Postanowienie III SW 2/05

Postanowienie z dnia 8 marca 2005 r. III SW 2/05 Datą pozyskania przez komitet wyborczy środków finansowych wpłaco- nych przelewem jest dzień złożenia przez darczyńcę dyspozycji bankowi, a nie dzień ich zaksięgowania na rachunku komitetu (art. 85 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego, Dz.U. Nr 25, poz. 219). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Zbigniew Myszka, Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 marca 2005 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Komitetu Obywatelskiego „OKO" na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odrzucenia sprawozdania finansowego, u c h y l i ł zaskarżoną uchwałę. U z a s a d n i e n i e Ogólnopolski Komitet Obywatelski „OKO” wniósł skargę na uchwałę Państwo- wej Komisji Wyborczej z dnia 24 stycznia 2004 r., odrzucającą jego sprawozdanie o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych z wyborów do Parlamentu Europejskiego, przeprowadzonych w dniu 13 czerwca 2004 r., z powodu naruszenia art. 85 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parla- mentu Europejskiego (Dz.U. Nr 25, poz. 219), polegającego na tym, iż na rachunek bankowy Komitetu przyjęte zostały dwie wpłaty dokonane w dniu 14 czerwca 2004 r., tj. po upływie terminu określonego w tym przepisie. Skarżący wyjaśnił, iż w dniu 18 marca 2004 r. Komitet zawarł umowę z Ban- kiem [...] Oddziałem w W. na prowadzenie rachunku bieżącego Komitetu. W § 35 tej umowy wniesione zostało zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie dokonywanych wpłat do dnia 13 czerwca 2004 r., tj. do dnia wyborów. Obydwie kwestionowane 2 wpłaty dokonane zostały w ustawowym terminie. Co prawda, w historii rachunku ban- kowego skarżącego sporne kwoty zaksięgowano w dniu 14 czerwca 2004 r., ale fak- tyczne dyspozycje zasilenia rachunku pochodzą z dnia 12 czerwca 2004 r. z Banku [...] w P. z rachunków dwóch osób fizycznych (Czesława C. i Sławomira C.; potwier- dzenia przelewów zostały załączone do skargi). Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na wezwanie Sądu Najwyższego do zajęcia stanowiska w sprawie wskazała, iż w celu ustalenia daty wystawienia przez wymienione osoby polecenia przelewów, na podstawie art. 95 ust. 2 Ordynacji wyborczej, zwróciła się do pełnomocnika finansowego Komitetu o przesłanie dowo- dów bankowych. Dla oceny prawidłowości pozyskania środków istotne znaczenie miało porównanie daty wystawienia polecenia przelewów i daty operacji wykonanej przez bank (zaksięgowania), podanej w historii rachunku. Ponieważ w nadesłanej odpowiedzi nie załączono powyższych dowodów, Państwowa Komisja Wyborcza podjęła uchwałę w oparciu o posiadane dokumenty, co wobec faktu, iż dokonane wpłaty nie zostały zwrócone darczyńcom prowadziło do odrzucenia sprawozdania finansowego Komitetu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Państwowa Komisja Wyborcza odrzuciła sprawoz- danie skarżącego o przychodach, wydatkach i zobowiązaniach finansowych z wybo- rów do Parlamentu Europejskiego, przeprowadzonych w dniu 13 czerwca 2004 r., z powodu naruszenia art. 85 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. - Ordynacja wyborcza do Parlamentu Europejskiego (Dz.U. Nr 25, poz. 219). Zgodnie z tym prze- pisem, zabronione jest pozyskiwanie środków przez komitet wyborczy po dniu wybo- rów. Państwowa Komisja Wyborcza zarzuciła Ogólnopolskiemu Komitetowi Obywa- telskiemu „OKO”, iż na jego rachunek bankowy przyjęte zostały dwie wpłaty dokona- ne w dniu 14 czerwca 2004 r., tj. po upływie terminu określonego w tym przepisie. Skarżący w postępowaniu przed Komisją nie przedłożył bowiem żadnych dokumen- tów, na podstawie których można byłoby przyjąć odmienny stan rzeczy. Sąd Najwyższy zważył, iż niewykazanie przez komitet wyborczy w postępowa- niu przed Państwową Komisją Wyborczą braku podstaw do odrzucenia sprawozda- nia wyborczego (art. 95 ust. 1 pkt 3 lit. a w związku z art. 95 ust. 2 Ordynacji wybor- czej do Parlamentu Europejskiego) nie pozbawia komitetu możliwości składania sto- 3 sownych dowodów w postępowaniu przez Sądem Najwyższym toczącym się z jego skargi na uchwałę o odrzuceniu sprawozdania. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca dowody takie przedstawiła. Ze złożonych przez Komitet wyciągów z ra- chunków bankowych Sławomira C. i Czesława C. wynika, iż obie dyspozycje przele- wów bankowych, mających pokrycie na rachunkach darczyńców, zasilające rachu- nek Komitetu pochodzą z dnia 12 czerwca 2004 r., a zatem z dnia poprzedzającego dzień wyborów. Z punktu widzenia art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji bez znaczenia jest zaś okoliczność, iż kwoty, na które te dyspozycje opiewały, zostały zaksięgowane na koncie odbiorcy dopiero w dniu 14 czerwca 2004 r. Przepis ten w żaden sposób nie odnosi się bowiem do kwestii związanych ze stanem księgowym konta komitetu, ale do samej czynności pozyskiwania środków przez komitet wyborczy. Wynika z niego, iż komitet może czynić starania o pozyskanie środków na potrzeby wyborów aż do dnia, w którym się one odbywają. Oznacza to, iż środki pochodzące z wpłat Sławo- mira C. i Czesława C. zostały pozyskane w ustawowym terminie. Dodatkowo należy podkreślić, iż przyjęcie innego rozwiązania prowadziłoby do faktycznego skrócenia ustawowego terminu wskazanego w art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji i to o okres trudny do precyzyjnego określenia dla zainteresowanych podmiotów. W obecnych realiach nie sposób bowiem abstrahować od powszechnej praktyki dokonywania wpłat po- przez wykorzystanie instytucji przelewu bankowego. Należy przy tym mieć na wzglę- dzie, że tylko data złożenia dyspozycji przelewu zależy od dysponenta kwoty, a na datę zaksięgowania przelanej kwoty na rachunku odbiorcy nie ma on żadnego wpływu. Należy także wskazać na staranność skarżącego w zakresie respektowania dyspozycji art. 85 ust. 4 pkt 1 Ordynacji wyborczej. Sąd Najwyższy zważył bowiem, iż w umowie z bankiem obsługującym rachunek Komitetu znajduje się zastrzeżenie o dopuszczalnym terminie dokonywanych wpłat do dnia 13 czerwca 2004 r. tj. do dnia wyborów. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji. ========================================