Sygn. akt IV U 723/15
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 lutego 2016r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący
SSO Katarzyna Antoniak
Protokolant
st. sekr. sądowy Dorota Malewicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016r. w S.
odwołania W. B.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
z dnia 7 maja 2015 r. Nr (...)
w sprawie W. B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.
o prawo do emerytury
zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo W. B. do emerytury od 01 kwietnia 2015r.
Sygn. akt IV U 723/15
UZASADNIENIE
Decyzją z 7 maja 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., działając na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił W. B. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnął 25-letni okres ubezpieczenia. Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 23 lata, 2 miesiące i 8 dni, w tym 21 lat, 4 miesiące i 1 dzień pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy wskazał, że do okresu ubezpieczenia nie zaliczył ubezpieczonemu okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 31 marca 1971r. do 10 września 1975r. W ocenie organu rentowego, niewielka powierzchnia gospodarstwa oraz fakt pobierania nauki w miejscowości oddalonej od miejsca położenia gospodarstwa o ponad 30 km wyklucza przyjęcie, że wykonywane prace miały znaczący wpływ na funkcjonowanie gospodarstwa.
Odwołanie od w/w decyzji złożył W. B. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że wbrew twierdzeniom organu rentowego do okresu wymaganego do emerytury zaliczyć należy w/w okres pracy w gospodarstwie rolnym jego babci i rodziców po ukończeniu 16. roku życia ,tj. od 31 marca 1971r. do 10 września 1975r. Jak wskazał w okresie tym przez ponad 4 godziny dziennie wykonywał prace w gospodarstwie rolnym (odwołanie k.1-3 akt sprawy).
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.3-4 akt sprawy).
Sąd ustalił, co następuje:
Ubezpieczony W. B. w dniu 31 marca 2015r. ukończył 60. rok życia. W dniu 22 kwietnia 2015r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek z 22 kwietnia 2015r. k.1-4 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 23 lata, 2 miesiące i 8 dni, z czego okresy składkowe stanowią 21 lat, 4 miesiące i 1 dzień, a okresy nieskładkowe 1 rok, 10 miesięcy i 7 dni. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczony osiągnął staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 21 lat, 4 miesięcy i 1 dnia (świadectwo pracy z 30 czerwca 2001r. k.8 akt o ustalenie kapitału początkowego). Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu ubezpieczenia decyzją z 7 maja 2015r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja z 7 maja 2015r. k.26 akt emerytalnych).
Ubezpieczony urodził się w dniu (...) w M.. Rodzice ubezpieczonego Z. i W. małż. B. od 1962r. byli posiadaczami nieruchomości rolnej położonej w miejscowości D. o powierzchni 1,085 ha, a na skutek uwłaszczenia od 4 listopada 1971r. byli właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 0,32 ha. Babcia ubezpieczonego ze strony matki - A. P. (1) od 1962r. była posiadaczką nieruchomości rolnej położonej w miejscowości D. o powierzchni 1,035 ha, a na skutek uwłaszczenia od 4 listopada 1971r. była właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 2,945 ha (zaświadczenie Starosty M. z 4 listopada 2013r. k.14 akt emerytalnych). Ubezpieczony od urodzenia mieszkał z rodzicami i babcią w miejscowości D. (zaświadczenie o zameldowaniu z 14 listopada 2013r. k.13 akt emerytalnych). Po ukończeniu szkoły podstawowej, w latach 1970-1975 ubezpieczony kontynuował naukę w Technikum Zawodowym w W.. Szkołę tę ukończył w dniu 5 września 1975r. (świadectwo ukończenia Technikum Zawodowego w W. k.9-10 akt emerytalnych).
