Postanowienie III SW 39/10

Postanowienia z dnia 15 lipca 2010 r. III SW 39/10 Wpis wyborcy przebywającego za granicą do spisu wyborców na podsta- wie zgłoszenia drogą elektroniczną nie narusza art. 36 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467 ze zm.). Przewodniczący SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Józef Iwulski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu nie- jawnym sprawy z protestu Wojciecha K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypo- spolitej Polskiej p o s t a n o w i ł: 1. wyrazić opinię, że zarzut protestu w zakresie podania do publicznej wiado- mości informacji o siedzibach obwodowych komisji wyborczych położonych na tere- nach dotkniętych powodzią jest zasadny, lecz naruszenia przepisów w tym zakresie nie miało wpływu na wynik wyborów, 2. w pozostałym zakresie zarzuty protestu są bezzasadne. U z a s a d n i e n i e Skarżący Wojciech K. w dniu 6 lipca 2010 r. skierował protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonemu w dniu 20 czerwca 2010 r. oraz 4 lipca 2010 r., domagając się unieważnienia wyborów. Jako okoliczności uzasadniające taki wniosek skarżący wskazał, po pierwsze, naruszenie art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 72, poz. 467). Zdaniem skarżącego w dniu 23 kwietnia 2010 r. Państwowa Komisja Wyborcza wydała „Infor- mację o warunkach udziału w głosowaniu w obwodach głosowania utworzonych za 2 granicą i na polskich statkach morskich, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 20 czerwca 2010 r.”, w której to instrukcji dopusz- czono złożenie wniosku o wpisanie do spisu wyborców pocztą elektroniczną. Tym- czasem art. 36 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta RP dopuszcza dokonanie wpisu na podstawie „osobistego zgłoszenia, zgłoszenia wniesionego pisemnie, telefonicz- nie, telegraficznie lub telefaksem”. Skarżący wskazał, że Ministerstwo Spraw Zagra- nicznych uruchomiło system informatyczny, umożliwiający dokonanie wpisu. Skarżą- cy podnosi, że uzyskał informację, z której wynika, że za pomocą Internetu wpisa- nych na listy zostało ok. 95% głosujących. Wobec powyższego wszystkie głosy osób głosujących za granicą, które zostały w taki, niedopuszczalny sposób umieszczone na listach wyborczych, winny zostać unieważnione. Ponadto wskazał skarżący, że doszło do naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy o wyborze Prezydenta RP na skutek zmiany siedzib lokali wyborczych po dniu 31 maja 2010 r., tj. z naruszeniem art. 32 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (jednolity tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.). Z tego ostatniego przepisu wynika, że siedziby obwodo- wych komisji wyborczych podaje się do wiadomości wyborców najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów. Skarżący wskazał w związku z tym na informacje prasowe poprzedzające datę wyborów, z których wynika, że może dojść do zmian lokali wy- borczych. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) zajął stanowisko o bezzasadności protestu. Gdy chodzi o pierwszy zarzut podniósł, że katalog form, w których może zostać dokonane zgłoszenie do spisu na podstawie art. 36 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta RP, pochodzi z 1990 r. i obejmuje wszystkie znane wówczas formy komunikowania się obywatela z urzędem. W związku z rozwojem technologii internetowej PKW uznała, że możliwe jest dokonywanie zgłoszeń w for- mie elektronicznej, która to możliwość od kilku lat jest wykorzystywana w wyborach, w których prowadzone jest głosowanie za granicą. Odnośnie do obowiązku podania informacji o numerach i granicach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych nie sposób przyjąć, że po tym terminie nie mogą być dokonane żadne zmiany w usytuowaniu lokali wybor- czych. Zdarzają się bowiem sytuacje nadzwyczajne, wymagające zmiany lokalu w przeddzień wyborów. PKW podkreśliła, że