadne uznała zarzuty naruszenia art. 18 ust. 3 ustawy Pzp w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez uznanie, że
Przystępujący w prawidłowy sposób wykazał, że informacje ujęte w wyjaśnieniach odnoszących się do ceny oferty oraz
dokumenty mające potwierdzać, że oferta Przystępującego nie zawiera rażąco niskiej ceny, stanowią tajemnicę
przedsiębiorstwa tego wykonawcy, podczas gdy w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie wykazano
spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. (zarzut nr 1) oraz naruszenia art. 16 ust. 1 i 3 oraz art. 18 ust. 3 ustawy Pzp
i art. 74 ustawy Pzp w zw. z ar. 11 ust. 2 u.z.n.k. poprzez brak odtajnienia i udostępnienia przez Zamawiającego
zastrzeżonych przez Przystępującego informacji (wyjaśnień RNC wraz z wszystkimi załącznikami), mimo takiego
obowiązku (art. 74 ustawy Pzp), w sytuacji, w której informacje te nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym ww.
Wykonawca nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. (zarzut nr 2), a w konsekwencji także zarzut
naruszenia art. 16 ustawy Pzp poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niezapewniający zachowania uczciwej
konkurencji, równego traktowania wykonawców, proporcjonalności i przejrzystości (zarzut nr 6).
Przywołując treść przepisów ustawy Pzp, których naruszenie zarzucono, Izba wskazuje, iż zgodnie z art. 16 ustawy Pzp
zamawiający przygotowuje i przeprowadza postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób: 1) zapewniający
zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców; 2) przejrzysty; 3) proporcjonalny. Zgodnie z art.
18 ust. 3 ustawy Pzp nie ujawnia się informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów
ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r., jeżeli wykonawca, wraz z
przekazaniem takich informacji, zastrzegł, że nie mogą być one udostępniane oraz wykazał, że zastrzeżone informacje
stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Wykonawca nie może zastrzec informacji, o których mowa w Art. 74 ust. 2 ustawy
Pzp stanowi, iż załączniki do protokołu postępowania udostępnia się po dokonaniu wyboru najkorzystniejszej oferty albo
unieważnieniu postępowania, z tym że: 1) oferty wraz z załącznikami udostępnia się niezwłocznie po otwarciu ofert, nie
później jednak niż w terminie 3 dni od dnia otwarcia ofert, z uwzględnieniemlubzdanie drugie, 2) wnioski o dopuszczenie
do udziału w postępowaniu wraz z załącznikami udostępnia się od dnia poinformowania o wynikach oceny tych
wniosków - przy czym nie udostępnia się informacji, które mają charakter poufny, w tym przekazywanych w toku
negocjacji lub dialogu. Ponadto Izba wskazuje, iż zgodnie z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przez tajemnicę przedsiębiorstwa
rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające
wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie
znane osobom zwykle zajmującym się tym
rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub
rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W rozpoznawanej sprawie Izba oceniła stanowisko Zamawiającego, który uznał zastrzeżenie tajemnicy przedsiębiorstwa
dokonane przez Przystępującego w stosunku do wyjaśnień dotyczących wyliczenia ceny oraz ich załączników za
skuteczne w pełnym wskazanym przez Przystępującego zakresie, jako nieprawidłowe i naruszające zasadę jawności
postępowania. Nie budzi wątpliwości, iż jawność postępowania jest jedną z kluczowych zasad systemu zamówień
publicznych, która stanowi jedno z narzędzi i gwarancji zachowania w postępowaniu zarówno uczciwej konkurencji, jak i
jego przejrzystości. Z art. 18 ust. 3 ustawy Pzp wynika, iż to na wykonawcę nałożono obowiązek wykazania
zamawiającemu przesłanek zastrzeżenia informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa, w tym wykazania kumulatywnego
spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w odniesieniu do określonych informacji. Utajnienie
informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa jest wyjątkiem od zasady jawności i nie może być wykładane
rozszerzająco. Obowiązkiem zamawiającego jest zbadanie w sposób należyty skuteczności zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa przez wykonawcę i podjęcie stosownych działań w zależności od wyniku tej analizy.
W ocenie Izby Przystępujący nie dochował należytej staranności, aby zastrzec jako tajemnicę przedsiębiorstwa te
zindywidualizowane informacje, które faktycznie mogłyby taką tajemnicę stanowić. Praktyka zastrzegania jako tajemnicy
przedsiębiorstwa całej treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załączników od dawna w orzecznictwie jest postrzegana
jako negatywna. Potwierdza to m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie - XXIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy i
Zamówień Publicznych z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt XXIII Zs 53/21. W wyroku tym Sąd pokreślił, iż takie
działanie jest nie tylko sprzeczne z przepisami ustawy Pzp, ale także utrudnia, jeśli w ogóle nie uniemożliwia,
przyporządkowanie poszczególnych argumentów odnoszących się do tajemnicy przedsiębiorstwa konkretnym
informacjom zawartym w piśmie. W rozpoznawanej obecnie przez Izbę sprawie Przystępujący - poza wstępnym
(przewodnim) fragmentem wyjaśnień zawierającym jedynie wskazanie, że wyjaśnienia zawierają informacje stanowiące
tajemnicę przedsiębiorstwa (powtórzone następnie w uzasadnieniu zastrzeżenia stanowiącym załącznik nr 1 do
wyjaśnień) - utajnił całą dalszą treść wyjaśnień oraz wszystkie załączniki (za wyjątkiem uzasadnienia zastrzeżenia
tajemnicy przedsiębiorstwa, ale już nie dokumentów załączonych do tego uzasadnienia). Przystępujący utajnił zatem
pełną merytoryczną treść wyjaśnień i wszystkie złożone dowody. W tych okolicznościach nie sposób zgodzić się ze
stanowiskiem Przystępującego, iż nie zastrzegł on pełnej treści
dokumentów, lecz tylko określone informacje. Faktyczne działanie Przystępującego było sprzeczne z jego własną
deklaracją – mimo że we fragmencie przewodnim pisma Przystępujący wylistował zastrzegane informacje i wskazywał
na objęcie tajemnicą jedynie fragmentów zakreślonych w odpowiedni sposób, to przekazując Zamawiającemu wersję
jawną dokumentów utajnił merytoryczną treść tych dokumentów w całości.
