UZASADNIENIE
Decyzją z 5 lipca 2023 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. odmówił ubezpieczonemu D. Ś. (1) prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, który miał miejsce 30 stycznia 2023 roku, wobec ustalenia, że jego wyłączną przyczyną było naruszenie przez poszkodowanego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. Ś. (1), zarzucając jej błąd w ustaleniu przez organ, że do naruszenia przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia doszło wskutek rażącego niedbalstwa, co skutkowało odmową prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Skarżący wniósł o zmianę decyzji z 5 lipca 2023 roku i przyznanie mu jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w wysokości 5.665 zł, co odpowiada 5% stałemu uszczerbku na zdrowiu.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podał, że bezsporne jest, iż wypadek jakiemu uległ 30 stycznia 2023 roku spełnia przesłanki uznania go za wypadek przy pracy. Dodał, że sporne jest twierdzenie organu, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia spowodowane rażącym niedbalstwem. Wskazał, że obsługiwał maszynę rakpak, która pakuje i zgrzewa worki z torfem. Zaznaczył, że przełączył działanie systemu automatycznego na ręczny na panelu sterowania jednak maszyna przestawiła się z powrotem na tryb automatyczny i wówczas doszło do zdarzenia. W ocenie ubezpieczonego bezpodstawne jest twierdzenie, ze umyślnie naraziłby się na takie niebezpieczeństwo. Odwołujący się podniósł, że organ oprał swoją decyzję odmowną jedynie na twierdzenie kierownika produkcji, że nie ma możliwości samoczynnego uruchomienia maszyny po wcześniejszym jej włączeniu w tryb ręczny. Podkreślił, że organ w żaden sposób nie zweryfikował tej okoliczności.
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania w całości.
W uzasadnieniu organ rentowy powołał się na ustalenia zawarte w protokole powypadkowym, gdzie w punkcie 5 zespół powypadkowy wskazał, że bezpośrednią przyczyną wypadku było włożenie dłoni w część pracującą urządzenia oraz nieuwaga w czasie obsługi maszyny pakującej oraz rażące nieprzestrzeganie procedur przy obsłudze urządzenia. W ocenie zespołu przedstawiona przez wnioskodawcę kolejność zdarzeń nie mogła zaistnieć bowiem nie ma możliwości samoczynnego uruchomienia maszyny po wcześniejszym przełączeniu w tryb pracy ręcznej. Organ rentowy podał, że ubezpieczony nie zgłosił uwag i zastrzeżeń do protokołu.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
D. Ś. (1) jest zatrudniony w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. koło Ł. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony na stanowisku operatora maszyn pakujących i pras. Obsługuje on automat do produkcji worków pięciolitrowych firmy (...), liczący około 15 lat.
D. Ś. (1) posiada aktualne orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku operatora maszyn pakujących i pras, aktualne szkolenie okresowe z zakresu BHP oraz zapoznał się z instrukcjami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w firmie (...).
Dowód:
- umowa o pracę z 31 maja 2022 roku, k. 15 akt osobowych,
- protokół (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z 14 lutego 2023 roku, k. 5-8, 15-18 akt wypadkowych ZUS,
- zeznania świadka B., k. 33.
D. Ś. (1) 30 stycznia 2023 roku stawił się do pracy na pierwszą zmianę. Miał pracować od godz. 07.00 do godz. 15.00. Po przebraniu w ubranie robocze otrzymał zadanie wykonania prac przy obsłudze pras pakujących. Podczas wykonywania swoich obowiązków około godz. 8.00-8.30 musiał poprawić działanie maszyny zgrzewającej worki foliowe napełnione produktem, ponieważ maszyna nie zgrzewała prawidłowo worków z torfem. W tym celu wyłączył działanie systemu automatycznego i przestawił urządzenie na działanie ręczne. Zaczął wyciągać nie zgrzane worki z taśmy podającej. Maszyna samoistnie powróciła na działanie automatyczne i taśma zaczęła wciągać lewą dłoń D. Ś. (1). Urządzenie przestało działać. D. Ś. (1) poczuł bardzo mocny ból palców lewej ręki, wyrwał dłoń z pasa wciągającego urządzenia, zatrzymał maszynę włącznikiem alarmowym i niezwłocznie powiadomił przełożonego B. o zaistniałym zdarzeniu. Natychmiast została udzielona mu pierwsza pomoc, lewa dłoń D. Ś. (1) została zabezpieczona bandażem. B. polecił, aby D. Ś. (1) udał się na (...) w Szpitalu (...) celem udzielenia pomocy medycznej.
