Postanowienie IV KO 30/13

Sygn. akt IV KO 30/13 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Sobczak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Jarosław Matras w sprawie: M. J. i in. , oskarżonych o przestępstwa z art. 279 § 1 k.k. i inne po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w K., o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. wniosek uwzględnić i przekazać sprawę do merytorycznego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt XIV K …/12/S, wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy dotyczącej oskarżonych […] do innego sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Wnioskujący Sąd podniósł w szczególności, że trzej oskarżeni, tj. P. K., R. M. i R. B. od 16 stycznia 2013 r. przebywają w Zakładzie Karnym w G., jako osoby tymczasowo aresztowane w sprawie o sygn. akt 3 Ds. …/13, prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w G.. Obecnie środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania został przedłużony wobec ww. do 14 lipca 2013 r. 2 Prowadzący postępowanie Prokurator, nie wyraża zgody na doprowadzenie ww. do sądu na rozprawę argumentując swą decyzję ważnymi względami prowadzonego postępowania oraz brakiem konwoju. Z G. do K. jedzie tygodniowo jeden konwój, a zatem transport trzech oskarżonych zająłby 3 tygodnie i tyle samo powrót. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek Sądu Rejonowego w K., o przekazanie sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć należy, że sprawa przedmiotowa pierwotnie, zgodnie z właściwością, wpłynęła do Sądu Rejonowego w Ł., jednakże w oparciu o przepis art. 36 k.p.k. – na co wskazano we wniosku - została przekazana do Sądu Rejonowego w K. Obecnie dotyczy ona 9 oskarżonych, którym postawiono zarzuty z art. 279 § 1 k.k. i inne. Z aktu oskarżenia wynika, że w sprawie zostało zawnioskowanych do przesłuchania 258 świadków zamieszkujących na terenie niemalże całej Polski z czego większość to osoby pokrzywdzone przestępczym działaniem oskarżonych. Jak dotąd, nie doszło do otwarcia przewodu sądowego. Bezspornie jak wynika z akt sprawy trzech oskarżonych zostało tymczasowo aresztowanych i przebywają obecnie w ZK w G. do dyspozycji Prokuratury Rejonowej w G. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. …/13. Jak wynika z akt sprawy, w tym pisma z dnia 31 stycznia 2013 r. (k. 278, t. II), prokurator prowadzący postępowanie przeciwko P. K., R. M. i R. B. w sprawie o sygn. akt 3 Ds. …/13, nie wyraził zgody na doprowadzenie ww. oskarżonych na rozprawę do Sądu Rejonowego w K. Uzasadniając swą decyzję wskazał na konieczność izolacji ww. od siebie, co przy uwzględnieniu problemów z konwojem powodowałoby, iż oskarżeni przebywaliby poza jednostką aresztu przez ponad 1,5 miesiąca, uniemożliwiając tym samym przeprowadzenie czynności z ich udziałem. W dniach 4 lutego, 11 marca i 8 kwietnia 2013 r. (k. 279, 299, 300, t. II), Przewodnicząca Wydziału XIV Karnego wnioskującego Sądu Rejonowego nawiązywała kontakt telefoniczny z nadzorującym postępowanie prokuratorem, który w dalszym ciągu podtrzymywał, iż zważywszy na prowadzone czynności postępowania przygotowawczego nie jest 3 możliwe wyrażenie zgody na doprowadzenie oskarżonych do Sądu Rejonowego w K. Jednakże prokurator oświadczył, że będzie możliwe doprowadzenie tych oskarżonych na rozprawę do Sądu Rejonowego w G., jeśli zostanie ona przekazana temu Sądowi do merytorycznego rozpoznania. Na podstawie wskazanych wyżej okoliczności, stwierdzić należy, iż istotnie procedujący Sąd napotkał na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, która nie jest możliwa do przezwyciężania w inny sposób nie przekazanie sprawy do prowadzenia przez Sąd Rejonowy w G. Dotychczas podejmowane próby - przez wnioskujący Sąd - doprowadzenia oskarżonych na termin rozprawy nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Zauważyć przy tym należy, że akt oskarżenia przeciwko oskarżonym wpłynął do sądu w dniu 19 lipca 2011 r. (k. 2, t. I) i jak dotąd nie wszczęto przewodu sądowego. Rzeczywiście, w orzecznictwie Sądu Najwyższego rysuje się linia, w myśl której kryterium „dobra wymiaru sprawiedliwości”, uzasadniające korzystanie z właściwości delegacyjnej na podstawie art. 37 k.p.k. przejawia się także w realnym zagrożeniu sprawnego i szybkiego przeprowadzenia postępowania sądowego, realizującego ustawowy postulat rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Należy jednak zauważyć, że ten pogląd w niczym nie modyfikuje jednolitego stanowiska, wyrażanego w odniesieniu do wszelkich przesłanek przyjmowanych jako źródło zagrożenia dla wskazanego wyżej dobra, iż przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a co za tym idzie, ma on zastosowanie tylko do szczególnych sytuacji, co do których faktycznie nie sposób zaaprobować stanu, jaki wiąże się z pozostawieniem sprawy pod osądem właściwego sądu. Chodzi więc o takie sytuacje, w których, obiektywnie rzecz biorąc, praktycznie w ogóle może nie dojść do wydania przez właściwy sąd orzeczenia kończącego postępowanie ze względu na trudności, które nie dają się przezwyciężyć (zob. postanowienie SN z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt III KO 17/11, Lex 784966). Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. 4