W ocenie Izby takie postępowanie nie zasługuje na aprobatę. Uprawnienie do zastrzeżenia określonych informacji jako
tajemnicy przedsiębiorstwa winno być ograniczone do wypadków zaistnienia rzeczywistego zagrożenia uzasadnionych
interesów i narażenia na szkodę w wyniku możliwości upowszechnienia określonych informacji. Gdyby Przystępujący
dochował należytej staranności i zastrzegł wyłącznie te informacje, które faktycznie są dla niego wrażliwe (np.
wskazywane przez niego warunki handlowe wypracowane z kontrahentem), a Odwołujący poznałby treść wyjaśnień w
zakresie wyliczenia spornych pozycji TER oraz załączoną kalkulację, to zapewne nawet nie wniesiono by odwołania na
czynność objęcia tajemnicą przedsiębiorstwa tych pozostałych informacji. Jak wskazał Sąd Zamówień Publicznych we
wspomnianym powyżej wyroku w sprawie o sygn. akt XXIII Zs 53/21 „w sensie technicznym zawsze jest możliwe
zastrzeżenie wyłącznie tych informacji, które faktycznie powinny być poufne, poprzez zachowywanie pełnej jawności
zasadniczego wywodu w danym piśmie, zaś obejmowanie tajemnicą przedsiębiorstwa jedynie wyjątkowo wrażliwych
danych powoływanych np. jako załączniki do konkretnego pisma i zastrzeganie informacji zawartych wyłącznie w tych
załącznikach.” Innym sposobem wydzielenia informacji jest np. wskazywane przez samego Przystępującego zakreślanie
(zaciemnianie) określonych wrażliwych informacji. Przystępujący jednak przekazując wersję jawną wyjaśnień
dotyczących wyliczenia ceny objął tajemnicą pełną merytoryczną treść tych wyjaśnień i załączonych do nich dowodów,
jak i dowody załączone do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa. Działając w ten sposób i
przedstawiając do tego relatywnie ogólne uzasadnienie, Przystępujący sam pozbawił się ochrony tych informacji, które
mogłyby mieć dla jego przedsiębiorstwa faktycznie znaczenie. Nic nie stało na przeszkodzie, aby tajemnicą
przedsiębiorstwa Przystępujący objął jedynie określone fragmenty wyjaśnień czy załączników zawierające dane w ocenie
Przystępującego wrażliwe i dla tych właśnie danych przedstawił konkretne uzasadnienie, czemu nie powinny one
podlegać udostępnieniu innym wykonawcom. Takie działanie pozwoliłoby na faktyczną weryfikację, czy w odniesieniu do
konkretnych informacji wykazano spełnienie przesłanek wynikających z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Nie jest bowiem rolą
Zamawiającego ustalanie za wykonawcę, na którym ciąży obowiązek wykazania zasadności zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa, charakteru utajnionych informacji, a także domniemywanie, że za poufną należy uznać daną a nie inną
informację, gdy wykonawca zastrzega praktycznie całość
dokumentów. Podkreślić w tym miejscy także należy, iż uprawnienie do objęcia informacji tajemnicą przedsiębiorstwa nie
powinno być traktowane przez wykonawców jako narzędzie mające na celu uniemożliwienie pozostałym uczestnikom
postępowania zapoznania się z treścią konkurencyjnych ofert i dokumentów, a nie sposób oprzeć się wrażeniu, że w
przedmiotowej sprawie temu właśnie ono służyło.
Powyższy wniosek potwierdza już sama lektura wyjaśnień wykonawcy z dnia 27 marca 2023 r., w których próżno szukać
jakichkolwiek informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, posiadających faktyczną wartość gospodarczą. W
wyjaśnieniach tych znajdują się m.in. informacje odnoszące się do przebiegu postępowania, treści wezwania, informacje
o relacji ceny oferty do wartości szacunkowej i cen innych ofert, informacje o doświadczeniu Przystępującego, ogólne
stwierdzenia o czynnikach sprzyjających Przystępującemu (których opis nie wskazuje na konkretne informacje mogące
posiadać wartość gospodarczą), opis działań związanych z realizacją zamówienia wynikających z SST, czy informacje
odnoszące się do innych postępowań, w których Przystępujący składał oferty. Izba nie może odnieść się w tym miejscu
w sposób szczegółowy do treści wyjaśnień z uwagi na objęcie ich tajemnicą przedsiębiorstwa, niemniej w oparciu o
treść tych wyjaśnień trudno stwierdzić w czym miałaby się przejawiać wartość gospodarcza przedstawionych tam
informacji. Nie sposób także pominąć faktu, że w wyjaśnieniach i załączonej do nich kalkulacji zawarto informacje
służące wykazaniu rynkowości tylko trzech pozycji cenowych, skalkulowanych na potrzeby przedmiotowego
postępowania o udzielenie zamówienia, z uwzględnieniem jego zakresu, charakteru i specyfiki. Trudno tu mówić o
ujawnianiu jakiejś szczegółowej metodologii wyceny czy know-how wykonawcy, informacji o takim ciężarze gatunkowym
w wyjaśnieniach Izba nie odnalazła. Sama kalkulacja, nazwana przez Przystępującego „szczegółowymi wyliczeniami”
wskazuje tylko relatywnie ogólne rozbicie spornych trzech pozycji TER na pewne czynniki cenotwórcze i również nie
niesie za sobą informacji, którym można byłoby przypisać wartość gospodarczą, które pozwalałyby na poznanie przez
konkurentów Przystępującego jakiejś unikalnej i jemu tylko właściwej strategii budowania ceny czy metodologii wykonania
zamówienia. Przedmiotem zamówienia są usługi utrzymania dróg według standardów wymaganych przez
Zamawiającego, które są znane wykonawcom funkcjonującym na rynku usług tego rodzaju. Tymczasem wartość
gospodarczą posiada taka informacja, która wpływa na wartość przedsiębiorstwa w obrocie gospodarczym lub której
naruszenie powoduje wymierną szkodę dla danego przedsiębiorcy. Przystępujący nie wykazał, aby to właśnie tego
rodzaju informacje chronił zastrzegając je jako tajemnicę przedsiębiorstwa.