W oddziale ratunkowym szpitala (...) została udzielona pomoc medyczna. Po wykonaniu konsultacji lekarskiej u D. Ś. (1) stwierdzono zmiany pourazowe – złamanie guzowatości paliczka dystansowego palca 2 ręki lewej.
Dowód:
- protokół (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z 14 lutego 2023 roku, k. 5-8, 15-18 akt wypadkowych ZUS,
- oświadczenie poszkodowanego, k. 9 akt wypadkowych ZUS,
- zgłoszenie wypadku przy pracy pracownika, k. 10 akt wypadkowych ZUS,
- oświadczenie z 19 maja 2023 roku, k. 11 akt wypadkowych ZUS,
- przesłuchanie D. Ś. (1), k. 24-24v,
- zeznania świadka B., k. 33.
Maszyna, przy której pracował D. Ś. (1) miała problemy z panelem sterującym, który nie zawsze prawidłowo przełączał tryby pracy. Maszyna ta pakuje i zgrzewa worki, a jej grzałki, jako części eksploatacyjne, często wymagały wymiany, co powodowało problemy ze zgrzewaniem worków. Maszyna w trybie ręcznym zatrzymuje się, a w trybie automatycznym pracuje w cyklu 20 operacji na minutę.
W dniu wypadku D. Ś. (1) próbował przełączyć maszynę na tryb ręczny, aby pomóc koleżance, która miała problem z niezgrzewającymi się workami. Pomimo przełączenia, maszyna pozostała w trybie automatycznym. D. Ś. (1) nie wyłączył maszyny całkowicie, ponieważ wymagałoby to 8-10 minut ponownego rozgrzewania, co nie było praktykowane w firmie.
D. Ś. (1) w toku eksploatacji nie wyciągał worków, gdy maszyna pozostawała w trybie automatycznym i w momencie zdarzenia był przekonany, że urządzenie działa w trybie ręcznym, nie mając czasu na dokładne sprawdzenie wyświetlacza z powodu konieczności szybkiego działania przy pierwszym, rozrywanym worku.
D. Ś. (1) zgłaszał wcześniej przełożonym awarie panelu sterującego. Po wypadku z 30 stycznia 2023 roku z jego udziałem panel został skalibrowany i naprawiony.
Dowód:
- przesłuchanie D. Ś. (1), k. 24-24v,
- zeznania świadka B., k. 33.
W związku z wypadkiem przy pracy z 30 stycznia 2023 roku D. Ś. (1) od 30 stycznia 2023 roku do 26 kwietnia 2023 roku przebywał na zwolnieniu lekarskim. Leczenie palca trwało 3 miesiące, jednak palec pozostał odrętwiały, obolały i praktycznie martwy, bez możliwości zginania. W związku z wypadkiem D. Ś. (1) doznał 2% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
Dowód:
- pismo z 10 maja 2023 roku, k. 2 akt wypadkowych ZUS,
- opinia sądowo – lekarska z 26 czerwca 2024 roku, k. 43,
- przesłuchanie D. Ś. (1), k. 24-24v.
W dniu 14 lutego 2023 roku, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, zespół powypadkowy w składzie: D. D. (specjalista do spraw BHP) oraz U. J. (specjalista do spraw kadr i płac) sporządził Protokół Nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy, w którym zdarzenie z 30 stycznia 2023 roku z udziałem D. Ś. (1) uznano za wypadek przy pracy.
