Wyrok IV CSK 435/12

Sygn. akt IV CSK 435/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z powództwa S. J. przeciwko M. S. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Narodowego Funduszu Zdrowia w Warszawie […] o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 25 kwietnia 2012 r., oddala skargę kasacyjną. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r. oddalił apelację powoda Sławomira Jankowskiego od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 grudnia 2011 r. oddalającego żądanie powoda „nakazania pozwanej M. S. – W. złożenia oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przyjęcie deklaracji wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej”. U podłoża tego rozstrzygnięcia legł pogląd o braku takiego roszczenia po stronie powoda. Skarga kasacyjna powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego – oparta na podstawie pierwszej z art. 3983 k.p.c. – zawiera zarzut naruszenia art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jedn. tekst: Dz. U. 2008, Nr 164, poz.1027 ze zm., dalej: „ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej”), i zmierza do uchylenia tego wyroku oraz orzeczenia zgodnie z żądaniem pozwu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z powołanego w skardze kasacyjnej art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wynika prawo do powszechnej ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki udzielania tych świadczeń określa ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zawarta w tej ustawie regulacja ma charakter mieszany publiczno-prywatnoprawny. W doktrynie, a także w orzecznictwie przyjmuje się, że obejmuje ona trzy typy stosunków prawnych, które są współzależne i niezbędne dla realizacji prawa do świadczenia zdrowotnego. Podstawowym stosunkiem jest stosunek ubezpieczenia łączącego ubezpieczonego z NFZ. Z tytułu tego ubezpieczenia przysługuje uprawnienie do świadczenia opieki zdrowotnej. Stosunek między ubezpieczonym a NFZ ma charakter stosunku publicznoprawnego z uwagi na obowiązkowy charakter ubezpieczenia zdrowotnego, zasady podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, sposób ustalania i pobierania składek, a także pozycję ustrojową i kompetencje NFZ. 3 Dodatkowo wyróżnia się stosunek pomiędzy NFZ i świadczeniodawcą, powstający na podstawie zawartej przez nich umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz stosunek łączący świadczeniodawcę z ubezpieczonym (pacjentem). Każdy z wymienionych stosunków ma pod względem treści i charakteru swoje cechy specyficzne. Skarżący upatrując w art. 28 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej podstawy przytoczonego na wstępie żądania pominął, że z treści tego przepisu nie wynika, aby świadczeniodawca miał na wniosek ubezpieczonego obowiązek złożenia „oświadczenia woli o wyrażeniu zgody na przyjęcie deklaracji wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej”. Poza tym, nie istnieje między stronami więź prywatnoprawna usprawiedliwiająca takie cywilnoprawne roszczenie. Powstały z tytułu powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego stosunek prawny pomiędzy skarżącym a NFZ ma charakter stosunku publicznoprawnego. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku. es