W wyroku KIO z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt KIO 623/23, zauważono, iż „przesłanki uznania określonej informacji za
tajemnicę przedsiębiorstwa mają charakter
obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, wymaga
odwołania się obiektywnych kryteriów i poddania ich analizie w okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. Okoliczności
te winny być wykazane przez wykonawcę w treści uzasadnienia składanego zamawiającemu uzasadniającego
zastrzeżone określonych informacji jako tajemnica przedsiębiorstwa. (…) Pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa nie sposób
odnosić do prób utajniania wszelkich informacji, które mogą mieć jakąkolwiek wartość gospodarczą dla podmiotów
działających na rynku, w szczególności, gdy nie są one użyteczne w grze rynkowej dla podmiotów konkurencyjnych, a
tym bardziej gdy ich utajnienie służy wyłącznie uniemożliwieniu zweryfikowania prawidłowości wyceny kosztów realizacji
konkretnych zamówień. Stąd właśnie w judykaturze ukształtował się jednolity pogląd, że o tym czy coś może stanowić
prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa przesądza nie tylko wola przedsiębiorcy utajnienia danej informacji
(element subiektywny), lecz także występowanie obiektywnie akceptowanych wartości, których ochrona uzasadnia
objęcie danych informacji tajemnicą. Zatem, należy podkreślić jeszcze raz, że tajemnica przedsiębiorstwa, jak każda
tajemnica ustawowo chroniona, ma charakter obiektywny, nie można jej subiektywizować w oparciu jedynie o
oświadczenia osób reprezentujących przedsiębiorcę, które to osoby - z istoty rzeczy - nie będą zainteresowane
ujawnianiem jakichkolwiek faktów ze sfery prowadzonej działalności gospodarczej podmiotu, zwłaszcza w kontekście
dążenia do uzyskania zamówienia publicznego i ryzykiem weryfikacji przez innych wykonawców prawidłowości
interpretacji wymagań zmawiającego zawartych w SWZ, a w konsekwencji wyceny przedmiotu zamówienia. Gdyby
przyjąć odmienne założenie, to tajemnicą przedsiębiorstwa byłoby wszystko, co arbitralnie dany przedsiębiorca za nią
uzna, także w drodze czynności kwalifikowanych (np. poprzez zamieszczenie odpowiedniej klauzuli). Interpretacja
dopuszczająca możliwość objęcia tajemnicą przedsiębiorcy informacji na podstawie wyłącznie subiektywnych deklaracji
przedsiębiorcy musi być uznana za wadliwą. Przyjęcie takiego stanowiska czyniłoby bowiem fikcyjnym wynikającą z
ustawy Pzp jawność postępowania przetargowego, a w konsekwencji fikcyjnym byłoby prawo do rzetelnej weryfikacji
poprawności wydatkowania środków publicznych przez zamawiających.”
Skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej stanowisko. Przystępujący całe
uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa oparł jedynie na własnym subiektywnym przekonaniu o wartości
gospodarczej zastrzeganych informacji, podczas gdy w orzecznictwie Izby i Sądu Zamówień Publicznych szeroko
prezentowany jest pogląd, iż obowiązek „wykazania” wynikający z art. 18 ust. 3 ustawy Pzp winien być traktowany jako
zbliżony do obowiązku „udowodnienia”. W konsekwencji za błędne należy uznać twierdzenie, jakoby sam fakt traktowania
przez przedsiębiorcę
określonych informacji jako poufnych miałby być wystarczający dla potwierdzenia ich wartości gospodarczej, gdyż
oznaczałoby to zwolnienie wykonawcy z wykazywania podstawowej przesłanki wynikającej z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
dotyczącej wartości gospodarczej informacji. Jak wskazano m.in. w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII
Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych, sygn. akt XXIII Zs 87/21, „Termin „wykazanie” oznacza nic
innego, jak obowiązek udowodnienia, iż dane informacje spełniają warunki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa. Z
powyższych względów, zdaniem Sądu Okręgowego, skarżący winien był udowodnić, tj. przedstawić dowody, że
konkretne informacje mogą zostać objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, stąd nie było wystarczającym samo twierdzenie
skarżącego o spełnieniu przez zastrzegane przez niego informacje warunków utajnienia.” Podobnie wypowiedział się
ww. Sąd m.in. w wyroku z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 9/22, wskazując, iż „Ustawodawca posłużył się w tym
zakresie sformułowaniem "wykazał", co z całą pewnością nie oznacza wyłącznie "oświadczenia", czy "deklarowania", ale
stanowi znacznie silniejszy wymóg, bo wymóg „wykazania”, co jest niczym innym, jak obowiązkiem udowodnienia. Tym
samym, aby zastrzeżone przez wykonawcę informacje mogły zostać nieujawnione, wykonawca musi najpierw
"wykazać", czyli udowodnić, że w stosunku do tych informacji ziściły się wszystkie przesłanki, o których mowa w
przepisach ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.” (por. także m.in. wyroki Sądu Okręgowego w Warszawie XXIII
Wydział Gospodarczy Odwoławczy i Zamówień Publicznych z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 133/21 i z dnia 30
maja 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 69/22).