W puncie 5. podpunkcie 1. protokołu zaznaczono, że bezpośrednią przyczyną wypadku było włożenie dłoni w część pracującą urządzenia. W punkcie 5. podpunkcie 2. wpisano jako pośrednią przyczynę wypadku – nieuwagę w czasie obsługi maszyny pakującej oraz rażące nieprzestrzeganie procedur przy obsłudze urządzenia. W punkcie 5 tiret pierwsze wskazano, że nie stwierdzono nieprzestrzegania przez pracodawcę przepisów prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy lub innych przepisów dotyczących ochrony zdrowia i życia. W tiret drugim natomiast stwierdzono, że wyłączna przyczyną wypadku było naruszenie przez D. Ś. (1) przepisów dotyczących ochrom życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub w skutek rażącego niedbalstwa. Wskazano, że do zdarzenia doszło w czasie nie przestrzegania procedur i pracy na włączonym urządzeniu w trybie automatycznym. Dodano, że przedstawiona przez D. Ś. (1) kolejność wydarzeń nic mogła zaistnieć. Wskazano, że nie ma możliwości samoczynnego uruchomienia maszyny po wcześniejszym jej przełączeniu w tryb pracy ręcznej. Uznano, że D. Ś. (1) musiał pracować przy uruchomionym urządzeniu t trybie automatycznym, przez co naraził siebie na bardzo duże niebezpieczeństw i wskutek czego doznał ww. obrażeń. Zespół nadto uznał, że gdyby pracownik zastosował się do istniejących procedur nie doszło by do urazu.
D. Ś. (1) nie zgłosił uwag i zastrzeżeń do protokołu.
Dowód:
protokół (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z 14 lutego 2023 roku, k. 5-8, 15-18 akt wypadkowych ZUS
Sąd zważył, co następuje:
Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było prawo ubezpieczonego D. Ś. (1) do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy, jakiemu uległ on 30 stycznia 2023 roku.
Kwestię rodzajów świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz warunki nabywania prawa do tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst – Dz. U. z 2025 r. poz. 257 z późn. zm.) zwana dalej „ustawą wypadkową”. Zgodnie z art. 2 pkt 11 i 12 tej ustawy ubezpieczonym jest osoba fizyczna podlegająca ubezpieczeniu wypadkowemu, a także osoba, która przed dniem 1 stycznia 1999 r. podlegała ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu, z wyłączeniem osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, zaś ubezpieczeniem wypadkowym jest ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych. Stosownie do art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst – Dz. U. z 2025 r. poz. 350), ubezpieczenia społeczne obejmują również ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Bezsporną w niniejszej sprawie była okoliczność, że odwołujący się D. Ś. (1), jako osoba fizyczna będąca pracownikiem (...) sp. z o. o. w Ł. koło Ł., podlegał wypadkowemu ubezpieczeniu społecznemu oraz to, że zdarzenie, którego spór dotyczy miało miejsce w okresie objęcia ubezpieczeniem odwołującego się.
Jednym z rodzajów, przewidzianych w ustawie wypadkowej, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy jest jednorazowe odszkodowanie dla ubezpieczonego, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu (art. 6 ust. 1 pkt 4). Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 ustawy wypadkowej jednorazowe odszkodowanie, przysługuje jedynie takiemu ubezpieczonemu, który stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu doznał wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej, za wypadek przy pracy uważa się zdarzenie nagłe wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych.
W przedmiotowej sprawie poza sporem było, że ubezpieczony D. Ś. (1) uczestniczył 30 stycznia 2023 roku w nagłym zdarzeniu wywołanym przyczyną zewnętrzną powodującym u niego uraz. Niesporne było również to, że uraz nastąpił podczas wykonywania przez ubezpieczonego pracy należącej do zakresu jego obowiązków, na rzecz jego pracodawcy. Tym samym zdarzenie 30 stycznia 2023 roku bezspornie wypełniło ustawowe przesłanki niezbędne do uznania go za wypadek przy pracy i co do tego strony nie zajmowały odmiennych stanowisk.
Ustalenia faktyczne co do przebiegu zdarzenia sąd poczynił w oparciu o przesłuchanie ubezpieczonego oraz treść protokołu powypadkowego sporządzonego przez pracodawcę ubezpieczonego zawartego w aktach wypadkowych ZUS. Prawdziwości i rzetelności sporządzenia tych dokumentów w zakresie samego przebiegu zdarzenia żadna ze stron nie kwestionowała, stąd też sąd uznał je za miarodajne dla odtworzenia stanu faktycznego w sprawie.
Powołując się na zdarzenie z 30 stycznia 2023 roku i jego następstwa ubezpieczony domagał się w niniejszej sprawie wypłaty jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy wypadkowej, a którego organ rentowy odmówił mu zaskarżoną decyzją powołując się na treść art. 21 ust. 1 tejże ustawy. Powołany przez ZUS przepis stanowi, iż świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego nie przysługują ubezpieczonemu, gdy wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przez ubezpieczonego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, spowodowane przez niego umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa.