Poczynając od ukończenia 16. roku życia, co nastąpiło w dniu 31 marca 1971r., poprzez okres nauki w technikum ubezpieczony łączył naukę w szkole z pracą w gospodarstwach rolnych babci i rodziców, których łączna powierzchnia przekraczała 3 ha i które faktycznie stanowiły jedna całość gospodarczą. Na posiadanych gruntach uprawiane było zboże, ziemniaki oraz warzywa. W gospodarstwie rolnym hodowana była trzoda chlewna w ilości około 5 sztuk jednocześnie, oprócz tego 2-3 krowy oraz drób. Odległość od gospodarstwa rolnego do szkoły ubezpieczonego wynosiła 35 km. Trasę tę ubezpieczony pokonywał pociągiem. W D. znajduje się stacja kolejowa na trasie S.-W.. Z miejsca zamieszkania ubezpieczonego do stacji było 10 minut drogi. Technikum Zawodowe, do którego uczęszczał ubezpieczony, znajdowało się w dzielnicy (...). Zajęcia w szkole odbywały się z rana i trwały od godziny 8 do 14. Ubezpieczony wychodził z domu o godzinie około godziny 7.00 na pociąg o godzinie 7.10. Do domu ubezpieczony wracał około godziny 15.00. W rozpatrywanym okresie ojciec ubezpieczonego pracował również zawodowo na (...), poza tym nadużywał alkoholu i zmarł przedwcześnie w 1975r. Ubezpieczony miał troje starszego rodzeństwa – dwóch braci i siostrę (różnica wieku wyniosła 5, 6, 7 lat) i w spornym okresie rodzeństwo założyło już swoje rodziny. W związku z taką sytuacją rodzinną główny ciężar prac w gospodarstwie spadał na ubezpieczonego i jego matkę. Babka ubezpieczonego miała wówczas około 70 lat. Ubezpieczony na prace w gospodarstwie poświęcał co najmniej 4 godziny dziennie. Rano przed wyjazdem do szkoły ubezpieczony odwoził mleko do zlewni oraz wyprowadzał krowy na pastwisko, co zajmowało mu około ponad godzinę. Po powrocie ze szkoły ubezpieczony pracował przy przygotowaniu paszy i karmieniu zwierząt oraz przyganiał krowy z pastwiska, a także wykonywał inne doraźnie potrzebne prace. Czynności te zabierały mu co najmniej 3 godziny. Ubezpieczony pracował również przy wszystkich pracach polowych takich jak żniwa, sianokosy, wykopki. Wszystkie wakacje w okresie nauki w szkole spędzał w miejscu zamieszkania pracując w gospodarstwie rolnym (zeznania świadków: L. U. k.13-13v – nagranie od minuty 20 do 27 i A. P. (2) k.13v – nagranie od minuty 27 do 34 oraz zeznania ubezpieczonego k.14 – nagranie od minuty 35 do 40 i k.12-13 – nagranie od minuty 1 do 16. Od 11 września 1975r. ubezpieczony podjął pracę zawodową na kolei (zaświadczenie z 7 kwietnia 2015r. k.22 akt emerytalnych).
Ubezpieczony nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.21 akt emerytalnych).
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie W. B. podlegało uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art.27 ust.2 i 3 ustawy o FUS, a w myśl wymienionego art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych oraz osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzn.
Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia w wymiarze co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Analizując okoliczności sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zasadny okazał się wniosek ubezpieczonego o zaliczenie do okresu wymaganego do emerytury okresu pracy w w/w gospodarstwie rolnym od ukończenia 16. roku życia ,tj. od 31 marca 1971r. do 10 września 1975r. Jak pokazują ustalenia Sądu oparte o dowody z dokumentów oraz o spójne zeznania świadków i samego ubezpieczonego we wskazanym okresie ubezpieczony mieszkał na terenie rodzinnego gospodarstwa rolnego (rodziców i babci) w miejscowości D. i uczył się w W.. Mieszkając w rodzinnym domu ubezpieczony stale – codziennie łączył naukę w szkole z pracą w gospodarstwie rolnym. Do jego codziennych obowiązków należało odstawianie mleka do zlewni i wyganianie krów na pastwisko – z rana oraz przygotowywanie paszy dla zwierząt, karmienie zwierząt, przyganianie krów z pastwiska – popołudniami. Ponadto brał udział w pracach polowych właściwych dla danej pory roku takich jak żniwa, sianokosy, wykopki. Należy podkreślić, że nawet w niedużym gospodarstwie rolnym są stałe prace do wykonania, jak przygotowanie paszy dla zwierząt, karmienie zwierząt, wymiana wyściółki, przyganianie zwierząt z pastwiska i właśnie takie czynności wykonywał ubezpieczony, co zabierało mu ponad 4 godziny dziennie, a w okresie letnim, w związku z nasileniem prac polowych, czas poświęcony na pracę w gospodarstwie przekraczał znacznie 4 godziny dziennie. Wbrew twierdzeniom organu rentowego odległość do szkoły w W., dodatkowo przy dogodnym połączeniu kolejowym, nie była na tyle znaczna, aby ubezpieczony nie dysponował czasem na pracę w gospodarstwie rolnym. Reasumując Sąd uznał, że okres pracy ubezpieczonego w gospodarstwie rolnym od 31 marca 1971r. do 10 września 1975r. podlega w trybie art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zaliczeniu do okresu wymaganego do emerytury.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art.477 14§2 kpc Sąd orzekł jak sentencji wyroku. Jako datę początkową przyznania emerytury przyjął początek miesiąca, w którym ubezpieczony wystąpił z wnioskiem o to świadczenie.