Izba zważyła, iż treść uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie odnoszącym się do wartości
gospodarczej informacji ma charakter gołosłownych zapewnień i ogólnych twierdzeń, podczas gdy obowiązkiem
Przystępującego było omówić i wykazać, urealnić tę wartość w odniesieniu do każdej zastrzeganej informacji, nie zaś
jedynie oświadczyć, że wyjaśnienia wraz z załącznikami taką wartość posiadają. Przystępujący stwierdził, że wszystkie
zastrzeżone informacje zawierają dane dotyczące wypracowanej metodologii w związku z prowadzoną działalnością,
podczas gdy powinien był te informacje zindywidualizować. Jak już wskazano wcześniej, lektura wyjaśnień pozwala
stwierdzić, że informacje tam zawarte nie prezentują żadnej unikalnej strategii wykonawcy, Przystępujący odwołuje się
m.in. do własnego doświadczenia, innych postępowań czy posiadanych zasobów, czyli do informacji, które są co do
zasady znane wykonawcom działającym na przedmiotowym rynku. Dalej Przystępujący wskazał, iż ekonomiczna
wartość zastrzeżonych informacji wynika z tego, że zawierają one szczegółową kalkulację ceny ofertowej w trzech
wskazanych pozycjach. Stanowisko Przystępującego jest jednak oparte na błędzie logicznym, wynika z wnioskowania
idem per idem - zdaniem Przystępującego
wskazane w wyjaśnieniach elementy cenotwórcze stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ są one szczegółową
kalkulacją ceny ofertowej. Słusznie spostrzegł Odwołujący, iż argumentacja Przystępującego sprowadza się do błędnego
koła, wartość gospodarcza informacji upatrywana jest bowiem w tym, że stanowią one know-how wykonawcy, które
samo w sobie ma wartość gospodarczą. Przystępujący twierdząc, iż zawarcie w wyjaśnieniach szczegółowych
kalkulacji kosztów ujawnia strategię budowania ceny ofertowej ani nie wskazał, które konkretnie informacje mogłyby taką
strategię ujawnić, ani w czym przejawia się ta wyjątkowa, właściwa tylko jemu strategia, jego know-how. O jakiej unikalnej
strategii budowania ceny może zaś być mowa w sytuacji, gdy wyjaśnienia dotyczą wyłącznie trzech pozycji TER,
skalkulowanych na potrzeby przedmiotowego postępowania o udzielenie zamówienia, z uwzględnieniem znanych na
rynku standardów realizacji usług utrzymania dróg na rzecz Zamawiającego. Bynajmniej odpowiedzi na takie pytanie nie
niesie za sobą ani uzasadnienie przedstawione przez Przystępującego dla zastrzeżenia informacji w poufności, ani
wyjaśnienia, ani załączona do nich kalkulacja, która sprowadza się do rozbicia cenowego znanych Odwołującemu cen
jednostkowych każdej z pozycji. Wskazać należy, iż sam sposób wyceny realizacji zamówienia został określony w SWZ
oraz w załącznikach do SWZ, Wykonawca miał wskazać w formularzach cenowych ceny jednostkowe poszczególnych
pozycji Tabeli Elementów Rozliczeniowych. Sposób wykonania
zamówienia, w tym wymagań i obowiązujących standardów w zakresie utrzymania dróg został opisany przez
Zamawiającego w SWZ, w tym OPZ i załączonych do niego specyfikacjach technicznych. Przystępujący nie wyjaśnił
nawet w jaki sposób dokonana przez niego wycena trzech konkretnych pozycji jednostkowych TER dla Grupy prac nr 1
mogłaby być wykorzystana przez innych wykonawców, narażając go na ryzyko poniesienia bliżej określonych strat
finansowych. Była to wycena dokonywana pod konkretne uwarunkowania wykonawcy, w tym konkretnym postępowaniu,
wobec czego trudno przyjąć, że jej ujawnianie niosłoby dla Przystępującego jakieś ryzyko. Nawet jeśli, to ryzyka tego
Przystępujący nie skonkretyzował, podnosząc jedynie lakoniczne hasła o „wykorzystaniu informacji przez konkurentów” i
ich „zaciekłej konkurencji”. Stawiana przez Przystępującego teza o zagrożeniu jego przewagi konkurencyjnej w
przypadku ujawnienia wyjaśnień nie została ani szerzej uzasadniona, ani wykazana. Stanowisko Przystępującego
zostało oparte na ogólnych, subiektywnych stwierdzeniach, bez wskazania żadnych danych pozwalających na
obiektywne zweryfikowanie jego przypuszczeń. Tymczasem Przystępujący powinien rzeczowo wyjaśnić, w jaki sposób
informacje dotyczące skalkulowania trzech podlegających wyjaśnieniu pozycji TER w tym postępowaniu miałyby
ujawniać kluczowe informacje dotyczące przyjętej przez niego polityki cenowej i metodologii kalkulacji cen ofertowych.
Przystępujący zamiast powyższe wykazać, to poprzestał na hasłowych zapewnieniach, które nie są w jakikolwiek
sposób weryfikowalne. Jednocześnie na potrzeby odparcia zarzutów 48
dotyczących rażąco niskiej ceny Przystępujący wskazywał na nieistotność trzech kwestionowanych pozycji TER, co
przeczy jego tezom o doniosłości metodologii zaprezentowanej w wyjaśnieniach.