władze samorządowe dołożyły wszelkich starań w celu sprawnego przeprowadzenia głosowania na terenach objętych powo- 3 dzią, zapewniając pomoc w dotarciu do lokali wyborczych, informując o miejscach, w których znajdują się siedziby komisji wyborczych. Jednocześnie podniesiono, że skarżący w żaden sposób nie udowodnił, ani nie uprawdopodobnił, by jakikolwiek wy- borca nie dotarł do lokalu wyborczego, nie mając informacji o jego siedzibie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W zakresie pierwszego z podniesionych zarzutów Sąd Najwyższy nie dopa- truje się naruszenia regulacji ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezy- denta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący twierdzi, że zgłaszanie wyborców drogą elektroniczną stanowi działanie sprzeczne z art. 36 ust. 2 ustawy. Z argumentacją taką nie sposób się zgodzić. Wymieniony przepis wskazuje liczne sposoby, przy po- mocy których wyborca może zgłosić się w celu dokonania wpisu na listę wyborców. Istotny akcent kładzie ustawodawca na treść zgłoszenia, określając dane, jakie nale- ży w zgłoszeniu podać. Co do jego formy pozostawia on znaczną swobodę jej wybo- ru, istotne pozostaje, by uczynił to wyborca osobiście. Decydujące znaczenie ma i tak sam akt głosowania, przed którego dokonaniem dochodzi do weryfikacji czynne- go prawa wyborcy. Wyliczenie, ujęte w art. 36 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta RP, nie może zatem zostać uznane za zamknięte co do formy, pod warunkiem, że w zgłoszeniu podane zostaną wymagane dane. Dopuszczalne w tym kontekście pozo- staje skorzystanie z drogi elektronicznej rejestracji wyborców czy poczty elektronicz- nej dla dokonania wpisu do spisu wyborców. Sąd Najwyższy dostrzega w tym przy- padku uzasadnioną konieczność dokonania wykładni adaptacyjnej regulacji art. 36 ust. 2 ustawy o wyborze Prezydenta RP. Warto przypomnieć, że została ona uchwalona w realiach, w których korzystanie z poczty elektronicznej czy innych środ- ków komunikacji elektronicznej, a także możliwości rejestracji elektronicznej, na obecną skalę nie dawało się przewidzieć. Tym też należy tłumaczyć wymienienie w przepisie w dużej mierze historycznych w obecnym czasie środków komunikacji jak telegraf. Jeśli zatem powstają nowe formy przekazu informacji, które umożliwiają przekazanie danych wyborcy w celu umieszczenia go w spisie, to wyłączenie do- puszczalności korzystania z tych form jedynie z uwagi na fakt, że nie zostały wprost wskazane w przepisie art. 36 ust. 2 ustawy stanowiłoby zbędny formalizm. W odniesieniu do drugiego z wymienionych zarzutów należy zauważyć, że skarżący nie przedstawia żadnych dowodów na to, że doszło do jakiejkolwiek zmiany 4 lokalu wyborczego na skutek powodzi. Teksty, na które powołuje się skarżący, po- chodzą sprzed daty wyborów. Wynika z nich jedynie potencjalna możliwość dokona- nia zmiany siedziby lokalu wyborczego. Skarżący nie przedstawia żadnego decydu- jącego dowodu na fakt, że do zmian konkretnych lokali wyborczych doszło. Przyznaje tę okoliczność Państwowa Komisja Wyborcza, wskutek czego Sąd Najwyższy uznaje, że doszło do naruszenia art. 24 ust. 1 (a nie jak podaje skarżący, art. 22 ust. 1) ustawy o wyborze Prezydenta RP. Regulacja ta zakreśla minimalny termin 35 dni na podanie do publicznej wiadomości informacji o siedzibach obwodo- wych komisji wyborczych. Niemniej jednak naruszenie to pozostaje w ocenie Sądu Najwyższego bez wpływu na wynik wyborów. Z protestu nie wynika bowiem, by któ- rykolwiek z wyborców nie miał możliwości oddania głosu na skutek zdarzeń nadzwy- czajnych - w tym, by nie znał zmienionej siedziby komisji wyborczej. Protest nie wy- kazuje zatem kluczowej z punktu widzenia art. 72 ust. 1 in fine ustawy o wyborze Prezydenta RP przesłanki jego zasadności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy wyraził opinię jak w sentencji. ========================================