Tym samym strony zajmowały odmienne stanowisko w przedmiocie oceny zachowania się ubezpieczonego w momencie bezpośrednio poprzedzającym zaistnienie zdarzenia z 30 stycznia 2023 roku, w szczególności w zakresie jego przyczynienia się do zaistnienia wypadku na skutek naruszenia przez niego przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, wyłączności tego naruszenia jako przyczyny zdarzenia 30 stycznia 2023 rok oraz umyślnego bądź rażąco niedbałego działania ubezpieczonego związanego z tym naruszeniem. Na rażąco niedbałe postępowanie ubezpieczonego powoływał się organ rentowy wydając decyzję odmowną w niniejszej sprawie. W szczególności organ rentowy zwracał uwagę na nieuwagę w czasie obsługi maszyny pakującej oraz rażące nieprzestrzeganie procedur przy obsłudze urządzenia. Wskazywał, że przedstawiona przez skarżącego kolejność zdarzeń nie mogła zaistnieć bowiem nie ma możliwości samoczynnego uruchomienia maszyny po wcześniejszym przełączeniu w tryb pracy ręcznej. W tego typu działaniu mającym charakter naruszenia zasad ochrony bezpieczeństwa zdrowia i życia na skutek rażącego niedbalstwa D. Ś. (1) organ rentowy upatrywał wyłącznej przyczyny zdarzenia z 30 stycznia 2023 roku.
Zarzucając ubezpieczonemu postępowanie o znamionach co najmniej na poziomie rażącego niedbalstwa organ rentowy powoływał się na treść protokołu powypadkowego nr (...) ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy z 14 lutego 2023 roku sporządzonego na zlecenie pracodawcy D. Ś. (1), w którym zespół powypadkowy w punkcie 5. podpunkcie 1. stwierdził, że bezpośrednią przyczyną wypadku było włożenie dłoni w część pracującą urządzenia zaś w punkcie 5. podpunkcie 2. wpisano jako pośrednią przyczynę wypadku – nieuwagę w czasie obsługi maszyny pakującej oraz rażące nieprzestrzeganie procedur przy obsłudze urządzenia. W punkcie 5 tiret drugim natomiast stwierdzono, że wyłączną przyczyną wypadku było naruszenie przez D. Ś. (1) przepisów dotyczących ochrom życia i zdrowia oraz, że do zdarzenia doszło w czasie nie przestrzegania procedur i pracy na włączonym urządzeniu w trybie automatycznym.
Wyrażenie „rażące niedbalstwo” nie zostało zdefiniowane w ustawie. Co więcej, prawo pracy nie definiuje też pojęcia „winy”, „umyślności”, „lekkomyślności”, „niedbalstwa”. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 listopada 1999 r. wydanym w sprawie II UKN 221/99 (opubl. w OSNP 2001/6/205) wskazał, że w związku z tym dla wyjaśnienia ich znaczenia należy się odwołać do terminologii prawa karnego.
Według art. 9 § 1 Kodeksu karnego (w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 6 czerwca 1997 r. Dz. U. 1997 r. Nr 88 poz. 553 ze zm.) czyn zabroniony popełniony jest umyślnie, jeżeli sprawca ma zamiar jego popełnienia, to jest chce go popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi. W myśl natomiast art. 9 § 2 tego Kodeksu, czyn zabroniony popełniony jest nieumyślnie, jeżeli sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia go jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć. Różnica między umyślnością i nieumyślnością wynika z istnienia lub braku zamiaru sprawcy popełnienia czynu zabronionego. W pojęciu umyślności zawarty jest zawsze zamiar popełnienia czynu, a więc element świadomości sprawcy, a ponadto element jego woli skierowanej na popełnienie tego czynu („chce popełnić”) lub chociażby godzenia się na jego popełnienie – przy jednoczesnym przewidywaniu możliwości tego popełnienia. Istota nieumyślności polega zaś na braku zamiaru popełnienia czynu, lecz mimo to na jego popełnieniu wskutek niezachowania należytej ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.