Izba zgodziła się ponadto z Odwołującym, że w odniesieniu do charakteru zastrzeganych informacji Przystępujący
powołuje się wielokrotnie na te same okoliczności, jedynie zmieniając nazewnictwo i cytując orzecznictwo. Równie
ogólnie Przystępujący wskazał na informacje dotyczące współpracy z innymi podmiotami – Przystępujący wskazał
jedynie na swoje wieloletnie doświadczenie i bliżej niesprecyzowane informacje o portfelu kontrahentów czy kanałach
dystrybucji, które nie korelują z wyjaśnieniami i załączonymi do nich dokumentami. Przystępujący nie wskazał konkretnie,
których informacji nie można ujawnić, ponieważ mają szczególną wartość gospodarczą. Przystępujący wskazał, iż
„posiadane przez niego informacje o kanale dystrybucji stanowią szczególną wartość gospodarczą, a ich ujawnienie
łączy się ze stratą na poziomie co najmniej 300 000 zł dla każdego realizowanego kontraktu,” gdy tymczasem nawet nie
wyjaśnił, o jakich kanałach dystrybucji jest tu mowa, o jakich kontraktach, z czego wywodzi tą wartość. Brak jest
możliwości odniesienia tych twierdzeń do informacji, które zostały zawarte w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny i
załącznikach do tych wyjaśnień. Zamiast precyzyjnie wyjaśnić powyższe Przystępujący poprzestał na powołaniu się na
orzecznictwo Izby referujące do ofert podmiotów trzecich i umów z tymi podmiotami. Ponadto w ocenie Izby nie wiadomo
czemu miało służyć powołanie się przez Przystępującego na Regulamin kontraktowania i wypracowany model
współpracy z kontrahentami – tego rodzaju okoliczności nie wykazują wartości gospodarczej tych konkretnych informacji,
które zostały zawarte w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny i załączonych do nich dokumentach dotyczących współpracy
ze zindywidualizowanym w wyjaśnieniach podmiotem trzecim, czyli informacji dotyczących konkretnej współpracy,
konkretnej oferty podwykonawczej. Uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa i ww. Regulamin odnoszą się
ogólnie do relacji Przystępującego z jego partnerami biznesowymi, a nie do relacji z podmiotem wskazanym w
wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny. Izba nie neguje tego, że w pewnych okolicznościach określone informacje o
współpracy z podmiotem prywatnym mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, niemniej skuteczność zastrzeżenia
warunkowana jest działaniami podjętymi przez podmiot zastrzegający. Nie może być tu mowy o jakimkolwiek
automatyzmie, prowadziłoby to bowiem do uznania, że dana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z samego
faktu, że ma określoną treść czy charakter, niezależnie od podjętych przez dysponenta tej informacji działań w celu jej
ochrony. Jeżeli Przystępujący chciał zastrzec np. nazwę swojego kontrahenta czy informacje odnoszące się do
wynagrodzenia, to wystarczyło utajnić jedynie określone fragmenty dokumentów zawierające
te wrażliwe (zdaniem Przystępującego) dane, a nie pełną treść tych dokumentów. Wówczas Odwołujący nie domagałby
się ujawnienia tych informacji, bowiem dysponowałby wystarczającą do wniesienia środka ochrony prawnej wiedzą
dotyczącą sposobu skalkulowania spornych pozycji TER. Przystępujący swoim działaniem sam pozbawił się ochrony
własnych interesów. Dodać przy tym należy, że Przystępujący nie uwiarygodnił, aby fakt współpracy Przystępującego z
kontrahentem wskazanym w wyjaśnieniach nie był znany wykonawcom działającym na rynku tego rodzaju usług.
Pominął także okoliczność, że współpraca z tym podmiotem na etapie realizacji umowy, gdyby doszło do zawarcia
umowy w sprawie zamówienia publicznego z Przystępującym, byłaby jawna, a dokumenty dotyczące tej współpracy
byłyby dostępne jego konkurentom.
Dalsze wywody Przystępującego przedstawione w uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa dotyczące
zawierania z kontrahentami umów zobowiązujących do zachowania poufności służyć mogą jedynie wykazaniu
okoliczności, że wykonawca podjął działania w celu ochrony informacji, nie zaś wykazaniu wartości gospodarczej tych
informacji. Informacja nie zyskuje wartości gospodarczej tylko przez to, że w ocenie danego podmiotu (czy stron umowy)
jest ona poufna. Innych zaś okoliczności uzasadniających wartość gospodarczą informacji odnoszących się do
współpracy z kontrahentem wskazanych w treści wyjaśnień rażąco niskiej ceny i załącznikach do tych wyjaśnień w
uzasadnieniu zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie zawarto.
Izba stwierdziła, że uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa przedstawione przez Przystępującego (poza
ogólnym powołaniem się w jego treści na kalkulację ceny jednostkowej i warunki współpracy z kontrahentami) nie zostało
zindywidualizowane i odniesione do konkretnych informacji przedstawionych w wyjaśnieniach. Trudno nawet odnieść się
do tych ogólnych i gołosłownych twierdzeń Przystępującego w sposób merytoryczny. Nic nie stało na przeszkodzie, aby
Przystępujący poprzez odwołanie się do konkretnych stron czy akapitów, uzasadnił wartość gospodarczą konkretnych
informacji zawartych w wyjaśnieniach. Tymczasem przedstawione uzasadnienie jest na tyle ogólne, że mogłoby równie
dobrze zostać zastosowane do innych postępowań o udzielenie zamówienia, zwłaszcza, że referuje ono ogólnie do
kalkulacji ceny ofertowej (a nie kalkulacji trzech konkretnych pozycji TER będących faktycznym przedmiotem wyjaśnień)
czy do wypracowanych metod współpracy i ścieżek dystrybucji, a nie dokumentów dotyczących zindywidualizowanego
kontrahenta, załączonych do wyjaśnień. Przedstawione uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie
odnosi się też do szeregu aspektów poruszonych w wyjaśnieniach ani do załączonych do nich dokumentów. Samo
wylistowanie katalogu informacji w części przewodniej pisma nie może być uznane za wystarczające, skoro jego dalsza
treść nie jest skonkretyzowana i dostosowana do potrzeb przedmiotowego
postępowania. Jedynie przykładowo można tutaj wskazać, że uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa nie
referuje do zawartych w wyjaśnieniach informacji o doświadczeniu Przystępującego, o czynnikach sprzyjających
Przystępującemu wpływających na obniżenie kosztów, o opisanych działaniach związanych z realizacją zamówienia (w
tym także tych wskazanych na dwóch ostatnich stronach części tajnej wyjaśnień), o innych postępowaniach, w których
Przystępujący składał oferty, nie odnosi się do szeregu załączonych do wyjaśnień dokumentów (których Izba nie może w
tym miejscu wskazać według numerów załączników, ponieważ nie zostały one wymienione jako załączniki do
wyjaśnień), w tym także do dokumentów, które Przystępujący załączył celem wykazania zachowania informacji w
poufności, jako załączniki do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do argumentacji Przystępującego dotyczącej wysokości ewentualnej szkody związanej z ujawnieniem
zastrzeżonych informacji, Izba stwierdziła, iż są to nic innego jak ogólne deklaracje Przystępującego, oparte głównie na
jego przewidywaniach, nie powiązane z konkretnymi informacjami zawartymi w wyjaśnieniach rażąco niskiej ceny.
