Wyrok IV KK 119/07

WYROK Z DNIA 1 SIERPNIA 2007 R. IV KK 119/07 Artykuł 413 k.p.k. określający składniki wyroku nie przewiduje, aby wyrok zawierał „wizerunek oskarżonego”, zatem orzeczenie przez sąd o publikacji wyroku wraz z tym wizerunkiem, stanowi przekroczenie upoważ- nienia wynikającego z art. 50 k.k., a tym samym rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść orzeczenia. Przewodniczący: sędzia SN J. Steckiewicz (sprawozdawca). Sędziowie: SN E. Strużyna, WSO (del. do SN) T. Artymiuk. Prokurator Prokuratury Krajowej: W. Grzeszczyk. Sąd Najwyższy w sprawie Marka P., skazanego z art. 178 a § 1 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na roz- prawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę skaza- nego od wyroku Sądu Okręgowego w N. z dnia 29 listopada 2006 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 5 września 2006 r., u c h y l i ł zaskarżony wyrok i utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Rejo- nowego w N. w części nakazującej publikację wizerunku oskarżonego (...). U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w N. wyrokiem z dnia 5 września 2006 r., uznał Marka P. za winnego tego, że: „w dniu 21 kwietnia 2006 r., w N. kierował samo- 2 chodem osobowym marki Polonez będąc w stanie nietrzeźwości – wynik badania alkotestem: I badania 1,44 mg/l, II badania 1,56 mg/l, ponadto kie- rując wyżej wymienionym pojazdem naruszył sądowy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony prawomocnym wyrokiem Sądu Rejo- nowego w N. na okres (72 miesięcy, 6 lat) od 18.01.2005 r. do 18.01.2011 r., tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za co wymierzył karę 2 lat pozbawienia wolno- ści oraz orzekł dwa środki karne – zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 10 lat i podania niniejszego wyroku do publicznej wiadomości poprzez trzykrotne ogłoszenie go w Gazecie K. wraz z publi- kacją wizerunku oskarżonego”. Apelację od tego orzeczenia wniósł obrońca skazanego i zarzucając wymierzenie Markowi P. rażąco niewspółmiernie surowej kary oraz „nie- słuszne zastosowanie środka karnego w postaci publikacji wizerunku oskarżonego, co jest sprzeczne z art. 50 k.k. w zw. z art. 197 – 199 k.k.w.”, postulował warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności i uchylenie wyroku w części nakazującej publikację wizerunku oskarżonego. Sąd Okręgowy w N. wyrokiem z dnia 29 listopada 2006 r., zaskarżo- ny wyrok utrzymał w mocy, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. Wypowiadając się w kwestii środka karnego, o którym mowa w art. 39 pkt 8 k.k. Sąd odwoławczy wyraził pogląd, że „orzeczenie publikacji wi- zerunku oskarżonego w gazecie jest szczególnym sposobem podania wy- roku do publicznej wiadomości...”. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w N. wniósł obrońca skazane- go i zarzucił mu, że nie uchylił wyroku Sądu pierwszej instancji, którym orzeczono środek karny nieznany ustawie, w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości wraz z wizerunkiem oskarżonego (obraza art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.). Podnosząc ten zarzut obrońca postulował uchylenie w cało- ści zaskarżonego orzeczenia oraz utrzymany nim w mocy wyrok Sądu Re- 3 jonowego w N. z dnia 5 września 2006 r. i przekazanie sprawy Sądowi wła- ściwemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu kasacji wskazano, że wizerunek oskarżonego nie jest elementem wyroku, a opublikowanie go było dla oskarżonego dodat- kową dolegliwością. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest uzasadniona, jednak nie z tego powodu, że doszło do obrazy art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd pierwszej instancji orzekając środek karny – podanie wyroku do publicznej wiadomości – nakazał nie tylko ogłoszenie go w czasopiśmie, ale również polecił dołączyć do niego wizerunek oskarżonego. Sąd odwo- ławczy rozstrzygnięcie to uznał za prawidłowe, tym samym zaakceptował stanowisko, że przeznaczony do opublikowania wyrok może być „uzupeł- niony” o element, który w nim nie występuje. Artykuł 413 k.p.k. wymienia, w sposób wyczerpujący, składniki, które muszą być zawarte w każdym wyroku. Wśród nich nie ma wizerunku oskarżonego. Z kolei art. 50 k.k. stanowi, że podanie wyroku do publicznej wiado- mości może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w ustawie, w for- mie określonej przez sąd. Decydując się zatem (lub będąc do tego zobo- wiązanym) na orzeczenie omawianego środka karnego sąd musi ograni- czyć się do określenia formy publikacji wyroku (w całości lub w wybranych fragmentach) oraz miejsca, w którym ona nastąpi, bez możliwości dołącza- nia do niego innych jeszcze treści. W świetle powyższego, w ocenie Sądu Najwyższego, wbrew twier- dzeniom autora kasacji, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do orzecze- nia środka karnego nieznanego ustawie, natomiast miało miejsce narusze- nie art. 50 k.k., przez przekroczenie upoważnienia zawartego w tym prze- pisie. 4 W przekonaniu Sądu Najwyższego naruszenie prawa karnego mate- rialnego było rażące i miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Rażące naruszenie prawa wynikało z błędnej interpretacji art. 50 k.k. dokonanej przez Sąd Okręgowy w N., który uznał, że „... publikacja wize- runku oskarżonego jest szczególnym sposobem podania wyroku do pu- blicznej wiadomości...”. Pogląd ten, w świetle przedstawionej wcześniej ar- gumentacji jest oczywiście nieuzasadniony. Rażące naruszenie omawia- nego przepisu miało istotny wpływ na treść orzeczenia, bowiem doszło do dodatkowego i pozaustawowego napiętnowania oskarżonego, a przez to naruszone zostały również funkcje gwarancyjne prawa karnego. Podsumowując, skoro art.413 k.p.k. określający składniki wyroku nie przewiduje, aby wyrok zawierał „wizerunek oskarżonego”, to orzeczenie przez sąd o publikacji wyroku wraz z tym wizerunkiem, stanowi przekro- czenie upoważnienia wynikającego z art. 50 k.k., a tym samym rażące na- ruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść orzeczenia. Podjęte przez Sąd Najwyższy rozstrzygnięcie spowodowało, że wniosek obrońcy o uchylenie wyroku zaskarżonego kasacją oraz utrzyma- nego nim w mocy wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, stał się bezprzedmiotowy.