Natomiast rażące niedbalstwo – jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym – jest zachowaniem graniczącym z umyślnością, a zarazem takim, które daje podstawę do „szczególnie negatywnej oceny postępowania” pracownika (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 15 grudnia 1993 r. w sprawie III U. 411/93 opubl. w Przegląd Sądowy 1994/6 poz. 14 wkładka i wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 1996 r. w sprawie III U. 102/96 opubl. w OSA 1998/3 poz. 8). Powyższe rozumienie tego pojęcia zapoczątkował Trybunał Ubezpieczeń Społecznych, który w wyroku z dnia 20 listopada 1973 r. sygn. akt III TO 84/73 (Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1975/1 str. 74) wyjaśnił, że niedbalstwo pracownika jako wyłączna przyczyna wypadku przy pracy zwalnia zakład pracy od odpowiedzialności tylko wtedy, jeżeli miało charakter rażący, „a więc graniczyło z umyślnością”. Podobny pogląd w omawianej kwestii wyraził także X. L.. Jego zdaniem, rażące niedbalstwo polega na naruszeniu przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i spowodowaniu tym szkody nie przewidzianej przez sprawcę wskutek graniczącego z umyślnością „niedołożenia należytej uwagi i staranności” („Przydatność dawnego orzecznictwa w ocenie wypadku jako wypadku przy pracy” Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1976/10 str. 45-57).
Biorąc to pod uwagę Sąd doszedł do wniosku, że działania z rażącym niedbalstwem mogą być uznane jedynie takie zachowania pracownika (ubezpieczonego), w trakcie których bierze on pod uwagę skutek, który może nastąpić jako efekt jego nieprawidłowego działania i godzi się na taką ewentualność. Jego postawa nie jest wówczas zdeterminowana na osiągnięcie negatywnego efektu, w tym wypadku w postaci ewidentnego naruszenia przepisów dotyczących ochrony zdrowia i życia. Wówczas można mówić o szczególnej nonszalancji w działaniu ubezpieczonego, który świadomie lub w sposób nieuzasadnienie bezwiedny wykorzystuje niedozwolone działanie w wykonaniu czynności, które można by wykonać w sposób prawidłowy oceniając rzecz rozsądnie. W poczet tego typu zachowań, zdaniem sądu, nie mogą być włączane takie sytuacje, w których pracownik (ubezpieczony) nie ma świadomości ryzyka swoich działań – nie jest w stanie przewidzieć negatywnych skutków podejmowanych czynności i nie jest świadomy naruszeń przepisów, których faktycznie się dopuszcza.
Analizując zgromadzony w prawie materiał dowodowy i analizując ogół okoliczności towarzyszących zdarzeniu z 30 stycznia 2023 roku sąd doszedł do wniosku, że chociaż działania D. Ś. (1) wskazują na lekkomyślność bądź niedbalstwo, to jednak nie stanowią rażącego niedbalstwa w naruszeniu przez niego przepisów i zasad ochrony życia i zdrowia.
Na podstawie przesłuchania ubezpieczonego D. Ś. (1) oraz zeznań świadka B. Ł. sąd ustalił, że maszyna Z., przy której doszło do zdarzenia, miała problemy z panelem sterującym, który nie zawsze prawidłowo przełączał tryby pracy. Sąd dał wiarę skarżącemu, że wielokrotnie zgłaszał awarie panelu przełożonym. Co więcej, po wypadku panel został skalibrowany i naprawiony. Świadek B. Ł. przyznał, że panel dotykowy maszyny mógł nie reagować prawidłowo na przełączanie trybów, co mogło skutkować pozostaniem maszyny w trybie automatycznym pomimo działań skarżącego. Skarżący był przekonany o przełączeniu maszyny na tryb ręczny i nie miał czasu na weryfikację wyświetlacza z powodu konieczności szybkiego działania przy rozrywanym worku. D. Ś. (1) podjął próbę przełączenia maszyny na tryb ręczny, co było zgodne z procedurami obowiązującymi w firmie, gdzie całkowite wyłączanie maszyny nie było praktykowane ze względu na straty czasowe związane z ponownym nagrzewaniem (8–10 minut).
Z zeznań B. wynika, że choć samoistne przełączanie się maszyny z trybu ręcznego na automatyczny jest mało prawdopodobne, to jednak panel dotykowy mógł nie zareagować prawidłowo na działania D. Ś. (1), co mogło wprowadzić go w błąd. Niewątpliwie brak reakcji panelu stanowi przyczynę zewnętrzną, która miała istotny wpływ na zdarzenie. W konsekwencji, wyłączną przyczyną wypadku nie było działanie skarżącego, lecz prawdopodobnie współwystępująca awaria techniczna maszyny, o której pracodawca był wcześniej informowany. Organ rentowy nie zweryfikował tych okoliczności, opierając się wyłącznie na twierdzeniach zespołu powypadkowego i oświadczeniu kierownika produkcji.