Zauważyć należy, iż Przystępujący wiąże wysokość potencjalnej szkody z samym faktem ujawnienia jego wyjaśnień
rażąco niskiej ceny, w sytuacji gdy nie wykazał on, aby ujawnienie informacji tam zawartych faktycznie zagrażało
interesom jego przedsiębiorstwa, w szczególności wpływało na pogorszenie jego sytuacji na rynku usług stanowiących
przedmiot zamówienia. Przystępujący poprzestał na ogólnikowych tezach o zagrożeniu jego pozycji rynkowej, nie
przedstawił jednak żadnej analizy dotyczącej tego, jak ujawnienie tych konkretnych informacji zawartych w wyjaśnieniach
rażąco niskiej ceny i załącznikach do tych wyjaśnień ma przekładać się na spadek jego konkurencyjności. Samo
powołanie się na wysokość szkody, jaka zdaniem Przystępującego miałaby wystąpić w efekcie ujawnienia informacji, w
sytuacji gdy nie uwiarygodniono, że prawdopodobieństwo zagrożenia interesom Przystępującego w ogóle zachodzi, nie
może zostać uznane za wystarczające, aby uznać, że informacje mają wartość gospodarczą. Tym bardziej, że jak już
wskazywano, uzasadnienie przedstawione przez Przystępującego nie odnosi się do konkretnych informacji zawartych w
wyjaśnieniach.
Izba w szczególności za chybione uznała powoływanie się przez Przystępującego w kontekście potencjalnej szkody na
koszty związane ze sporządzeniem oferty i wyjaśnień rażąco niskiej ceny w przedmiotowym postępowaniu i poświęconej
na to liczby roboczogodzin w kontekście wartości gospodarczej zastrzeżonych informacji. Przystępujący poświęcił siły i
środki po to, by należycie przygotować ofertę i uzyskać zamówienie. Ewentualną szkodę upatrywaną jako wysokość
kosztów poniesionych w związku z udziałem w postępowaniu o udzielenie zamówienia Przystępujący mógłby ponieść
zatem w sytuacji,
gdyby nie uzyskał zamówienia, a nie w przypadku odtajnienia kalkulacji przez niego opracowanej. Ewentualna utrata
możliwości uzyskania zamówienia byłaby z kolei wynikiem wadliwości oferty Przystępującego, a nie odtajnienia
wyjaśnień. Z podobnych względów nie zasługuje także na uwzględnienie stanowisko Przystępującego, iż straty związane
z ujawnieniem „wiedzy wypracowanej przez podmiot działający wiele lat na rynku”, będą pewne i zostały one przez
Przystępującego ujęte jako suma kar i kosztów zawarcia umowy. Po pierwsze, jak wskazano we wcześniejszej części
uzasadnienia wyroku, Przystępujący w ogóle nie wykazał, aby informacje zawarte w wyjaśnieniach rzeczywiście
zawierały unikalną, niestosowaną przez inne podmioty, metodologię kształtowania ceny oferty. Po drugie trudno
upatrywać szkody w wysokości kar i kosztów zawarcia umowy będącej przedmiotem niniejszego zamówienia, skoro
Przystępujący złożył ważną ofertę, a jej dalsze losy obecnie nie zostały przesądzone, samo zaś odtajnienie treści
wyjaśnień rażąco niskiej ceny na te losy, jak wyżej wskazano, bezpośrednio nie wpływa. Nie można wiązać potencjalnej
szkody z tym, że konkurent będzie dysponował szerszym niż obecnie zakresem danych, aby podważyć realność ceny
Przystępującego, skoro jawność postępowania o udzielenie zamówienia jest priorytetem, a dostęp do załączników do
protokołu postępowania jest gwarantowany wykonawcom ustawowo.
Dalej należy wskazać, że ewentualna kwotowa wycena wartości gospodarczej informacji powinna być
zindywidualizowana do tej informacji, która jest zastrzegana. Przystępujący takiej indywidualizacji nie dokonał.
Wskazywane wartości powinny też być uwiarygodnione, gdyż same deklaracje oparte na przypuszczeniach
Przystępującego niczego nie dowodzą. W ocenie Izby w oparciu o dane przedstawione przez Przystępującego nie ma
obiektywnej możliwości weryfikacji, że założenia przyjęte przez Przystępującego są prawidłowe. Przystępujący nie
wyjaśnił z czego wynikają deklarowane wstępne koszty zawarcia umowy z kontrahentem o wartości aż 12 600 zł,
podobnie nie wyjaśnił w ogóle z czego wynikać miałaby szkoda rzędu 300 000 zł dla każdego kontraktu związana z
ujawnieniem „informacji o kanale dystrybucji”. Trudno nawet stwierdzić o jaki kanał dystrybucji może chodzić, tego
rodzaju dane nie wynikają z dokumentów objętych tajemnicą przedsiębiorstwa, podobnie nie wynika z nich tego rodzaju
kwota. Potencjalne różnice kosztów związane z koniecznością zawarcia umowy z innym podmiotem również nie zostały
wyjaśnione, do tego szacowane są od pięciu tysięcy do miliona złotych. Trudno jest w jakikolwiek sposób odnieść się do
tych danych liczbowych, nie zostały one niczym poparte. Nawet w stosunku do umowy z kontrahentem, którego
wskazano w treści wyjaśnień, Przystępujący określając potencjalną wysokość szkody związanej z ujawnieniem
informacji dotyczących współpracy z tym podmiotem, nie odesłał konkretnie do treści dokumentu załączonego do
wyjaśnień, lecz wskazywał w sposób ogólny na „umowy z kontrahentami.”
Przy tym dodać należy, że sam fakt zastrzeżenia kar umownych z określonego tytułu nie może przesądzać o tym, że
dana informacja posiada faktycznie wartość gospodarczą, a co najwyżej świadczy o tym, że strony wyraziły wolę jej
nieupubliczniania i ochrony. Przystępujący powinien skupić się na wyjaśnieniu, jakie faktycznie znaczenie gospodarcze
dla innych uczestników rynku ma poznanie konkretnej informacji i jak przekłada się to na ryzyko zagrożenia
uzasadnionym interesom Przystępującego, a nie na ogólnych zapewnieniach o tym, jak ważne dla niego są to
informacje, bez ich zindywidualizowania i bez przekonującego uzasadnienia, że ryzyko osłabienia pozycji rynkowej
Przystępującego związane z ujawnieniem informacji faktycznie może się zmaterializować. Nie można przy tym
zapominać, że wyjaśnienia dotyczą jedynie trzech pozycji TER z jednej Grupy prac.
Reasumując, w ocenie Izby Przystępujący nie wykazał jednej z kluczowych przesłanek zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa – wartości gospodarczej informacji, które utajnił. Zamawiający zaś nie dokonał pogłębionej analizy
przedstawionego przez Przystępującego uzasadnienia i wziął za pewnik stanowisko Przystępującego uznając tajemnicę
przedsiębiorstwa za skutecznie zastrzeżoną w pełnym zadeklarowanym przez Przystępującego zakresie, mimo iż
przedstawione uzasadnienie nie wykazywało kumulatywnego spełniania wszystkich przesłanek z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Odnosząc się jeszcze do przesłanki podjęcia, przy zachowaniu należytej staranności, działań w celu utrzymania
informacji w poufności, Izba wskazuje, że trafnie spostrzegł Odwołujący, iż dokumenty wykazujące podjęcie tego rodzaju
działań przedstawiane jako dowody do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa powinny odnosić się do
wszystkich wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Nawet bowiem gdy jeden z członków
konsorcjum wdrożył stosowną politykę ochrony informacji, czy zawarł umowy o poufności z kontrahentami, to brak
odpowiednich działań po stronie innego członka konsorcjum, który również ma dostęp do zastrzeżonych informacji,
przeczy uznaniu, że podjęto dostateczne działania w celu utrzymania informacji w poufności przy dochowaniu należytej
staranności. Analiza przedstawionych przez Przystępującego dokumentów pozwala stwierdzić, że dotyczą one tylko
jednego z trzech członków konsorcjum, co już samo w sobie wskazuje na niespełnienie omawianej przesłanki z art. 11
ust. 2 u.z.n.k. Treść wyjaśnień i załączonych do nich dowodów jest znana dwóm pozostałym członkom konsorcjum,
wobec czego brak wykazania, że te podmioty także podjęły działania w celu zachowania informacji tam zawartych w
poufności, przerywa sieć ochrony informacji. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że członkowie konsorcjum są
powiązani osobowo, skoro są to trzy różne podmioty gospodarcze. Bez znaczenia pozostaje także argumentacja
Zamawiającego i Przystępującego, iż jeden z tych podmiotów to jednoosobowa działalność gospodarcza, skoro już drugi
z nich to spółka prawa handlowego. Skoro nie przedstawiono żadnych
dowodów potwierdzających, że dwóch członków konsorcjum podjęło stosowne środki w celu ochrony informacji, to nie
sposób mówić o wykazaniu wskazanej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. przesłanki podjęcia przez wykonawców wspólnie
ubiegających się o udzielenie zamówienia, przy zachowaniu należytej staranności, działań w celu utrzymania informacji
w poufności. Znamiennym jest przy tym fakt, że Przystępujący decydując się po wniesieniu odwołania na ujawnienie
niepełnej treści Regulaminu pracy i Polityki bezpieczeństwa informacji przekazanych Odwołującemu 27 kwietnia 2023 r.,
zakrył właśnie te fragmenty, które identyfikowały podmiot będący ich autorem (jednego z członków konsorcjum), co nie
znajdowało racjonalnego wytłumaczenia innego niż przyjęta strategia procesowa. Z kolei przedstawiona przez
Przystępującego podczas rozprawy umowa konsorcjum nie została załączona do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa jako dowód. Ponadto dowodzi ona wyłącznie tego, że członkowie konsorcjum wzajemnie zobowiązali
się do zachowania poufności, niemniej nie wykazuje, że dwóch członków konsorcjum wdrożyło w swoich
przedsiębiorstwach stosowne działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa informacji.
W tym stanie rzeczy Izba stwierdziła, iż zarzuty nr 1, 2 i 6 odwołania zasługiwały na uwzględnienie. Uzupełniająco Izba
wskazuje, iż nie podzieliła stanowiska Zamawiającego, który powoływał się na brak przedstawienia w odwołaniu
argumentacji dla zarzutu nr 2 i 6 odwołania. Kompleksowa lektura odwołania pozwala stwierdzić w sposób nie budzący
wątpliwości, że prezentowana tam argumentacja dotycząca problematyki tajemnicy przedsiębiorstwa (pkt 13-64) była
wspólna dla wszystkich ww. zarzutów. Z odwołania wynikało także, z jakich okoliczności faktycznych Odwołujący
wywodził ww. zarzuty – przede wszystkim z faktu uznania przez Zamawiającego, że dokonane zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa było skuteczne oraz z faktu nieudostępnienia Odwołującemu tych wyjaśnień wraz z załącznikami, co
prowadziło w konsekwencji do naruszenia podstawowych zasad zamówień publicznych. Sam fakt, że w odwołaniu nie
rozbito argumentacji na poszczególne zarzuty, lecz ujęto ją zbiorczo jako „zarzut dotyczący tajemnicy przedsiębiorstwa”
nie oznacza, że nie jest możliwe dokonanie właściwej identyfikacji podstaw faktycznych zarzutów oznaczonych nr 1 i 2.
Zarzut nr 6 ma zaś charakter wynikowy, jako że naruszenie zasady jawności postępowania prowadziło w konsekwencji
do naruszenia innych podstawowych zasad zamówień publicznych.
Mając na uwadze powyższe, Izba nakazała Zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej,
powtórzenie czynności badania i oceny ofert, w tym uznanie za bezskuteczne dokonanego przez Przystępującego
zastrzeżenia jako tajemnicy przedsiębiorstwa informacji zawartych w wyjaśnieniach z dnia 27 marca 2023 r. oraz w
załącznikach do tego pisma w całości.