Nie bez znaczenia jest to, że odwołujący się był przeszkolony w zakresie BHP i trudno uznać aby działał umyślnie w celu narażenia się na niebezpieczeństwo. Jego zachowanie, choć mogło być niedostatecznie ostrożne w kontekście braku weryfikacji wyświetlacza, nie osiąga poziomu rażącego niedbalstwa, które wymaga oczywistego i kwalifikowanego naruszenia zasad bezpieczeństwa. Rażące niedbalstwo nie może być przypisane w sytuacji, gdy pracownik działa w ramach rutynowych procedur i w warunkach technicznych, które mogą wprowadzać w błąd. Sąd uznał, że D. Ś. (1), przystępując do wyciągania nieprawidłowo zgrzanych worków z maszyny, musiał pozostawać w przekonaniu, że jego działanie będzie bezpieczne. Nie jest prawdopodobne ignorowanie przez niego zagrożenia dla jego dłoni, zwłaszcza przy posiadanym przez niego doświadczeniu w obsłudze maszyny, która często sprawiała problemy i nie zgrzewała prawidłowo worków z torfem.
Sąd zauważył, że niezależnie od oceny stopnia winy D. Ś. (1) w zakresie przyczynienia się do zaistnienia wypadku przy pracy z jego udziałem 30 stycznia 2023 roku występowały również przyczyny tego zdarzenia niezwiązane z działaniem ubezpieczonego a leżące po stronie pracodawcy, co uniemożliwia przyjęcia wyłącznej winy odwołującego się w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy wypadkowej i wyeliminowanie jego prawa do odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z ubezpieczenia społecznego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy wpadkowej ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie (ust. 3). Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy (ust. 2). Oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji (ust. 4). Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 tzw. ustawy wypadkowej jednorazowe odszkodowanie przysługuje w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
Dla dokonania oceny wysokości uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego w związku z wypadkiem przy pracy z 30 stycznia 2023 roku niezbędne było posiadanie wiadomości specjalnych, dlatego też Sąd, w oparciu o przepis art. 278 k.p.c., dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z dziedziny ortopedii U. D..
Z opinii sporządzonej przez biegłego wynika, że następstwem wypadku z 30 stycznia 2023 roku było złamanie guzowatości paliczka dystansowego palca 2 ręki lewej. Następstwa te biegły ocenił zgodnie z tabelą procentową uszczerbku na zdrowiu stanowiąca załącznik do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania (Dz. U. z 2020 r. poz. 233), wydanego na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. W oparciu o punkt 138a określił wysokość długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ubezpieczonego na poziomie 2%.
Sąd uznał, że opinia biegłego z zakresu ortopedii spełnia wymogi fachowości, rzetelności i zawiera logiczne wnioski skorelowane z wynikami przeprowadzonych badań i dokonanymi rozpoznaniami. Wnioski zawarte w opinii zostały uzasadnione w sposób jasny i przekonywujący. Zawarte w nich twierdzenia są poparte wieloletnią praktyką i specjalistyczną wiedzą biegłego na wysokim poziomie. Opinia jest jednoznaczna i stanowcza. W tym stanie rzeczy przedmiotową opinię przyjąć należało za podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych co do zakresu następstw zdarzenia 30 września 2023 roku i uszczerbku na zdrowiu D. Ś. (2), zwłaszcza że strony nie składały zarzutów do opinii.
Biorąc pod uwagę powyższe sąd uznał, że w związku z wypadkiem przy pracy z 30 stycznia 2023 roku ubezpieczonemu D. Ś. (1) przysługuje prawo do jednorazowego odszkodowania w wysokości odpowiadającej 2 % długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Jego wysokość wynika z punku 1 obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 23 lutego 2022 r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M. P. z 2022 r. poz. 287).
Mając na względzie powyższe, sąd na podstawie art. 477
14 § 2 k.p.c., zmienił zaskarżoną decyzję jak w sentencji wyroku.
ZARZĄDZENIE
1.
(...)
2.
(...)
3.
(...)
(...)