Zamawiający powinien odtajnić ww. dokumenty i udostępnić je Odwołującemu. Izba przy tym wskazuje, iż nałożony na
Zamawiającego obowiązek ujawnienia informacji zawartych w wyjaśnieniach oraz w załącznikach do tego pisma w
całości obejmuje także dokumenty załączone do uzasadnienia zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa w zakresie, w
jakim nie były one dotychczas przekazane Odwołującemu. Izba nie podzieliła stanowiska Przystępującego jakoby
dokumenty te nie zostały objęte zakresem zaskarżenia. Po pierwsze Odwołujący w treści odwołania wprost się do tych
dokumentów odnosił, np. w pkt 22 odwołania („Zamawiający nie odtajnił nawet załączników nr 1-5 (…) wymienionych in
fine załącznika nr 1 (…), które jak wynika już chociażby z pobieżnej lektury pisma, nie są wskazane jako tajemnica
przedsiębiorstwa.” (…) Konsorcjum Budia nie wskazało, że dokumenty te mają jakąkolwiek wartość gospodarczą.”) czy
też w pkt 59 („trudno stwierdzić, na jakiej podstawie Zamawiający uznał te załączniki jako tajemnica przedsiębiorstwa.
Nie zostały one przekazane Odwołującemu, a samo zastrzeżenie do nich się nie odnosi (ich nie obejmuje). Konsorcjum
wspomina o nich zasadniczo jako o dowodach na podjęcie stosownych działań. Nie stanowi to wykazania, iż stanowią
one tajemnicę przedsiębiorstwa.”). Po drugie oczywistym jest, że jeżeli uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy
przedsiębiorstwa stanowiło załącznik nr 1 do wyjaśnień, to załączniki do tego uzasadnienia, czyli dokumenty mające
służyć wykazaniu poufności informacji, będące integralną częścią załącznika nr 1, również stanowią załączniki do
wyjaśnień. Jak zaś omówiono powyżej, rację miał Odwołujący, że uzasadnienie zastrzeżenia tajemnicy przedsiębiorstwa
w ogóle się do tych dokumentów nie odnosi.
Biorąc pod uwagę, iż pozostałe zarzuty odwołania, tj. zarzuty nr 3, 4 i 5 dotyczące zaniechania odrzucenia oferty
Przystępującego zostały sformułowane w petitum odwołania, jako zarzuty ewentualne, podnoszone z ostrożności na
wypadek nieuwzględnienia zarzutów odnoszących się do problematyki tajemnicy przedsiębiorstwa, Izba pozostawiła je
bez rozpoznania. Skład orzekający stoi na stanowisku, iż brak udostępnienia przez instytucję zamawiającą
Odwołującemu zastrzeżonych jako tajemnica przedsiębiorstwa dokumentów wykonawcy, którego oferta została wybrana
jako najkorzystniejsza, ogranicza prawo do wniesienia odwołania, uniemożliwiając Odwołującemu kontrolę legalności
działania Zamawiającego i dokonanie kompleksowej oceny, czy postawienie zarzutu rażąco niskiej ceny względem oferty
Przystępującego byłoby w ogóle uzasadnione. Kluczowe dla interesu Odwołującego jest dokonanie przez Izbę weryfikacji
czy zaniechanie udostępnienia Odwołującemu żądanych dokumentów było zgodne z ustawą Pzp. W przeciwnym razie
należy bowiem uznać, iż prawo Odwołującego doznało uszczerbku na skutek niezgodnych z ustawą Pzp działań
Zamawiającego, co z kolei winno skutkować umożliwieniem Odwołującemu wniesienia środka ochrony prawnej w
oparciu o podstawy faktyczne, które
ujawnią się po poznaniu bezprawnie utajnionych informacji. Jak wskazał TSUE w wyroku z dnia 17 listopada 2022 r., C54/21 (Konsorcjum: Antea Polska S.A., Pectore-Eco Sp. z o.o., Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy lnstytut
Badawczy przeciwko Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie) w takiej sytuacji bieg terminu na
wniesienie odwołania rozpoczyna się dopiero w dniu, w którym odwołujący się uzyskał dostęp do wszystkich informacji,
w odniesieniu do których niesłusznie zachowano poufność.
Zasady jawności i przejrzystości postępowania, jak i zasada równego traktowania wykonawców, wymagają, aby
wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia mieli pełny dostęp do dokumentów o jawnym charakterze i aby mogli
skorzystać ze środków ochrony prawnej dysponując pełną wiedzą o tym, na podstawie jakich informacji zamawiający
dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej, w tym m.in. na podstawie jakich informacji dokonał oceny, że wyjaśnienia
złożone przez wykonawcę wezwanego w trybie art. 224 ust. 1 lub 2 ustawy Pzp wykazują, iż cena oferty nie jest rażąco
niska. Oczywistym jest, że zarzuty konstruowane w oparciu jedynie o własne przypuszczenia z uwagi na brak dostępu
do dokumentów objętych tajemnicą przedsiębiorstwa nie będą realizować w sposób pełny uprawnienia wykonawcy do
skorzystania ze środków ochrony prawnej. Dlatego ocena skuteczności zastrzeżenia określonych informacji tajemnicą
przedsiębiorstwa powinna być co do zasady dokonywana uprzednio w stosunku do oceny innych zarzutów
wywodzonych z treści dokumentów objętych tą tajemnicą, chyba że wykonawca wnoszący odwołanie – jako dysponent
tego środka ochrony prawnej – w odmienny sposób sformułuje zarzuty. W przedmiotowej sprawie zarzuty dotyczące
zaniechania odrzucenia oferty Przystępującego zostały wskazane jako zarzuty ewentualne, wobec czego w sytuacji gdy
Izba uwzględniła zarzuty odnoszące się do tajemnicy przedsiębiorstwa, nie podlegały one rozpoznaniu. Orzecznictwo
Sądu Zamówień Publicznych potwierdza, iż uwzględnienie zarzutu głównego skutkuje brakiem podstaw do
rozpoznawania zarzutu ewentualnego (por. m.in. wyrok z dnia 1 października 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 53/21, wyrok z
dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt XXIII Zs 133/21.)
Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Izba stwierdziła, że odwołanie podlega uwzględnieniu i na podstawie art. 553
ustawy Pzp orzekła jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 557 i 575 ustawy Pzp
oraz § 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 1 i 2 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie szczegółowych
rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania z dnia 30 grudnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 2437).
Przewodniczący: ……………………………….………